احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آیا حمایت آنکارا از مخالفان سوری، بهناخواسته توپ راهبردی را از زمین ایران به زمین خود انداخته و ترکیه را بهجای جمهوری اسلامی، در صف مقدم رویارویی با اسرائیل قرار داده است؟
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: یکی از این سناریوها که در برخی تحلیلهای اروپایی – بهویژه در محافل پژوهشی فرانسه – با عنوان «مسئله سه دریا» مطرح شده، ایجاد کریدوری انرژی و ترانزیتی است که خلیج فارس را از طریق عراق و سوریه به دریای مدیترانه متصل کند. هدف اصلی چنین طرحی تنوعبخشی به مسیرهای انتقال انرژی است تا بخشی از صادرات انرژی منطقه بتواند بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای جهانی برسد.
ادامه مطلب
یکسالونیم پس از فروپاشی ناگهانی حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، وضعیت جامعه اقلیت علوی سوریه (که حدود ۹ تا ۱۱ درصد از جمعیت کشور را تشکیل میدهند) به یکی از بحرانیترین پروندههای حقوقبشری و مذهبی در خاورمیانه تبدیل شده است.
ادامه مطلب
افکار عمومی در سوریه غرق در نارضایتیهای اقتصادی است و با احساس عمیق سرخوردگی دستوپنجه نرم میکند. قیمت کالاهای اساسی برخلاف تصور عموم، نهتنها کاهش پیدا نکرده است، بلکه روزبهروز افزایش پیدا میکند.
ادامه مطلب
نقشه جسورانه بود؛ در شب و با استفاده از تاریکی، گروهی از نیروهای زبده باید کمین کرده و خطوط تدارکاتی راهبردی پشتیبان شهر حلب را که در کنترل حکومت بشار اسد بود، قطع میکردند.
ادامه مطلب
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: همگرایی گسلهای کردی و شکنندگی نظم پسا-اسد، در کنار تشدید رقابت ترکیه و اسرائیل و تأثیرات جنگ ۲۰۲۶، سوریه را در موقعیتی قرار داده که میتوان آن را گذار از «میدان نفوذ» به «میدان بالقوه برخورد» توصیف کرد.
ادامه مطلب
رئیس دوره انتقالی سوریه، احمد الشرع معروف به الجولانی، در روزهای اخیر سفری به چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس شامل عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی انجام داد.
ادامه مطلب
همزمان با اینکه ایالات متحده، به همراه متحدانش، به دنبال تشدید حضور دریایی خود هستند، امنیت تأمین انرژی جهانی در این فرایند به طور فزایندهای شکننده میشود.
ادامه مطلب
آنچه این روزها در برخی محافل سیاسی و رسانهای مطرح میشود، یادآور سناریویی است که جهان پیشتر در سوریه دیده است؛ جایی که قدرتهای خارجی با تعریف نقش «پیادهنظام نیابتی» برای گروههای محلی، کشوری را به میدان رقابتهای ژئوپلیتیک بدل کردند.
ادامه مطلب
قباد آرش در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به طور خلاصه، نیچروان بارزانی در بحران ژانویه ۲۰۲۶، یک دیپلماسی چندلایه و هماهنگ را رهبری کرد. او با فرانسه، به عنوان یک شریک اروپایی حامی حقوق کردها، مستقیماً بر سر تضمینهای قانون اساسی رایزنی کرد. با آمریکا، به عنوان هماهنگکننده اصلی صحنه سوریه، وارد همکاری تنگاتنگ برای مدیریت بحران شد و در نهایت، با ترکیه، با هوشمندی تمام و از طریق کانالهای مناسب، مسیری را طراحی کرد که نگرانیهای امنیتی آنکارا را با خواستههای کردها در چارچوب وحدت سوریه آشتی دهد. این مثلث دیپلماتیک، معمای پیچیدهای بود که بارزانی توانست آن را رمزگشایی کند و راه را برای گفتگوهای بعدی هموار سازد.
ادامه مطلب
با انتشار جزئیاتی از توافق میان قسد (نیروهای دموکراتیک سوریه) با دولت دمشق، رویای خودگردانی در کردستان سوریه به پایان رسید.
ادامه مطلب
اسرائیل علیرغم محکومیت فزاینده از سوی متحدان غربی خود به دلیل تاکتیکهای خشن خود، عموماً در صدر قرار گرفته و «محور مقاومت» ایران متحمل شکستهای متعددی شده است. در پایان دوره گزارش، اسرائیل و ایران در یک جنگ هوایی ۱۲ روزه مستقیماً با هم جنگیدند.
ادامه مطلب
سوریه و عربستان با امضای قراردادهای راهبردی در دمشق، از راهاندازی ایرلاین مشترک و پروژه بزرگ مخابراتی تا برنامههای آب، انرژی و زیرساخت، تلاش میکنند مسیر بازسازی پس از جنگ داخلی سوریه را که به سقوط بشار اسد منجر شد، با سرمایهگذاری منطقهای شتاب بدهند؛ بستهای که هم یک آزمون اجرائی برای دمشق است و هم سیگنال سیاسی ریاض
ادامه مطلب
محمدرضا عبدالهپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ترکیه پس از سناریوی خود ساخته انسداد ژیوپلیتیک ایران در مرزهای شمال غرب و قفقاز، هم اینک قلمرو غربی کشور و به عبارتی عمق ژئوپلیتیک آسیای غربی ایران را ابتدا در سوریه و قطعا و متعاقبا در عراق و مشخصا در موصل و کرکوک مورد هدف قرار خواهد داد.
ادامه مطلب
پس از نبردهای سرنوشتساز ژانویه ۲۰۲۶ در شمال سوریه، دمشق و نیروهای کُرد بر سر توافقی جامع برای ادغام کامل نظامی، امنیتی و اداری مناطق شمال شرق در حاکمیت مرکزی به تفاهم رسیدند.
ادامه مطلب
مهسا مژدهی می نویسد: موهای بافته زنی جانباخته در دستان مردی داعشی، خاورمیانه را در بهت فرو برد. در ویدئوی تکاندهندهای که از سوریه مخابره شده است، مرد داعشی در مقابل دوربین وقیحانه میگوید: این موی بافته هوال است، از رقه آوردهام.
ادامه مطلب
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ارزیابیها نشان میدهد که سیاست ترکیه در قبال سوریه جدید نه بر مبنای «مهندسی ایدئولوژیک نظم»، بلکه بر اساس مدیریت تهدیدات فوری، جلوگیری از بدترین سناریوها و بیشینهسازی (Maximization) اهرمهای نفوذ در یک محیط نامطمئن شکل گرفته است. به بیان دقیقتر، آنکارا در پی ساختن یک دولت تابع یا کاملاً همسو در دمشق نیست، بلکه هدف اصلی آن جلوگیری از ظهور ترتیباتی است که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم امنیت سرزمینی، انسجام داخلی و موقعیت منطقهای ترکیه را تضعیف کند.
ادامه مطلب
ترکیه در بحبوحه تضعیف سایر بازیگران کلیدی و نیاز بازیگران کوچکتر به ایجاد تعادل در برابر قدرت اسرائیل، به یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه تبدیل شده است.
ادامه مطلب
نیروهای ایالات متحده در بزرگترین تهاجم نظامی پس از سقوط بشار اسد، با اجرای عملیات سنگین هوایی و موشکی علیه بیش از ۷۰ هدف داعش در سوریه، به حمله اخیر به نیروهای آمریکایی در این کشور واکنش نشان دادند. این عملیات که با دستور مستقیم دونالد ترامپ و در هماهنگی بیسابقه با حکومت جدید دمشق انجام شد، فصل تازهای از مداخله نظامی واشنگتن در خاورمیانه را با شعار «شکار بیرحمانه» آغاز کرد. «این آغاز یک جنگ نیست، این اعلام انتقام است؛
ادامه مطلب
بشار اسد، رئیسجمهوری برکنارشده سوریه که زمانی با سخنرانیهای طولانی و مصاحبههای بحثبرانگیزش شناخته میشد، اکنون در مسکو و در انزوای کامل و تحت محدودیتهای شدید زندگی میکند.
ادامه مطلب
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحلیل حاضر تلاش میکند وضعیت سوریه را طی دو دوره کاملاً متفاوت از آخرین سال حکومت بشار اسد و نخستین سال اعمال قدرت دولت انتقالی احمد الشرع در چهار حوزه امنیت، سیاست، جامعه و اقتصاد بررسی کند.
ادامه مطلب
جمیله کدیور در یادداشتی مینویسد: یک سال از سقوط بشار اسد در سوریه گذشت. در این یک سال، نه فقط رئیس شورشیان که هم تغییر نام داد و هم تغییر چهره و لباس و هم تغییر سیاست، بلکه سوریه و به تَبَع آن منطقه تغییرات بسیاری کرده است.
ادامه مطلب
تحولات چند روز اخیر، از سفر هاکان فیدان (وزیر خارجه ترکیه) و سعود بنمحمد الساطی (معاون وزیر خارجه عربستان) به تهران تا سفر ناگهانی تام باراک (سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه در امور سوریه و مشاور امور خاورمیانه ترامپ) به بغداد، نشان میدهد منطقه وارد مرحلهای شده است که باید آن را «نقطه چرخش در هندسه قدرت» توصیف کرد؛ مرحلهای که به باور روایتهای «الحدث»، «العربی الجدید»، «الاخبار» و «المیادین»، بیش از آنکه به خطوط سنتی تنش تهران–واشنگتن مربوط باشد، به شکلگیری صفبندیهای تازهای در مثلث بغداد، دمشق و بیروت بازمیگردد.
ادامه مطلب
سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحولات اخیر نشان میدهد که سوریه در حال تبدیل شدن به هسته آزمایش نظم جدید خاورمیانه است؛ نظمی که در آن امنیت از مسیر پیمانهای بزرگ، بلکه از طریق شبکهای از توازنهای موضعی تأمین میشود.
ادامه مطلب
سفر روز یکشنبه «سعود بن محمد الساطی» معاون وزیر خارجه عربستان سعودی به تهران، نقطه آغاز موجی از تحلیلها و گمانهزنیها درباره احتمال آغاز نقشآفرینی ریاض در مدیریت تنش ایران و آمریکا شد؛ گمانههایی که درست پس از رسانهای شدن نامه مسعود پزشکیان به محمد بن سلمان و سفر اخیر ولیعهد به کاخ سفید شدت گرفت. این سفر در حالی انجام شد که فضای سیاسی و رسانهای ایران همچنان تحت تأثیر روایتهای متفاوت درباره محتوای نامهای بود که رئیسجمهور ایران برای ولیعهد سعودی فرستاده است.
ادامه مطلب
در مجموع، سفر وزیر خارجه ترکیه به تهران تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست. این سفر در شرایطی انجام میشود که معادلات سوریه، عراق، قفقاز، روابط ایران و غرب و حتی پرونده پ.ک.ک همگی در حال تغییرند. آنکارا میداند که بدون هماهنگی با تهران، هیچیک از این پروندهها به نتیجه مطلوب نمیرسد. در مقابل، ایران نیز آگاه است که در فضای پس از ماشه و افزایش فشارها، داشتن یک شریک فعال منطقهای مانند ترکیه میتواند فرصتی برای باز کردن مسیرهای تازه باشد.
ادامه مطلب
انتخاب جنوب سوریه توسط نتانیاهو، جایی که نیروهای اسرائیلی از زمان سقوط رژیم اسد در دسامبر گذشته چندین موقعیت را اشغال کردهاند و در مناطق متعدد مجاور ارتفاعات جولان، از بخش شمالی فلات تا استان درعا به سمت مرز اردن و سوریه در جنوب، گسترش مییابد، سوالات زیادی را در مورد زمان و اهداف آن مطرح کرده است.
ادامه مطلب
فرزاد محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: رفتار جدید جولانی را میتوان بخشی از روندی دانست که طی سالهای اخیر در میان برخی گروههای سلفی دیده شده است؛ روندی که آنها را مجبور کرده از ادبیات قدیم فاصله بگیرند و با شرایط واقعی جوامع محلی کنار بیایند.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دیدار الشرع و ترامپ، تصویری از پایان دوران جنگهای نیابتی و آغاز دیپلماسی مصالحه است – جایی که واقعگرایی، منطق تازه امنیت در خاورمیانه را رقم میزند.
ادامه مطلب
روی آوردن الشرع به مسکو اوج ماهها تعامل دیپلماتیک فزاینده بود که طی آن روسیه ارسال گندم و نفت به سوریه را از سر گرفت و موافقت کرد که از طریق گزناک، همان ارائه دهندهای که در زمان اسد استفاده میشد، اسکناسهای جدید سوریه را چاپ کند.
ادامه مطلب