از جنگ محور مقاومت تا بازدارندگی مستقیم
آیا ایران استراتژی منطقه‌ای خود را بازتعریف می‌کند؟ جدید
شواهد نشان می دهد که ایران استراتژی نیابتی خود را در پاسخ به تهدیدها و فشارهای نوظهور منطقه ای تطبیق می دهد.
ادامه مطلبایران
ایران‌ستیزان یونان را بهانه کردند
در ستایش ایران و مذمت جنگ‌طلبان
عباس آخوندی در یادداشتی می‌نویسد: بار دیگر، بر تپه‌ای در آتن، «خشم و شور و غرور» جوهر تمدن نامیده شد و با ستایش اسکندر و کورتس در جهت جبران تحقیری که متحمل شدند، ایرانیان را «فرقه مرگ» خواندند. این نوشته پاسخ به آن سخنان نیست، چون آن سخنان بیش از آنکه پرسشی تاریخی باشند، ابزار سیاست روز برای روایت‌سازی‌اند. اما فرصتی است برای پرسشی کهن‌تر: ستایش یک تمدن یعنی چه؟ و ایران را با کدام معیار باید ستود؟
ادامه مطلب
فرصتی که سفر پزشکیان به ترکمنستان به‌وجود آورد
اجلاس عشق‌آباد و دیپلماسی منطقه‌ای ایران
محمد طاهری در یادداشتی می‌نویسد: سفر مسعود پزشکیان به ترکمنستان و حضور در نشست سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، فرصتی برای ارزیابی جایگاه ایران در مناسبات اقتصادی و سیاسی پیرامونی فراهم آورد؛ مناسباتی که در شرایط کنونی، افزون بر اهمیت تجاری، با مسائل امنیتی و تحولات ژئوپلیتیکی نیز پیوندی مستقیم یافته‌اند.
ادامه مطلب
آماده شدن برای انتخابات با لباس فلسفه و تاریخ
اعترافات مارکو روبیو
سید مسعود رضوی در یادداشتی می‌نویسد: مارکو روبیو که از او به عنوان یکی از نامزدهای راست رادیکال در حزب جمهوری خواه، در دورهٔ ریاست جمهوری بعدی، یعنی ۲۰۲۸ نام برده می شود، می کوشد در قامت یک تئوریسین جهانی و یک فیلسوف تاریخ وارد صحنه شود تا جنگ غیرقانونی و توسعه طلبی آمریکا را در خاورمیانه علیه ایران توجیه کند.
ادامه مطلب
افول قدرت امریکا در «مشرق عربی»
امنیت منطقه به حضور ایران وابسته است نه حذف آن
منطقه مشرق عربی وارد دوره‌ای از آشفتگی مرکب شده است؛ جایی که حملات اسرائیل، رقابت‌های میان کشورها، تحرکات حوثی ها (انصارالله) و تضعیف چتر حمایتی امریکا در هم تنیده‌اند. دیگر مدیریت امنیت مشرق از طریق کنار گذاشتن ایران امکان‌پذیر نیست، چرا که ایران همچنان ریشه‌های عمیقی در عراق، سوریه، لبنان و یمن دارد و رقبای آن نمی‌توانند بدون تعامل با تهران، نظم و ثبات را برقرار کنند.
ادامه مطلب
تفکر استراتژیک ایران: درس‌های آموخته شده و آنچه در آینده می‌آید (بخش آخر)
سه سناریوی پیش رو برای ایران با هدف حفظ بازدارندگی
واشینگتن نمی‌تواند تعیین کند که ایران در نهایت کدام یک از این سناریوها را دنبال می‌کند، اما سیاست‌هایش می‌تواند بر جذاب‌تر شدن مسیر برای تهران تأثیر بگذارد.
ادامه مطلب
تفکر استراتژیک ایران: درس‌های آموخته شده و آنچه در آینده می‌آید (بخش چهارم)
ایران پس از جنگ: سه سناریوی استراتژیک
تصمیم‌گیری‌های ایران به‌طور معروف مبهم است و هنوز خیلی زود است که به طور قطعی بگوییم که جنگ چگونه تفکر استراتژیک تهران را تغییر می‌دهد. با این حال، به نظر می رسد درس هایی که جمهوری اسلامی ایران تاکنون گرفته، طیفی از سناریوها را نشان می‌دهد که ممکن است دنبال شوند.
ادامه مطلب
پنجره‌ای که تنها برای یک هفته گشوده شد
تجربه طرح اخیر ایران
کوروش احمدی در یادداشتی می‌نویسد: به نظر می‌رسد که با اعلام ترامپ در شنبه گذشته مبنی بر اینکه «آنها پیشنهادی دادند، اما من آن را رد کردم»، فعلا این پنجره بسته شده باشد. البته آقای عراقچی گفت که ایران همچنان منتظر پاسخ از کانال میانجیگران است.
ادامه مطلب
اثرات پروانه‌ای در محیط پرآشوب
تغییر محوریت و محیط تهدید در منطقه غرب آسیا
ایوب حطاویان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نظریه آشوب، سیستم‌های پیچیده و غیرخطی به گونه‌ای عمل می‌کنند که تغییرات کوچک در برخی نقاط و شرایط اولیه می‌تواند مسیر تحولات آینده را به شکل قابل‌توجهی دگرگون کند.
ادامه مطلب
چرا جنگ پایان نمی‌گیرد؟
تاثیر آرام جنگ اقتصادی ایران علیه امریکا و هم‌پیمانانش
مهرداد احمدی شیخانی در یادداشتی می‌نویسد: قطعا جنگ اقتصادی آمریکا و هم‌پیمانانش علیه ایران بسیار بزرگ و قدرتمند است، ولی جنگ اقتصادی ما علیه آمریکا و هم‌پیمانانش دارد آرام‌آرام اثر می‌کند.
ادامه مطلب
چگونه می‌توان اعتماد به نظام چندجانبه جهانی را بازسازی کرد؟
پیام ایران به جهان
محمد طاهری در یادداشتی می‌نویسد: جهان امروز با جهانی که سازمان ملل پس از جنگ جهانی دوم در آن شکل گرفت، تفاوت زیادی دارد. رقابت قدرت‌های بزرگ شدت گرفته است، جنگ در چند منطقه ادامه دارد، و فناوری‌هایی چون هوش مصنوعی با سرعتی بیش از سازوکارهای حکمرانی بین‌المللی پیش می‌روند. آنتونیو گوترش نیز از عمیق‌تر شدن شکاف‌های ژئوپلیتیک، افزایش نابرابری و فرسایش اعتماد سخن گفت. از این زاویه، مشکل سازمان ملل را نمی‌توان تنها به ضعف یک نهاد نسبت داد؛ این سازمان تا حد زیادی بازتاب مناسبات قدرت در جهان است.
ادامه مطلب
کشور می‌تواند به جغرافیای ضروری تبدیل شود
ایران و نظم ژئوپلیتیکی جدید خاورمیانه
فرزاد احمدی دوازده امامی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران در نقطه اتصال چند حوزه مهم ژئوپلیتیکی قرار دارد. خلیج فارس و دریای عمان در جنوب، آسیای مرکزی و حوزه خزر در شمال، قفقاز و آناتولی در شمال غرب و شبه‌قاره هند در شرق، مجموعه‌ای از مناطق مهم را شکل داده‌اند که ایران در میان آنها قرار گرفته است. این موقعیت بالقوه به ایران امکان می‌دهد یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال میان خلیج فارس، آسیای مرکزی، قفقاز، ترکیه، اروپا و اقیانوس هند باشد.
ادامه مطلب
حماسه چالدران؛ تبلور نبرد هویتی - میهنی ایرانیان با پیشتازی آذریها علیه ترکان عثمانی
میراث تاریخی هویتی در مقابل فتنه ترکیزه
سید احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در پانصد و دوازدهمین سالروز نبرد حماسی چالدران می توان گفت این افتخار تبریز و آذریها و همه ایرانیان است که علیرغم اشغال چندباره تبریز توسط ترکان عثمانی، اجازه ندادند که کوچکترین اثری از متجاوزان در این مرز و بوم باقی بماند. چنانچه کاترینو زنو، دیپلمات ایتالیایی، تاکید می کند که قیام مردم تبریز و واهمه از تجدید قوای شاه اسماعیل، سلطان‌سلیم را به فرار سریع تز تبریز پس از جنگ چالدران مجبور کرد.
ادامه مطلب
فشاری که بر نظام جهانی می‌آید
تهدید ال‌نینوی سه گانه برای ایران
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: دگرگونی این سه حوزه، به گونه‌ای است که نظم پیشین فروپاشیده اما نظم جدیدی نیز شکل نگرفته است. در چنین شرایطی است که نظام جهانی آشوبناک و جهان آشفته پدیدار می‌شود.
ادامه مطلب
جنگ ترکیبی تمام‌جبهه
از تنگه هرمز تا غزه و بازگشت به معیشت مردم
علی رحیمی‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آنچه شهریور ۱۴۰۵ را به یک نقطه‌ی عطف راهبردی تبدیل می‌کند، نه شکار یک زهپاد یا پاسخ موشکی، که نمایان‌شدن این حقیقت است که ایران و محور مقاومت، با درک ماهیت ترکیبی جنگ، توانسته‌اند هم‌زمان در پنج جبهه‌ی نظامی، انرژی، دیپلماسی، رسانه و معیشت، هزینه‌های تقابل را به‌گونه‌ای مدیریت کنند که آمریکا و اسرائیل را در موقعیت دشواری از “نه توانایی پیروزی قاطع”و “نه تمایل به پذیرش شکست”قرار دهند؛ اما این موفقیت، مشروط به آن است که جبهه‌ی داخلی با انسجام و شفافیت مدیریت شود.
ادامه مطلب
تحریم‌های اقتصادی و حقوق کودک
مرز مسئولیت جامعه بین‌المللی کجاست؟
محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بحث حقوقی جدی این نیست که «تحریم بد است» یا «تحریم خوب است». پرسش دقیق‌تر این است که تحریم در چه شرایطی، با چه دامنه‌ای، با چه آثار قابل پیش‌بینی و با چه سازوکارهای حفاظتی اعمال شده است؟
ادامه مطلب
از دکترین دفاع هشت‌ساله تا تثبیت اقتدار در نظم چندقطبی
پیوستار مقاومت
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: توطئه‌ها و تجاوزات نظامی و امنیتی که به قصد تحدید نفوذ و مهار راهبردی ایران طراحی شده بودند، در عمل به کاتالیزور توسعه درون‌زای فناوری‌های نوین دفاعی، ارتقای هم‌افزایی محور مقاومت در گستره فرامرزی و شکل‌گیری شبکه‌های نوین همگرایی در جنوب جهانی مبدل شده‌اند. این تحول ساختاری، نه تنها گزینه‌های نظامی جبهه استکبار را در آینده با ناکارآمدی و انسداد بنیادین روبرو خواهد ساخت، بلکه الگویی نوین از بازدارندگی شبکه‌ای، هوشمند و مبتنی بر ایمان و دانش بومی را برای جهان به ارمغان می‌آورد.
ادامه مطلب
نگاهی به مفاهیم و تعاریف
شهروند ایرانی در سیاست خارجی کجاست؟
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: سیاست خارجی را نمی‌توان صرفاً رابطه‌ای میان دولت‌ها دانست. هنگامی که این سیاست با جنگ، تحریم، توافق، تجارت، مهاجرت یا انزوای بین‌المللی گره می‌خورد، مستقیماً به زندگی شهروندان تبدیل می‌شود.
ادامه مطلب
اهرم اتمی تهران فرونریخت
توانمندی هسته‌ای همچنان ابزار چانه‌زنی ایران
با وجود خسارات سنگین نظامی و زیرساختی ناشی از عملیات «خشم حماسی» در اوایل سال ۲۰۲۶ و ترور برخی مقامات ارشد، توانمندی هسته‌ای ایران به عنوان اهرم اصلی چانه‌زنی راهبردی تهران دست‌نخورده باقی مانده است.
ادامه مطلب
شواهدی از ویتنام، عراق، لیبی و ایران
نقش عوامل غیرعقلانی در تصمیم‌گیری‌های نظامی آمریکا
آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این مقاله استدلال می‌کند که هرچند تصمیم‌گیرندگان آمریکایی غالباً دلایل «عقلانی» را برای توسل به زور ارائه می‌دهند—از جمله مقابله با تهدیدهای امنیتی، حفظ اعتبار، یا منافع بشردوستانه—اما موفقیت پایدار سیاسی و استراتژیک، نیازمند بیش از یک توجیه عقلانی اولیه است. شواهد از این موارد نشان می‌دهد که فقدان راهبرد سیاسی منسجم پس از مداخله، ابهام در هدف‌گذاری، و اتکای بیش از حد به فرض‌های اثبات‌نشده درباره‌ی پیامدهای سیاسی، اغلب مانع از دستیابی به نتایج مطلوب بلندمدت شده است.
ادامه مطلب
چرا حضور رئیس جمهور در این دو نشست مهم است؟
ایران، بریکس و سازمان شانگهای
کوروش احمدی در یادداشتی می‌نویسد: یکی از نکات مثبت این دو نشست برای ایران، اعلامیه مشترک منتشره بعد از نشست سران سازمان همکاری شانگهای بود. در این نشست به صراحت «حملات نظامی علیه قلمرو جمهوری اسلامی ایران که موجب تلفات شمار زیادی از غیرنظامیان و خسارات مهم به اقتصاد کشور شده»، محکوم شده است.
ادامه مطلب
ابعاد، چالش‌ها و سناریوها
ایران و چین: شراکت راهبردی در آزمون نظم جدید منطقه‌ای
رسول سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این یادداشت با تحلیل ابعاد اقتصادی، امنیتی- سیاسی و تأثیر آن بر نظم منطقه‌ای، چالش‌ها و فرصت‌های فراروی این شراکت را در کنار سناریوهای محتمل پیش رو بررسی می‌کند.
ادامه مطلب
جنگ اقتصادی و آینده کودکان ایران
نسلی که تحریم شد
محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: یونیسف در جریان تشدید نظامی سال ۲۰۲۶ اعلام کرده که کودکان در ایران در معرض آسیب جسمی و روانی قرار گرفته‌اند و حمله به زیرساخت‌های حیاتی، مدارس و سایر تأسیسات غیرنظامی خطرات موجود را افزایش داده است.
ادامه مطلب
نقدی بر آنچه در جشنواره ونیز گذشت
جایزه‌بگیرها
بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: چنین شد که رفته‌رفته در ایران، هنرمند روشنفکر نقاد واقعی، جای خود را به شارلاتان‌ها و فرصت‌طلبانی داد که می‌توان بدون مسامحه نام جریان آنان را «بی شرفی هنری» گذاشت. مرز مشخصی وجود دارد بین نقد اجتماعی که از درد درونی هنرمند برمی‌آید و اینکه مصائب میهن و مردمت را قاب کنی و دور دنیا به گدایی پول و جایزه بچرخی!
ادامه مطلب
هشت نکته تبیینی که قابل طرح است
در باب مذمت واژه خزر (باب دوم)
سید احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیت این است که از نظر ایرانیان و مردم مبعوث، زمان عبور از واژه غیرایرانی خزر رسیده است و تعلل نهادهای ذیربط در آن، شرمساری مسببان را در محضر تاریخ و مردم، بیشتر خواهد ساخت.
ادامه مطلب
وقتی محاصره، گزینه حمله را منطقی می‌کند
واشینگتن و ساخت تله روسی برای ایران؟
علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هدف اعلام‌شده سیاست فشار، تغییر رفتار جمهوری اسلامی است. اما هرچه هزینه‌های اقتصادی، نظامی و سیاسی ادامه وضعیت موجود افزایش پیدا کند، یک پرسش مهم‌تر مطرح می‌شود: اگر تهران عقب‌نشینی نکند، چه گزینه‌ای برایش باقی می‌ماند؟
ادامه مطلب
نکاتی که باید توجه داشت
سوء تفاهم و اشتباه محاسباتی مخالفان کنوانسیون کاسپین در خصوص منافع ایران
علی امیدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این یادداشت، نقصان استدلال‌های مخالفان با تکیه بر محاسبات ریاضی و براهین سیاسی – حقوقی واکاوی می‌شود و بر ضرورت تصویب آن تأکید می‌شود.
ادامه مطلب
ایران و نمونه هایی تاریخی برخورد امریکایی
ترامپ و خطای تعمیم
سید جواد جمالی نوشت: آنچه مسلم است، این است که ترامپ و مشاورانش دچار خطای تعمیم شده‌اند. آنها با اتکا بر قدرت بالای نظامی آمریکا، سرنوشت ایران را مشابه سرنوشت کشورهایی مانند لیبی، عراق و ونزوئلا قلمداد می‌کردند و از این‌رو در دام خطای تعمیم گرفتار شدند.
ادامه مطلب
چین، هرمز و آبراه قطب شمال جغرافیای تازه امن کشتیرانی
جغرافیای تازه امن کشتیرانی
اختلال در تنگه هرمز در ماه‌های گذشته بزرگ‌ترین شوک ناگهانی در عرضه جهانی انرژی طی نیم‌قرن اخیر بود؛ اختلالی که بسیاری انتظار داشتند قیمت نفت را به‌سرعت از مرز ۱۵۰ دلار عبور دهد و اقتصاد جهانی را وارد مرحله‌ای از رکود و بی‌ثباتی کند. اما برخلاف این پیش‌بینی‌ها، بازار جهانی انرژی دچار فروپاشی نشد و قیمت نفت تنها جهشی محدود داشت.
ادامه مطلب
نگاهی به پیش رو
جنگ و اقتصاد ریاضتی
سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: ولیعهد عربستان سعودی در مصاحبه‌ای می‌گوید ایران چشم به فتح حرمین شریفین دارد و همه کارهایشان ریا و ظاهرسازی است. همچنین می‌گوید هاشمی‌رفسنجانی که ظاهرا می‌خواست با عربستان رابطه داشته باشد، در این امر صادق نبود و البته حرف‌های دیگر.
ادامه مطلب