خاورمیانه - آرشیو

بحران سلاح در لبنان، نقطه‌عطفی در موازنه قدرت ایران
اسرائیل و محور مقاومت

بحران سلاح در لبنان، نقطه‌عطفی در موازنه قدرت ایران

وحید افراسیابان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحولات اخیر در خاورمیانه، به‌ویژه در لبنان و شرق مدیترانه، چشم‌انداز ژئو‌استراتژیک ایران را با چالش‌ها و دگرگونی‌های بنیادینی مواجه ساخته است. این چشم‌انداز را می‌توان در سه بُعد اصلی «موازنه قدرت منطقه‌ای»، «ریسک‌های راهبردی برای ایران» و «فرصت‌های پیش روی رقبا» تحلیل کرد؛ ابعادی که در تعامل با یکدیگر، ساختار امنیتی و سیاسی منطقه را بازتعریف می‌کنند.

ادامه مطلب
کالبدشناسی ترس در روابط بین‌المللی
به بهانه حمله اسرائیل و امریکا به ایران

کالبدشناسی ترس در روابط بین‌المللی

محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به بهانه جلوگیری از ظرفیت هسته‌ای نظامی ایران، در واقع در تداوم سیاست‌های سنتی و کلاسیک غرب برای تضعیف ایران و کسب هژمونی نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است.

ادامه مطلب
بازتعریف دکترین دفاعی ترکیه در سایه نبرد ایران و اسرائیل
پژواک نبرد دوازده روزه در آنکارا:

بازتعریف دکترین دفاعی ترکیه در سایه نبرد ایران و اسرائیل

محمدعلی قنامی زاده فلاحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جنگ دوازده روزه، صحنه تقابل دو منطق نظامی نامتقارن بود. از یک سو، ایران با اتکا به دکترین بازدارندگی تهاجمی، توانایی خود را در وارد آوردن ضربات موشکی و پهپادی دقیق و اشباع‌کننده به عمق استراتژیک اسرائیل به اثبات رساند. عبور موفقیت‌آمیز بخشی از پرتابه‌ها از سپرهای چندلایه دفاعی اسرائیل، واقعیتی انکارناپذیر بود که لرزه بر اندام ستادهای فرماندهی منطقه انداخت. این نمایش قدرت، به آنکارا یادآور شد که در همسایگی شرقی، قدرتی ظهور کرده که قادر است معادلات را نه با نیروی کلاسیک هوایی یا زرهی، که با تکیه بر زرادخانه‌ای مدرن از موشک‌های بالستیک و کروز بازتعریف کند. این توانمندی، برای ترکیه که خود را در میانه یک قرن ترک می‌بیند و داعیه رهبری منطقه‌ای دارد، هم یک تهدید بالقوه و هم یک الگوی قابل تامل بود.

ادامه مطلب
پاکستان شریک امنیتی - نظامی تاریخی کشورهای عربی خلیج فارس
ماهیت همکاری‌ای که در حال تکامل است

پاکستان شریک امنیتی - نظامی تاریخی کشورهای عربی خلیج فارس

همکاری دفاعی پاکستان با پادشاهی‌های خلیج فارس ممکن است به گونه‌ای به نظر برسد که در آن یک قدرت متوسط بزرگتر با ارتشی توسعه‌یافته و حرفه‌ای تصمیم می‌گیرد از شرکای خود حمایت کند و به ایجاد ظرفیت نظامی آنها کمک کند. با این حال، رزمایش‌های مشترک برگزار شده بین کشورهای خلیج فارس و پاکستان برای پاکستان نیز مفید است. در واقع، این رزمایش‌ها به نیروهای مسلح پاکستان امکان می‌دهد تا در معرض سیستم‌ها و پلتفرم‌های تسلیحاتی پیشرفته تولید غرب قرار گیرند که اسلام‌آباد ممکن است از زمان سرد شدن روابطش با ایالات متحده در سال‌های اخیر، دسترسی به آنها را از دست داده باشد.

ادامه مطلب
زمان تغییر پارادایم فرا رسیده است
یادداشت دکتر ظریف در فارن پالسی

زمان تغییر پارادایم فرا رسیده است

محمدجواد ظریف در یادداشتی می‌نویسد: ایران با اثبات اینکه طعمه‌ای آسان نیست و در برابر دو متجاوز مسلح به سلاح هسته‌ای می‌تواند مقاومت کند، این ظرفیت را دارد که این انتقال حیاتی را از رویکردی متمرکز بر مقابله با تهدیدات دائمی به رویکردی معطوف به بهره‌برداری از فرصت‌ها انجام دهد.

ادامه مطلب
باتلاق غزه
اسرائیل زمین‌گیر شده است

باتلاق غزه

سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحولات میدانی و بن‌بست‌های دیپلماتیک، گویای آن است که رژیم اشغالگر قدس در دستیابی به پیروزی قاطع ناکام مانده و اکنون در برابر اراده ملت فلسطین در وضعیت انفعال قرار گرفته است.

ادامه مطلب
فراموش‌خانه و حافظه سیاسی
ما هنوز بلد نشده‌ایم  حافظه بسازیم

فراموش‌خانه و حافظه سیاسی

حامد نقی‌لو می نویسد: در تاریخ رسمی ایران، ردپایی از آنها نیست؛ نه در اسناد وزارت خارجه، نه در گزارش‌های امنیتی، نه در روایت‌های عمومی. اما اگر حافظه سیاسی کشور را نه از مسیر اسناد، بلکه از مسیر منطق‌های پنهان قدرت بخوانیم، با ساختاری مواجه می‌شویم که از دوره قاجار تا امروز، با حفظ مأموریت ثابت، چهره‌اش را تغییر داده تا در دل هر نظام سیاسی باقی بماند.

ادامه مطلب
بحران پیش رو
تبعات تعیین اخوان‌المسلمین به‌عنوان سازمان تروریستی توسط ترامپ

بحران پیش رو

تصمیم دولت دونالد ترامپ برای امضای لایحه‌ای دوحزبی در کنگره که اخوان‌المسلمین را به‌عنوان سازمان تروریستی معرفی می‌کند، نقطه عطفی در سیاست خارجی ایالات متحده در قبال اسلام سیاسی است. این اقدام، که با حمایت سناتور تد کروز و قانون‌گذاران هر دو حزب در مجلس نمایندگان پیش می‌رود، نه‌تنها به دنبال تغییر معادلات منطقه‌ای است، بلکه تبعات گسترده‌ای بر روابط دیپلماتیک آمریکا، به‌ویژه با ترکیه، خواهد داشت. 

ادامه مطلب
بررسی تجربه بازسازی نظامی در کشورهای خاورمیانه
سه رویکرد موجود

بررسی تجربه بازسازی نظامی در کشورهای خاورمیانه

سیروس حاجی‌زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این ارتش‌ها در محیط‌های پایدار تشکیل نمی‌شوند، بلکه در شرایط فوق‌العاده ناپایداری شکل می‌گیرند و چالش‌های عمده‌ای را از نظر انسجام، مشروعیت و ظرفیت عملکردی ایجاد می‌کنند. این بررسی از سه رویکرد نظری اصلی برای درک پدیده تجدید ساختار نظامی در کشورهای خاورمیانه بهره می‌برد. 

ادامه مطلب