خاورمیانه - آرشیو

از آرمان‌گرایی تا واقع‌گرایی
دبیر جدید شعام و معادلات پیش رو

از آرمان‌گرایی تا واقع‌گرایی جدید

محسن هاشمی رفسنجانی می نویسد: انتصاب دکتر علی لاریجانی به سمت دبیر شورای‌ عالی امنیت ملی، در جامعه اقدامی امیدبخش فرض شده است. انتظار نخبگان و افکار عمومی از دکتر لاریجانی آن است که با توجه به سابقه طولانی مسئولیت‌های حساس خود در گذشته، راهکاری مؤثر و به‌موقع برای برون‌رفت کشور از بلاتکلیفی به دلیل خطر جنگ و تهدیدات نظامی خارجی ارائه کند و کشور را به سمت رفع مشکلات معیشتی و رشد و توسعه سوق دهد. طبیعتا پرونده هسته‌ای و فعالیت‌های برون‌مرزی که مهم‌ترین موضوع سیاست خارجی جمهوری اسلامی در طول ۲۲ سال گذشته بوده و بهانه تجاوز غیرقانونی اسرائیل و آمریکا به ایران در خردادماه قرار گرفت، اولویت کاری دبیر شعام  محسوب می‌شود. 

ادامه مطلب
پیام‌های چندلایه رهبری به ملت ایران، نخبگان و محور مقاومت
پیامی که باید عمیق درک شود

پیام‌های چندلایه رهبری به ملت ایران، نخبگان و محور مقاومت جدید

فاطمه خادم‌ شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در لایه‌های زیرین این سخنان، چند پیام راهبردی نهفته بود: مدیریت افکار عمومی پس از بحران نظامی با برجسته کردن تصویر پیروزی، انتقال تمرکز از تهدید خارجی به انسجام داخلی به‌عنوان اصل بقا در جنگ نرم، تعریف چارچوب دشمنی آمریکا به‌عنوان یک واقعیت پایدار که سیاست خارجی باید بر مبنای آن شکل گیرد، هشدار به نخبگان برای پرهیز از تخریب مبانی نظام، و ارسال پیام بازدارندگی آشکار به رژیم صهیونیستی.

ادامه مطلب
کارزار تمامی عیار امنیتی ایران در درون اسرائیل
توانایی امنیتی تهران را نمی‌توان دست کم گرفت

کارزار تمامی عیار امنیتی ایران در درون اسرائیل جدید

در حالی که تلاش‌های ایران برای نفوذ و نظارت بر اهداف در اسرائیل حداقل به سال ۲۰۱۳ برمی‌گردد، سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل افزایش قابل توجهی در تلاش‌های ایران برای استخدام شهروندان اسرائیلی و غیر اسرائیلی برای جاسوسی برای ایران را از اوایل سال ۲۰۲۰ ثبت کرده‌اند.

ادامه مطلب
خروج آمریکا؛ گامی تاکتیکی یا تغییر راهبردی؟
از الانبار تا قطر

خروج آمریکا؛ گامی تاکتیکی یا تغییر راهبردی؟ جدید

اعلام آغاز روند خروج بخشی از نیروهای آمریکایی از پایگاه عین‌الاسد در استان الانبار و نیز کاهش حضور نظامی در پایگاه العدید قطر، بار دیگر نگاه‌ها را متوجه نقش ایالات متحده در معادلات امنیتی عراق و منطقه کرده است. پایگاه عین‌الاسد از سال ۲۰۰۳ تاکنون به‌جز وقفه کوتاه پس از خروج ۲۰۱۱ یکی از مراکز کلیدی حضور واشنگتن در عراق بوده و تعطیلی قریب‌الوقوع آن می‌تواند موازنه‌های سیاسی و امنیتی کشور را تحت تأثیر قرار دهد. از نگاه گروه‌های مقاومت عراقی، این خروج «واقعی» تلقی نمی‌شود، چراکه به معنای کنار گذاشتن نفوذ ایالات متحده نیست.

ادامه مطلب
چرا آمریکا و اسرائیل در برابر حوثی‌های یمن ناکام ماندند؟
تحلیلی از منظر روابط بین‌الملل و ژئوپلیتیک

چرا آمریکا و اسرائیل در برابر حوثی‌های یمن ناکام ماندند؟

رضا حاجی محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: حوثی‌ها با استفاده از پهپادها و موشک‌های بالستیک ارزان‌قیمت اما مؤثر، بازدارندگی نامتقارنی ایجاد کرده‌اند که توانایی‌های نظامی پیشرفته آمریکا و اسرائیل را به چالش کشیده است. 

ادامه مطلب
قلمرو گستری رژیم اسرائیل در اقلیم جهان عرب
فراتر از نیل تا فرات

قلمرو گستری رژیم اسرائیل در اقلیم جهان عرب

محمدرضا عبداله‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: رژیم اسرائیل از بدو تولد خود به طور عامدانه از ترسیم مرزها، به علت توسعه طلبی جغرافیایی، سرباز زده است. به عبارتی اسرائیل یک رژیم سیاسی بدون مرز است و این سیالیت مرزی، ریشه در نوستالژی آئین یهود و ارض موعود دارد. 

ادامه مطلب
پیامدهای درگیری ایران و رژیم صهیونیستی بر منافع اقتصادی و امنیتی آفریقا
فرصتی برای بازنگری در روابط

پیامدهای درگیری ایران و رژیم صهیونیستی بر منافع اقتصادی و امنیتی آفریقا

مسلم عباسی‌فر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این درگیری نه تنها معادلات خاورمیانه بلکه موازنه‌های سیاسی و اقتصادی در آفریقا را نیز تحت تأثیر قرار داده است. هرچند ج.ا.ایران در مقایسه با رژیم صهیونیستی شبکه دیپلماتیک محدودتری در قاره دارد، اما ظرفیت نفوذ ایدئولوژیک و جایگاهش به عنوان بازیگری مستقل و ضد سلطه غرب، می‌تواند در بلندمدت برای بسیاری از ملت‌ها و دولت‌های آفریقایی جذابیت بیشتری ایجاد کند؛ به‌ویژه در شرایطی که افکار عمومی قاره همچنان نسبت به مسئله فلسطین حساس و همدل است.

ادامه مطلب
خیز ژئوپلیتیکی ترکیه از عراق تا قفقاز
تلاش برای تبدیل شدن به هارتلند جدید منطقه

خیز ژئوپلیتیکی ترکیه از عراق تا قفقاز

ابوالفضل حسینی‌نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ترکیه امروز با سه ابزار کلیدی کریدورهای ترانزیتی راه توسعه عراق و TRIPP، نفوذ نظامی و امنیتی (در شمال سوریه و مقابله با پ‌ک‌ک) و دیپلماسی فعال (میانجی‌گری‌ ها و توافق‌ های اقتصادی) در حال بازتعریف جایگاه خود به عنوان «هارتلند» جدید اوراسیاست.

ادامه مطلب
سکه دو روی اردوغان؛ شعارهای ضدصهیونیستی و تجارت پنهان با اسرائیل
بازار و محراب؛ دیپلماسی دوگانه ترکیه در جهان اسلام

سکه دو روی اردوغان؛ شعارهای ضدصهیونیستی و تجارت پنهان با اسرائیل

سیاست خارجی ترکیه در دوران رجب طیب اردوغان را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن اصل پراگماتیسم درک کرد. دولت آنکارا در دو دهه گذشته، با وجود آنکه بارها از «دفاع از آرمان فلسطین» و «مخالفت با اشغالگری» سخن گفته، عملاً در بسیاری از مقاطع به حفظ و حتی گسترش روابط اقتصادی و سیاسی با رژیم صهیونیستی ادامه داده است. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد که در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، علی‌رغم جنگ تمام‌عیار اسرائیل در غزه، روزانه چندین کشتی حامل فولاد، سیمان و حتی مواد منفجره از بنادر ترکیه راهی سرزمین‌های اشغالی شده‌اند.

ادامه مطلب