عراق

انتظار نمی رود صحنه سیاسی تغییر کند

عراقِ پسا انتخابات؛ آینده‌ای مبهم یا تصویری شفاف؟

نجمه پوراسمعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: با نزدیک شدن هر چه بیشتر به انتخابات عراق و مذاکرات در حال انجام برای اعلام ائتلاف‌ها، و همچنین مشخص شدن نقشه ائتلاف‌های احتمالی، آنچه به نظر می‌رسد آن است که نتایج انتخابات پیش روی عراق، تفاوت چندانی با نتایج انتخابات گذشته و حداقل انتخابات ۲۰۱۸ نخواهد داشت. مگر آنکه اتفاقات غافلگیرکننده‌ای رخ دهد و نتایج را تحت تأثیر قرار دهد. 

ادامه مطلب

ضرورت‌های عراق برای بازسازی هویت ملی مدرن و گذار از پرتگاه فرقه‌گرایی

بغداد همچنان غرق در بحران چندهویتی

آرمان سلیمی در یادداشتی می نویسد: تا زمانــی که هر یــک از گروهها هویــت خــود را تنگنظرانه، فراگیر و برتر از دیگــر گروهها تعریف کند، همچنان کشــمکش بحــران هویت ملــی در عــراق باقی خواهــد مانــد. تنها در شــرایط مفاهمه و پذیــرش اصل برتــری منافع ملــی عراق بر هویتهــای تکــواره تعریف شــده می تواند نجــات بخش عراق کنونــی و پایان بحران هویت ملی در این کشــور باشــد.

ادامه مطلب

تحرکاتی که از شمال تا جنوب جریان دارد

مقتدی صدر در سودای مرجعیت

سید علی موسوی خلخالی می نویسد: مقتدی صدر به فکر روزی است که آیت الله سیستانی که اکنون حدود ۹۲ سال سن دارد، نباشد. او خیال می کند با نبود ایشان به عنوان یکی از مراجع استثنائی تاریخ عراق می تواند بی باکانه در عرصه سیاسی – دینی – اجتماعی عراق مانور قدرت دهد و آینده ای مطابق با رویاهای خود بسازد.

ادامه مطلب

لزوم ایجاد «حشد البناء» در عراق

ضرورت اصلاح سوء برداشتی که از حشد الشعبی هست

نجمه پور اسمعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: یکی از موضوعات مهم که می توان آن را در مبحث برداشت یا سوءبرداشت مورد بررسی و تحلیل قرار داد، موضوع «حشد الشعبی» و یا «بسیج مردمی» در عراق است. این مهم به ویژه در آستانه انتخابات پارلمانی عراق و نزدیکی فکری و ائتلافی برخی از افراد و جریانات عراق به الحشد الشعبی، اهمیت مضاعف می‌یاب

ادامه مطلب

در راستای گفت وگوهای قدرت های بزرگ منطقه ای

اروپا مهندس معماری منطقه ای جدید خاورمیانه باشد

بهترین راه برای شروع این فرایند این است که گروهی از کشورهای مهم اروپایی، با پشتیبانی سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا، نمایندگان ویژه‌ای را به منطقه بفرستند تا با کشورهای به اصطلاح ۲+۶ – شش عضو شورای همکاری خلیج فارس به اضافه ایران و عراق – و سایر ذینفعان، از جمله بازیگران خارجی مانند آمریکا، روسیه و چین، به توافقی خردمندانه دست یابند.

ادامه مطلب

رویکرد همگرایانه عربستان- عراق

چرا بغداد به فکر روابط ویژه با ریاض است؟

نجمیه پوراسمعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: گسترش روابط عراق با عربستان، برای مقامات عراقی از جایگاهی ویژه برخوردار است. برای مثال برهم صالح، رئیس‌جمهوری عراق، در آوریل ۲۰۱۹ گفت: «عراق علاقه‌مند‌است روابطی متمایز با عربستان و دیگر کشورهای عربی و همسایه در راستای منافع مشترک برقرار سازد. عراق تصمیم دارد که بهترین روابط را میان دو ملت و دو کشور عراق و عربستان برقرار کند و آن را در راستای منافع دو کشور می‌داند. این روابط مرکز ثقلی در روابط منطقه‌ای است و عراق می‌کوشد مبنای روابط خود با دیگر کشورها را اشتراکات فراوان و فرصت‌های همکاری در همه زمینه‌ها قرار دهد». سطح بالای روابط اقتصادی عربستان با عراق سبب شده است که مقامات عراقی (مانند احمد الصحاف، سخنگوی رسمی وزارت امور خارجه عراق، در مارس ۲۰۱۹) روابط با عربستان را استراتژیک توصیف کنند و خواهان عمیق‌تر شدن این روابط در سایر حوزه‌ها شوند. 

ادامه مطلب

رویکرد همگرایانه عربستان - عراق

منطق تغییر سیاست های ریاض در قبال بغداد

نجمیه پوراسمعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در واقع عربستان پس از برگزاری چند دوره انتخابات پارلمانی در عراق پی‌برد که به لحاظ سیاسی و به صورت مستقیم نمی‌تواند بر اوضاع عراق اثرگذار باشد. زیرا طبق قانون اساسی عراق، ساختار حکومت در این کشور به گونه‌ای است که پست‌های سیاسی حکومت و هیأت دولت بین احزاب و گروه‌های مختلف طبق تعداد نمایندگان آنها تقسیم می‌شود و با توجه به اکثریت جمعیت تشیع در این کشور، در حال حاضر نخست وزیر که بیشترین قدرت اجرایی را در قوه مجریه دارد شیعه، رئیس‌جمهور کرد و رئیس مجلس سنی مذهب هستند. از این رو عربستان، به ویژه پس از شکست ژئوپولیتیکی داعش، با آگاهی نسبت به جایگاه عراق در معادلات قدرت در منطقه، به دنبال آن است که نقش و نفوذ خود را نه صرفاً از راه سیاسی، بلکه به شیوه‌های دیگر در این کشور افزایش دهد. در ادامه به تلاش‌های عربستان، بدین منظور در حوزه‌های مختلف پرداخته می‌شود. 

ادامه مطلب

گزارش تصویری ویژه دیپلماسی ایرانی

المتنبی: محفل روشن فکران و نویسندگان عراقی از دهه ۱۹۵۰ تا کنون گالری

خیابان المتنبی یا شارع المتنبی در مرکز شهر بغداد و در حدِفاصل بین رود دجله و خیابان الرشید، از قدیمی ‌ترین خیابان ‌های بغداد به شمار می رود. این خیابان در حقیقت بازار محصولات فرهنگی برای اهالی بغداد بوده است و قدمت آن به اواخر عصر عباسیان بر می ‌گردد و در زمان حکومت عثمانیان در عراق به نام الاکمکخانه خوانده می ‌شد که کلمه ‌ای ترکی و به معنای محل سکونت نظامی ها بود. این خیابان در ابتدا یک مرکز حکومتی قلمداد می شد که علاوه بر کتاب فروشی، میز برای خدمت به مراجعان به ادارات دولتی نیز در آن وجود داشت. اما از سال ۱۹۵۰ به تدریج همه کتاب فروشی ‌های مطرح عراقی به این خیابان نقل مکان و آن را به خیابانی صرفا فرهنگی تبدیل کردند. بسیاری از چهره‌ های برجسته فرهنگی عراقی مانند علامه حسین علی محفوظ از مشتریان دائمی این مرکز فرهنگی بودند. روزهای جمعه اوج فعالیت و رفت و آمد در این خیابان است.

ادامه مطلب

گپ و گفتی دوستانه با شاعر مشهور عرب، شاعری که نمی خواهد دکتر باشد

شوقی عبدالامیر: دیکتاتور زیبا نیست

در دار الضیافه بغداد با شوقی عبدالامیر، شاعر، منتقد ادبی، نویسنده، روزنامه نگار و هنرمند عراقی و نماینده سابق عراق در یونسکو گفت وگوی صمیمانه ای داشتم. او برایم از زندگی اش گفت و خاطراتش با عادل عبدالمهدی، محمود درویش و نزار قبانی. همچنین نظریه اش درباره شناخت زیبایی و عشق را شرح داد و از آینده عراق گفت.

ادامه مطلب

سناریوهای بعدی چیست

آخرین جنگ اسرائیل علیه یک دشمن

دکتر هیثم الخزعلی در یادداشتی که نخسه فارسی آن را در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار داده است، می نویسد: اسرائیلی‌ها معتقدند که داشتن سلاح هسته‌ای توسط ایران چتری برای محافظت از همه‌ این گروه‌ها در درگیری با نهاد صهیونیستی فراهم می‌کند. به همین دلیل امریکا نیز متقاعد شده است که این رژیم به دلیل مداخلات و درگیری‌هایش در پروندهٔ هسته‌ای، به برخورد با جمهوری اسلامی کشانده می‌شود.

ادامه مطلب

فیلم مصاحبه دیپلماسی ایرانی و رسانه های ایرانی با نخست وزیر عراق

کاظمی: از رابطه نزدیک با ایران بیم ندارم/ هیچ دیکته ای درباره الحشد الشعبی را نمی پذیریم+فیلم

مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق در دفتر کار خود میزبان نمایندگان رسانه های دیپلماسی ایرانی، تسنیم، ایرنا و فارس بود و به پرسش های آنها پاسخ داد.

ادامه مطلب

«مصطفی الکاظمی»، نخست وزیر عراق در پاسخ به پرسش‌های دیپلماسی ایرانی:

از ما خواسته شود حاضریم میان ایران و امریکا میانجی شویم/به توافق با چین توجه ویژه داریم/ نتایج انتخابات ایران هرچه باشد برایمان محترم است

نخست وزیر عراق در تاریخ ۹ خرداد ۱۴۰۰ در مصاحبه اختصاصی با نمایندگان رسانه های دیپلماسی ایرانی، تسنیم، فارس و ایرنا به پرسش های آنها پاسخ گفت و درباره اوضاع جاری دولت و کشورش به اظهار نظر پرداخت.

ادامه مطلب

گزارش تصویری ویژه دیپلماسی ایرانی

گنجینه عراق که به سختی از حمله آمریکا نجات یافت گالری

موزه ملی عراق گنجینه ‌ای از آثار باستانی بین النهرین، بابل و ایران باستان دارد. این موزه که در شهر بغداد واقع است، پس از حمله ‏سال ۲۰۰۳ ایالات متحده به عراق مورد سرقت و دستبرد دزدان عتیقه قرار گرفت و حدود ۱۵هزار قطعه از ‏آثار تاریخی و فرهنگی موزه ربوده شدند که هنوز برخی از آنها پیدا نشده اند. موزه ملی عراق پس از سال ها تعطیلی به دلیل جنگ، در سال ۲۰۱۵ با حضور حید العبادی، نخست وزیر وقت، بازگشایی شد و عراق توانست بسیاری از آثار ربوده شده را با تلاش ‌‏‎های بین ‏المللی بازپس بگیرد. موزه ملی عراق در سال ۱۹۲۶ به کوشش گرتورد بل، باستان‌شناس بریتانیایی، ساخته شد و در ابتدا، «موزه باستان‌شناسی بغداد» نام داشت. در ادامه، گزارش تصویری اختصاصی دیپلماسی ایرانی از این موزه را مشاهده می کنید.

ادامه مطلب

وزیر فرهنگ، میراث و گردشگری عراق در گفت وگو با جمعی از خبرنگاران ایرانی:

درصدد پس گرفتن ۱۱ هزار قطعه مسروقه از امریکا هستیم/سرقت آثار باستانی عراق توسط کشورهای همسایه انجام می شود

حسن ناظم گفت: به موضوع بازپس گیری آثار تاریخی قاچاق شده از عراق در دوره اشغال این کشور توسط آمریکا (۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱) اشاره کرد و گفت که تاکنون پنج هزار قطعه تاریخی دراین خصوص از آمریکا پس گرفته ایم. وی ادامه داد که آثار تاریخی عراق به صورت روزانه در حال قاچاق هستند و این قاچاق حتی از طریق کشورهای همجوار عراق اتفاق می افتد.

ادامه مطلب

وضعیتی که جایی برای آزمون و خطا نمی گذارد

روزهای سخت و حساس مصطفی الکاظمی

علی موسوی خلخالی می نویسد: حرکت سیاسی در عراق این روزها چنان ظریف شده است که جای هیچ اشتباه و آزمون و خطایی نمی گذارد. سیاستمداران و دولتمردان باید چنان بر امور تسلط داشته باشند که نگذارند شکنندگی موجود به یک شکست و بحران سنگین تبدیل شود. انتخابات پیش رو در ماه اکتبر می تواند نقطه عطفی برای گذر به وضعیت سیاسی باثبات تر باشد. آزمونی سخت که می تواند بسیاری از معادلات جاری در عراق را تحت تاثیر قرار دهد.

ادامه مطلب

موقعیت پیچیده «نه جنگ، نه صلح»

مقتدی صدر، رهبری که کاظمی به او نیاز دارد

مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق می داند که بدون حمایت رهبرانی مثل صدر، دولت او باید به شبه نظامیان مورد حمایت ایران باج بدهد. از دید بسیاری از عراقی ها فقط صدر می تواند در برابر بازیگران غیردولتی بایستد.

ادامه مطلب

ریاض می داند ایران از روی ناچاری با آن گفت وگو نمی کند

انگیزه های متفاوت ایران و عربستان برای مذاکره

موافقت ایران با این گفت وگو در اثر فشار تحریم‌ها و پیامدهای اقتصادی آن یا تنش سیاسی و اجتماعی داخلی، گسترش فقر و کرونا نبود چرا که به علت دستاوردهای ژئوپلتیک و ژئواسترتژیک خود در دهه اخیر فضای مانور دارد و می تواند خواسته های خود را پیش ببرد.

ادامه مطلب

سکوت دولت بایدن در قبال عراق

آیا هدف راضی کردن ایران است؟

در مصاحبه مفصل آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده امریکا با رادیو بی‌بی‌سی در ماه جاری، وی به اوضاع عراق اشاره ای نکرد. عدم حضور عراق در دستور کار سیاسی اعلام شده آمریکا حتی در هنگام صحبت از موضوعات بسیار مرتبط با آن و نیز مرتبط به آمریکا و ایران واضح است.

ادامه مطلب

سایه احیای برجام بر بازتعریف جایگاه تهران در منطقه

چرا ایران عملا از پروسه صلح افغانستان کنار گذاشته شده است؟

پیرمحمد ملازهی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی پیرامون جایگاه ایران در آینده افغانستان و پیشبرد پروسه صلح در این کشور تاکید دارد: برای آنکه ایران در پروسه صلح افغانستان جایگاه لازم و مدنظر را متناسب با اهداف منافع خود پیدا کند باید بازنگری جدی، واقع بینانه و دقیق در قبال مسائل منطقه داشته باشد تا ذیل این بازنگری، جامعه افغانستان را در کلیت آن مد نظر قرار دهد که در نهایت نگاه منفی افغان ها علیه تهران از بین برود. این در حالی است که امتاسفانه اکنون به جای آن که ایران بخشی از راه حل باشد به بخشی از مشکلات در افغانستان بدل شده است.

ادامه مطلب

جایگاه ویژه ای که عراق در مناسبات بین المللی پیدا کرده است

عراق کانون دیدارهای دیپلماتیک

علی موسوی خلخالی می نویسد: نقش عراق زمانی بیشتر برجسته می شود که می بینیم هیئت ایرانی در بغداد علاوه بر مذاکره با هیئت عربستانی با هیئت هایی از اردن و مصر نیز گفت وگو کرده است. به عبارتی عراق از ظرفیت های سیاسی و روابط صمیمی خود با ریاض، قاهره و امان بهره برداری کرد تا در کنار روابط ناگسستنی اش با تهران، پلی باشد میان سه کشور عربی مذکور با تهران. بهبود روابط ایران با مصر و اردن دست کمی از بهبودی روابط ایران با عربستان ندارد. 

ادامه مطلب

کاظمی با کاهش تنش ایران و عربستان به دنبال تداوم قدرت است

نشست بغداد و جایگاه عراق در منطقه

با روی کار آمدن مصطفی الکاظمی به عنوان نخست وزیر جدید عراق که به نظر می رسد گزینه ای نزدیک به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس باشد اکنون قدرت عمل و نفوذ سیاسی بغداد بیشتر از دولت های پیشین شده است. در سایه این واقعیت و نیز با در نظر گرفتن شرایط حساس کنونی برای سعودی ها ذیل روی کار آمدن جو بایدن سبب شده که اکنون عراق خود را بیش از هر زمان دیگری به موفقیت در کاهش تنش تهران و ریاض نزدیک می داند. با توجه به این مهم به نظر می رسد که دولت جدید در بغداد به دنبال تغییر رفتار و افزایش حوزه نفوذ خود در خاورمیانه است. خصوصا که کاظمی نیم نگاهی جدی به تداوم قدرت بعد از انتخابات پارلمانی دوخته است. لذا حصول موفقیت در نشست بغداد می تواند مسیر وی را برای ادامه نخست وزیر او هموارتر کند.

ادامه مطلب

«نشست وین» تاثیر جدی روی «نشست بغداد» دارد

ارتباط نشست بغداد با سفر ظریف به عراق و قطر

حسن هانی زاده در گفت وگو با دیپلمسی ایرنی پیرامون ارتباط نشست بغداد با سفر ظریف به عراق و قطر بر این باور است که سفر وزیر امور خارجه به عراق و قطر در این بازه زمانی مربوط به نشست بغداد برای کاهش تنش بین ایران و عربستان سعودی است. چرا که در این شرایط عربستان سعودی سعی دارد تا قبل از به نتیجه رسیدن نشست وین برای احیای برجام و بغو تحریم ها تلاش‌ها برای کاهش تنش با ایران را به سرانجام برساند. از این رو سفر محمدجواد ظریف به عراق و قطر در این برهه حساس برای هماهنگی در خصوص نشست بغداد بسیار حائز اهمیت است.

ادامه مطلب

کشورهای منطقه ای که قدم به فضا گذاشته اند

خاورمیانه و رقابت ژئوپلیتیکی فضا

سعید رمضانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: همگام با تحولات منطقه غرب آسیا، موازنه قدرت در سایر عرصه ها هم در حال تغییر است و ژئوپلتیک فضایی نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. فضا به عنوان یک میدان ژئوپلیتیک جدید رقابتی بین قدرت های خاورمیانه در حال ظهور است و  سایر کشورها نیز در کنار بلندپروازی های منطقه ای خود،  به این حوزه قدم گذاشته اند.

ادامه مطلب

در سایه نگرانی های ترکیه

ناتو در عراق به دنبال چیست؟

گسترش حضور ناتو برای توافقات دوجانبه ترکیه با عراق هم مهم است. در یک چنین روندی، ترکیه احتیاج خواهد داشت تا برای سازگار کردن توافق نامه ها و تفاهم نامه های خود، تماس هایش را با حکومت مرکزی عراق افزایش و روابط خود را با بغداد تعمیق بخشد.

ادامه مطلب

رقیبی که دوست و دشمن ابدی ندارد

سیاست تقابلی ترکیه و تلاش برای حضور در مناطق نفوذ جمهوری اسلامی ایران

سعید رمضانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در سیاست خارجی ترکیه چون غالب کشورها، دشمن و دوست ابدی وجود ندارد. آنکارا در سال های اخیر  نشان داده در جای که درک می کند پیروز نیست با چرخش های آنی  تغییر رویه می دهد. ترکیه نشان داده استاد فرصت شناسی  بوده و قادر است تهدید را تبدیل به فرصت کند. ترکیه کشوری است که می تواند با مد نظر قرار دادن منافع خود در عین عضویت در ناتو، با مسکو به ماه عسل رفته و این خود نشان از بلوغ سیاست گذران این کشور دارد. امروز ترکیه برای خود در حوزه‌های تاریخی عثمانی حق تقدم قائل شده و سیاست نوعثمانگرایی را تعقیب می کند.

ادامه مطلب

کدام جریانات شیعی، کارگزارِ تغییر می‌شوند؟

امیدها به انتخابات پارلمانیِ عراق

فاطمه سیاحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد:  اکنون که زمان انتخابات پارلمانی در عراق مشخص شده شاید مهم‌ترین مسئولیت -قبل از تلاش برای تشکیل یک ائتلاف فراگیر- تقویت فضای گفت وگو و اعتمادسازی بین گروه‌های حاضر باشد؛ آن هم با حفاظت مداوم از این بستر و عدم اجازه به تشکیل احزاب انتخاباتی جدید - که عملاً در بازهٔ زمانی کنونی - به جای تقویت بیت تشیعی می‌توانند به عاملیی برای پراکندگی و ضعف تبدیل شوند.

ادامه مطلب

رویاهایی که دست نیافتنی است

سفر پاپ و تمبر تبلیغاتی اقلیم کردستان

صلاح الدین خدیو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اقلیم کردستان علیرغم دارا بودن بسیاری از اختیارات دولت مستقل، در بسیاری از مسائل حیاتی وابسته به بغداد است و اساسا دولت – ملت محسوب نمی شود. حتی این منطقه نیمه مستقل فاقد مرزهای مشخص است و حدود و ثغور مرزهای آن تابعی از جزر و مدهای سیاسی است. دو سال و نیم قبل پس از شکست برنامه رفراندوم، تمام مناطق مورد مناقشه با دولت مرکزی را از دست داد و اکنون در کوچکترین مساحت خود پس از سال ۲۰۰۳ به سر می برد.

ادامه مطلب

وقتی «عدو» دوبار سبب خیر شد!

دشمنی نسنجیده آنکارا و بهره برداری کردستان

صلاح الدین خدیو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در فاصله سال های ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳ که دست صدام از کردستان کوتاه شده بود، کردها عملا و به صورت دوفاکتو مستقل شده بودند. اما شکوفایی اقتصادی و گسترش روابط‌ خارجی و مطرح شدن آن به عنوان یک بازیگر منطقه ای پس از سقوط صدام رخ داد.

ادامه مطلب

تهران، «غایب بزرگ» نشست سه جانبه دوحه

آیا قطر، روسیه و ترکیه به دنبال دور زدن ایران در ترسیم آینده سوریه هستند؟

جلال میرزایی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است که نشست دیروز پنجشنبه دوحه با حضور وزرای امور خارجه روسیه، قطر و ترکیه لزوما تلاشی برای به حاشیه کشاندن نشست آستانه و ایران در ترسیم آینده سیاسی سوریه نیست. چرا که نشست آستانه کماکان با سه بازیگر محوری ایران، روسیه و ترکیه نقش کلیدی در تعیین تحولات زمینی و امنیتی جنگ این کشور (سوریه) دارد.

ادامه مطلب

تاثیراتی که «زائر صلح» برجای خواهد گذاشت

اهمیت کنشگران غیردولتی در دیدار پاپ فرانسیس با آیت الله سیستانی

مریم خالقی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سفر تاریخی پاپ فرانسیس به عراق و دیدار با آیت الله سیستانی، نماینده مذهبی و مرجع عالیقدر عراق  نشان دهنده اهمیت فرهنگ و روابط فرهنگی در میان کنشگران مختلف دولتی و غیردولتی کشورهای مختلف و عرصه های مختلف است. با عطف به اهمیت این دیدار که تنها تصاویری از آن منتشر شده است باید گفت که بی تردید دیدار تاریخی پاپ فرانسیس با مرجع عالیقدر مذهبی نشان از تاثیر برخی روابط غیردولتی و نقش آفرینی در راستای برخی لابی گری های مختلف دارد.

ادامه مطلب