عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟
فهم چندجانبهگرایی در دوران ترامپ+دانلود pdf جدید
منبع: موسسه کارنگی / ترجمه: معین نیک طبع
ادامه مطلبایالات متحده امریکا
جایگاه کشورهای ضعیفتر کجاست
پیمان مکه؛ معماری تازه امنیت یا بازتولید ناامنی؟
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هنوز زود است که پیمان مکه را تولد یک نظم امنیتی جدید در منطقه بدانیم. اما بدون تردید، این توافق را میتوان بخشی از روند بازآرایی امنیتی منطقه تلقی کرد؛ روندی که در آن آمریکا احتمالاً همچنان حضور خواهد داشت، اما دیگر تنها معمار امنیت منطقه نخواهد بود.
ادامه مطلب
پیمانی با اما و اگرهای فراوان
چرا ایران برای عضویت در پیمان مکه احساس نیاز نمیکند؟
سید علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: پیمان مکه پیدا و پنهانهایی دارد که بدون توجه به آنها نمیتوان بهدرستی آن را تفسیر و بررسی کرد. مهمترین آن نوع رابطه هر سه کشور با غرب، بهویژه امریکاست که مفهومی متفاوت از پیمان عادی منطقهای به ما میدهد.
ادامه مطلب
واقعیتهای جنگ آمریکا علیه ایران؛
چرا واشینگتن با یک بنبست راهبردی روبهرو شده است؟
سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در رویارویی اخیر آمریکا با ایران نیز، مجموعهای از تحولات نظامی، سیاسی، اقتصادی و رسانهای نشان میدهد که معادلات از چارچوب اولیه فراتر رفته است. این جنگ دیگر تنها یک رویارویی نظامی نیست، بلکه عرصهای برای سنجش قدرت بازدارندگی، تابآوری، انسجام ملی، جنگ روایتها و توان مدیریت بحران است.
ادامه مطلب
عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟ (بخش پایانی)
چندجانبهگرایی پیچیده ترامپ
با در نظر گرفتن خروجهای چشمگیر و لحن تقابلی، دولت ترامپ بهصورت گزینشی در نهادهایی مشارکت داشته است که آنها را از نظر راهبردی مفید میداند.
ادامه مطلب
آنچه روابط بینالملل به ما هشدار میدهد
ترامپ و نظریه مرگ مولف
بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پذیرش مرگ مؤلف در سیاست بینالملل، به ما هشدار میدهد که گاهی «سیاست خارجی» آنقدرها که ما اصرار داریم پیچیده و سیستماتیک نیست.
ادامه مطلب
جنگ به مثابه بقای امپراطوری راستگرایان
چرا احتمال یک دوره جنگ شدید دیگر، میتواند بالا باشد؟
محسن عوضوردی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ترامپ اکنون در بزرگترین آزمون خود قرار گرفته است. او باید توافقی چنان سترگ انجام دهد که روایت این توافق، با اختلاف بتواند روایت رسانههای منتقد را مهار کند.
ادامه مطلب
دورهای که با ریاست جمهوری ترامپ همزمان شده است
دویست و پنجاه سالگی انقلاب آمریکا در ترازو
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دویستوپنجاه سالگی آمریکا، همزمان با ریاست جمهوری ترامپ شده که بیتردید نه فقط شخصیتی متفاوت با بیش از ۴۰ رئیس جمهور پیشین آمریکاست، بلکه پدیدهای با تضادها و تناقضهای جدّی است.
ادامه مطلب
عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟ (بخش ششم)
ایده ترامپ برای جایگزینی مارا-لاگو با سازمان ملل
اساسنامه این هیئت، مأموریت آن را بسیار فراتر از غزه تعریف میکند و آن را «سازمانی بینالمللی که در پی ارتقای ثبات، بازگرداندن حکمرانی قابل اعتماد و قانونی، و تضمین صلح پایدار در مناطق درگیر یا در معرض درگیری است» توصیف میکند. هیچ اشارهای به منشور سازمان ملل متحد یا حتی نقش شورای امنیت سازمان ملل متحد نشده است، با وجود آنکه این شورا نقش مرکزی در صلح و امنیت بینالمللی دارد.
ادامه مطلب
عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟ (بخش پنجم)
تداوم مشروط چندجانبهگرایی در دوره ترامپ
ایالات متحده علاوه بر خروج از برخی نهادها، ایجاد اختلال در آنها یا ساخت سازوکارهای موازی، در بسیاری از موارد همکاری مشروط را در پیش گرفته است؛ به این معنا که ادامه مشارکت خود را به کاهش هزینهها، بهبود عملکرد و اجرای دستورکار «بازگشت به اصول اولیه» وابسته کرده است.
ادامه مطلب
کشورهای عربی غافلند یا خود را به خواب زدهاند
بازتولید ساختار قدرت جهانی بر مدار اسرائیل بزرگ
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اتحادیه اروپا به دلیل وابستگی انرژی، چین به خاطر کریدورهای دریایی جاده ابریشم، و روسیه به دلیل از دست دادن سهم خود در بازار انرژی، همگی در معرض فشار قرار میگیرند و آمریکا و اسرائیل به عنوان هسته مرکزی یک کارتل فراگیر انرژی و ترانزیت ظاهر میشوند. پرسشی که حامیان منطقهای باید از خود بپرسند این است که آیا پرورش «هیولایی استراتژیک» با اشتهای سیریناپذیر سرزمینی، سرانجام به امنیت آنان خواهد انجامید یا آنان نخستین قربانیانی خواهند بود که له میشوند.
ادامه مطلب
تصمیمگیران سیاسی و نظامی تهران این هشدار راهبردی را جدی بگیرند
رونمایی از اوکرانیزه کردن ایران
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه این روزها در جنوب کشور شاهد هستیم؛ نه جنگ است و نه زد و خورد بلکه شبه جنگی است که در جغرافیای حائل زد و خورد و جنگ تعریف میشود و میتواند مقدمهای برای یک جنگ طولانی و «اوکرانیزه کردن جنوب ایران» باشد.
ادامه مطلب
عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟ (بخش چهارم)
ایجاد اختلال، رویه ترامپ
دولتهای پیشین آمریکا گاهی ابتکارات بینالمللی را مسدود کردهاند، از امضا یا تصویب معاهدات خودداری کردهاند، یا تلاش کردهاند خروجیهای نامطلوب را تضعیف یا رقیق کنند. آنچه دولت ترامپ را متمایز میکند، گستره و رنگوبوی ایدئولوژیک این انسدادگرایی است.
ادامه مطلب
تهران در حاشیه بیانیه ناتو اما در متن کابوس غرب بود
از بازآرایی ائتلاف غرب و کاسبی ترکیه تا جایگاه ایران در نظم نوین امنیتی
سیاوش قدوسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مهمترین پیام این نشست، ورود ناتو به مرحلهای تازه از تحول راهبردی است؛ مرحلهای که در آن تقویت توان دفاعی اروپا، توسعه صنایع نظامی تا چشم انداز ۲۰۳۵، تداوم حمایت از اوکراین و بازتعریف تقسیم مسئولیت امنیتی میان آمریکا و متحدان اروپایی در صدر اولویتها قرار گرفته است.
ادامه مطلب
چرا مراکش و تونس برای امنیت غذایی آمریکا اهمیت راهبردی دارند؟
محور فسفات
مغرب عربی میتواند به مقابله با فشار فزاینده چین بر زنجیرههای تأمین کودهای شیمیاییِحیاتی کمک کند؛ بهویژه اگر واشنگتن بهجای آنکه صرفا بر مشروطسازی روابط به الزامات دموکراتیک تکیه کند، بر ایجاد شراکتهای اقتصادی دوجانبه و سودمند برای هر دو طرف تمرکز داشته باشد.
ادامه مطلب
روسیه در حال تقویت توان نظامی و آمریکا در حال کاهش حضور خود است
اجلاس ناتو، لحظه اروپا برای تبدیل بحران به فرصت
کاهش اعتماد عمومی به رهبری ایالات متحده و افزایش تهدید روسیه، فرصتهایی را برای اعضای اروپایی ناتو فراهم کرده است تا حمایت افکار عمومی را برای اقدامی سریع و قاطع در زمینه دفاع تقویت کنند.
ادامه مطلب
رسیدن زمان خوداتکایی
رهبران سیاسی ایران آگاه باشند چین اشتیاقی به رهبری جهان ندارد
بهاءالدین بازرگانی گیلانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران اسلامی امروز بعد از حدود دو سده مبارزه و مجاهده، به جایگاهی رسیده که دیگر نخواهد به این قدرت و آن قدرت متکی شود و همانند گذشته محل رقابت و تقسیم حوزه نفوذ میان این و آن شود و تبعات آن که همانا تداوم چرخۀ همیشگیِ تضاد و تخاصم داخلی است را به جان بخرد. ایران امروز نباید اعتماد بهنفس بهدست آمده را از دست بدهد و با موقعیت ژئواستراتژیکی و ژئواکونومی ممتاز خود میتواند و باید همانند مملکتی نظیر هند، ویتنام، آفریقای جنوبی و دیگران از شانیت مستقل و مرفه و برخوردار از مناسبات منطقی و مسئولیتپذیر با دنیای پیرامونی و فراپیرامونی، زندگی کند.
ادامه مطلب
چرا فرسایش بازدارندگی ایران به نفع امنیت ملی نیست؟
چالش پیشبینیپذیری
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دشمن با انجام تجاوزات نظامی محدود، مستمر و هدایتشده، زمین بازی را به نحوی طراحی کرده است که پاسخهای موشکی و پهپادی ایران نیز به ناچار محدود، خطکشیشده، زمانبندیشده و در نتیجه کاملاً «پیشبینیپذیر» شود.
ادامه مطلب
دادهها چه میگویند
گسست ایدئولوژیک امریکا و اسرائیل، توهم یا واقعیت؟!
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی استدلال میکند که تقاطع محدودیتهای مادی انباشت سرمایه در آمریکا (بحران بدهی و بازتولید ناپذیری رفاه) و دگرگونی ایدئولوژیک درونزا در اسرائیل (تسلط صهیونیسم مذهبی)، بنیانهای اپیستومولوژیک ائتلاف سنتی را در هم شکسته است. گذار کنونی در روابط آمریکا و اسرائیل، فراتر از یک دگرگونی در «سیاست خارجی» است؛ این پدیده، تجلی بارز یک «بحران ارگانیک» در ساختار هژمونی غرب است. دادههای میدانی و نظرسنجیهای اخیر نشان میدهند که «استثنای اسرائیل» دیگر یک ثابت هنجاری در نظم بینالمللی نیست، بلکه به یک «بار مادی و نمادین نامطلوب» در رقابتهای قدرتی درونایالاتی تبدیل شده است.
ادامه مطلب
عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟ (بخش سوم)
ستیز با سازمان ملل
از زمان ورود به قدرت، دولت ترامپ از پرداخت بخش عمده سهمیههای ارزیابیشده و الزامآور قانونی خود به بودجه عادی و بودجه حفظ صلح سازمان ملل خودداری کرده است؛ امری که تا بهار ۲۰۲۶ به انباشت حدود ۴ میلیارد دلار بدهی معوقه آمریکا به این سازمان انجامیده است.
ادامه مطلب
عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟ (بخش دوم)
کنارهگیری از نهادهای بینالمللی
در روز تحلیف، ترامپ مجموعهای از فرمانهای اجرایی را امضا کرد که روند خروج از دو نهادی را آغاز میکرد که در دوره نخست خود نیز قصد خروج از آنها را داشت، اما دولت جو بایدن بعداً به آنها بازگشته بود: توافق اقلیمی پاریس و سازمان بهداشت جهانی. همچنین ایالات متحده را از توافق مالیاتی حداقل جهانی شرکتها در چارچوب سازمان همکاری و توسعه اقتصادی خارج کرد. کاخ سفید این توافق مالیاتی را بهعنوان نقض تبعیضآمیز حاکمیت ملی آمریکا و توافق اقلیمی را بهعنوان «توافقی زیانبار» که به اقتصاد آمریکا آسیب میزند، توصیف کرد.
ادامه مطلب
از آزمون تعاملات اروپایی و امریکایی تا بودجه و باتلاق اوکراین
آنکارا و اجلاس ناتو
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اجلاس آنکارا را باید نقطه آغاز مرحله جدیدی از دگر دیسی و تحول چالشی ناتو دانست. این نشست بیش از آنکه درباره افزایش بودجه دفاعی باشد، درباره بازتعریف راهبرد کلان و بازتعریف نقش اعضا، آینده رهبری آمریکا و شکلگیری نظم امنیتی جدید اروپا است لذا اگر اروپا نتواند سرمایهگذاریهای دفاعی خود را به ظرفیت واقعی نظامی تبدیل کند، همچنان وابسته به آمریکا باقی خواهد ماند.
ادامه مطلب
همکاری روسیه و اسرائیل
ترامپ، مسکو و خاورمیانه!
محسن عوضوردی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با اندکی تسامح، میتوان گمان کرد که مسکو کافیست، جنگ اوکراین را به پایان ببرد و با نگاهی متفاوت به ارتباطاتش با اسرائیل، در معادلات خاورمیانه ایفای نقش کند. با پایان جنگ اوکراین و موقعیت نوسانات اقتصادی در خاورمیانه، تجدید قوا در همه ابعاد برای مسکو رقم میخورد
ادامه مطلب
عقبنشینی، طغیان، جایگزینی یا اصلاح؟ (بخش اول)
فهم چندجانبهگرایی در دوران ترامپ
در حالی که رؤسای جمهور پیشین آمریکا در نهادها و ائتلافهای چندجانبه سرمایهگذاری کرده و از آنها حمایت میکردند، ترامپ عمدتاً این نهادها را مانعی در برابر اعمال بیقیدوشرط قدرت آمریکا، کسب مزیت نسبی و دفاع از حقوق آمریکاییها میداند.
ادامه مطلب
محوری که تسلط نظم امریکایی را به سخره میگیرد
چالش گسترش محور ایران - روسیه - چین برای امریکا
ایران، چین و روسیه به دلیل مخالفت مشترک خود با تسلط ایالات متحده، در حال هماهنگی دیپلماتیک، ادغام ارتش خود و کار بر راههایی برای دور زدن تحریمهای غرب هستند.
ادامه مطلب
تظاهرات ادامه دارد
خشم زیست محیطی و ادامه اعتراضات در آلبانی
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هر روز هزاران آلبانیاییتبار با هواپیما از کشورهای مختلف برای پیوستن به تجمعات میآیند. در بزرگترین تجمعی که تاکنون برگزار شده، هزاران نفر آخر هفته در تیرانا گرد هم آمدند که بسیاری از آنها از ایالات متحده و سایر نقاط اروپا بودند تا صدای خود را به موج نارضایتیها برسانند.
ادامه مطلب
رهبر جدید حزب دموکرات کیست؟
این سادهلوح تمامعیار
الکساندریا اُکاسیو کُرتِز، عضو مجلس نمایندگان ایالات متحده از حوزه انتخابیه ۱۴ ایالت نیویورک تجسم حزب دموکراتِ امروز محسوب میشود.
ادامه مطلب
الگویی که برای فرار از مشکلات داخلی در پیش گرفتهاند
بقای رهبران ناامید در چشم انداز جنگ ایران
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بقا و اقتدار، انگاره هر سیاستگذار و حکمران در نظام جهانی است. انگارهای که برای بقا و اقتدار خود به هر ابزار، تاکتیک و سیاستی متوسل شده، هزینههای سنگین بر خود و دیگر بازیگران وارد میکنند. بخش مهمی از این همبستگی بقا و اقتدار را میتوان با عنوان الگوی راهبران ناامید در بسیاری از کشورها دید و ترسیم کرد.
ادامه مطلب
پیوند ورزش و روابط بینالملل
ترامپ رویداد ورزشی را هم سیاسی میکند
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آغاز جام جهانی فوتبال در آمریکا، کانادا و مکزیک در ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵)، بیتردید یکی از پرمناقشهانگیزترین رخدادهای نه فقط ورزشی، بلکه سیاسی است.
ادامه مطلب
شواهدی از ویتنام، عراق، لیبی و ایران
نقش عوامل غیرعقلانی در تصمیمگیریهای نظامی آمریکا
آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این مقاله استدلال میکند که هرچند تصمیمگیرندگان آمریکایی غالباً دلایل «عقلانی» را برای توسل به زور ارائه میدهند – از جمله مقابله با تهدیدهای امنیتی، حفظ اعتبار، یا منافع بشردوستانه – اما موفقیت پایدار سیاسی و استراتژیک، نیازمند بیش از یک توجیه عقلانی اولیه است. شواهد از این موارد نشان میدهد که فقدان راهبرد سیاسی منسجم پس از مداخله، ابهام در هدفگذاری، و اتکای بیش از حد به فرضهای اثباتنشده دربارهی پیامدهای سیاسی، اغلب مانع از دستیابی به نتایج مطلوب بلندمدت شده است. این مقاله با بررسی تطبیقی این موارد، محدودیتهای مدل بازیگر عقلانی را برجسته میکند و بر ضرورت درک عمیقتر از تعامل میان محاسبات نظامی، واقعیتهای سیاسی و هدفگذاری استراتژیک تأکید میکند.
ادامه مطلب