کوروش احمدی نوشت: یکشنبه گذشته برای ساعاتی به نظر رسید که ایران و آمریکا در آستانه نیل به تفاهمی موقت هستند. تا ساعت تهیه این یادداشت هنوز این احتمال منتفی نشده و همچنان وجود دارد، اما در پی پیام ترامپ در بعدازظهر یکشنبه مبنی بر اینکه «به نمایندگانش گفته که نباید برای رسیدن به توافق عجله کنند، چراکه زمان به سود ماست»، سرعت سیر امور قدری کُند شد. برخی ملاحظات در این مورد به شرح زیر قابل ذکر است:
ادامه مطلب
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه تشیع را به یک کنشگر تأثیرگذار در عرصه سیاست جهانی رفعت مقام بخشید از درونمایههای گفتمانی و مؤلفههای معرفتی آن برمیخیزد. از این رو، برای فهم دقیقتر آنچه امروز در جنگ رمضان در حال خودنمایی است موجب شده تا بزرگترین قدرت اقتصادی، نظامی، فناورانه و سیاسی جهان را با گذشت بیش از یک ماه از آغاز یک جنگ تمامعیار، در دستیابی به اهداف خود ناکام گذاشته را باید در این خواستگاه معرفتی جستوجو کرد.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در دنیای سیاست، جنگ از جمله تحولاتی است که به حرکت سریع در سیاست و وانکشهای جدید منجر میشود، یکی از اثرات مهم جنگ اخیر این بود که نشان دادن اتحادها، منافع و دورنگار کشورهای منطقه خاورمیانه و خلیجفارس چقدر می تواند باهم متفاوت و حتی متضاد باشد
ادامه مطلب
سیاست خارجی ترامپ از طبقهبندی دقیق سر باز میزند. رویکرد او استراتژیک اما بداهه، مبتنی بر نهاد اما مبتنی بر رهبر است و به همان اندازه که توسط ادراک و شخصیت شکل میگیرد، توسط تحلیل ساختاریافته نیز شکل میگیرد. بنابراین، درک تصمیم ایران مستلزم لایهبندی چارچوبهای متعدد به جای تکیه بر یک مدل توضیحی واحد است.
ادامه مطلب
نادیا ملانسب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تهران نشان داد چگونه یک نقطه گلوگاه جغرافیایی مانند تنگه هرمز میتواند نه فقط جریان نفت که جریان عناصر حیاتی عصر دیجیتال را مختل کند. از این زاویه، این جنگ صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه نمایشی از قدرت بازدارندگی نامتقارن ایران در برابر قلب وابستگیهای تکنولوژیک غرب بود.
ادامه مطلب
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در فضای رسانهای، گاه چنین القا شد که اهمیت هرمز در حال کاهش است و کشورهای عربی خلیج فارس طی سالهای اخیر خود را برای «جهانِ پساهرمز» آماده کردهاند. اما بررسی دقیق ظرفیتها، محدودیتهای فنی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی این پروژهها نشان میدهد که فاصلهای جدی میان «کاهش نسبی وابستگی به هرمز» و «جایگزینی واقعی هرمز» وجود دارد.
ادامه مطلب
علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: گلوگاه هرمز در اقتصاد سیاسی بینالملل، یک «نقطه تراکم آسیبپذیری» است؛ گلوگاهی که در آن انرژی، تجارت، بیمه، حملونقل، امنیت غذایی، بازار ارز، نرخ بهره و رشد اقتصادی به هم متصل میشوند.
ادامه مطلب
امیرحسام اسحاقی نوشت: شاید جهان هنوز صدای انفجارهای دور دوم جنگ را نشنیده باشد، اما بازارها، دولتها و اتاقهای فکر، از هماکنون در حال شمارش هزینههای آن هستند. خاورمیانه پس از جنگ ۴۰روزه، وارد مرحلهای شده که در آن آتشبس دیگر به معنای صلح نیست؛ بلکه تنها وقفهای کوتاه میان دو موج بحران است. این منطقه بار دیگر بر لبه پرتگاه و میان آتشبس شکننده و احتمال آغاز دور دوم جنگ ایستاده! جایی که تنگه هرمز، دیگر فقط یک آبراه نیست بلکه به اهرم فشار ژئوپلیتیکی و «سلاح اقتصادی» تبدیل شده که میتواند همزمان بازار نفت، امنیت غذایی و ثبات اقتصاد جهانی را دگرگون کند. از فروپاشی مدل اقتصادی خلیج فارس تا زخم عمیق اقتصاد دیجیتال ایران، منطقه وارد مرحلهای شده که در آن جنگها دیگر فقط با موشک و پهپاد تعیین نمیشود؛ بلکه با انرژی، زنجیره تأمین، اینترنت، سرمایه و دیپلماسیِ فرسایشی ادامه مییابد. پرسش اصلی اکنون این نیست که بحران پایان مییابد یا نه؛ بلکه این است که جهان تا چه اندازه توان تحمل موج بعدی آن را دارد؟
ادامه مطلب
آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تمرکز بر «فرقه بودن» و «انطباقناپذیری» با جامعه امروز ایران، دو محور کلیدی تحلیلهای انتقادیِ در شرایط کنونی هستند.
ادامه مطلب
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در ساختار پیچیده و چندلایه سیاسی عراق، دوام هر دولت تا حد زیادی به میزان توانایی آن در حفظ توازن میان نیروهای اثرگذار داخلی و بیرونی وابسته است؛ بنابراین هرگونه خروج محسوس از این موازنه میتواند زمینهساز افزایش فشارهای سیاسی، محدودیتهای اجرایی و تشدید اصطکاک منجر به شعلهور شدن دامنه اختلافات با بازیگران بانفوذ شود.
ادامه مطلب