اقتصاد و انرژی - آرشیو

درباره تاب‌آوری اقتصاد ایران
مقاومت اقتصادی با چه هزینه‌هایی حاصل شده است؟

درباره تاب‌آوری اقتصاد ایران جدید

ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تاب‌آوری اقتصادی معمولاً به توانایی یک نظام اقتصادی برای تحمل شوک، سازگاری با شرایط جدید و بازگشت به مسیر فعالیت پس از بحران اشاره دارد. اما تجربه اقتصاد ایران نشان می‌دهد که این مفهوم را نمی‌توان صرفاً با تداوم صادرات، حفظ تجارت یا جلوگیری از توقف فعالیت اقتصادی سنجید. برای ارزیابی دقیق‌تر باید میان سه سطح تمایز قائل شد: توان ادامه فعالیت، توان جذب هزینه‌های شوک و توان بازیابی ظرفیت‌های ازدست‌رفته.

ادامه مطلب
هوش مصنوعی و بازتعریف امنیت در آسیای مرکزی
از تهدیدات نوظهور تا رقابت قدرت‌های فناورانه

هوش مصنوعی و بازتعریف امنیت در آسیای مرکزی جدید

مصطفی زندیه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مطالعه بنیاد مارشال آلمان در سال ۲۰۲۵ درباره لایه‌های فناورانه آسیای مرکزی، وابستگی‌های این کشورها به چین و روسیه را در حوزه‌های مختلف زیرساخت دیجیتال و حکمرانی فناوری بررسی کرده است. این وابستگی‌ها لزوماً به معنای فقدان اختیار کشورهای منطقه نیست. در واقع دولت‌های آسیای مرکزی می‌کوشند با تنوع‌بخشی شرکای خود، از وابستگی انحصاری به یک بازیگر جلوگیری کنند.

ادامه مطلب
جمع‌سپاری؛ هنر هدایت سرمایه‌های فکری
اتفاقی که می‌تواند سرآغاز تحولی بنیادین در حکمرانی هوشمند کشورمان باشد

جمع‌سپاری؛ هنر هدایت سرمایه‌های فکری

ابوذر ابراهیمی ترکمان در یادداشتی می‌نویسد: در شرایط کنونی که با تحریم‌های ظالمانه اقتصادی، محدودیت منابع مالی و بحران‌های زیست‌محیطی مواجه هستیم، بیش از پیش به جمع سپاری نیازمندیم چرا که جمع‌سپاری، توان بومی را جایگزین وابستگی‌های خارجی می‌سازد.

ادامه مطلب
محاصره نامرئی؛ سلاح جدید ژئوپلیتیک
چگونه کنترل دسترسی به فناوری، زیرساخت‌های دیجیتال و شبکه‌های جهانی به ابزار اعمال قدرت در نظام بین‌الملل تبدیل شده است؟

محاصره نامرئی؛ سلاح جدید ژئوپلیتیک

سجاد عبادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این همان چیزی است که می‌توان آن را «محاصره نامرئی» نامید: اعمال قدرت از طریق کنترل گلوگاه‌های شبکه‌هایی که کشورها برای فعالیت اقتصادی، توسعه فناوری و حفظ ظرفیت راهبردی خود به آن‌ها وابسته‌اند.

ادامه مطلب
قصه پرغصه روابط تجاری ایران و روسیه
ظرفیت‌ها، موانع و الزامات توسعه تجارت، ترانزیت و سرمایه‌گذاری مشترک

قصه پرغصه روابط تجاری ایران و روسیه

مجید صیادنورد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مسئله اصلی روابط اقتصادی دو کشور، نه فقدان ظرفیت یا نبود ارتباطات سیاسی، بلکه ضعف در تبدیل این ظرفیت‌ها و توافق‌ها به قراردادهای تجاری مستمر، خدمات حمل‌ونقل رقابت‌پذیر، تأمین مالی پایدار و همکاری‌های تولیدی است.

ادامه مطلب
چین، پیشگام همکاری جهانی برای حفاظت از اقیانوس‌ها
هفته جهانی اقیانوس در شیامن برگزار شد

چین، پیشگام همکاری جهانی برای حفاظت از اقیانوس‌ها

لی جیانگ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: هفته جهانی اقیانوس ۲۰۲۶ با شعار «حفاظت مشترک از پهنه‌های آبی عمیق؛ تقویت هماهنگی میان انسان و اقیانوس» از ۵ تا ۱۱ نوامبر در شیامن برگزار شد. این شهر ساحلی که به‌دلیل محیط زیست مناسب و فضای مطلوب کسب‌وکار در سطح بین‌المللی به‌عنوان شهر باغی شناخته می‌شود، اکنون به مرکزی برای گفت‌وگوهای چندجانبه درباره مسائل اقیانوسی تبدیل شده است.

ادامه مطلب
نفت امریکا به داد ترامپ نرسید
جنگ خاورمیانه و هرمز روی گلوی اقتصاد جهانی

نفت امریکا به داد ترامپ نرسید

رونق شیل در آمریکا وابستگی به نفت خاورمیانه را کاهش داد، اما بستن تنگه هرمز توسط ایران همچنان شوک‌های قیمتی جهانی ایجاد کرد. تولید نیم‌کره غربی نمی‌تواند از بروز اختلالات جلوگیری کند، بنابراین واشینگتن باید هزینه‌ها را از طریق همکاری با اسرائیل، کشورهای عربی و هند کاهش دهد.

ادامه مطلب
آینده بازار سهام آمریکا
رکوردهای جدید برای چیست؟

آینده بازار سهام آمریکا

آرشام رئیسی نژاد در یادداشتی می‌نویسد: فناوری تاکنون یکی از موتورهای اصلی رشد بازار سهام آمریکا بوده است؛ اما جنگ هرمز می‌تواند با افزایش هزینه انرژی و سرمایه، قدرت این موتور را کاهش دهد.

ادامه مطلب
کدام سناریوی صلح در خاورمیانه به نفع روسیه است؟
منافع مسکو در حالت‌های مختلف

کدام سناریوی صلح در خاورمیانه به نفع روسیه است؟

این گزارش به بررسی تاثیر نوسانات قیمت نفت بر بودجه ملی روسیه در سایه درگیری‌های خاورمیانه می‌پردازد. طبق تحلیل‌های ارائه شده، افزایش قیمت سوخت ناشی از انسداد مسیرهای تجاری مانند تنگه هرمز، درآمدهای ارزی روسیه را به شکل قابل توجهی تقویت کرده است. کارشناسان چهار سناریوی مختلف را پیش‌بینی می‌کنند که در میان آن‌ها، تداوم تنش‌های کنترل‌شده و مذاکرات طولانی‌مدت سودآورترین حالت برای مسکو محسوب می‌شود. با این حال، هشدار داده شده که افزایش افراطی قیمت‌ها می‌تواند منجر به رکود جهانی و کاهش تقاضا گردد که در نهایت به ضرر روسیه خواهد بود. همچنین، پایداری مالی روسیه در گرو حفظ تعادل بازار و جلوگیری از فروپاشی توافقات تولیدکنندگان بزرگ نفت است. تاکید می شود که حتی با نفت گران، هزینه‌های فزاینده نظامی همچنان چالش کسری بودجه را برای مسکو زنده نگه خواهند داشت.

ادامه مطلب
ایده‌ای برای گسترش تعاملات ژئواکونومیک ایران
کمک موثر کریدور برینگ-کاسپین

ایده‌ای برای گسترش تعاملات ژئواکونومیک ایران

مریم وریج کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: کریدور شمال – جنوب می تواند به شکل گیری مسیرهای تجاری کلیدی جدیدی کمک کند که با وارد شدن در شبکه های لجستیکی اوراسیا همچنین حوزه اقیانوس آرام، اعمال نفوذ راهبردی قدرت های منطقه ای در آن اجتناب ناپذیر خواهد بود. 

ادامه مطلب