خاورمیانه

سوریه و فقدان هویت ملی
مرحله جدیدی که بعد از اسد آغاز شده است

سوریه و فقدان هویت ملی

محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: دمشق با جامعه‌ای روبه‌روست که در آن هر گروه قومی و مذهبی بیش از گذشته نسبت به سرنوشت و حقوق خود حساس شده است. آنچه امروز در سوریه مشاهده می‌شود، نوعی «تکثیر هویت‌ها» در غیاب یک هویت ملی فراگیر است.

ادامه مطلب
نفوذ ایران در عراق همچنان محفوظ
امریکا صحنه را به نفع تهران ترک کرد

نفوذ ایران در عراق همچنان محفوظ

این در واقع به این معنی است که در لحظه ای که واشینگتن درگیر درگیری پرهزینه ای است که قصد دارد ایران را از نظر نظامی و اقتصادی تضعیف کند، همزمان در حال کاهش حضور نظامی خود در این کشور است که مسلماً بزرگترین دستاورد استراتژیک خود را در دوران پس از صدام برای تهران فراهم کرده است.

ادامه مطلب
تفکر استراتژیک ایران: درس‌های آموخته شده و آنچه در آینده می‌آید
درس اول (بخش نخست)

تفکر استراتژیک ایران: درس‌های آموخته شده و آنچه در آینده می‌آید

درک گزینه های سیاست خارجی آینده ایران مستلزم نگاه به گذشته است. رهبران ایران به طور فزاینده ای جنگ ایران و عراق، جنگ ۱۲ روزه ۲۰۲۵ و جنگ ۲۰۲۶ را نه به عنوان رویارویی های منزوی، بلکه به عنوان مراحل متوالی مبارزه طولانی با ایالات متحده و اسرائیل بر سر بقای نظام به تصویر می کشند. اینکه ناظران خارجی با این دیدگاه موافق باشند یا نه مهم نیست. آنچه اهمیت دارد این است که این روایت در فرهنگ راهبردی ایران جا افتاده است و احتمالاً سیاست خارجی آن را مدت‌ها پس از فروکش کردن درگیری فعلی شکل خواهد داد.

ادامه مطلب
پیام ایران به جهان
چگونه می‌توان اعتماد به نظام چندجانبه جهانی را بازسازی کرد؟

پیام ایران به جهان

محمد طاهری در یادداشتی می‌نویسد: جهان امروز با جهانی که سازمان ملل پس از جنگ جهانی دوم در آن شکل گرفت، تفاوت زیادی دارد. رقابت قدرت‌های بزرگ شدت گرفته است، جنگ در چند منطقه ادامه دارد، و فناوری‌هایی چون هوش مصنوعی با سرعتی بیش از سازوکارهای حکمرانی بین‌المللی پیش می‌روند. آنتونیو گوترش نیز از عمیق‌تر شدن شکاف‌های ژئوپلیتیک، افزایش نابرابری و فرسایش اعتماد سخن گفت. از این زاویه، مشکل سازمان ملل را نمی‌توان تنها به ضعف یک نهاد نسبت داد؛ این سازمان تا حد زیادی بازتاب مناسبات قدرت در جهان است.

ادامه مطلب
ایران و نظم ژئوپلیتیکی جدید خاورمیانه
کشور می‌تواند به جغرافیای ضروری تبدیل شود

ایران و نظم ژئوپلیتیکی جدید خاورمیانه

فرزاد احمدی دوازده امامی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران در نقطه اتصال چند حوزه مهم ژئوپلیتیکی قرار دارد. خلیج فارس و دریای عمان در جنوب، آسیای مرکزی و حوزه خزر در شمال، قفقاز و آناتولی در شمال غرب و شبه‌قاره هند در شرق، مجموعه‌ای از مناطق مهم را شکل داده‌اند که ایران در میان آنها قرار گرفته است. این موقعیت بالقوه به ایران امکان می‌دهد یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال میان خلیج فارس، آسیای مرکزی، قفقاز، ترکیه، اروپا و اقیانوس هند باشد.

ادامه مطلب
اروپا در محک از عربستان در جنگ یمن
بعد از تنگه هرمز حالا باب المندب هم دردسرساز شده است

اروپا در محک از عربستان در جنگ یمن

اروپایی‌ها که روابط با شورای همکاری خلیج فارس (GCC) برایشان یک اولویت استراتژیک است، تحت فشار هستند تا قبل از اجلاس اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در ماه اکتبر از ریاض حمایت کنند.

ادامه مطلب
آیا جهان وارد عصر فروپاشی حقوق بین‌الملل شده است؟
اصل منع توسل به زور

آیا جهان وارد عصر فروپاشی حقوق بین‌الملل شده است؟

زهرا ملکی راد و محمدمهدی سیدناصری در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: اصل منع توسل به زور، فقط یک قاعده حقوقی ساده نیست؛ این اصل ستون اصلی نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم است. ماده دوم منشور سازمان ملل به‌صراحت هرگونه تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی و استقلال سیاسی دولت‌ها را ممنوع اعلام کرده است.

ادامه مطلب
آیا بحران امنیتی عربستان می‌تواند مسیر عادی‌سازی با اسرائیل را تغییر دهد؟
از یمن تا ابراهیم

آیا بحران امنیتی عربستان می‌تواند مسیر عادی‌سازی با اسرائیل را تغییر دهد؟

علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مسئله اصلی برای ریاض دیگر صرفاً آینده حکومت یمن نیست؛ بلکه امنیت سرزمینی، صادرات انرژی و اعتبار راهبردی عربستان است.

ادامه مطلب
وقتی آمریکا عقب می‌نشیند
خاورمیانه در آستانه نظم جدید

وقتی آمریکا عقب می‌نشیند

علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اگر نقش آمریکا در خاورمیانه کاهش پیدا کند چه چیزی جای ساختار امنیتی چند دهه گذشته را خواهد گرفت؟ 

ادامه مطلب
میراث تاریخی هویتی در مقابل فتنه ترکیزه
حماسه چالدران؛ تبلور نبرد هویتی - میهنی ایرانیان با پیشتازی آذریها علیه ترکان عثمانی

میراث تاریخی هویتی در مقابل فتنه ترکیزه

سید احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در پانصد و دوازدهمین سالروز نبرد حماسی چالدران می توان گفت این افتخار تبریز و آذریها و همه ایرانیان است که علیرغم اشغال چندباره تبریز توسط ترکان عثمانی، اجازه ندادند که کوچکترین اثری از متجاوزان در این مرز و بوم باقی بماند. چنانچه کاترینو زنو، دیپلمات ایتالیایی، تاکید می کند که قیام مردم تبریز و واهمه از تجدید قوای شاه اسماعیل، سلطان‌سلیم را به فرار سریع تز تبریز پس از جنگ چالدران مجبور کرد.

ادامه مطلب