ایران

مذاکرات ژنو و مدیریت عدم‌قطعیت راهبردی

تحلیل سناریوهای پیش‌روی ایران جدید

مرتضی شکری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: برخلاف برداشت‌های مرسوم که مذاکره را صرفاً ابزاری برای مصالحه می‌دانند، در دکترین سیاست خارجی جمهوری اسلامی، میز مذاکره امتداد منطقی قدرت ملی تعریف می‌شود. فضای این نشست، متأثر از دو متغیر کلان است: نخست، تلاش ایالات متحده برای بازتعریف معماری امنیتی منطقه تحت دکترین جدید دونالد ترامپ، و دوم، اراده تهران برای خنثی‌سازی اهرم تحریم و صیانت از زیرساخت‌های هسته‌ای در برابر مطالبات حداکثری غرب.

ادامه مطلب

سفیر ایران در تفلیس در گفت‌وگویی اختصاصی که در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار گرفته است

هیچ‌کس از جنگ سود نمی‌برد/ عقلانیت راهبردی ادامه مسیر دیپلماسی است جدید

سید علی موجانی گفت: ایران به دنبال جنگ نیست، اما در دفاع از خود تردید نخواهد کرد. تجربه‌های تاریخی نشان داده است که بی‌ثباتی گسترده، به‌ویژه در منطقه‌ای حساس مانند خاورمیانه، پیامدهایی فراتر از پیش‌بینی‌های اولیه خواهد داشت.

ادامه مطلب

درس‌هایی که باید آموخت

خطر تبدیل ایران به میدان آزمون جبرانی سوم جدید

مسعود رضائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تاریخ نشان می‌دهد که پیروزی بیرونی، در صورت بی‌توجهی به ظرفیت و بنیان‌های داخلی قدرت، می‌تواند به فرسایش درونی و سقوط کشورها بینجامد.

ادامه مطلب

تهاجم امریکا به ایران: فشار روانی یا برنامه عملیاتی برای تسلیم

تاب آوری ایران در موج دوم حملات، آتش جنگ را به میز گرم مذاکره تحویل می‌دهد؟! جدید

مجید صیادنورد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: صراحتاً اگر امریکا طی این مدت – از فردای آتش‌بس تیرماه تا یک ماه اخیر – که کابوس جنگ را بر سرزمین اهورایی ایران زمین برافراشته و بر طبل جنگ می‌کوبد، راه نفوذی برای تهاجم و وارد کردن ضربه‌ای به دولتمردان و مناطق هدفگذاری شده خویش پیدا کرده بود؛ در حمله تردیدی روا نمی داشت!؟ آنچه تردید استراتژیست های ایالات متحده را باعث شده، موج دوم حملات ایران است!

ادامه مطلب

زمونی برای سنجش اراده ها

چشم‌انداز مذاکرات ژنو و مسیرهای پیش‌رو جدید

محسن شریف‌خدائی نوشت: ژنو بار دیگر به صحنه‌ای بدل شده که در آن امید و نگرانی، دیپلماسی، تهدید و بی‌اعتمادی در هم تنیده‌اند. شهری که دهه‌ها میزبان پیچیده‌ترین بحران‌های جهانی بوده، اکنون شاهد دور تازه‌ای از گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکاست؛ گفت‌وگوهایی که نه‌تنها بر سر آینده برنامه هسته‌ای ایران، بلکه بر سر شکل‌دهی به توازن قدرت در خاورمیانه و حتی آینده روابط دو کشور جریان دارد.

ادامه مطلب

الزامات راهبردی دفاعی چیستند

ارزیابی ژئوپلیتیکی سناریوی محاصره پیرامونی جمهوری اسلامی ایران جدید

محمد سجاد نوروزی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: توافق‌های عادی‌سازی روابط میان رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای عربی، عملاً به ایجاد یک کمربند ژئوپلیتیکی همسو با واشینگتن در جنوب و جنوب‌غرب ایران منجر شده است.

ادامه مطلب

هشدار کارشناسان و مقامات سابق امریکایی

حمله امریکا به ایران می‌تواند واقعا کل منطقه حتی اروپا را درگیر کند جدید

اگرچه جمهوری اسلامی ایران با بحران داخلی روبه‌روست، اما هنوز قدرت آتش قابل توجهی دارد که می‌تواند به منافع آمریکا و متحدانش در منطقه آسیب برساند، اقتصاد جهانی را مختل کند و در پاسخ به حمله نظامی آمریکا، یک درگیری طولانی مدت ایجاد کند.

ادامه مطلب

وندالیسم علیه تمدن؛

سناریوی غرب برای محو حافظه تاریخی و همزیستی در ایران جدید

مریم زازیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: به عنوان ایرانشناس ارمنی، یکی از تکان‌دهنده‌ترین ابعاد این حوادث، حمله به دو کلیسای ارامنه بود. ایران همواره به عنوان الگوی درخشان همزیستی مسالمت‌آمیز میان پیروان ادیان شناخته شده است. حمله به این اماکن مقدس، حمله به «هویت چندصدایی» ایران و تلاش برای القای دروغین تفرقه مذهبی بود. این اقدامات نشان داد که مهندسان این آشوب، حتی برای مقدسات اقلیت‌هایی که سده‌ها در امنیت کامل در ایران زیسته‌اند، احترامی قائل نیستند.

ادامه مطلب

گذشته، چراغ راه آینده

نفت دیروز، هسته‌ای امروز جدید

کودتای ۲۸ مرداد فقط سقوط یک دولت نبود، تثبیت یک فرمول بود؛ فرمولی که آمریکا و انگلیس علیه ایران به کار گرفتند تا ملی‌شدن نفت را متوقف کنند؛ مذاکره در ظاهر، فشار در باطن، وعده در زبان، آشوب در خیابان، گفت‌وگو برای خرید زمان و عملیات برای تغییر نظام.

ادامه مطلب

جنگ ۱۲ روزه فرصتی برای بازبینی در بازدارندگی

هماورد «شلنگ» و «شمشیر»!

محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ار به جایی رسیده که دیگر موضوع هسته‌ای را «پیش غذا» هم نمی‌دانند و می‌گویند نه تنها هیچ تحریمی رفع نمی‌شود، بلکه ایران برای بمباران نشدن باید قدرت موشکی و منطقه‌ای و امنیت داخلی خود (در برابر مشتی زامبی‌های وحشی آموزش دیده) را نیز واگذار کند.

ادامه مطلب

معادلات مبهم سیاست خارجی

معمای مذاکره

سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: در اوضاع و احوال پیچیده کشور و تهدیدهای مختلفی که از سوی عوامل متفاوت داخلی و خارجی بر ساحت‌های مختلف کشور وارد است، می‌بینیم که برخی افرادِ دست به میکروفون، کلماتی بر زبان می‌آورند که علاوه بر اینکه موجبات استهزای خود و سازمان مربوطه‌شان را فراهم می‌کنند، کلام‌شان نوعا به‌عنوان پاس گل به حریف می‌تواند تلقی شود.

ادامه مطلب

نیهیلیسم استراتژیک، راهبرد جدید غرب علیه ایران!

هرج و مرج بیانداز و حکومت کن

علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: یکی از پیامدهای هرج‌ومرج، تاثیر آن بر لایه‌های هویتی و روایتی جوامع هدف است. در شرایط ثبات، جوامع قادر به تولید و بازتولید روایت‌های ملی، خاطرات جمعی، و الگوهای هویتی نسبتا پایدار هستند. اما هرج‌ومرج این توانایی را از بین می‌برد. آشوب داخلی، مرزهای «ما» و «آن ها» را محو و بازتعریف می‌کند. دشمن، دیگر نه آن قدرت خارجی دور، که همسایه، هم‌شهری، یا حتی خویشاوندی است که به جناح یا قطب رقیب پیوسته است.

ادامه مطلب

محاصره چندبعدی، بن‌بست دیپلماتیک و نبردهای شناختی–هیبریدی

ژئوپولیتیک ایران در ۲۰۲۶

وحید افراسیابان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این گزارش، در مقام تحلیلی جامع و استراتژیک، با تمرکز بر پیامدهای میان‌مدت و بلندمدت، به واکاوی لایه‌های درهم‌تنیده قدرت، ادراک و تقابل در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خاورمیانه می‌پردازد. مقطعی که در آن، تغییرات محیطی و محاسبات بازیگران، چشم‌انداز امنیتی منطقه را بیش از هر زمان دیگر پیچیده ساخته است.

ادامه مطلب

براندازی با فشار اقتصادی-آمریکا

بحران دلار در ایران را عمداً ایجاد کردند تا اغتشاش راه بیندازد

اکبر فیجانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: فشار اقتصادی و تأثیرگذاری بر معیشت مردم به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های واشینگتن تبدیل شده است. بسیاری از تصمیم‌ها، به‌ویژه در سال‌های اخیر، با هدف محدود کردن رشد اقتصادی ایران اتخاذ شده‌اند. برخی تحلیلگران معتقدند این رویکرد از درک ظرفیت‌های اقتصادی ایران و نقش ثبات اقتصادی در قدرت و امنیت ملی کشورها ناشی می‌شود.

ادامه مطلب

هژمونِ تنها

چرا چین در لحظه خطر کنار هیچ‌کس نمی‌ایستد؟

احمد رشیدی‌نژاد نوشت: اگر روزی جنگی میان ایران و آمریکا شعله‌ور شود، در ذهن بسیاری از ایرانیان و حتی مردم دیگر کشورها یک انتظار شکل می‌گیرد: اینکه چین و روسیه باید پشت ایران بایستند. این انتظار نه از تحلیل‌های پیچیده، بلکه از غریزه‌ای تاریخی سرچشمه می‌گیرد؛ غریزه‌ای که می‌گوید هر هژمون برای مقابله با رقیبش باید صف متحدانش را کامل کند. اما تجربه سال‌های اخیر نشان داده چین و تا حدی روسیه، برخلاف این تصور عمومی، در بزنگاه‌ها- همچون سوریه و ونزوئلا- عقب می‌نشینند و ترجیح می‌دهند نظاره‌گر باشند. این «عقب‌نشینی آگاهانه» همان نقطه‌ای است که مدل چین را از تمام هژمون‌های پیشین متمایز می‌کند و پرسش‌های مهمی درباره آینده نقش جهانی آن برمی‌انگیزد.

ادامه مطلب

عوامل تاثیرگذار در گسترش روابط کدامند

روابط ایران و ژاپن در گذر تاریخ

محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بی تردید ظرفیت‌های دو کشور ایران و ژاپن در زمینه‌های مختلف سیاسی، تجاری و فرهنگی به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است. در واقع این دو کشور بزرگ با روابط دیرینه و تاریخی که همواره مورد احترام و علاقه ‌مندی ملت و مردم هر دو کشور بوده است بستر ساز توسعه در همه زمینه‌ها در طول تاریخ بوده اند.

ادامه مطلب

مذاکرات تهران-واشنگتن ادامه خواهد یافت

دوگانه توافق یا تقابل روی میز

وحیده کریمی نوشت: قرار است اروپا بار دیگر به نقطه تلاقی دیپلماسی و قدرت سخت بدل شود؛ جایی که قرار شده دور تازه مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن برگزار شود. این گفت‌وگوها در حالی پی گرفته می‌شود که فضای پیرامونی آن بیش از هر زمان دیگر با تهدیدهای نظامی، آرایش تازه نیروهای آمریکایی در منطقه و ادبیات تند کاخ سفید آمیخته است.

ادامه مطلب

پیشنهادهایی برای خروج از بن‌بست

ابتکارات نوین برای مذاکرات ایران و آمریکا

محمد قراچورلو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: باتوجه‌به تجربیات مذاکرات ۲۰۱۵ که به امضای برجام منتهی شد و مذاکرات نیمه‌کاره سال جاری، مسیرهای اعتماد برای دولت ایران کاهش ‌یافته است. در این نوشتار ضمن بررسی شرایط مؤثر در این مذاکره به روش‌های اعتمادساز  جهت ضمانت اجرا خواهیم پرداخت.

ادامه مطلب

تحلیل ساختاری بحران ایران و آمریکا در چارچوب برچر

فعلا در «بحران فعال اما کنترل‌شده» هستیم

سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بر اساس چارچوب مدیریت بحران برچر، روابط کنونی ایران و آمریکا در مرحله «بحران فعال اما کنترل‌شده» قرار دارد. مرحله‌ای که در آن تهدید ارزش‌های حیاتی بالا است و احتمال استفاده از زور وجود دارد اما هنوز محدودیت زمانی به سطحی نرسیده است که تصمیم‌گیری را کاملاً فشرده و احساسی کند.

ادامه مطلب

سرانجام پرونده ایران در گروه ویژه اقدام مالی و ۴ محدودیت تازه برای کشور

دور جدید تقابل FATF علیه ایران

پرونده ایران در FATF به در بسته خورد. بر‌اساس بیانیه رسمی که مرکز اطلاعات مالی در پاسخ به پیگیری‌های «شرق» ارائه داده، پرونده ایران در FATF پس از نشست ۲۳ بهمن در مکزیکوسیتی وارد مرحله‌ای جدید شده است. از یک سو پیشرفت‌های فنی و حقوقی موجب پذیرش بخشی از برنامه اقدام شده، ولی از سوی دیگر مسائل سیاسی و تحریمی پرونده ایران را از موضوعی صرفا بانکی و فنی به یک هزارتوی امنیتی تبدیل کرده و باعث شده است حتی چهار محدودیت‌ جدید علیه ایران تصویب شود. مرکز اطلاعات مالی ایران ضمن گلایه از نبود همکاری برخی بخش‌های داخلی، هشدار داده که در صورت ادامه تعلل در داخل وضعیت برای کشور بغرنج‌تر هم خواهد شد.

ادامه مطلب

ضرورت درک بحران چندلایه ایران

اقدام فوری و هوشمندانه لازم است

مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ساعت شنی دیپلماسی رو به اتمام است. درک ضرورت این وضعیت چندلایه – که ترکیبی از فشارهای خارجی، نارضایتی و ضعف داخلی و زمان محدود – می‌تواند شهروندان ایران را از لبه پرتگاه نجات دهد. 

ادامه مطلب

وقتی آینده قطعی نیست

نقش پیشران‌های پیدا و پنهان در آینده روابط ایران و آمریکا

سید محمد عیسی‌نژاد و پرهام مداح در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: این نوشتار می‌کوشد با شناسایی و تحلیل مجموعه‌ای از پیشران‌های تعیین‌کننده، چارچوبی تحلیلی برای فهم بهتر آینده روابط ایران و آمریکا و ارتقای کیفیت تصمیم‌سازی راهبردی ارائه دهد. از این رو در ادامه به معرفی و تبیین پیشران‌های کلیدی پرداخته خواهد شد.

ادامه مطلب

وقتی میز بازیِ نابرابرِ چیده شده به‌هم زده می‌شود

مسئولیت جامعۀ نخبگانی و رهبرانی کشور در این بزنگاه تاریخی و سرنوشت ساز

بهاءالدین بازرگانی گیلانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در منطقه بزرگ و راهبردی اورآسیا، روسیه دومین قدرت نظامی دنیا در سرزمین ویران‌شده اوکراین، با مجموعه ممالک اروپای غربی به مدت حدود چهار سال در جنگ است و تمام رفاه و رونق و امنیت هفتاد هشتاد سالۀ قاره را به خطر انداخته است. در غرب آسیا، آمریکای لاتین، شرق دور، گرین لند، قطب شمال و سایر مناطق همه درصدد نفوذ، تغییر مرزهای جغرافیایی، طمع‌ورزی و دستبردهای علنی به منابع و ذخائر، تسلیح بی‌محابا، پرکردن زرادخانه‌ها و برهم زدن قواعد و نظامات مستقر چندین دهه‌ای پس از جنگ جهانی هستند. اینک میز بازیِ نابرابرِ چیده شده، بیش از همه توسط میزبان، ایالات متحده، به‌هم زده می‌شود.

ادامه مطلب

نگاهی به مذاکره مستقیم با آمریکا

اسب تروا یا پنجره دیپلماسی؟

 آنوش ‌رحام نوشت: مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در عمان بار دیگر این پرسش را به ذهن تحلیلگران متبادر کرده که هدف واقعی واشنگتن از ورود به چنین گفت‌وگوهایی چیست.

ادامه مطلب

قدرت نظامی جمهوری اسلامی ایران، استراتژی جنگ منطقه‌ای و دیپلماسی فعال

چگونه دکترین دفاعی ایران پس از تهدیدات آمریکا هزینه جنگ را مهار کرد؟

سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: یکی از نقطه‌عطف‌های این راهبرد، بازتعریف دکترین دفاعی ایران از «دفاع صرف» به «بازدارندگی فعال و جنگ منطقه‌ای» بوده که به رغم تهدیدات مکرر آمریکا، موازنه را به نفع ایران تغییر داده است و نهایتاً زمینه‌ساز گفت‌وگوهای غیرمستقیم و ورود ایالات متحده به میز مذاکره در مسقط عمان شد.

ادامه مطلب

نماد هسته اصلی قدرت در کشورها

سیاست امنیتی

کیومرث اشتریان نوشت: سیاست امنیتی بیش از هر سیاست دیگری نماد هسته اصلی قدرت در کشورهاست. قوایی که در پی انتخابات شکل می‌گیرند معمولا پایدار نیستند و در پی باد و باران انتخاباتی دچار فراز و فرود می‌شوند.

ادامه مطلب

سفری برای هشدار؟

پیام ویژه سفر وزیر دفاع ایران به جمهوری آذربایجان

احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این تصور باکو که رژیم صهیونی یا کشور دیگری می تواند در جنگ آتی مانع حق مشروع ایران برای پاسخ به مبادی و متحدان تجاوز نظامی باشد، شبیه تصور قماربازی است که فکر می کند در هر قماری، بلاتردید برنده خواهد شد.

ادامه مطلب

در عمان چه گذشت؟

ابهام درباره نتیجه مذاکرات مسقط

کوروش احمدی نوشت: نتیجه مذاکرات مسقط هنوز در هاله ابهام قرار دارد. در شرایطی که هنوز تا این ساعت، مقامات آمریکایی اظهار‌نظر محتوایی چندانی نکرده‌اند، نتیجه‌ای که از سخنان آقای عراقچی می‌توان گرفت، این است که کار عمدتا در حد ‌«انتقال نقطه‌نظرات» انجام و قرار شده «در پایتخت‌ها مشورت‌هایی انجام و درباره چگونگی ادامه روند تصمیم‌گیری شود».

ادامه مطلب

نگای به نقطه کنونی ایران

ایزوله، بدون ایزولاسیون

مهرداد احمدی شیخانی نوشت: در فضانوردیِ بین‌سیاره‌ای، اصطلاحی هست با عنوان «پنجره پرتاب»، به این معنا که اگر قرار باشد مثلا سفینه‌ای به سوی ماه یا مریخ یا هرکدام از اجرام سماوی پرتاب شود، این‌گونه نیست که مثلا هر وقت دلمان خواست، بتوانیم چنین کنیم، بلکه در فرصت‌های بخصوصی این امکان به شکلی محدود فراهم می‌شود که اگر از آن فرصت محدود بهره گرفته نشود، زمان از دست می‌رود.

ادامه مطلب

دور جدید مذاکرات تهران-واشنگتن به میزبانی مسقط

دیپلماسی در منطقه خاکستری

در حالی که روز گذشته (جمعه) نگاه‌ها به سوی مسقط دوخته شده بود و همگان منتظر دود سفید توافق یا دود سیاه جنگ بودند، سرانجام دور تازه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری عمان به مرحله سوم رسید و نهایتا تبادل پیام‌ها میان دو طرف بدون نتیجه ملموس پایان یافت، تا روشن شود که مسیر دیپلماتیک در روزهای آتی به سمت تفاهم خواهد رفت یا تشدید تنش‌ها. البته عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پس از پایان گفت‌وگو با آمریکا در پایتخت عمان، شروع مذاکرات را «خوب» توصیف کرد و افزود که «نمی‌خواهم زود قضاوت کنم، اما اگر ادامه روند مذاکرات به همین شکل باشد می‌شود به یک چارچوب مورد توافق رسید».

ادامه مطلب