خاورمیانه

چه شد جنگ شد؟!
بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش اول)

چه شد جنگ شد؟!

سیاست خارجی ترامپ از طبقه‌بندی دقیق سر باز می‌زند. رویکرد او استراتژیک اما بداهه، مبتنی بر نهاد اما مبتنی بر رهبر است و به همان اندازه که توسط ادراک و شخصیت شکل می‌گیرد، توسط تحلیل ساختاریافته نیز شکل می‌گیرد. بنابراین، درک تصمیم ایران مستلزم لایه‌بندی چارچوب‌های متعدد به جای تکیه بر یک مدل توضیحی واحد است.

ادامه مطلب
هلیوم و آینده هوش مصنوعی
جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران

هلیوم و آینده هوش مصنوعی

نادیا ملانسب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تهران نشان داد چگونه یک نقطه گلوگاه جغرافیایی مانند تنگه هرمز می‌تواند نه فقط جریان نفت که جریان عناصر حیاتی عصر دیجیتال را مختل کند. از این زاویه، این جنگ صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه نمایشی از قدرت بازدارندگی نامتقارن ایران در برابر قلب وابستگی‌های تکنولوژیک غرب بود.

ادامه مطلب
توهمِ جایگزینی هرمز
چرا هیچ کریدوری هنوز توان حذف تنگه هرمز از ژئوپلیتیک انرژی جهان را ندارد؟

توهمِ جایگزینی هرمز

سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در فضای رسانه‌ای، گاه چنین القا شد که اهمیت هرمز در حال کاهش است و کشورهای عربی خلیج فارس طی سال‌های اخیر خود را برای «جهانِ پساهرمز» آماده کرده‌اند. اما بررسی دقیق ظرفیت‌ها، محدودیت‌های فنی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی این پروژه‌ها نشان می‌دهد که فاصله‌ای جدی میان «کاهش نسبی وابستگی به هرمز» و «جایگزینی واقعی هرمز» وجود دارد. 

ادامه مطلب
تنگه هرمز و شوک اقتصاد جهانی
از اختلال انرژی تا بازآرایی ژئواکونومی تجارت جهانی

تنگه هرمز و شوک اقتصاد جهانی

علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: گلوگاه هرمز در اقتصاد سیاسی بین‌الملل، یک «نقطه تراکم آسیب‌پذیری» است؛ گلوگاهی که در آن انرژی، تجارت، بیمه، حمل‌ونقل، امنیت غذایی، بازار ارز، نرخ بهره و رشد اقتصادی به هم متصل می‌شوند.

ادامه مطلب
ایران، هرمز و معمای جنگ دوم
آتش‌بس دیگر به معنای صلح نیست

ایران، هرمز و معمای جنگ دوم

امیرحسام اسحاقی نوشت: شاید جهان هنوز صدای انفجارهای دور دوم جنگ را نشنیده باشد، اما بازارها، دولت‌ها و اتاق‌های فکر، از هم‌اکنون در حال شمارش هزینه‌های آن هستند. خاورمیانه پس از جنگ ۴۰روزه، وارد مرحله‌ای‌ شده که در آن آتش‌بس دیگر به معنای صلح نیست؛ بلکه تنها وقفه‌ای کوتاه میان دو موج بحران است. این منطقه بار دیگر بر لبه پرتگاه و میان آتش‌بس شکننده و احتمال آغاز دور دوم جنگ ایستاده! جایی که تنگه هرمز، دیگر فقط یک آبراه نیست بلکه به اهرم فشار ژئوپلیتیکی و «سلاح اقتصادی» تبدیل‌ شده که می‌تواند هم‌زمان بازار نفت، امنیت غذایی و ثبات اقتصاد جهانی را دگرگون کند. از فروپاشی مدل اقتصادی خلیج فارس تا زخم عمیق اقتصاد دیجیتال ایران، منطقه وارد مرحله‌ای‌ شده که در آن جنگ‌ها دیگر فقط با موشک و پهپاد تعیین نمی‌شود؛ بلکه با انرژی، زنجیره تأمین، اینترنت، سرمایه و دیپلماسیِ فرسایشی ادامه می‌یابد. پرسش اصلی اکنون این نیست که بحران پایان می‌یابد یا نه؛ بلکه این است که جهان تا چه اندازه توان تحمل موج بعدی آن را دارد؟

ادامه مطلب
فرقه رجوی و بحران انطباق با ایران امروز
یادآوری ۵ نکته

فرقه رجوی و بحران انطباق با ایران امروز

آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تمرکز بر «فرقه بودن» و «انطباق‌ناپذیری» با جامعه امروز ایران، دو محور کلیدی تحلیل‌های انتقادیِ در شرایط کنونی هستند. 

ادامه مطلب
نخست‌وزیر زیر ذره‌بین بازیگران شیعی
علی الزیدی و معادله دشوار حاکمیت

نخست‌وزیر زیر ذره‌بین بازیگران شیعی

غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در ساختار پیچیده و چندلایه سیاسی عراق، دوام هر دولت تا حد زیادی به میزان توانایی آن در حفظ توازن میان نیروهای اثرگذار داخلی و بیرونی وابسته است؛ بنابراین هرگونه خروج محسوس از این موازنه می‌تواند زمینه‌ساز افزایش فشارهای سیاسی، محدودیت‌های اجرایی و تشدید اصطکاک منجر به شعله‌ور شدن دامنه اختلافات با بازیگران بانفوذ شود.

ادامه مطلب
همگرایی رژیم صهیونیستی با اعراب در برابر جمهوری اسلامی ایران
چرا و به چه علت؟

همگرایی رژیم صهیونیستی با اعراب در برابر جمهوری اسلامی ایران

محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: آنچه باعث حرکت کشورها به سوی توازن می شود میزان تهدیدی است که ادراک می شود. هرگاه دولت ها احساس کنند که موجودیت و یا منافع آنها از سوی دیگر دولت ها با تهدید روبه‌روست، با اتحاد با یکدیگر به موازنه در برابر آنها می پردازند. از دیدگاه استفان والت دولت ها در مقابل کشورهایی که منشا بیشترین تهدید هستند متحد می شوند، در این حالت لزوما دولت یا دولت های تهدید کننده جزء قوی ترین دولت ها نیستند. اعراب در سال های اخیر به طور همزمان با تغییراتی در منطقه خلیج فارس مواجه هستند که کاهش حمایت های ایالات متحده آمریکا و سست شدن پایه های استراتژیک با این کشور و افزایش نفوذ منطقه ای جمهوری اسلامی ایران از جمله آنهاست.

ادامه مطلب
با گذشت بیش از سه ماه، آیا ترامپ جنگ را به ایران باخت؟
تحلیل تحلیلگران در المانیتور

با گذشت بیش از سه ماه، آیا ترامپ جنگ را به ایران باخت؟

برخی از تحلیلگران می‌گویند ادعاهای مکرر او مبنی بر پیروزی کامل، توخالی به نظر می‌رسد، زیرا دو طرف بین دیپلماسی نامطمئن و تهدیدهای مکرر او برای از سرگیری حملات، که مطمئناً انتقام ایران را در سراسر منطقه به دنبال خواهد داشت، در نوسان هستند.

ادامه مطلب
شوک جنگ ایران به خاورمیانه
رقبا صلح را ترجیح دادند

شوک جنگ ایران به خاورمیانه

آندریاس کریگ، دانشیار کالج کینگز لندن، گفت که کشورهای خلیج فارس از میزان محافظت واشینگتن از اسرائیل در برابر پهپادها و موشک‌های ایران، علی‌رغم تریلیون‌ها دلار سرمایه‌گذاری خلیج فارس که به ایالات متحده سرازیر شده است، شوکه شده‌اند.

ادامه مطلب