تحلیلگران سفر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به کشورهای حوزه خلیج فارس را با آنچه «ترتیبات جدید منطقهای» در حال بررسی میدانند، مرتبط دانسته و معتقدند هدف این سفر، اطمینانبخشی به کشورهای منطقه درباره روند مذاکرات میان آمریکا و ایران است.
ادامه مطلب
امیر ثامنی نوشت: این روزها همه از تفاهمنامه صحبت میکنند و ترسیم چهره ایران پساتفاهم، ترند این روزهای افکار عمومی، نخبگان و حتی مردم عادی است. اما واقعیت این است که این تفاهمنامه چیزی بیش از یک «مکث» در تاریخ معاصر ایران نیست: مکث برای تأمل درباره استمرار مسیر تقابلی طیشده در پنج دهه اخیر یا تدبیر برای حرکت در مسیری جدید به منظور شروع یک تعامل بزرگ و بازگشت به نقشه اقتصادی جهان.
ادامه مطلب
حامد نقیلو نوشت: در سیاست خارجی آمریکا، صلح لزوما پایان بحران نیست، گاهی ابزار تنظیم آن است. رفتار دولت ترامپ در دو میدان ایران و اوکراین، نشان میدهد واشینگتن بیش از آنکه به حل بحران فکر کند، نگران همزمانی دو بحران غیرقابل مدیریت است.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: در ادامه مذاکرات چهارجانبه سوئیس و مباحث مربوط به آزادسازی بخشی از منابع مالی ایران، اظهارات معاون رئیسجمهور آمریکا مبنی بر تخصیص بخشی از منابع مالی ایران برای خرید محصولات غذایی از کشاورزان آمریکایی مورد توجه رسانهها قرار گرفت. رئیس کل بانک مرکزی ایران در پاسخ اعلام کرد که ایران نهادهها و محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را بر اساس معیارهای رقابتی، قیمت و کیفیت از هر منبع مناسب در بازار جهانی تأمین میکند. این اظهارات به سرعت به موضوعی سیاسی در داخل ایران تبدیل شد و موافقان و مخالفان هر یک از منظر خود به تحلیل آن پرداختند. اهمیت این موضوع شاید فراتر از جنبههای تبلیغاتی و سیاسی آن باشد. آنچه در این یادداشت مورد توجه قرار میگیرد، بررسی ابعاد اقتصادی، تجاری و امنیتی این موضوع ونقش آن در حاکمیت غذایی کشور است.برای درک بهتر موضوع، ابتدا باید به چند واقعیت بنیادین در اقتصاد جهانی غذا اشاره کرد.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: به نظر میرسد مذاکراتی که روز یکشنبه تا ساعاتی بعد از نیمهشب در لوسرن (سوئیس) بین دو هیئت ایرانی و آمریکایی انجام شد، شروع خوب و قابل قبولی برای مذاکرات ۶۰روزه بود.
ادامه مطلب
تفاهمنامه روی کاغذ امضا شد، اما جنوب لبنان همان شب شعله کشید. تشدید درگیری اسرائیل و حزبالله در جنوب لبنان، توافق تازه آمریکا و ایران برای پایان جنگ را در نخستین آزمون جدی قرار داد؛ حملات مرگبار، تعویق گفتوگوهای سوئیس و فشار فرانسه بر واشینگتن نشان میدهد صلح منطقهای هنوز روی آتش لبنان ایستاده است.
ادامه مطلب
دولت ایتالیا روز جمعه با هماهنگی کامل به ادعای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که گفته بود جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، در جریان نشست اخیر گروه هفت برای گرفتن عکس با او التماس کرده است، واکنشی بسیار تند از خود نشان داد. واکنش آنها مشخص کرد یکی از متحدان دیرینه آمریکا در اروپا، از لفاظیها و انتقادهای ترامپ به ستوه آمده است.
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان نوشت: پیام رهبری درباره توافق ایران و آمریکا میتواند معنای ویژهای در حقوق اساسی ایران بیابد. اگر این معنای ویژه در ساختار حقوق عمومی نهادینه شود، میتواند یک دستاورد مهم در حقوق اساسی و فضای سیاسی ایران باشد. وقتی رهبری نظر متفاوتی از آنچه توسط نهادهای سیاسی ارائه شده است، داشته باشد و آن را صریحا بیان کند، به این معناست که نهادهای رسمی کشور زمین حقوقی خود را دارند و ایشان همان را تحریر کرده و «استقلال عمل حقوقی» و «نظر کارشناسی» آنان را علیرغم «تفاوت نظر» پذیرفته است.
ادامه مطلب
محسن راجیاسدآبادی نوشت: تنگه هرمز، بهعنوان یکی از حیاتیترین شاهراههای انرژی جهان، جایگاهی بیبدیل در اقتصاد و امنیت بینالملل دارد. بر پایه دادههای موجود، عرض این تنگه در باریکترین نقاط خود به ۲۱ تا ۲۴ مایل دریایی میرسد. مطابق کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، هر کشور ساحلی از ۱۲ مایل آب سرزمینی برخوردار است، در نتیجه تمامی عرض تنگه عملا در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار میگیرد و گذرگاهی با عنوان «آب آزاد» در آن باقی نمیماند.
ادامه مطلب
اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره توافق احتمالی با ایران، علاوه بر ادعاهایی همچون بازگشایی تنگه هرمز و وعده ارائه جزئیات توافق در یک نشست خبری، از منظر سیاسی و حقوقی نیز توجهها را به خود جلب کرده است. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده توافق احتمالی را برای بررسی به کنگره ارسال خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند نقش کنگره در سرنوشت مسیر پیشروی ایران و آمریکا را تعیین کند.
ادامه مطلب
محسن عوضوردی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نگاه راهبردی آمریکا به عنوان یک ابرقدرت به خاورمیانه و بازیگر انکار نشدنی همانند ایران، چنان از جایگاه ویژهای برخوردار است که یکی از وجوه نیازهای مبرهن آمریکا برای ادامه هژمونی خودش، شراکت راهبردی با ایران تلقی میشود.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: لحظه اعلام رسمی خاتمه جنگ همیشه در طول تاریخ خوشحالکنندهترین لحظه برای مردمی است که زخمخورده جنگ هستند. این لحظه خوشحالی که برای مردم ما نیز سرانجام فرا رسید، هم یک نقطه عطف مهم است و هم سرآغاز یک دوره دشوار دیگر. در دورهای که گذشت، آمریکا و اسرائیل حاصلی جز شکست از جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی علیه کشورمان نبردند.
ادامه مطلب
اسماعیل بشری در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی عنوان کرد: اینکه سیاست ایران در آینده باید چه مسیری را برای صلح پایدار طی کند، پاسخ به هدفی بستگی دارد که برای کشور در نظر گرفتهایم. اگر اولویت ما رشد اقتصادی باشد و بخواهیم خسارتهای ایجادشده را جبران کنیم و عقبماندگیهایی را که در نتیجه تحریمها و عوامل دیگر به وجود آمده است کاهش دهیم، طبیعتاً نیازمند رویکردی تازه خواهیم بود. برای مثال، برخی صنایع و واحدهای تولیدی ما به دلیل شرایط موجود عمدتاً به بازار داخلی متکی بودهاند و در فضای رقابت بینالمللی کمتر فرصت رشد یافتهاند. در نتیجه، گاه بدون آنکه ناچار به ارتقای فناوری یا بهبود بهرهوری باشند، محصولات خود را در بازار داخلی عرضه کردهاند. روشن است که این وضعیت در بلندمدت نمیتواند پاسخگوی نیازهای توسعه کشور باشد.
ادامه مطلب
بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نیاز مبرم امروزی، رسیدن به نقطه تعادل و یافتن راهحلهای منطقی و عملگرا با در نظر داشتن کمال مطلوب هاست و در تحلیل مسایل بینالمللی اندیشیدن در چارچوب فکری جریان اول و جریان دوم، نمیتواند راهگشای مسائل ایران در نظام بینالملل باشد.
ادامه مطلب
علیرضا سلطانی نوشت: در شرایط و ساختار پرآشوب خاورمیانه، شکستهشدن تابوهای دیرپا، پیشدرآمد ورود به نظمهای جدید یا بینظمیهای پایانناپذیر است. طی سالهای اخیر، دو تابوی بزرگ در سیاست خارجی ایران فروریخت:
ادامه مطلب
محمدحسین بنیاسدی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی اعتقاد دارد که کاهش سطح تنشهای سیاسی و امنیتی میتواند افق روشنتر و قابل پیشبینیتری پیش روی اقتصاد ایران قرار دهد. اقتصاد بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد و سرمایه، چه داخلی و چه خارجی، از نااطمینانی و ریسکهای سیاسی گریزان است. هر اندازه فضای بینالمللی ایران باثباتتر شود، امکان برنامهریزی بلندمدت، جذب سرمایه، توسعه تجارت و افزایش رشد اقتصادی نیز بیشتر خواهد شد.
ادامه مطلب
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: کشوری که در برابر دو قدرت هستهای آمریکا و اسرائیل ایستادگی کرده، از جنگهای ۱۲ روزه و رمضان سربلند بیرون آمده، انواع تحریمهای فلجکننده، توطئههای آشوب و برانداری را پشت سرگذاشته، و اکنون محاصره دریایی را تاب میآورد، همچنان در فهرست قدرتهای بزرگ دیده نمیشود. آیا این تناقض، تنها یک تناقض آماری است؟
ادامه مطلب
قدرتهای بزرگ، از ایالات متحده تا روسیه، در جنگهای اخیر در جهان فهمیدهاند برتری نظامی دیگر تضمین پیروزی برقآسا و بیدردسر نیست؛ فناوری ارزان، اراده مقاومت و همبستگی قدرتهای میانی، میدان را عوض کرده و نظم پساآمریکایی را در جهانِ پر از جنگ امروز، به مرحلهای ناآرامتر برده است. عصر «زور میگوید و جهان اطاعت میکند» دیگر آنقدر ساده نیست. قدرت هنوز مهم است، اما دیگر بهتنهایی کار را تمام نمیکند.
ادامه مطلب
حسین ملائک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: انتظارات و فرضیات همه طرفها از یکدیگر در عمل باعث شده است که شرایط جنگی با شدت و ضعف در تمامی جبههها برقرار شود اما آتش گسترده متوقف شده باشد. این شرایط نمیتواند ادامه یابد.
ادامه مطلب
سیدحسین موسوی نوشت: به نظر میرسد جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایجاد کرد، با این مضمون که خاورمیانه جدیدی در حال بازآرایی است که با آنچه آمریکا و اسرائیل اراده کرده بودند، بسیار متفاوت خواهد بود.
ادامه مطلب
تحریم چهار صرافی بزرگ رمزارزی ایران شاید در ظاهر یک اقدام دیگر از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) باشد، اما در لایه عمیقتر، این اتفاق یکی از مهمترین آزمونهای اعتماد در اقتصاد دیجیتال ایران است؛ اقتصادی که در سالهای اخیر همزمان با تحریمهای خارجی، محدودیتهای داخلی، قطعیهای مکرر اینترنت و نااطمینانیهای سیاسی تلاش کرده روی پای خود بایستد.
ادامه مطلب
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بررسی رفتارهای این کشورها نشان میدهد که منفعت اصلی آنان در پیروزی برق آسای آمریکا و اسرائیل در جنگ با ایران، نابودی کامل توان نظامی و تضعیف و مهار وزن ژئوپلیتیک آن تعریف شده بود؛ در این راستا این کشورها علی رغم عدم همراهی رسمی و علنی با آمریکا و اسرائیل، در خفا از هیچ تلاشی برای تشویق دولت ترامپ به حمله به ایران و نابودی قابلیتهای دفاعی- نظامی کشورمان دریغ نکردند و حتی در مواردی، با تسهیلات پدافندی، تبادل اطلاعاتی و اجازه به آمریکا و اسرائیل برای حمله به کشورمان از خاک آنها، تمامی شرایط غیر مستقیم برای حمایت از این تجاوز غیرقانونی را فراهم آوردند.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: در شرایطی که مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا و سرنوشت پیشنویس موجود مهمترین تحول جاری است، همزمان از اخبار مربوط به احتمال تصویب قانونی در مورد تنگه هرمز در مجلس نیز نباید غافل بود. چنین قانونی اگر بدون بررسیها و مشورتهای لازم و ملاحظه همه جوانب حقوقی و بینالمللی مربوطه تصویب شود، میتواند برای سالها کشور را درگیر مشکل جدیدی مشابه مشکل قبلی (رویارویی بر سر غنیسازی) کند.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: از ابتدای تجاوز نظامی اسرائیل و آمریکا به ایران، زمانی که رؤیای پیروزی سریع به سراب تبدیل شد، بسیاری از تحلیلگران سیاسی بر این باور بودند سرنوشت این جنگ دیگر صرفا در میدان نبرد رقم نخواهد خورد، بلکه در عرصه سیاست و در نقطهای تعیین خواهد شد که منافع ملی واشینگتن با بلندپروازیها و زیادهخواهیهای تلآویو از یکدیگر فاصله بگیرد.
ادامه مطلب
مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا روز شنبه ۳۰ ماه مه اعلام کرد که تام باراک سفیر آمریکا، با وجود پایان دوره فعالیت به عنوان فرستاده ویژه به سوریه، به نقش خود در رهبری پروندههای سوریه و عراق در دولت دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا ادامه خواهد داد.
ادامه مطلب
نظم بینالملل در مرحلهای از گذار ژئوپلیتیک قرار گرفته است؛ گذار از جهانی که پس از جنگ سرد با محوریت آمریکا شکل گرفته بود، به نظمی که در آن قدرت میان بازیگران متعدد توزیع شده و هیچ قدرتی بهتنهایی قادر به تعیین قواعد بازی نیست.
ادامه مطلب
سازمان ملل متحد همزمان با توقف پرداختها از سوی واشینگتن و پکن در جریان یک جنگ قدرت عیان، در مسیر ورشکستگی کامل قرار گرفته است. ایالات متحده از پرداخت میلیاردها دلار بدهی خود به این نهاد بینالمللی خودداری کرده و از دهها برنامه و آژانس وابسته، ازجمله سازمان بهداشت جهانی خارج شده است.
ادامه مطلب
سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیتِ امر این است که آیندهی نظم جهانی، نه در اتاقهای فکرِ واشینگتن یا تلآویو رقم میخورد، بلکه در میدانِ نبرد و در واکنش به مقاومتهایِ ضدّ هژمونیک شکل میگیرد. هیچ آیندهی جبری و تکمسیری وجود ندارد، اما آنچه مسلم است، تأثیرِ عمیق و مخربِ این جنگ بر بسترِ لرزانِ نظم بینالملل است.
ادامه مطلب
موازنه قدرت در قفقاز جنوبی در حال تغییرات کلیدی است؛ تغییراتی که کریدورهای ترانزیتی نقش شاهرگ حیاتی آن را بازی میکنند و از قضا کریدور زنگزور که حالا مسیر ترامپ نام گرفته است، نقشی راهبردی در آن ایفا میکند. تنها چند روز دیگر یک انتخابات سرنوشتساز در ارمنستان برگزار میشود و نتیجه آن میتواند ورق بازی منطقه را به سود روسیه یا آمریکا برگرداند.
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان نوشت: آنگاه که یک هنرمند از پوسته فنی خویش خارج میشود و درباره امور عمومی موضعگیری میکند، به حیطه روشنفکری اجتماعی وارد میشود. البته از همان ابتدا که فیلم میسازد وقتی که یک «تم اجتماعی» را انتخاب میکند وارد این عرصه شده است.
ادامه مطلب