کنگره یا نهاد قانونگزاری،
برآیند انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره‌ی یکصدوبیستم
نویسنده: محمدرضا ریاحی، دکترای تخصصی روابط بین‌الملل، پژوهشگر مسائل ایالات متحده آمریکا
دیپلماسی ایرانی: آونگ سیاست همچنان در نوسان است. مسیر و برآیند سیاست هرگز دائمی نیست. ترامپ می‌خواست برآیند انتخابات را به انحصار خود درآورد . ولی این، به جمهوری‌خواهان آسیب زد.
۶۲ درصد از رأی دهندگان در این انتخابات از عملکرد او به عنوان رئیس جمهور ناراضی بودند. این یعنی سه چهارم از رأی دهندگان از ریل‌گذاری حزب حاکم بر کاخ سفید و مسیر کشور ناراضی هستند. اکثریت گفتند اقتصاد مهمترین مسئله است.
۶۲ درصد گفتند که دونالد ترامپ منافع خود را بیش از منافع کشور در اولویت قرار می‌دهد. از جمله وعده‌های او در عدم ورود به جنگ محقق نشد و مردمی که از قبل در مضیقه و فشار تبعات ناشی از قیمت سوخت بودند متحمل پرداخت بهای گزاف و افزایش آن شدند.
اهمیت موضوع
پیروزی دموکرات‌ها در دو مجلس قانونگزاری راهی برای مهار دونالد ترامپ و حزب حاکم او بر کاخ سفید و دستور کارهای آن است. چرا که در بازه زمانی دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ انتقادات آشکاری از عملکرد وی مطرح شده است ناظر بر آنکه اغلب نظرسنجی‌های پیش از انتخابات میان دوره‌ای به وضوح از این انتقادات پرده برداشت. همچنین این انتقادات نشان داد که با توجه به بالا ماندن تورم هزینه زندگی، مهمترین دغدغه ذهن رأی دهندگان بر این گزاره متمرکز گردید که به چه طیفی برای مدیریت اقتصادی ایالات متحده می‌توان اعتماد کرد؟
حال شفاف‌تر می‌توان به رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۸ که عملاً از هم اکنون آغاز خواهد شد نگریست و آینده را تحلیل کرد. با وجود آنکه در انتخابات میان دوره‌ای امسال ایالات متحده شاهد سطح بی‌سابقه‌ای از تقسیم بندی‌های انتخاباتی با انگیزه‌های سیاسی بود که عمدتاً از سوی جمهوری‌خواهان رقم خورد ولی دستاوردهای مورد انتظار آنها را رقم نزد.
دموکرات‌ها حتی فراتر از این توانستند کرسی‌های مناطقی که بیش از یک دهه در اختیار حزب رقیب بود را از آن خود کنند. حوزه انتخابیه کنتاکی و کارولینای شمالی از آن جمله است. حتی در سراسر ایالات متحده تعداد بی‌سابقه‌ای از زنان دموکرات به مجلس نمایندگان راه یافتند. نارضایتی از رئیس جمهور و قیمت بالای سوخت موجب کنترل دموکرات‌ها بر مجلس نمایندگان و سنای ایالات متحده شد. بنابراین از این پس تا پایان دوره دولت دونالد ترامپ این حزب صدرنشین در کنگره خواهد بود که هرگونه کنترل و نظارت خود را بر دستورکارها و انتصاب جدید در کابینه ترامپ اعمال کند. حتی در سنا صرف نظر از برآیند مثبت به نفع دموکرات‌ها این جمهوری‌خواهان بودند که برخلاف برآورد پیشین حزب حاکم بر کاخ سفید ۵۳ کرسی از ۱۰۰ کرسی را در مجالس یکصدونوزدهم در اختیار داشتند. ولی اکنون در کنگره یکصدوبیستم غلبه آنان به طور قطعی لغو شد و حتی دموکرات‌ها در بیشتر ایالت‌هایی که نسبت به سایر مناطق آمریکا از کارزار و جنبه رقابتی بیشتری برخوردار بودند به پیروزی دست یافتند. نکته حائز اهمیت این که حتی در بعضی از ایالت‌هایی که پایگاه مطلق جمهوری‌خواهان در انتخابات میان دوره‌ای بود و دموکرات‌ها در آن ایالت‌ها نیز برتری بسیار کمی داشتند شاهد یک رکورد شکنی به نفع دموکرات‌ها بودیم. به عنوان نمونه از سال ۱۹۸۸ هیچ دموکراتی نتوانسته بود کرسی سنای تگزاس را از آن خود کند ولی جیمز تالاریکو با بیش از ۱۰ امتیاز در این ایالت صدرنشین سنا شد. تگزاس دهه‌هاست که در انتخابات ریاست جمهوری هم به جمهوری‌خواهان رأی می‌دهد. این اتفاق در ایالت کانزاس نیز رقم خورد و دموکرات‌ها موفق شدند پایگاه تاریخی یکی دیگر از ایالت هایی را که جمهوری‌خواهان در آن همواره در صدر قرار داشتند به خود اختصاص دهند. در میشیگان عبدالسید از دموکرات‌های مترقی به پیروزی رسید. جایی که ترامپ را در سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۲۴ به پیروزی رساند و اغلب در بین دو حزب دست به دست می‌شد. اگر بخواهیم دلایل شکست و مغلوب شدن جمهوری‌خواهان را در انتخابات میان دوره‌ای کنگره یکصدوبیستم به اجمال تبیین کنیم باید به دو نکته اشاره کرد: نخست آنکه جنگ با ایران و درگیری ایالات متحده در غرب آسیا موجب تضعیف موقعیت نامزدهای جمهوریخواه شد و ترامپ به این موضوع به صراحت تاکید کرد. دوم آنکه سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی دولت ترامپ، بحران مداوم توان خرید، ناامیدی رأی دهندگان از کاهش قیمت‌ها و روند رو به رشد قیمت بنزین و گازوئیل همچنین سیاست‌های تعرفه‌ای و ناامیدی از شیوه حکمرانی ترامپ به سود حزب رقیب یعنی دموکرات‌ها تمام شد.
تجزیه و تحلیل
از نظر تحلیل جمعیتی مناطقی که بیشتر ساکنان آن جمعیت شهری بودند به سمت دموکرات‌ها گرایش پیدا کردند. به عبارت دیگر شهرها آبی‌تر شدند.
در شهرستان‌هایی که بیشتر رأی دهندگان آن را جوانان تشکیل می‌دادند گرایش به سمت دموکرات‌ها بود. نمونه شاخص آن شهر «رایلی» در ایالت« کانزاس» است که به دلیل دانشگاه ایالتی کانزاس و دانشگاه «فورت رایلی» ارتش ایالات متحده ۴۲ درصد از جمعیت آن زیر ۳۰ سال سن دارند. حتی مناطق محل تمرکز اسپانیایی تبار در مقایسه با انتخابات ۲۰۲۴ از ترامپ رویگردان شدند. مثل شهرستان «استار» در ایالت تگزاس جایی که حدود ۹۷ درصد از ساکنان آن اسپانیایی تبار یا لاتین تبار هستند. به تعبیری دیگر شهرستان‌هایی که ساکنان اسپانیایی تبار بیشتری داشتند به سمت دموکرات‌ها گرایش پیدا کردند. دموکرات‌ها در بیشتر ایالت‌هایی که رقابتی تلقی می‌شدند؛ پیروز کارزار انتخابات شدند.
صدرنشینی دموکرات‌ها در انتخابات میان دوره‌ای کنگره یکصدوبیستم نکات کلیدی دیگری هم داشت. در این میان شاهد گرایش چندین گروه جمعیتی کلیدی به سمت دموکرات‌ها بودیم. علی رغم این که ترامپ و متحدانش پیش از این به عملکرد خود در میان آرای اسپانیایی تبارها افتخار می‌کردند ولی لفاظی‌های دونالد ترامپ در مورد مهاجرت موجب فاصله معنادار اسپانیایی تبارها از حزب جمهوریخواه شد. از طرف دیگر گرایش جنسیتی مدت‌هاست در ایالات متحده صحت این ادعا را اثبات کرده است که زنان اغلب به دموکرات‌ها و مردان به جمهوری‌خواهان رأی می‌دهند. ولی این بار تحلیل نتایج آرای به‌دست آمده از حوزه‌های اخذ رأی فضای جنسیتی را به‌گونه‌ای دیگر رقم زد. این که مردان بیشتر از زنان علیه حزب جمهوری‌خواهان موضع گرفتند. گرایش معنادار جوانان به سمت دموکرات‌ها متمایل شد و متغیر نارضایتی از وضعیت اقتصادی محرک سیاسی تمرکز بر این حزب شد. از طرفی شاهد شکست پیشرفت جمهوری‌خواهان در جلب نظر رأی دهندگان سیاه پوست بودیم. از میان شهروندان عادی، سفید پوستان نسبت به جمهوری‌خواهان انعطاف بیشتری نشان دادند.
بر این اساس ،به نظر می‌رسد دوره نوینی از یک دولت دو پاره برای ترامپ رقم بخورد. در طول ۵۰ سال گذشته هیچ یک از دو حزب در نتیجه انتخابات میان دوره‌ای کنگره شاهد از دست دادن صدارت خود بر هر دو مجلس نبودند.از این‌رو ،سطح اصطکاک مورد انتظار بین رئیس جمهور و کنگره در فضای جدیدی از ایجاد یک دولت دوپاره به شکل عمیق متصور خواهد بود. همچنین ممکن است جنبش‌های راست افراطی به خصوص در اروپا و به طور مشخص در آلمان و فرانسه که ارتباط با ترامپ محرک آنها بود از حرکت باز ایستند.
نقش آمریکا در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی( ناتو ) که ترامپ بارها تهدید به لغو آن نموده بود؛می‌تواند متوقف شد. از سوی دیگر دموکرات‌ها می‌توانند تحریم‌های اقتصادی علیه روسیه را که دولت ترامپ متوقف کرده بود؛ دوباره اعمال کنند.
در منطقه غرب آسیا و به طور مشخص شرکا و متحدین ایالات متحده بیش از گذشته ملزم خواهند شد که نسبت به هزینه کرد بار شراکت خود متعهد شوند و در تقسیم بار وظایف منطقه‌ای خود بیش از گذشته ایفای نقش کنند. در شرایطی که ترامپ همچنان اظهار می‌دارد که اگر به عقب برگردد مجدداً حمله به ایران را برمی‌گزیند ولی طی این مدت بر همگان آشکار شد که بخشی از همراهان ترامپ مدت‌هاست نسبت به مداخلات خارجی ایالات متحده بدبین بوده و تردید داشتند. امروز که حزب دموکرات بر مصدر کنگره تکیه زده است، حزب حاکم بر کاخ سفید در مواجهه با ملت آمریکا بیش از گذشته از سبک گفتار درمانی بهره می‌گیرد. عباراتی همچون« حق با توست» یا این که «جمهوری‌خواهان نیز جهان‌بینی مشترکی با دیگران دارند».
نتیجه‌گیری
با فرا رسیدن ژانویه و درست در زمانی که کنگره یکصدوبیستم سوگند یاد می‌کند لحظه سیاسی جدیدی را در امر تحقیقات و نظارت بر عملکرد حزب حاکم بر کاخ سفید به همراه خواهد داشت. از جهت دیگر چالش‌های دستگاه اجرایی قوه مجریه در ارائه دستور کارهای خود به کنگره بیشینه خواهد شد. هرچند لوایح مصوب کنگره به هر حال برای تبدیل شدن به قانون به حمایت رئیس جمهور نیاز دارند. دموکرات‌های کنگره از این پس باید با حزب حاکم بر دستگاه اجرایی در مورد برخی از قوانین ضروری از جمله ۱۲ لایحه تخصیص بودجه سالانه مورد نیاز دولت همکاری کنند. پیروزی و غلبه دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره‌ی یکصدوبیستم، این پرسش را فراروی آنان قرار داده است که چگونه می‌خواهند برای مردم ایالات متحده به مثابه‌ی یک کنش‌گر تقنینی و نظارتی ترمیم کننده‌ی حفره‌های سطحی و عمیق اقتصادی باشند. به یاد داشته باشیم که نتیجه انتخابات به این معنا نیست که کشور شیفته حزب دموکرات شده است. بلکه به مثابه‌ی فرصتی است که رأی دهندگان به این حزب داده‌اند که آیا می‌توانند نماینده واقعی آنها باشند یا خیر؟
حتی اگر دموکرات‌ها عصای جادویی خود را تکان دهند و حامل ایده‌های سیاسی نوینی برای حل مشکلات اقتصادی کشور خود باشند از یک جنبه قابل تأمل و تحلیل است ولی از سوی دیگر پنجره‌ی زمانی آنان برای کنش تقنینی و نظارتی در مدیریت و رفع چالش‌های اقتصادی پهنه‌ی اقتصاد داخلی و خارجی آمریکا محدود است.
نظر شما :