امیر بیپروا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نکته اساسی آن است که جمهوری اسلامی ایران عضو کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، موسوم به کنوانسیون مونتهگو بی، نیست و از همین رو، رژیم «عبور ترانزیت» را که در آن کنوانسیون پیشبینی شده، به عنوان یک تعهد قراردادی برای خود نمیپذیرد.
ادامه مطلب
امیرحسین عسگری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: منطق راهبردی ایجاب میکند که تهران به جای مدیریت صرف بحران، به دنبال طراحی ابتکاری دیپلماتیک باشد که بتواند از موقعیت دشوار کنونی، فرصتی برای بازتعریف روابط با غرب و کاهش هزینههای تقابل بسازد.
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این میان، آنچه معادلات را به نفع ایران تغییر داده، «سیاست پلنگسواری» تهران است. ایران به جای رویارویی مستقیم در نقطـه قوت دشمن (جنگ هوایی)، میدان نبرد را به نقطه ضعف او منتقل کرده است. بستن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را در رکود و تورم فروبرده، والاستریت از شعار معروف «تاکو» (ترامپ عقب مینشیند) به «ناچو» (هیچ شانسی برای باز شدن تنگه هرمز وجود ندارد) رو آورده، و مهمتر از همه، ترامپ مجبور شده برای خروج از باتلاق، دست نیاز به سوی چین دراز کند.
ادامه مطلب
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اکنون خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری به دریایی شباهت دارد که سطح آن آرام به نظر میرسد، اما در عمق آن جریانهای قدرتمندی در حرکت هستند. از لیطانی تا هرمز، از اتاقهای فرماندهی نظامی تا تریبونهای سیاسی، همه نشانهها حکایت از آن دارند که منطقه وارد مرحلهای تازه از رقابتها و تنشهای راهبردی شده است.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: در شرایطی که مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا و سرنوشت پیشنویس موجود مهمترین تحول جاری است، همزمان از اخبار مربوط به احتمال تصویب قانونی در مورد تنگه هرمز در مجلس نیز نباید غافل بود. چنین قانونی اگر بدون بررسیها و مشورتهای لازم و ملاحظه همه جوانب حقوقی و بینالمللی مربوطه تصویب شود، میتواند برای سالها کشور را درگیر مشکل جدیدی مشابه مشکل قبلی (رویارویی بر سر غنیسازی) کند.
ادامه مطلب
نادیا ملانسب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تهران نشان داد چگونه یک نقطه گلوگاه جغرافیایی مانند تنگه هرمز میتواند نه فقط جریان نفت که جریان عناصر حیاتی عصر دیجیتال را مختل کند. از این زاویه، این جنگ صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه نمایشی از قدرت بازدارندگی نامتقارن ایران در برابر قلب وابستگیهای تکنولوژیک غرب بود.
ادامه مطلب
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در فضای رسانهای، گاه چنین القا شد که اهمیت هرمز در حال کاهش است و کشورهای عربی خلیج فارس طی سالهای اخیر خود را برای «جهانِ پساهرمز» آماده کردهاند. اما بررسی دقیق ظرفیتها، محدودیتهای فنی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی این پروژهها نشان میدهد که فاصلهای جدی میان «کاهش نسبی وابستگی به هرمز» و «جایگزینی واقعی هرمز» وجود دارد.
ادامه مطلب
علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: گلوگاه هرمز در اقتصاد سیاسی بینالملل، یک «نقطه تراکم آسیبپذیری» است؛ گلوگاهی که در آن انرژی، تجارت، بیمه، حملونقل، امنیت غذایی، بازار ارز، نرخ بهره و رشد اقتصادی به هم متصل میشوند.
ادامه مطلب
امیرحسام اسحاقی نوشت: شاید جهان هنوز صدای انفجارهای دور دوم جنگ را نشنیده باشد، اما بازارها، دولتها و اتاقهای فکر، از هماکنون در حال شمارش هزینههای آن هستند. خاورمیانه پس از جنگ ۴۰روزه، وارد مرحلهای شده که در آن آتشبس دیگر به معنای صلح نیست؛ بلکه تنها وقفهای کوتاه میان دو موج بحران است. این منطقه بار دیگر بر لبه پرتگاه و میان آتشبس شکننده و احتمال آغاز دور دوم جنگ ایستاده! جایی که تنگه هرمز، دیگر فقط یک آبراه نیست بلکه به اهرم فشار ژئوپلیتیکی و «سلاح اقتصادی» تبدیل شده که میتواند همزمان بازار نفت، امنیت غذایی و ثبات اقتصاد جهانی را دگرگون کند. از فروپاشی مدل اقتصادی خلیج فارس تا زخم عمیق اقتصاد دیجیتال ایران، منطقه وارد مرحلهای شده که در آن جنگها دیگر فقط با موشک و پهپاد تعیین نمیشود؛ بلکه با انرژی، زنجیره تأمین، اینترنت، سرمایه و دیپلماسیِ فرسایشی ادامه مییابد. پرسش اصلی اکنون این نیست که بحران پایان مییابد یا نه؛ بلکه این است که جهان تا چه اندازه توان تحمل موج بعدی آن را دارد؟
ادامه مطلب
برخی از تحلیلگران میگویند ادعاهای مکرر او مبنی بر پیروزی کامل، توخالی به نظر میرسد، زیرا دو طرف بین دیپلماسی نامطمئن و تهدیدهای مکرر او برای از سرگیری حملات، که مطمئناً انتقام ایران را در سراسر منطقه به دنبال خواهد داشت، در نوسان هستند.
ادامه مطلب
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اکنون که ایران توانسته تسلط خود بر تنگه هرمز را به منصه ظهور رسانده و به مراحل نهایی نزدیک کرده با این اقدام، که در چهارچوب حقوق بینالملل دریایی و اصول شناختهشده حاکمیت سرزمینی انجام شده، سبب شده است جامعه جهانی بهتدریج نقش این دولت در مدیریت ایمن و منظم این گذرگاه حیاتی را به رسمیت بشناسد.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: در حالی که دیدار ترامپ و شی جینپینگ با محوریت «معامله بزرگ» در حال انجام بود، موضوع بازگشایی محدود هرمز مورد توجه رسانهها قرار داشت؛ گزارشها از آغاز عبور کشتیهای چینی از این تنگه تحت پروتکلهای مدیریتشده ایران حکایت میکرد.
ادامه مطلب
در حالی که طی روزها و هفتههای اخیر، بخش عمده تمرکزها و تحلیلها در قبال جنگ ایران، بیش از هر چیز بر سیاستها و مواضع دونالد ترامپ، بنیامین نتانیاهو و همچنین رویکرد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس متمرکز شده، اروپا نیز به تدریج در حال تبدیلشدن به یکی از اضلاع مؤثر و البته کمصداتر این معادله پیچیده ژئوپلیتیکی است؛
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: شناخت و تحلیل تأثیرات و روند سریع بحران کنونی و تداوم انسداد تنگه هرمز، دیگر با برآوردهای ساده و تکعاملی امکانپذیر نیست. تحولات جاری بهگونهای در هم تنیده شدهاند که تحلیل دقیق آن نیازمند شناخت عوامل متعدد و اثرات متقابل آنها در سطوح ملی، منطقهای و جهانی است.
ادامه مطلب
سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این مقاله بر آن است که در پرتو نظامیسازی ساختاری منطقه و استفاده فعال از تنگه بهعنوان ابزار لجستیکی در یک کارزار نظامی، مفهوم «عبور ترانزیتی نامشروط» دیگر قابل دوام نیست. این مفهوم باید در قالب چارچوبی جدید و مبتنی بر اصول ضرورت، تناسب و منع سوءاستفاده از حق بازتعریف شود. در چنین چارچوبی، حتی تصمیم ایران برای تنظیم یا محدودسازی عبور برخی شناورها نیز نباید بهمنزله «بستن تنگه» تلقی شود، بلکه باید در پرتو حق ذاتی دفاع مشروع مندرج در ماده ۵۱ منشور ملل متحد و صلاحیتهای حاکمیتی دولت ساحلی در دریای سرزمینی خود ارزیابی شود.
ادامه مطلب
رابرت کیگان با لحنی ناامیدانه نتیجهگیری کرد: «هیچ بازگشتی به وضع موجود قبل از جنگ وجود نخواهد داشت، هیچ پیروزی نهایی آمریکایی که بتواند آسیبهای وارده را جبران یا بر آنها غلبه کند، وجود نخواهد داشت.»
ادامه مطلب
جنگ ایران بار دیگر روند تصمیمگیری پادشاهی را کند کرده، زیرا رهبری در حال ارزیابی مجدد استراتژی بلندمدت خود است. عربستان به خوبی میداند که نتیجه این درگیری هرچه باشد، آینده منطقه را حداقل برای دو دهه آینده تعیین خواهد کرد.
ادامه مطلب
سیستم پترودلار توانست هژمونی مالی جهانی ایالات متحده را حفظ کند. قیمتگذاری نفت به دلار، کشورهای هر گوشه دنیا را به دلار محکوم کرد. تغییر مسیر درآمدهای پترودلار حاصل از سرمایه خلیج فارس از سال ۱۹۷۵ به اوراق قرضه خزانهداری ایالات متحده و وال استریت، این حلقه را بست و سیستم را پایدار کرد. این ساختار که اقتصاددانان از آن به عنوان «امتیاز گزاف» یاد میکنند، نامرئیترین و در عین حال حیاتیترین ستون هژمونی آمریکا بوده است. امروز، این ساختار تحت سه شکستگی بزرگ، همزمان و مرتبط در حال فروپاشی است.
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان نوشت: عملیات ایران در تنگه هرمز بار دیگر اهمیت جغرافیا را نشان داد. هرچند با این عملیات، دیدگان سیاست به دریا گشاده شد، اما هنوز باب «پارادایم شیفت» سیاستگذاری کلان را نگشودهایم.
ادامه مطلب
بسیاری از تحلیلگران و سیاستگذاران شروع به پرسیدن همین سوال کردهاند: آیا مسیری برای خروج از این وابستگی دوگانه وجود دارد – مسیری که هم از اهرم مسکو و هم از نوسانات خلیج فارس عبور کند؟
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: اینکه مقامات ما متوجه بحران در داخل و خارج باشند و انجام اقدامی را در دستور کار داشته باشند یا خیر، مسئله بسیار مهمی است. ایران حق داشت در شرایطی که هدف حمله تجاوزکارانه قرار گرفته بود، ترتیباتی را در تنگه هرمز اتخاذ کند، اما به درازاکشیدن آن، مانند به درازاکشیدن گروگانگیری، جنگ با عراق و موارد متعدد دیگر، حتما به سود ایران نخواهد بود و این بار جنوب جهانی نیز شدیدا ضرر خواهد کرد.
ادامه مطلب
منصور معظمی نوشت: این روزها، روزهای بسیار کلیدی، مهم و حساسی درباره تنگه هرمز پیشروی سیاستمداران و مردم کشورمان است. اتفاقات مرتبط با تنگه هرمز ارتباط مستقیمی با زندگی مردم دارد؛ بنابراین لازم است توجه خاصی در این زمینه شود. تنگه هرمز آبراه بزرگی است که حجم درخور توجهی از اقتصاد جهانی را بر دوش میکشد.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مذاکرات مستقیم اسلامآباد تحولی بزرگ در بحران چندین دهه میان ایران و آمریکا بود که اگر مسیر آن پیگیری شود، امید به صلح بیش از بیم جنگ خواهد بود.
ادامه مطلب
حملات گسترده پهپادی اوکراین به پالایشگاههای نفتی روسیه در سواحل دریای سیاه، همزمان با انسداد تنگه هرمز، بازارهای جهانی انرژی را با بحران مواجه کرده است.
ادامه مطلب
به نظر میرسد رهبران ایران – بهویژه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی – با توجیهی، معتقدند که میتوانند فشار اقتصادی و نظامی را طولانیتر از ایالات متحده تحمل کنند. این درگیری توانایی ایران در تهدید تنگه هرمز را نشان داد. پیش از جنگ، این توانایی اغلب مورد بحث قرار میگرفت اما هرگز آزمایش نمیشد؛ اکنون این بهترین اهرم ایران برای فشار بر ایالات متحده در مذاکرات است.
ادامه مطلب
رویا حکیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این گلوگاه حیاتی انرژی دنیا، امروز نه با کنش ایران، که با ماجراجوییهای مکرر آمریکا و اسرائیل به هم ریخته است. وقتی پایگاههای لجستیک این بازیگران، آبراه را به منطقهای ملتهب گره زده، طبیعی است که امنیت ناوبری نابود شود و مدیریت فعال دولت ساحلی، نه یک انتخاب، که یک ضرورت فوری باشد.
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان نوشت: تحقق عملیاتی «حاکمیت ملی ایران بر تنگه هرمز» نیازمند آغاز یک دیپلماسی مداوم منطقهای و بینالمللی است تا براساس ملاحظات سیاسی و اقتصادی جهانی تحکیم یابد.
ادامه مطلب
تنگه هرمز صرفاً یک مسیر دریایی دیگر نیست، بلکه یک شریان حیاتی برای جریانهای انرژی جهانی است. تقریباً ۲۰درصد از عرضه نفت جهان، یا حدود ۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه در روز، از این گذرگاه باریک که خلیج فارس را به دریای عرب متصل میکند، عبور میکند. هرگونه اختلال، حتی موقت، عواقب فوری و گستردهای برای بازارهای جهانی دارد.
ادامه مطلب
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جریانهای رسانهای، بر این باور هستند که تقابل نظامی جاری با ایران، فراتر از یک درگیری منطقهای، میتواند به زوال سیستم پترودلار، فروپاشی زنجیره تأمین جهانی و تغییر رتبه قدرتهای بزرگ منجر شود؛ سناریویی که در آن، تنگه هرمز به نقطه عطف گذار از جهان تکقطبی به چندقطبی ایفای نقش میکند.
ادامه مطلب
انسداد تنگه هرمز در جنگ و صعود قیمت نفت توانسته است درآمد نفتی کشور را به حدود دو برابر برساند؛ اتفاقی که سبب شد آمریکا به تکاپو بیفتد تا صادرات نفت کشور را مختل کند و از بین دو گزینه اصلی تصرف جزیره خارگ و محاصره دریایی ایران، دستور کار کمهزینهتر محاصره دریایی را روی میز بگذارد و با اعلام آتشبس دوهفتهای، ارتش آمریکا از اجرائیشدن محاصره دریایی ایران خبر داد.
ادامه مطلب