اقتصاد و انرژی

محور فسفات
چرا مراکش و تونس برای امنیت غذایی آمریکا اهمیت راهبردی دارند؟

محور فسفات جدید

مغرب عربی می‌تواند به مقابله با فشار فزاینده چین بر زنجیره‌های تأمین کودهای شیمیاییِحیاتی کمک کند؛ به‌ویژه اگر واشنگتن به‌جای آنکه صرفا بر مشروط‌سازی روابط به الزامات دموکراتیک تکیه کند، بر ایجاد شراکت‌های اقتصادی دوجانبه و سودمند برای هر دو طرف تمرکز داشته باشد.

ادامه مطلب
سه‌گانه مهاجرت ایران؛ خروج نخبگان، جامعه برون‌مرزی و چالش اتباع
بررسی جوانب مختلف یک پدیده اجتماعی

سه‌گانه مهاجرت ایران؛ خروج نخبگان، جامعه برون‌مرزی و چالش اتباع

کیمیا ملکیان اصفهانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مهاجرت در ایران امروز صرفاً یک مسئله جمعیتی یا اقتصادی نیست، بلکه به موضوعی مرتبط با توسعه، بازار کار، سرمایه انسانی، سیاست خارجی و انسجام اجتماعی تبدیل شده است. تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد مدیریت موفق این پدیده به سیاستی بلند مدت، منسجم و مبتنی بر آمار و اطلاعات دقیق نیازمند است؛ سیاستی که هم از ظرفیت‌های انسانی و اقتصادی موجود استفاده کند و هم چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و امنیتی احتمالی را به‌صورت مؤثر مدیریت کند. 

ادامه مطلب
فناوری، هوش مصنوعی و روابط بین‌الملل
مفهوم تعادل قوا دگرگون شده است

فناوری، هوش مصنوعی و روابط بین‌الملل

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نسبت هوش مصنوعی و محیط بین‌المللی باید گفت به تعبیر برخی پژوهشگران، مفهوم تعادل قوا در عرصه بین‌الملل با ورود هوش مصنوعی دگرگون شده است.

ادامه مطلب
نسلی که قوانینش را نمی‌شناسد
کودکان ایرانی و هوش مصنوعی

نسلی که قوانینش را نمی‌شناسد

محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیت آن است که کودکان امروز با فناوری‌های هوشمند زندگی می‌کنند، اما نسبت به حقوق خود در برابر این فناوری‌ها تقریباً بی‌دفاع‌اند. آنان می‌دانند چگونه با ابزارهای دیجیتال کار کنند، اما نمی‌دانند این ابزارها چگونه درباره آنان تصمیم می‌گیرند.

ادامه مطلب
رقابت جهانی برای فناوری‌های راهبردی
گزارش تحیلی رصد ژئوپولیتیک فناوری (شماره ۱)

رقابت جهانی برای فناوری‌های راهبردی

سجاد عبادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: معادن دیگر فقط منبع درآمد یا صادرات نیستند؛ به بخشی از محاسبات امنیت ملی تبدیل شده‌اند. همان‌گونه که در قرن گذشته امنیت انرژی به یکی از ارکان سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ بدل شد، امروز امنیت دسترسی به مواد معدنی حیاتی نیز در حال یافتن جایگاهی مشابه است.

ادامه مطلب
چرا سیاستمداران گاهی واقعیت را نمی‌بینند؟
جنگ شناختی، فریب ذهنی و مه شناختی

چرا سیاستمداران گاهی واقعیت را نمی‌بینند؟

محمد کریمی سرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در سال‌های اخیر مفهوم «جنگ شناختی» (Cognitive Warfare) به یکی از موضوعات مهم مطالعات امنیتی و راهبردی تبدیل شده است. در این نوع جنگ، هدف اصلی نابودی زیرساخت‌های فیزیکی یا اشغال سرزمین نیست، بلکه تأثیرگذاری بر ادراک، قضاوت و تصمیم‌گیری افراد و جوامع است (Claverie & du Cluzel, ۲۰۲۲). به بیان دیگر، اگر جنگ اطلاعاتی به دنبال کنترل اطلاعات باشد، جنگ شناختی تلاش می‌کند فرآیند اندیشیدن را تحت تأثیر قرار دهد.

ادامه مطلب
دانشگاه های آینده بستر تحولات ملی، منطقه ای و جهانی
آنچه باید درباره محیط علمی نوین دانست

دانشگاه های آینده بستر تحولات ملی، منطقه ای و جهانی

پیروز غفرانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مدیریت کشورمان به تمهید و شکل دهی نوعی اکوسیستم نوین برای درگیر ساختن دانشگاه ها و مراکز علمی و تحقیاتی به عنوان سازمان با ماموریت مشخص برای ارزیابی، مطالعه و توصیه راهبرد های مناسب برای رفع مشکلات جامعه نیازمند است.

ادامه مطلب
از ظهور تا استقرار جهانی
پروژه هوش مصنوعی Maven:

از ظهور تا استقرار جهانی

نادیا ملانسب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در جنگ‌های قبلی آمریکا مانند جنگ عراق در سال ۲۰۳۳، پنتاگون برای حدود ۲۰ هزار حمله به ۲ هزار نفر نیاز داشت تا شبانه‌روز کار کنند. تا سال۲۰۲، فقط ۲۰ سرباز با استفاده از سیستم Maven می‌توانستند همین حجم از وظایف را انجام دهند. پنتاگون در سال ۲۰۲۴، هدف بلندپروازانه‌تری را تعیین کرد و به ۱۰۰۰ تصمیم هدف‌گیری در یک ساعت یا هر ۷۲ ثانیه یک تصمیم، دست یافت. با این وجود انتقادات به چنین پلتفرم‌های هوش مصنوعی که در فرایند تصمیم‌گیری دخیل هستند رو به افزایش است.

ادامه مطلب
تلاطم در دریای سرخ
وقتی امنیت انرژی در گرو بازدارندگی جبهه مقاومت قرار می‌گیرد

تلاطم در دریای سرخ

غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکنون مشخص شده است که قدرت بازدارندگی جبهه مقاومت، تنها به توانمندی‌های نظامی در زمین و هوا محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند از طریق کنترل نقاط حساس جغرافیایی، امنیت انرژی جهانی را به گروگانِ محاسبات سیاسی تبدیل کند. 

ادامه مطلب
ضربه ارمنستان به اوراسیا
روسیه نگران، تجربه اوکراین را تکرار می‌کند؟

ضربه ارمنستان به اوراسیا

ویاچسلاو ولودین، رئیس دومای روسیه، پیش از تهدید به توقف واردات کالا از ارمنستان به روسیه، اظهار داشت که در صورت خروج ارمنستان از اوراسیا، «هزینه گاز تا چهار برابر افزایش می‌یابد و پرداخت‌های حواله‌ای که به ارزش ۴ میلیارد دلار در سال است، به شدت کاهش می‌یابد». وی همچنین خاطرنشان کرد که چنین اقدامات تنبیهی به دنبال تصمیم کی‌یف برای پیگیری روابط با اتحادیه اروپا علیه اوکراین اعمال شد.

ادامه مطلب