خاورمیانه

لزوم تعریف دوباره روابط واشنگتن با پایتخت های عربی

امریکا باید به جنگ های نیابتی پایان دهد

شرکای امنیتی آمریکا در منطقه، بویژه پادشاهی های خلیج فارس، کاستی های رویکرد خودشان در جنگ نیابتی را دریافته اند. در پی سرنگونی برخی دولت های منطقه در بهار عربی، قطر، امارات و عربستان سعودی، ناپایداری منطقه را فرصتی دیدند تا به نفوذ بیشتری دست یابند و رژیم های مخالف خود را با رژیم های دلخواه جایگزین کنند. اما آنچه (از رویکرد نیابتی این دولت ها) حاصل شد، نه یک پیروزی سریع در سوریه و لیبی بلکه گیر افتادن دولت های عربی خلیج فارس در باتلاق هایی پیچیده بود بی آنکه امیدی به پیروزی باشد.

ادامه مطلب

عبور از خاورمیانه تنها راه خروج از خاورمیانه

الآن وقت مذاکره با ایران است، امریکا باز هم فرصت از دست ندهد

ولی نصر در یادداشتی می نویسد: . به نظر می رسد که هم ایران و هم عربستان سعودی، رغبت دارند که جنگ یمن پایان یابد. تهران همچنین برخی از نیروهایش را از سوریه عقب کشیده و همینطور در عراق هم پا پس گذاشته و حتی از نخست وزیری حمایت کرده که دلخواه ایالات متحده است. شرایط برای یک دیپلماسی فراهم شده که تنش های منطقه را کاهش دهد و ثبات را به پیش برد. آمریکا باید قدر این لحظه را بداند یا اینکه این بار هم می خواهد یک فرصت نادر و حیاتی را هدر دهد.

ادامه مطلب

آمریکا با قلدری به دنبال عملیاتی کردن مکانیسم ماشه است

ادعای پمپئو در خصوص احیای قطعنامه های شورای امنیت در ۲۰ سپتامبر یک بلوف سیاسی است

سید جلال ساداتیان در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است که ادعای پمپئو در خصوص احیای قطعنامه های شورای امنیت در ۲۰ سپتامبر یک بلوف سیاسی است. برای آن که دونالد ترامپ در وضعیت مناسبی، آن هم در آستانه انتخابات ریاست جمهوری قرار ندارد، کاخ سفید بیش از پیش به این دست بلوف های دیپلماتیک نیاز دارد.

ادامه مطلب

بایدهای سیاست خارجی فعلی جهان را درک کنیم

سی ذهنیتِ غیرواقعی در دیپلماسی

محمود سریع القلم در یادداشتی به ۳۰ واقعیت امروز روابط بین الملل، دیپلماسی و سیاست خارجی پرداخته و اظهار نظر کرده است که باید با این شرایط تحولات جهانی را مطالعه و درک کرد.

ادامه مطلب

آنچه سی سال پس از بحران خلیج فارس نمود دارد

تضعیف برتری آمریکا و فقدان رهبر برای نظم خاورمیانه

دونالد ترامپ با خروج یک جانبه از توافق هسته ای ایران و همچنین با به رسمیت شناختن بیت المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل از حاکمیت قانون روی برگردانده است.

ادامه مطلب

اتفاقی که در پی تحولات منطقه رقم خورده است

پیمان صلح اسرائیل و امارات رونمایی متهورانه از رخدادی قدیمی

صلاح الدین خدیو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: پیمان صلح اسرائیل و امارات صرفا یک رونمایی متهورانه از رخدادی است که سال ها پیش  اتفاق افتاده و عملا تغییر جدیدی محسوب نمی شود، هر چند به لحاظ فتح بابی که از لحاظ رسمیت دادن به روابط کشورهای عربی خلیج فارس و اسرائیل ایجاد می کند، مهم و سرنوشت ساز است.

ادامه مطلب

تحولاتی که ایران را هدف قرار داده است

برقراری روابط دیپلماتیک اسرائیل با کشورهای عربی در دراز مدت به ضرر تل آویو خواهد بود/ انتقام اردوغان از اماراتی ها به نام دفاع از آرمان فلسطین

فریدون مجلسی در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی معتقد است که برقراری روابط دیپلماتیک اسرائیل با کشورهای عربی در دراز مدت بیشتر از آن که به سود و منفعت تل آویو باشد به ضرر آنها تمام خواهد شد.

ادامه مطلب

سی و دومین بخش از سلسله یادداشت‌های جدید سرکیس نعوم

امریکا می خواهد از خاورمیانه برود و آن را با NGO ها اداره کند

خروج امریکا از خاورمیانه یعنی این که توجهش به محیط پیرامونی خود یعنی امریکای جنوبی و لاتین و مناطق دیگری از جهان بیشتر خواهد شد، البته به خاورمیانه توجه خواهد کرد اما از راه ها و ابزارهای دیگر. البته برای امریکا ابزار کار در این کشورها مثل عراق و لبنان و مصر و جاهای دیگر زیاد است، دشمنانش آن را دخالت می نامند از جمله فعالیت NGO ها را.

ادامه مطلب

تاثیرات اعمال فشار حداکثری ترامپ بر سیاست داخلی ایران (بخش ششم)

انگیزه تهران برای تعامل با واشنگتن با فشارهای ترامپ کمتر می شود

کارزار اعمال فشار حداکثری ایالات متحده و اتخاذ رویکرد تقابلی از سوی ایران خطر درگیری نظامی بین دو طرف را افزایش داده است. منافع اروپا حکم می کند که این چرخه را بشکند. اروپا برای اینکه بتواند دیپلماسی خود را به شیوه موثرتری پیش ببرد، باید به درک عمیق تری از تمایلات، اولویت ها و عملکرد بلوک های قدرت در ایران دست یابد. اروپا از طریق مسائل اقتصادی و پرونده هسته ای می تواند ایران و ایالات متحده را به تعامل و مشارکت در مذاکرات معنادار با یکدیگر ترغیب کند.

ادامه مطلب

کشوری که دوستی برای خود نگه نداشت

سیاست سراسر مخرب امارات در منطقه

کشور کوچک امارات می خواهد از یک سو نقش محوری در مسائل منطقه ای ایفا کند و از دیگر سو بقای خود را تضمین کند. چه بسا کودتای ناکامی که در سال ۲۰۱۱ در این کشور رخ داد، عامل اصلی در پیش گرفتن سیاست های کنونی باشد. امارات که برای عادی سازی روابط با اسرائیل جلوتر از دیگر کشورها گام بر می دارد این اعتقاد را دارد که این سیاست و همچنین جلب رضایت امپراتوری های پول، سیاست و رسانه بقایش را تضمین خواهد کرد. از همین رو امارات سیاست حمله به هرگونه تجمع منطقه ای و از سر راه برداشتن آن را برای تامین منافع کشورهای بزرگ و یا اسرائیل که می خواهد نقش اول را در منطقه ایفا کند، در پیش گرفته است.

ادامه مطلب

تنها دولت امریکایی که برنامه نداشته است

واکاوی الگوی شلخته سیاست خارجی دولت ترامپ و پیامدهای آن برای ایران

رضا رسالت در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در شرایط کنونی، تحلیل سیاست خارجی ایالات متحده امریکا در قیاس با گذشته، با پیچیدگی ها و عدم قطعیت های بیشتری همراه است. دولت این کشور به رهبری دونالد ترامپ با شعارهای ضدنظام و تغییر وضعیت موجود، قدرت را در دست گرفته و تلاش کرده است تا با برهم زدن رویه های سنتی دولت های گذشته در امریکا، رویکرد تازه ای را در ارتباط با موضوعات داخلی و خارجی اتخاذ کند. آنچه در این میان مشخص است اینکه، دولت کنونی امریکا تاکنون فاقد یک الگوی سیاست خارجی مشخص و منسجم بوده است، که همین امر تحلیل رفتارهای خارجی این کشور را با پیچیدگی بیشتری همراه می کند.

ادامه مطلب

مردی که می خواهد سلطان محمد فاتح باشد

اردوغان پا جای پای جاه طلب های خاورمیانه

صلاح الدین خدیو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اردوغان به لیبی لشکر کشید، شمال سوریه را اشغال کرد، در اقلیم کردستان ترکتازی می کند، ارمنستان را تهدید کرد، در ایاصوفیا نماز جمعه خواند و ... اگر نام اردوغان را از این جملات حذف و به جایش مثلا صدام، قذافی، بن سلمان و بن زاید و نتانیاهو و ... را بگذارید، توفیری نمی کند. 

ادامه مطلب

نگرانی جامعه جهانی از سیاست ایذایی تشدید تنش نتانیاهو

آیا ماه اکتبر خاورمیانه با جنگ ایران و اسرائیل شوکه می شود؟!

نیوزویک پیش بینی کرده است در صورتی که اسرائیل بخواهد طی سه ماه آینده به عملیات ایذایی خود علیه ایران ادامه دهد، احتمال وقوع جنگ افزایش خواهد یافت و هیچ بعید نیست که خاورمیانه در ماه اکتبر ناگهان با یک جنگ بزرگ شوکه شود. 

ادامه مطلب

آیا آمریکا برای ایران نقشه ای دارد؟

تل آویو و واشنگتن به این یقین رسیده اند که باید از داخل به تهران ضربه زد

محسن پاک آیین در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است که ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به این یقین رسیده اند که نمی‌توانند از بیرون به ایران ضربه بزنند بنابراین تمام تمرکز خود را روی مسائل داخلی ایران و ضربه زدن از داخل به نظام گذاشتنه اند. لذا من بر این باورم که اکنون باید اختلافات سیاسی، جناحی و حزبی را کنار گذاشت و تلاش جدی برای اتحاد و انسجام ملی را در دستور کار قرار داد.

ادامه مطلب

معرفی کتاب امنیت منطقه‌ای در شرایط آشوب

امنیت منطقه‌ای در شرایط آشوب

دکتر افسانه رشاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی در معرفی کتاب «امنیت منطقه ای در شرایط آشوب: دولت قوی یا منطقه قوی» می نویسد: در خاورمیانه بسیاری از مواضع و رویکرد قدرت های بزرگ در تعارض با واقعیت های محیطی قرار دارد. به همین دلیل است که بحران منطقه ای ادامه یافته است. سیاست بین الملل را چگونگی تاثیرگذاری متقابل نیروهای منطقه ای و بین المللی را شکل می دهد. در محیط هایی که انتظارات فزاینده هویتی وجود داشته باشد، طبیعی است که امکان تحقق تمامی اهداف بازیگران وجود نخواهد داشت. آمریکا، واحدهای اروپایی، اسرائیل و برخی دیگر از قدرت های تاثیرگذار بین المللی در رویکرد منطقه خود اشتباهات زیادی مرتکب شده اند. کتاب «امنیت در منطقه آشوب‌زده» توسط زهره پوستین‌چی و ابراهیم متقی تنظیم شده است. افراد یاد شده در یک دهه گذشته بخش عمده‌ای از فعالیت‌های پژوهشی خود را در حوزه‌های راهبردی و امنیت منطقه‌ای تخصیص داده‌اند.

ادامه مطلب

جهان عرب و بحران های خاورمیانه

اعراب نسبت به آینده خود بی تفاوتند

اکنون زمان آن است که جهان عرب بیدار شود و با چالش ها برخوردی سریع و جدی داشته باشد پیش از آن که از یک نقش آفرین اصلی به طرفی حاشیه ای در صحنه ای تبدیل شود که در آن اکثریت با عرب هاست.

ادامه مطلب

تازه ترین یافته های اندیشکده «موسسه اقتصاد و صلح» نشان می دهد

خاورمیانه و شمال آفریقا، آشوب زده ترین نقاط جهان در شش سال گذشته

در این گزارش، سوریه آشوب زده ترین کشور در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا و دومین کشور آشوب زده جهان معرفی شده و عراق نیز دومین کشور آشوب زده خاورمیانه و سومین کشور آشوب زده جهان اعلام شده است.

ادامه مطلب

دومینو تکراری روابط در روندهای تاریخی (بخش چهارم)

تاثیرپذیری شدید اروپا از تحولات خاورمیانه

علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: وخامت اوضاع در خاورمیانه بطور اعم و نبود چشم انداز روشن برای سیاست های حوزه یورو آتلانتیک در سه  کشور سوریه؛ یمن، لیبی و حتی عراق، به شدت اروپا را به واسطه میزان تاثیر پذیری امنیتی و اجتماعی به شدت نگران کرده است.

ادامه مطلب

دومینو تکراری روابط تاریخی (بخش سوم)

امنیت اروپا، تحولات خاورمیانه و منافع روسیه

علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اتحادیه اروپا در سال های اخیر در توسعه ابزارهای واقعی سعی داشته تا بتواند سیاست خارجی حساب شده و متوازنی را اجرا کند. البته در اینجا سوالاتی در مورد میزان تاثیر این سیاست ها در عرصه منطقه ای و بین المللی وجود دارد که وجهی از آن به نحوه مدیریت بحران ها و چالش های اختصاصی قاره سبز به ویژه در نحوه گذر از بحران های کرونا، مهاجرت غیرقانونی و مشکلات اقتصادی برمی گردد؛ امری که به مفهوم تمرکز بیشتر به سیاست داخلی است و موضوع مهم در این زمینه میزان توانمندی اتحادیه در شفاف سازی سیاست خارجی و نسبت استقلال رویکردها در موضوعات مهم بین المللی است.

ادامه مطلب

رهبران منطقه می توانند صلح و ثبات را برای مردم به ارمغان آورند؟

خاورمیانه در آستانه تابستانی طولانی، گرم و خطرناک

با فرا رسیدن تابستان گرم و ویروس زده ۲۰۲۰، به نظر می رسد که خاورمیانه به یک جعبه باروت تبدیل شده که هر لحظه ممکن است در نتیجه اقدامات یا اشتباه محاسباتی طرف های رقیب منفجر شود. با این حال، احتمال اینکه منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (مِنا) به صحنه مواجهه ناخواسته نظامی تبدیل شود، اندک است. رهبران منطقه که با مشکلات انسانی و اقتصادی شیوع کووید ۱۹ درگیر هستند، همه توان خود را برای آرام کردن مناطق احتمالی درگیری از جمله در خلیج فارس، یمن، سوریه و لیبی به کار خواهند گرفت.

ادامه مطلب

بهره برداری ایران، روسیه و چین از وضعیت فعلی

آیا آمریکا پس از ترامپ از خاورمیانه رو بر می گرداند؟

حاکمان ایران فقط به این علت که توجه آمریکا در جای دیگری است، رفتار خود را اصلاح نخواهند کرد. به احتمال بسیار زیاد، دولت بایدن رویکردی دیپلماتیک برای مهار برنامه هسته ای ایران را از سر خواهد گرفت؛ اما این موضوع که برای ترامپ و اوباما چالشی راهبردی بود، برای بایدن اهمیت کمتری خواهد داشت. دوری آمریکا از منطقه فرصت های بیشتری را برای ایران، هند و چین فراهم خواهد کرد.

ادامه مطلب

«راهبرد واحد عربی»، بیانگر تعارضات هویتی در خاورمیانه است

دشمن سازی پارلمان عربی علیه ایران و ترکیه

مصطفی مطهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: پارلمان عربی و سازمان های عربی دیگر، از طریق دشمن سازی از تهران و آنکارا درصدند تا روند مشروعیت سازی و هویت بخشی جمعی را از خود در عرصه منطقه ای و فرامنطقه ای به منصه ظهور برسانند و از وضعیت صرفاً اسمی و تشریفاتی موجود که افت اصلی و ویژگی عمده این نهاده است، خارج شوند.

ادامه مطلب

تحریم های جدید آمریکا علیه مقامات سوری تا چه انداره مناسبات تهران - دمشق را تحت الشعاع قرار می دهد؟

قانون سزار و آینده ایران در منطقه

صباح زنگنه در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است که مناسباتی کنونی روسیه، چین و به خصوص جمهوری اسلامی ایران با سوریه در ابعاد مختلف دارد از آن درجه از اهمیت راهبردی برای پکن، مسکو و تهران برخوردار است که تحریم های سزار نمی تواند اثری بر آنها داشته باشد، به خصوص که مناسبات تهران - دمشق از یک عمق تاریخی هم برخوردار است.

ادامه مطلب

حاکمیت جهانی بر جهان اسلام و عرب آرزوی آنکاراست

چشم انداز رؤیای امپراتوری ترکیه در سال ۲۰۲۳

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سیاستگذاران ترکیه طی حدود ۲۰ سال اخیر (از سال ۲۰۰۲ و قدرت‌یابی حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان) بخش مهمی از سیاستگذاری‌های خود را در سخنان و نوشته‌های ظاهراً آکادمیک خود نشان داده‌اند. سیاستگذاران ارشد و رهبران ترکیه طی این دوره زمانی (۲۰۰۲ تاکنون) در کنار بسیاری سیاستگذاری‌های رسمی و آشکار دولت ترکیه، برخی سیاستگذاری‌های نهان و پشت‌پرده نیز داشته‌اند که بیشتر بر اصل قدرت‌یابی و گسترش قدرت نظامی و جغرافیایی این کشور در آسیای جنوب غربی استوار بوده است. سیاست‌های صلح‌جویانه و مسالمت‌آمیز در روابط خارجی با همسایگان و سیاست درهای باز در سیاستگذاری اقتصادی ترکیه موجب شد تا این کشور بتواند در قالب سیاست‌هایی چون تنش صفر با همسایگان در دهه اول حاکمیت حزب عدالت و توسعه، تنش با همسایگان خود مانند ایران، سوریه، عراق، یونان، روسیه و ... را کاهش داده و رویکردی تازه در تعاملات و روابط با همسایگان خود ایجاد کند. اما تمام این تلاش‌های ظاهراً تنش‌زدای ترکیه با همسایگان تنها تا سال ۲۰۱۰ دوام داشت و با آغاز تحولات سیاسی و اجتماعی در جهان عرب، چهره اصلی سیاستگذاران ارشد و رهبران ترکیه در قالب چرخش بزرگ در سیاست خارجی این کشور نمایان شد.

ادامه مطلب

جنگ لفظی آمریکا و روسیه بر سر لزوم خروج از خاورمیانه

ادامه مطلب

تناقض سیاست تحمیل تغییر نظام در تهران با منافع واشنگتن

آمریکا باید از تلاش برای تبدیل ایران به عراق دوم دست بردارد

حامیان سیاست تحمیل تغییر نظام به ایران معتقدند «تلاش برای تغییر نظام گستاخانه نیست. عملگرایانه، مقرون به صرفه، انسانی و به بهترین تعبیر، اقدامی لیبرال است.» اما هیچ یک از این ادعاها حتی ذره ای با حقایق و واقعیت های موجود همخوانی ندارند!

ادامه مطلب

هشتمین بخش از دهمین سال سلسله یادداشت های سرکیس نعوم

مقام امریکایی: ایران، ترکیه و اسرائیل رهبران آینده خاورمیانه/جنگی میان ایران و امریکا و اسرائیل نخواهد شد

به هر حال به نظر می رسد که سه کشوری که آینده خاورمیانه را با موافقت بین المللی رهبری خواهند کرد، اسرائیل، ترکیه و ایران خواهند بود.

ادامه مطلب

لزوم هوشیاری سیاستگذاران اقتصادی و امنیتی ایران

فرار سرمایه‌های اقتصادی و اجتماعی ایران به ترکیه و زنگ خطرهایی که به صدا درآمده است

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به صراحت می‌توان گفت که ناکارآمدی سیاستگذاری عمومی در ایران موجب شده است تا بخش عمده‌ای از سرمایه و توان مالی و اجتماعی ایران در خدمت اهداف و نیات جاه‌طلبانه و ستیزه‌جویانه سیاستگذران قدرت‌طلب ترکیه علیه ایران و منافع منطقه‌ای آن قرار گیرد و سیاستگذران ایرانی نیز یا از واقعیات این فرآیند آگاهی ندارند یا اینکه خود محرک و مسئول چنین روند خطرناکی هستند. 

ادامه مطلب

نبود پول برای جنک

چرا کاهش قیمت نفت موهبت است

شیرین هانتر می نویسد: تضمینی نیست که افت قیمت نفت به این منجر شود که تولیدکنندگان نفت رفتارهای پیشین خود را مورد ارزیابی قرار دهند و به جای پیگیری برنامه‌ها و پروژه‌های پرهزینه و غیر واقع گرایانه بر توسعه اقتصادی پایدار و متعادلی متمرکز شوند که آسیب پذیری کمتری نسبت به نوسانات بازار نفت دارد. در واقع هیچ قطعیتی وجود ندارد که درآمدهای پایین نفتی باعث بازنگری در انگیزه‌های مداخله گرایانه و بی ثبات کننده کشورهای نفتی شود و آنها را به حل منازعات متقاعد کند. حتی احتمال کمی می‌رود که این حکومت‌های تمرکزگرا در محدودیت‌های سیاسی ایجاد شده برای مردم خود تجدید نظر کنند. اما اگر این کشورها دست به چنین اقداماتی نزنند این موضوع می‌تواند به ناآرامی‌های سیاسی احتمالی در جوامع آنها بدل شود و توافق کنونی میان مردم و حکومت‌ها دچار از هم گسیختگی شود.

ادامه مطلب

اشتباه استراتژیک واشنگتن که حاصل برداشت های سراسر غلط است

ادعاهای دروغین آمریکا درباره امنیت خاورمیانه با خروج از برجام

مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، در ۹ ماه مه در دومین سالگرد خروج ایالات متحده از توافق هسته ای ایران (برجام) در توئیتی نوشت: «آمریکایی ها ایمن تر هستند و خاورمیانه صلح آمیزتر از زمانی شده که ما در برجام مانده بودیم.» اما به هر شکلی که به شرایط موجود نگاه شود، حقیقت عکس این اظهارات است.

ادامه مطلب