انتخاب سردبیر

موردکاوی سیاست خارجی دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ
تحلیل تطبیقی دو الگوی رهبری ابرقدرتی در نظام بین‌الملل ۲۰۲۶:

موردکاوی سیاست خارجی دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ

سعیدرضا طاهرخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این پژوهش با روش تحلیلی – تطبیقی، دو الگوی متضاد اعمال قدرت در نظام بین‌الملل پساجنگ سرد را بررسی می‌کند. الگوی نخست، «هژمونی فرسایشی» در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ است که بر قدرت سخت، تهدید نظامی و یک‌جانبه‌گرایی مبتنی است. الگوی دوم، «هژمونی اتصالی» در دوره شی جین‌پینگ است که بر نفوذ اقتصادی، اتصال زیرساختی و صبوری استراتژیک استوار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که با وجود برتری کمی و کیفی ارتش آمریکا، شاخص‌های نفوذ نرم، ثبات داخلی و اتصال اقتصادی چین باعث شده است تا موازنه قدرت در آسیا – پاسفیک به نفع پکن تغییر کند. داده‌ها تا مه ۲۰۲۶ جمع‌آوری شده و از ۴۷ منبع انگلیسی و ۲۳ منبع فارسی استفاده شده است.

ادامه مطلب
مذاکره زیر سایه تهدید
چرا ایران فقط باید واکنش نشان دهد؟

مذاکره زیر سایه تهدید

رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران معمولاً تلاش کرده در چهارچوبی مشخص، منطقی و قابل پیش‌بینی عمل کند؛ یعنی حتی در شرایط فشار نیز خواسته‌های معینی را مطرح کرده و از مواضع رسمی خود خارج نشده است. اما پرسش اساسی اینجاست: چرا این روند همواره یک‌طرفه باقی مانده است؟ چرا آمریکا می‌تواند هم‌زمان تهدید کند و مذاکره بخواهد، اما ایران باید صرفاً در موضع دفاعی باقی بماند؟ و مهم‌تر از آن، چرا ایران نباید متناسب با هر تهدید، هزینه‌ای واقعی و ملموس برای طرف مقابل تعریف کند؟

ادامه مطلب
واکاوی طرح پنج‌ماده‌ای پکن - اسلام‌آباد
استراتژی میانجی‌گری در سایه

واکاوی طرح پنج‌ماده‌ای پکن - اسلام‌آباد

فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: به نظر می‌رسد پکن و اسلام‌آباد با این ابتکار عمل، بیش از آن که درصدد یک توافق صلحِ جامع باشند، تلاش می‌کنند برای جلوگیری از ناامنی‌های منطقه‌ای به پروژه‌های کلانِ زیرساختی چین مدیریتِ وضع موجود را در دست بگیرند. 

ادامه مطلب
ایران پسا جنگ
مسئله بازآرایی راهبرد کلان

ایران پسا جنگ

محمد یوسفوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اثر اصلی جنگ بر ایران نه فقط در سطح خسارت‌های نظامی یا جابه‌جایی موازنه قوا، بلکه در سطح معنا و راهبرد آشکار می‌شود. جنگ به دولت امکان می‌دهد دشمن را ساختاری‌تر تعریف کند، هویت ملی و انقلابی را به یکدیگر نزدیک‌تر سازد، ابزارهای سخت و نرم امنیتی را بازچینش کند و آینده مطلوب خود را با زبانی تازه صورت‌بندی کند.

ادامه مطلب
هرمز و باب‌المندب؛ دو تنگه، یک حساسیت راهبردی
معادله جدیدی که ایران حاکم کرده است

هرمز و باب‌المندب؛ دو تنگه، یک حساسیت راهبردی

غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکنون که ایران توانسته تسلط خود بر تنگه هرمز را به منصه ظهور رسانده و به مراحل نهایی نزدیک کرده با این اقدام، که در چهارچوب حقوق بین‌الملل دریایی و اصول شناخته‌شده حاکمیت سرزمینی انجام شده، سبب شده است جامعه جهانی به‌تدریج نقش این دولت در مدیریت ایمن و منظم این گذرگاه حیاتی را به رسمیت بشناسد. 

ادامه مطلب
کودکان ایرانی قربانی سیاست‌های خصمانه ابوظبی
درباره تعطیلی مراکز آموزشی ایران در امارات

کودکان ایرانی قربانی سیاست‌های خصمانه ابوظبی

سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تعطیلی یا محدودسازی مراکز آموزشی ایرانی در امارات، صرفاً یک اختلاف اداری یا تصمیم فنی نبود؛ این رخداد، نشانه ورود منازعات ژئوپلیتیکی به حساس‌ترین بخش حیات انسانی یعنی «حق یادگیری کودک» بود.

ادامه مطلب
از یکپارچگی خلیج فارس تا کریدورهای فراقاره‌ای
هم‌افزایی منطقه‌ای در میان تلاطم‌های ژئوپلیتیک، چگونه گذار اقتصادی خاورمیانه را پیش می‌برد؟

از یکپارچگی خلیج فارس تا کریدورهای فراقاره‌ای

محمد زروک آهی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این مقاله به بررسی نظام‌مند جدیدترین تحولات همکاری منطقه‌ای در خاورمیانه، تحلیل نیروهای محرکه و چالش‌های پیش رو و همچنین ارائه‌ی چشم‌اندازی آینده‌نگرانه می‌پردازد.

ادامه مطلب
زبان توهین ترامپ
کرامت انسانی به‌عنوان معیار مشروعیت در مذاکرات ایران و آمریکا

زبان توهین ترامپ

علیرضا پورعلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ترامپ نقض کرامت ملت ایران را فقط در قالب تهدید و تحقیر در کلام خدشه دار نمی کند. او با اقدامات عملی و خشونت‌آمیز از جمله، ترور رهبر و شخصیت‌های برجسته ایران، به هویت و آرامش روانی جامعه آسیب می زند.

ادامه مطلب
ایران به مثابه ویتنام، اوکراین مثل کره
ترامپ هم مثل مابقی به واقعیت تن خواهد داد

ایران به مثابه ویتنام، اوکراین مثل کره

البته، هیچ قیاس تاریخی بی‌نقص نیست و تفاوت‌های آشکار زیادی بین درگیری‌های ایران و ویتنام وجود دارد: مناطق مختلف، ایدئولوژی‌های مختلف، بازه زمانی بسیار کوتاه‌تر، عدم اعزام نیروی زمینی یا سربازگیری ایالات متحده، عدم تغییر در دولت‌ها، فناوری پیشرفته نظامی و موارد دیگر. با این حال، تقارن‌های قابل توجهی در ساختارهای این دو درگیری وجود دارد. و همین امر در مورد جنگ اوکراین نیز صادق است که ساختاری متقارن با جنگ کره دارد. و از آنجا که ساختارها انتخاب‌های سیاست‌گذاران را محدود می‌کنند، شناخت این الگوها سرنخ‌هایی در مورد چگونگی پایان جنگ‌ها ارائه می‌دهد.

ادامه مطلب
پارادوکس «فراموشی استراتژیک» در سیاست خارجی ارمنستان
تحلیل انتقادی اولویت ‌بندی موضوع نسل‌کشی در برابر واقع‌ گرایی ژئوپلیتیک

پارادوکس «فراموشی استراتژیک» در سیاست خارجی ارمنستان

آرتویت زهرابیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این یادداشت به بررسی این پارادوکس می‌ پردازد که چگونه ارمنستان، بدون حصول تعهد رسمی از آنکارا در خصوص نسل‌کشی، دست به اقداماتی زده که عملاً آن مسئله را از میز مذاکره حذف کرده و آن را به یک «مسئله حل‌شده» یا «غیراولویت» تبدیل می‌کند.

ادامه مطلب