سید جواد جمالی نوشت: آنچه مسلم است، این است که ترامپ و مشاورانش دچار خطای تعمیم شدهاند. آنها با اتکا بر قدرت بالای نظامی آمریکا، سرنوشت ایران را مشابه سرنوشت کشورهایی مانند لیبی، عراق و ونزوئلا قلمداد میکردند و از اینرو در دام خطای تعمیم گرفتار شدند.
ادامه مطلب
اختلال در تنگه هرمز در ماههای گذشته بزرگترین شوک ناگهانی در عرضه جهانی انرژی طی نیمقرن اخیر بود؛ اختلالی که بسیاری انتظار داشتند قیمت نفت را بهسرعت از مرز ۱۵۰ دلار عبور دهد و اقتصاد جهانی را وارد مرحلهای از رکود و بیثباتی کند. اما برخلاف این پیشبینیها، بازار جهانی انرژی دچار فروپاشی نشد و قیمت نفت تنها جهشی محدود داشت.
ادامه مطلب
سیدمصطفی هاشمیطبا نوشت: ولیعهد عربستان سعودی در مصاحبهای میگوید ایران چشم به فتح حرمین شریفین دارد و همه کارهایشان ریا و ظاهرسازی است. همچنین میگوید هاشمیرفسنجانی که ظاهرا میخواست با عربستان رابطه داشته باشد، در این امر صادق نبود و البته حرفهای دیگر.
ادامه مطلب
خرازی با بیان اینکه نمیتوانم بگویم که نفوذیها مانند اجنه هستند یا مانند انسانها می گوید: «یک نظام برخوردار از اقتدار و قدرت باید المانهای نفوذ را تشخیص بدهد. نفوذ این شکلی نیست که بگوییم کتوشلوارشان سفید یا سرمهای است یا پیراهنشان مشکی یا سفید است. نفوذ نشان میدهد تصمیمسازیها یا ارادههای جمعی چگونه نابود میشوند و کشور، به جای اینکه پیشرفت کرده و به سوی جلو حرکت کند، به عقب میرود.»
ادامه مطلب
برای ایران، عضویت ظاهراً گامی دیگر در جهت کاهش وابستگی به مؤسسات مالی تحت سلطه غرب و کاهش انزوای اقتصادی بینالمللی آن خواهد بود. با این حال، فوریترین اهمیت آن ممکن است تأثیر آن بر سیاست داخلی، از جمله وجهه خود همتی باشد.
ادامه مطلب
جنگ ایران با گذشت نزدیک به هفت ماه، حالا از خلیج فارس فراتر رفته و آرایش جهانی ارتش آمریکا را تحت فشار گذاشته است؛ ناو جورج واشینگتن از ژاپن راهی خاورمیانه میشود، پنتاگون بازسازی پایگاههای آسیبدیده را قطعی نمیداند و واشینگتن همزمان نباید چشم از چین در اقیانوس آرام بردارد. در واقع اعزام جورج واشینگتن از ژاپن به خاورمیانه برای گسترش نمادین حضور آمریکا نیست، بلکه برای آن است که جای ناو آبراهام لینکلن را بگیرد.
ادامه مطلب
شعلههای آتش جنگ در خلیج فارس دامن دو شریک بزرگ تجاری را گرفته است. امارات پس از جنگ برای فروش نفت خود به دیواره سخت تنگه هرمز برخورد کرده است و رکود صنعت گردشگری را تجربه میکند و از آن سو، ایران روابط تیره و تار را با یکی از بزرگترین شرکای تجاری خود تجربه میکند؛
ادامه مطلب
قابل درک است که تحلیلگران به سرعت در تلاش هستند تا انگیزه محرک پشت این اعلامیه را ارزیابی کنند. آیا این یک واکنش منطقه ای به ایران است؟ پاسخی هدفمند به روابط رو به وخامت ترکیه و اسرائیل؟ یا اینکه این توافق بهتر است به عنوان پیامی به ایالات متحده در مورد شکست این کشور در تضمین امنیت و امنیت متحدان منطقه ای خود درک شود؟ در حالی که همه این انگیزهها نقش مهمی ایفا میکنند، امضای مکه منعکسکننده چیزی است که حتی بیشتر از آن تأثیرگذار است – مجموعهای از تجدیدنظرهای سیاسی که مورد توجه قرار نگرفته و به سرعت در حال حرکت است که در پهنه وسیعی از قلمرو برای مقابله با تهدیدات منطقهای و ایجاد اقتصادهای قدرتمند مورد نیاز برای بقا و شکوفایی در قرن بیست و یکم اتفاق میافتد.
ادامه مطلب
این روزها صف طولانی کامیونها در مرزهای ایران به چشم میآید. رانندگان میگویند گاهی تا ۱۰ روز معطل میمانند، آن هم در گرمای طاقتفرسای تابستان و امکاناتی که برای اقامت و استراحت رانندگان وجود ندارد. پس از محاصره دریایی کشور در جنگ، مسیرهای زمینی تجارت کالا، جایگزین دریا شدهاند، اما فعالان صنعت حملونقل میگویند حداکثر حدود ۴۰ درصد تجارت دریایی قابلیت جایگزینی با مسیرهای زمینی را دارد، با این حال انتقال کالا در مرزهای کشور کند است و برخوردهای جزیرهای و بوروکراسی اداری، روند تجارت کالا را دشوارتر از همیشه کرده است.
ادامه مطلب
انسداد تنگه هرمز این روزها به یکی از چالشبرانگیزترین مسائل بازار نفت جهان تبدیل شده است؛ این چالش آنقدر بزرگ بوده که محور اصلی مذاکرات ایران و آمریکا به آن گره بخورد.
ادامه مطلب
محمدجواد حقشناس در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مرزهای سیاسی محترمند، اما فرهنگ مرز نمیشناسد. افغانستان امروز یک کشور مستقل است؛ اما افغانستان تاریخی و فرهنگی، بخشی از حافظه مشترک ماست.
ادامه مطلب
آمریکا چهار دهه پیش و در جریان جنگ ایران و عراق، با اسکورت نفتکشها توانست مسیر خلیج فارس را باز نگه دارد، اما تکرار آن نسخه در هرمز امروز بسیار پرهزینهتر است؛ شش تفاوت، از موقعیت ایران در این آبراهه تا چالشهای ناوگان آمریکا، معادله را کاملا تغییر دادهاند. چرا آمریکا برای باز نگهداشتن تنگه هرمز دوباره سراغ همان روشی نمیرود که حدود ۴۰ سال پیش در «جنگ نفتکشها» آزموده بود؟
ادامه مطلب
علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در دکترین نظامی – امنیتی، اگر خلیج فارس «محیط دفاع نزدیک و منع دسترسی» تعریف شود، مکران «محیط دفاع پیشرونده» است. انتقال بخشی از ظرفیتهای لجستیکی، صنعتی، دریایی و تجاری به این ساحل اقیانوسی، در صورت بروز بحران در خلیج فارس، تداوم بقای اقتصادی و امنیتی کشور را تضمین میکند.
ادامه مطلب
محسن شریفخدائی نوشت: در سالهای اخیر، افزایش تنشها در خلیج فارس، حملات پراکنده به کشتیها در تنگه هرمز، رقابتهای منطقهای و کاهش نقش مستقیم آمریکا در تضمین امنیت متحدانش، همگی نشان دادهاند که امنیت این آبراه دیگر نمیتواند بر حضور یک قدرت خارجی تکیه کند.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هنوز زود است که پیمان مکه را تولد یک نظم امنیتی جدید در منطقه بدانیم. اما بدون تردید، این توافق را میتوان بخشی از روند بازآرایی امنیتی منطقه تلقی کرد؛ روندی که در آن آمریکا احتمالاً همچنان حضور خواهد داشت، اما دیگر تنها معمار امنیت منطقه نخواهد بود.
ادامه مطلب
ناصر ذاکری نوشت: مصاحبه چند روز پیش وزیر امور خارجه کشورمان واکنشهای انتقادی متعددی را برانگیخت که البته جای شگفتی هم نداشت. نکته محوری سخنان ایشان این بود که تصمیم درباره تشدید آتش جنگ یا مهار آن نباید در فضای احساسی و هیجانی گرفته شود، بلکه باید از یک مبنا و منطق محاسباتی دقیق پیروی کند.
ادامه مطلب
حامد نقی لو نوشت: کشورها دیگر «دوست» ندارند. این گزاره، توصیف جهان امروز است؛ جهانی که در آن رابطهها نه با برچسبهای ثابت، بلکه با منفعت موضوعی تعریف میشود. کشورها در انرژی شریکاند، در امنیت رقیب، در تجارت همسو و در یک پرونده بینالمللی ناسازگار.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: تحولاتی که در چند روز گذشته رخ داده، ظاهرا و متأسفانه حکایت از سختترشدن مواضع ایران و آمریکا در ارتباط با حل دیپلماتیک مسئله دارد. مقامات ایرانی از هفته گذشته تأکید داشتند که نیل به توافقی با عمان در مورد خطوط تفکیک ترافیک دریایی (TSS) شرط کافی برای بازگشایی تنگه هرمز نخواهد بود.
ادامه مطلب
ایران با یک تصمیم سیاسی، یکی از جدی ترین اختلالات را در بازارهای جهانی انرژی در سال های اخیر ایجاد کرده است.
ادامه مطلب
مجید روحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: عبور از «تله تحلیلی» مستلزم بازگشت به تحلیل واقعگرایانه، توجه همزمان به فرصتها و محدودیتهای داخلی و خارجی، تقویت فضای نقد تخصصی و پرهیز از پیشفرضهای غیرقابل آزمون است.
ادامه مطلب
احسان اقبال سعید در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: منطق باز کردن پای نظامیان ایالات متحده به خلیج فارس در ابتدا مهار عراق و اخراجش از کویت و کل منطقه عربی بود و حقیقت آن مقابله با ایران انقلابی و توان درونزا و بومی آن که ناباور هم به نظر می رسید. این همه پایگاه و پیمان برای روزی بود که به روایت ملک عبدالله در اسناد ویکیلیکس سرمار چموش منطقه (اشاره ملک عبدالله به ایران) کوبیده شود اما با حمله از پایگاه های آمریکا در عربستان و دیگر کشورهای منطقه ایران تمام محاسبات و البته تعارفات پیشین را کنار نهاد و بخشی از توان و ارادهی خود را نشان داد. واکنش آمریکا در دفاع از هر آنچه غیر اسرائیلی باشد البته قابل پیش بینیست اما برای دخیل بستگان به واشینگتن و هزینه و لابی گرانقیمت و البته رقص شمشیر و تعاریف پرطمطراق غربیان از ثروتمندان سعودی و خلیج فارس ناباور بود... ناباور محض
ادامه مطلب
نبی سنبلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگ ها در ابتدا شکل یک بحران غیر منتظره دا رند اما کم کم از حالت بحران خارج می شوند و به یک نظم تبدیل می شوند.
ادامه مطلب
اولیا جلالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شادروان دکتر شیرخانی، معاون پیشین دانشگاه تهران، در توصیفی دقیق و کوتاه، تاجیکان را «ایرانیان بیرونمرزی» مینامید؛ تعبیری که نشان میدهد مرزبندیهای سیاسی تحمیلشده توسط استعمارگران در سدههای پسین، تنها خطوطی اداری بوده اند و نتوانستهاند ریشههای مشترک فرهنگی و زبانی را از یکدیگر جدا کنند.
ادامه مطلب
مهشید جمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ثبت مجموعه تاریخی و فرهنگی الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو، بیش از آنکه یک رویداد فرهنگی یا موفقیتی در عرصه گردشگری باشد، واجد آثار حقوقی در قلمرو حقوق بینالملل عمومی است و آغاز مرحلهای جدید از تعهدات و مسئولیتهای دولت ایران در قبال جامعه بینالمللی محسوب میشود.
ادامه مطلب
روحالله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نگاه منافع محور به روابط خارجی کلید رهایی سیاست خارجی از انحصارات و استثنائات است. ماندن در تجربیات تاریخی باعث خواهد شد که سیاست خارجی نسبت به دیدن آینده نابینا شود.
ادامه مطلب
بهرام مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آیا راهبرد امنیتی جمهوری اسلامی ایران، به جای افزایش قدرت بازدارندگی، به شکلی ناخواسته به تسریع روند شکلگیری ائتلافهای منطقهای علیه تهران منجر شده است؟
ادامه مطلب
رسول جعفری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ترکمنستان بهعنوان یکی از مهمترین کشورهای آسیای مرکزی، به دلیل برخورداری از منابع عظیم گاز طبیعی، موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز میان دریای خزر، آسیای مرکزی و آسیای جنوبغربی و همچنین سیاست «بیطرفی دائم»، جایگاه ویژهای در معادلات منطقهای دارد. جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از مرز مشترک بیش از هزار کیلومتر با ترکمنستان، این کشور را یکی از مهمترین همسایگان شمال شرقی خود میداند. طی سالهای اخیر، گسترش همکاریهای اقتصادی، ترانزیتی، انرژی، برق، حملونقل و همکاریهای دریای خزر موجب شده است که روابط دو کشور وارد مرحلهای جدید شود. در مقابل، عواملی همچون رقابت روسیه، چین و ترکیه، تحریمهای بینالمللی علیه ایران، سیاست بیطرفی عشقآباد و محدودیتهای ساختاری اقتصاد ترکمنستان، چالشهایی را برای توسعه روابط ایجاد کردهاند. این مقاله با تکیه بر منابع روسی و ترکمنی، فرصتها و چالشهای همکاری ایران و ترکمنستان را بررسی میکند.
ادامه مطلب
صارم شیراوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حمله به کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر، بیش از آنکه صرفا خسارت به یک شناور باشد، نشانه تغییر جایگاه ژئوپلیتیکی خزر است. این حادثه نشان میدهد که جنگهای معاصر از طریق پهپادهای دوربرد، اطلاعات ماهوارهای و هدفگیری شبکههای لجستیکی، مرز میان جبهه و پشت جبهه، نظامی و تجاری، و بازیگر مستقیم و شریک ادعایی را مبهم ساختهاند.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ترامپ، مردی که یک روز فریاد جنگ و روز دیگر نوید صلح سر میدهد در کنار غیر قابل پیشبینی بودن، با به بازی گرفتن مرگ و زندگی، صلح و جنگ، درصدد است پیروز از میدانی خارج شود که خویش از دلایل به بنبست کشیدن آن بوده است.
ادامه مطلب
شهرام شمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اجلاس وزرای خارجه سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، فراتر از یک همگرایی صرف امنیتی، سکوی پرتابی برای پیوند امنیت منطقهای با منافع اقتصادی و راهبردی کشور است؛ میدانی تازه که بستر مناسبی برای تحقق منافع ملی، توسعه همهجانبه مناسبات اقتصادی و تحکیم امنیت جمعی فراهم میآورد.
ادامه مطلب