اقتصاد و انرژی

جنگ شناختی، فریب ذهنی و مه شناختی

چرا سیاستمداران گاهی واقعیت را نمی‌بینند؟

محمد کریمی سرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در سال‌های اخیر مفهوم «جنگ شناختی» (Cognitive Warfare) به یکی از موضوعات مهم مطالعات امنیتی و راهبردی تبدیل شده است. در این نوع جنگ، هدف اصلی نابودی زیرساخت‌های فیزیکی یا اشغال سرزمین نیست، بلکه تأثیرگذاری بر ادراک، قضاوت و تصمیم‌گیری افراد و جوامع است (Claverie & du Cluzel, ۲۰۲۲). به بیان دیگر، اگر جنگ اطلاعاتی به دنبال کنترل اطلاعات باشد، جنگ شناختی تلاش می‌کند فرآیند اندیشیدن را تحت تأثیر قرار دهد.

ادامه مطلب

آنچه باید درباره محیط علمی نوین دانست

دانشگاه های آینده بستر تحولات ملی، منطقه ای و جهانی

پیروز غفرانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مدیریت کشورمان به تمهید و شکل دهی نوعی اکوسیستم نوین برای درگیر ساختن دانشگاه ها و مراکز علمی و تحقیاتی به عنوان سازمان با ماموریت مشخص برای ارزیابی، مطالعه و توصیه راهبرد های مناسب برای رفع مشکلات جامعه نیازمند است.

ادامه مطلب

پروژه هوش مصنوعی Maven:

از ظهور تا استقرار جهانی

نادیا ملانسب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در جنگ‌های قبلی آمریکا مانند جنگ عراق در سال ۲۰۳۳، پنتاگون برای حدود ۲۰ هزار حمله به ۲ هزار نفر نیاز داشت تا شبانه‌روز کار کنند. تا سال۲۰۲، فقط ۲۰ سرباز با استفاده از سیستم Maven می‌توانستند همین حجم از وظایف را انجام دهند. پنتاگون در سال ۲۰۲۴، هدف بلندپروازانه‌تری را تعیین کرد و به ۱۰۰۰ تصمیم هدف‌گیری در یک ساعت یا هر ۷۲ ثانیه یک تصمیم، دست یافت. با این وجود انتقادات به چنین پلتفرم‌های هوش مصنوعی که در فرایند تصمیم‌گیری دخیل هستند رو به افزایش است.

ادامه مطلب

وقتی امنیت انرژی در گرو بازدارندگی جبهه مقاومت قرار می‌گیرد

تلاطم در دریای سرخ

غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکنون مشخص شده است که قدرت بازدارندگی جبهه مقاومت، تنها به توانمندی‌های نظامی در زمین و هوا محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند از طریق کنترل نقاط حساس جغرافیایی، امنیت انرژی جهانی را به گروگانِ محاسبات سیاسی تبدیل کند. 

ادامه مطلب

روسیه نگران، تجربه اوکراین را تکرار می‌کند؟

ضربه ارمنستان به اوراسیا

ویاچسلاو ولودین، رئیس دومای روسیه، پیش از تهدید به توقف واردات کالا از ارمنستان به روسیه، اظهار داشت که در صورت خروج ارمنستان از اوراسیا، «هزینه گاز تا چهار برابر افزایش می‌یابد و پرداخت‌های حواله‌ای که به ارزش ۴ میلیارد دلار در سال است، به شدت کاهش می‌یابد». وی همچنین خاطرنشان کرد که چنین اقدامات تنبیهی به دنبال تصمیم کی‌یف برای پیگیری روابط با اتحادیه اروپا علیه اوکراین اعمال شد.

ادامه مطلب

آیا مسیر سوریه می‌تواند وابستگی انرژی جهان به تنگه هرمز را کاهش دهد؟

کریدور سه‌دریا

فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: یکی از این سناریوها که در برخی تحلیل‌های اروپایی – به‌ویژه در محافل پژوهشی فرانسه – با عنوان «مسئله سه دریا» مطرح شده، ایجاد کریدوری انرژی و ترانزیتی است که خلیج فارس را از طریق عراق و سوریه به دریای مدیترانه متصل کند. هدف اصلی چنین طرحی تنوع‌بخشی به مسیرهای انتقال انرژی است تا بخشی از صادرات انرژی منطقه بتواند بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای جهانی برسد. 

ادامه مطلب

تأملی بر شکاف انتظارات و تورم

آنتروپی در سایه جنگ

محسن راجی‌اسدآبادی نوشت: در بحران‌های طولانی جوامع در حال توسعه، نگاه‌ها اغلب به تهدیدات خارجی و مذاکرات فرسایشی با قدرت‌های بزرگ دوخته می‌شود، اما آنچه در لایه‌های پنهان رخ می‌دهد، شاید مهلک‌تر باشد. داده‌های بانک جهانی نشان می‌دهد خسارات اقتصادی مستقیم منازعات در سال ۲۰۲۴ میلادی به حدود ۲۰ تریلیون دلار، معادل ۱۱.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی رسیده است.

ادامه مطلب

تاملی برای فهم دینامیک قدرت در نظم نوین جهانی (بخش پنجم)

روسیه و قلعه اقتصادی، زمامداری کسب و کار در مدل روسی

پیروز غفرانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: از آنجا که مدل زمامداری روسیه، تفاوتی چشمگیر با همه مدل های پیش گفته دارد و نظر به اهمیت این کشور در نظام اقتصادی بین المللی، این مقاله با اشاره به ساختار زمامداری روسیه در حوزه بنگاه های اقتصادی، مقایسه ای از مدل های حاکمیت دولتی بر اقتصاد را ارائه خواهد کرد و تاثیر این مدل را بر دینامیک قدرت در عرصه بنگاه داری جهانی، به تصویر خواهد کشید.  

ادامه مطلب

تأملی در باب رابطه میان تحلیل انتقادی گفتمان و روزنامه‌نگاری

خبر چگونه واقعیت را می‌سازد؟

مهسا پهلوان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: از منظر میشل فوکو (۱۹۷۲)، گفتمان‌ها تعیین می‌کنند که چه دانشی در جامعه معتبر است و چه دانشی نامعتبر. بدین ترتیب، گفتمان‌ها نه فقط محصول قدرت، بلکه سازنده‌ خودِ قدرت هستند.

ادامه مطلب

امارات و عربستان نظاره‌گر

عمان کلید هرمز را در دست دارد؟

هم‌زمان با بازگشت تنگه هرمز به مرکز سیاست خلیج فارس، دیپلماسی محتاطانه مسقط با تهران به آزمونی برای این موضوع تبدیل شده است که آیا امنیت منطقه‌ای توسط کشورهای خلیج فارس مدیریت خواهد شد یا از خارج دیکته می‌شود.

ادامه مطلب