خاورمیانه - آرشیو

شش گزینه واشنگتن و معمای خروج از جنگ
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش هجدهم)

شش گزینه واشنگتن و معمای خروج از جنگ

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر امریکا فشارهای سیاسی بر ترامپ را افزایش داده است. نارضایتی از هزینه‌های زندگی و پیامدهای جنگ، ضرورت یافتن راه خروج را برجسته می‌کند؛ با این ‌حال، تغییر موازنه سیاسی به‌تنهایی آتش جنگ را خاموش نمی‌کند. پرسش اصلی آن است که آیا افزایش فشار نظامی راه توافق را می‌گشاید یا بحران را پیچیده‌تر می‌کند؟

ادامه مطلب
چرا ایران مذاکره را در بن‌بست فعال دنبال می‌کند؟
الگوی بقا در جهان آشفته

چرا ایران مذاکره را در بن‌بست فعال دنبال می‌کند؟

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: الگوی بن‌بست فعال بیانگر وضعیت بازیگرانی است که در بن‌بست راهبردی گرفتارند اما تاکتیک‌های گریز از این بحران را نیز دارند. بن‌بست فعال بر همزمانی انسداد تاکتیکی و تلاش برای دگرگونی وضعیت همراه با چرخش سیاست‌ها استوار است، امید به خروج از بن‌بست را افزایش می‌دهد. بن‌بست فعال فرایندی فرسایشی دارد که بازیگران همه منابع خویش را بکار می‌گیرند تا منافع راهبردی خود را حفظ یا تقویت کنند. در این فرایند از قدرت نرم و قدرت سخت همزمان استفاده می‌شود. در روابط بین‌الملل این الگو به همزمانی مذاکره و جنگ میان بازیگران اشاره دارد.

ادامه مطلب
ایران و آمریکا؛ از ۱۱ سپتامبر تا جنگ ایران، بازخوانی ۲۵ سال خطای راهبردی
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش هفدهم)

ایران و آمریکا؛ از ۱۱ سپتامبر تا جنگ ایران، بازخوانی ۲۵ سال خطای راهبردی

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اگر تهران و واشنگتن بتوانند از تصویر یکدیگر به‌مثابه دشمنانی یکپارچه و تغییرناپذیر فاصله بگیرند، شاید بتوانند راهی را بگشایند که چهار دهه دشمنی و بی‌اعتمادی، آن را دشوار اما ناممکن نساخته است.

ادامه مطلب
ونس و فرصت دوماهه برای صلحی با برندگان بسیار
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش شانزدهم)

ونس و فرصت دوماهه برای صلحی با برندگان بسیار

محمدجواد حق شناس در یادداشتی می‌نویسد: فرصت دوماهه را نباید با ضرورت دستیابی فوری به توافقی جامع اشتباه گرفت. هدف واقع‌بینانه، توافقی مرحله‌ای و متوازن برای توقف تشدید جنگ، کاهش متقابل اقدامات خصمانه، رفع سنجش‌پذیر تحریم‌ها، حل‌وفصل مسائل هسته‌ای، تأمین امنیت کشتیرانی و ایجاد تضمین‌های معتبر است. هر گام باید با اقدام متقابل همراه شود تا تجربه تعهدات یک‌طرفه تکرار نشود.

ادامه مطلب
ایران در برابر امریکا؛ بی اعتمادی ساختاری به مثابه ضرورت دفاعی
سوءظنی که ریشه دارد

ایران در برابر امریکا؛ بی اعتمادی ساختاری به مثابه ضرورت دفاعی

رسول سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نوشتار حاضر سعی بر این است با تحلیل آسیب‌شناسانه این پدیده، نشان داده شود که بی‌اعتمادی ایران به آمریکا نه یک «سوءظن»، بلکه یک «ضرورت دفاعی مستند» است و بر همین مبنا، توصیه‌هایی سیاستی برای مدیریت این بحران ارائه دهد.

ادامه مطلب
آیا جنگ ایران برتری امریکا را پایان می‌دهد؟
آغاز پدیده‌ای از زمان کانال سوئز

آیا جنگ ایران برتری امریکا را پایان می‌دهد؟

بحران سوئز ۱۹۵۶ امپراتوری اروپایی را پایان داد و از طریق تضمین‌های امنیتی، برتری آمریکا را ساخت. جنگ ایران به پایگاه‌های آمریکایی آسیب می‌زند و تقسیم مسئولیت میان متحدان منطقه‌ای را منتقل می‌کند و این سؤال را مطرح می‌سازد که آیا عصر واشینگتن به نفع نظمی منطقه‌ایِ دارای حاکمیت و بدون سلطه خارجی واگذار خواهد شد.

ادامه مطلب
کدام سناریوی صلح در خاورمیانه به نفع روسیه است؟
منافع مسکو در حالت‌های مختلف

کدام سناریوی صلح در خاورمیانه به نفع روسیه است؟

این گزارش به بررسی تاثیر نوسانات قیمت نفت بر بودجه ملی روسیه در سایه درگیری‌های خاورمیانه می‌پردازد. طبق تحلیل‌های ارائه شده، افزایش قیمت سوخت ناشی از انسداد مسیرهای تجاری مانند تنگه هرمز، درآمدهای ارزی روسیه را به شکل قابل توجهی تقویت کرده است. کارشناسان چهار سناریوی مختلف را پیش‌بینی می‌کنند که در میان آن‌ها، تداوم تنش‌های کنترل‌شده و مذاکرات طولانی‌مدت سودآورترین حالت برای مسکو محسوب می‌شود. با این حال، هشدار داده شده که افزایش افراطی قیمت‌ها می‌تواند منجر به رکود جهانی و کاهش تقاضا گردد که در نهایت به ضرر روسیه خواهد بود. همچنین، پایداری مالی روسیه در گرو حفظ تعادل بازار و جلوگیری از فروپاشی توافقات تولیدکنندگان بزرگ نفت است. تاکید می شود که حتی با نفت گران، هزینه‌های فزاینده نظامی همچنان چالش کسری بودجه را برای مسکو زنده نگه خواهند داشت.

ادامه مطلب
ایران و آمریکا؛ سه سناریوی انتخاباتی و ابتکار دیپلماتیک تهران
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش چهاردهم)

ایران و آمریکا؛ سه سناریوی انتخاباتی و ابتکار دیپلماتیک تهران

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: انتخابات آمریکا متغیری مهم در معادلات پیش‌روست، اما نباید به عامل تعلیق تصمیم‌های راهبردی ایران تبدیل شود. بهره‌گیری از فرصت ۶۱روزه، مستلزم گذار از دیپلماسی واکنشی به دیپلماسی آینده‌نگر، فرصت‌شناس و متکی بر منافع ملی است؛ رویکردی که با ضرورت بازاندیشی در شیوه حکمرانی و سیاست خارجی، در افق جمهوری سوم نیز پیوند می‌یابد.

ادامه مطلب
موازنه جدید قدرت در آمریکا؛ پنجره‌ای نو برای ایران
واکاوی الگوهای عملی جمهوری اسلامی ایران به ما چه می‌گوید

موازنه جدید قدرت در آمریکا؛ پنجره‌ای نو برای ایران

جمشید پرویزی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واکاوی الگوهای عمل جمهوری اسلامی ایران در این مقطع خطیر، ابعاد تازه‌ای از دیپلماسی توام با بازدارندگی را نمایان می‌سازد. از یک‌سو، فشارهای سالیان اخیر موجب قطبی شدن احساسات ملی به سمت مقاومت قاطع و مقابله بنیادین با سیاست‌های سلطه‌جویانه آمریکا شده، که در این فضا اراده عمومی بر نفی استراتژی‌های تهاجمی واشینگتن استوار است. از سوی دیگر، عقلانیت راهبردی ایجاب می‌کند که ایران به هیچ وجه نباید عرصه گفت‌وگو و دیپلماسی را خالی کند؛ چرا که ترک میز مذاکره دقیقا به نفع جریان‌های جنگ‌طلب و افراطی عمل کرده و با ایجاد فضای تنفس برای واشینگتن، به تقویت موقعیت ترامپ و مواضع تندروی او منجر خواهد شد.

ادامه مطلب
بقایی در پاسخ به روبیو: باش تا صبح دولتت بدمد
سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران

بقایی در پاسخ به روبیو: باش تا صبح دولتت بدمد

بقایی در پاسخ به پرسش دیگری درباره اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا که در گفت‌وگو با خبرنگاران گفته که خواسته‌های ایران غیرمقوبل و مضحک است و در عین حال تاکید کرده که تکلیف ایران باید در همین دولت روشن شود در حالی که نخست وزیر قطر نیز در واشینگتن به سر می‌برد و گفته می‌شود پاسخ تهران را به امریکا برده است، گفت: «باید در پاسخ به روبیو گفت کدام دولت. باش تا صبح دولتت بدمد. مردم ایران از پیگیری حقوق و خواسته‌های به حقشان صرف نظر نمی‌کنند. کجای این خواسته غیرمنطقی است که باید قبل از هر مذاکره‌ای امریکا تحریم‌های جدید اعمال کند. کجای خواسته ایرانیان غیرمنطقی است که باید برای شروع هر روند مذاکراتی جنگ در همه جبهه‌ها متوقف شود یا محاصره دریایی پایان یابد. مضحک حمله امریکا به ایران در میانه مذاکرات است. این که امریکا در دو نوبت به کشوری حمله شود به هر بهانه‌ای که توجیه می‌کنند، جنایتکارانه است. کجای رفتار امریکا منطقی است که تفاهم‌نامه‌ای که رئیس جمهوری امریکا زیر پای آن را امضا کرده، تنها دو هفته دوام بیاورد؟!»

ادامه مطلب