روابط بین الملل

معرفی کتاب:

«شناخت امنیت دریایی»؛ از منازعه و جرائم آبی تا حکمرانی دریاها جدید

احسان دستغیب و حسن فتاحی، در یادداشت مشترکی در معرفی کتاب خود برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: کتاب «شناخت امنیت دریایی»، ترجمه فارسی Understanding Maritime Security نوشته کریستین بوگر و تیموتی ادموندز، تلاشی برای توضیح منسجم همین جهان پیچیده است. اثر اصلی در سال ۲۰۲۴ از سوی انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شده و ترجمه فارسی آن به قلم احسان دستِغیب و حسن فتاحی فراهم آمده است. کتاب، حاصل نزدیک به یک دهه پژوهش، آموزش، گفت‌وگو با متخصصان و تجربه عملی نویسندگان در نقاط مختلف جهان است و هدف خود را ارائه تصویری جهانی و قابل‌فهم از حوزه‌ای می‌داند که ادبیات آن میان چندین رشته و نهاد پراکنده شده است. 

ادامه مطلب

روابط بین‌المللی ۲۵ سال بعد از ۱۱ سپتامبر

وقتی ترس به موضوع اصلی مناسبات بین‌المللی تبدیل می‌شود

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: حوادث ۱۱ سپتامبر، ترس را تبدیل به موضوع اصلی در مناسبات بین‌المللی کرد. روابط بین‌المللی ترکیبی ظریف و جدی از کنشگران، نوع و ماهیت کنش بین‌کنشگران و محیط و فضای کنشگری است.

ادامه مطلب

بحران مفهومی در تبیین نظم جدید

چرا ادبیات روابط بین‌الملل برای فهم تحولات امروز به مفهوم "قدرت الگوریتمی" نیاز دارد؟

سجاد عبادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: شاید بحران امروز روابط بین‌الملل، کمبود داده یا حتی کمبود فناوری نباشد؛ بلکه کمبود مفاهیمی باشد که بتوانند جهان در حال دگرگونی را با دقت و انسجام بیشتری توضیح دهند.

ادامه مطلب

آنچه روابط بین‌الملل به ما هشدار می‌دهد

ترامپ و نظریه مرگ مولف

بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: پذیرش مرگ مؤلف در سیاست بین‌الملل، به ما هشدار می‌دهد که گاهی «سیاست خارجی» آن‌قدرها که ما اصرار داریم پیچیده و سیستماتیک نیست.

ادامه مطلب

دیپلماسی در سایه بازدارندگی

چگونه جنگ، قواعد مذاکره را بازتعریف می‌کند؟

رسول عبدالهیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این یادداشت با تکیه بر اندیشه‌های رئالیستی می‌کوشد نشان دهد که چگونه تغییر در موازنه قدرت و ادراک بازیگران، بیش از خود جنگ، بر کیفیت و سرنوشت مذاکرات اثر می‌گذارد.

ادامه مطلب

مفهوم تعادل قوا دگرگون شده است

فناوری، هوش مصنوعی و روابط بین‌الملل

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نسبت هوش مصنوعی و محیط بین‌المللی باید گفت به تعبیر برخی پژوهشگران، مفهوم تعادل قوا در عرصه بین‌الملل با ورود هوش مصنوعی دگرگون شده است.

ادامه مطلب

آنچه این روزها نیاز مبرم کشور احساس می‌شود

گذار از روابط بین‌الملل زرد

بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نیاز مبرم امروزی، رسیدن به نقطه تعادل و یافتن راه‌حل‌های منطقی و عملگرا با در نظر داشتن کمال مطلوب هاست و در تحلیل مسایل بین‌المللی اندیشیدن در چارچوب فکری جریان اول و جریان دوم، نمی‌تواند راهگشای مسائل ایران در نظام بین‌الملل باشد. 

ادامه مطلب

ترامپ و انقلاب در روابط بین‌الملل

عصر جدید یا سقوط دیپلماسی کلاسیک؟

علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بدون شک، دوران ترامپ در تاریخ روابط بین‌الملل نقطه‌عطفی است که هیچ‌گاه نمی‌توان آن را نادیده گرفت. او با اقدامات خود، بسیاری از اصول کهن دیپلماسی و حقوق بین‌الملل را به چالش کشیده و به‌طور واضح ساختارهای جهانی را دگرگون کرده است.

ادامه مطلب

نگاهی به تحولات اخیر

از مطالبات اقتصادی تا ملاحظات حقوق بین‌الملل

نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که موضوع معیشت و تأمین نیازهای اساسی، به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های بخش قابل توجهی از جامعه تبدیل شده و بازتاب گسترده‌ای در افکار عمومی داشته است.

ادامه مطلب

باید زمان و فرصت را درک کرد

وقت شناسی تعادل میان ستیز و سازش در روابط بین الملل

غلامرضا مصدق در یادداشتی می‌نویسد: همان‌طور که گاهی ستیز اقدامی در جهت منافع ملی است، همان‌طور هم سازش به موقع در جهت منافع ملی خواهد بود. نه ستیز باید تابو باشد و نه سازشِ منطبق با منافع ملی. 

ادامه مطلب

تجدیدنظرطلبی در روابط بین‌المللی پدیده کهن و روند نوین

ترامپ امریکا را نابود می‌کند؟

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آمریکای ترامپ، ناراضی از موقعیت جهانی آمریکاست و می‌خواهد هژمونی جهانی را برقرار کند، اما این تجدیدنظرطلبی با همه آسیب‌ها و تخریب‌ها به هژمونی جهانی آمریکا منجر نخواهد شد.

ادامه مطلب

غفلتی که توجهی به آن نمی‌شود

رویکرد جامعۀ نخبگانی و روشنفکری ایران در قبال دگرگونی‌های دنیای غرب

بهاءالدین بازرگانی گیلانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در حالی که اکثر جوامع، مخصوصا در دنیاهای غربی، کنش‌های آزادی‌خواهانه و اعتراض‌های بی‌سابقه علیه جنایات رژیم صهیونیستی را شاهد بود، بخشی از ایرانیان داخل و خارج، به‌صورت آشکار، برداشت و احساس متفاوت از تمام دنیا در این عرصه از خود نشان دادند. بسیاری از اقشار جوان، تحصیلکرده و نخبگانی، با بی‌میلی تمام، از قافله یکپارچۀ بین‌المللی عقب ماند و گسست و بی‌عملی تاریخی را دچار شد.

ادامه مطلب

جهت‌گیری پوتین در والدی

روایت روسی از روابط بین‌المللی

محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آیا روایت روسی روابط بین‌المللی، می‌تواند برای اکثریت جهان، به تعبیر خود روس‌ها، جذاب باشد؟ جواب چندان روشن نیست.

ادامه مطلب

رفتار و گفتار رئیس جمهور خشونت‌ساز

خشونت و روابط بین‌الملل، علّت‌یابی و راهگشایی

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: افرادی هستند که پندار، گفتار و رفتار آن‌ها در روابط بین‌الملل، تولیدکننده خشونت است. بی‌تردید ترامپ یکی از آن‌هاست. علیرغم علاقه و تمایل شخصی او به شناخته شدن به رئیس‌جمهور صلح، ترکیب شخصیت و نگرش او، به شدت یافتن خشونت‌ها در روابط بین‌المللی منجر شده است.

ادامه مطلب

به بهانه حمله اسرائیل و امریکا به ایران

کالبدشناسی ترس در روابط بین‌المللی

محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به بهانه جلوگیری از ظرفیت هسته‌ای نظامی ایران، در واقع در تداوم سیاست‌های سنتی و کلاسیک غرب برای تضعیف ایران و کسب هژمونی نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است.

ادامه مطلب

بررسی پنج شرط کلیدی

الزامات بازیگری در دوران گذار نظم بین‌الملل

عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آن دسته از کشورها می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند که دارای ظرفیت‌هایی ساختاری، نهادی و گفتمانی برای تبدیل شدن به بازیگرانی فعال در معماری نظم جدید باشند.

ادامه مطلب

نگاهی به نقش دولت‌ها در چارچوب تعهدات بین‌المللی

تقابل محصولات تراریخته و حق سلامت کودکان

مهشید جمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: لازم است تا نظام‌های پایش سلامت عمومی، حمایت از تغذیه مادر و کودک و سیاست‌های کنترل واردات محصولات غذایی تراریخته ایجاد شود. نهادهایی نظیر کمیته حقوق کودک، یونیسف و سازمان بهداشت جهانی نقش مهمی در نظارت و ارئه راهکارهای تخصصی ایفا می‌کنند.

ادامه مطلب

مهمترین سوگیری های قابل ذکر در عرصه روابط بین المللی

جنگ شناختی و خطاهای تحلیل اطلاعات و تصمیم گیری در عرصه روابط بین الملل

پیروز غفرانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تصمیم گیران در اغلب کشورها هم اکنون با مشکلات اساسی در حوزه تحلیل اطلاعات و تصمیم گیری مواجه شده اند، از یکسو در معرض بمباران اطلاعات غلط، سوگیرانه، شایعه، دروغ و ... هستند، در حالیکه  سازو کارهای موجود برای ساماندهی داده ها و غنی سازی تحلیل اطلاعات دیگر پاسخگوی این حجم از ورودی اطلاعات و پردازش و ارزیابی آنها نیستند؛ و از سویی دیگربا انواع و اقسام سوگیری های ذهنی و اشتباهات محاسباتی سروکار دارند که به علت افزایش عدم قطعیت های محیطی، هرروز بر تعداد آنها  افزوده می شود . از سویی با هدایت افکار عمومی خود از سوی دشمن مواجهند و از سویی دیگرسازوکارهای موجود کفاف مقابله را نمی دهند وتمهیدی برای مقابله با استعمار نوین اذهان نشده است . به نظر می رسد که برای مقابله با این چالش های مهم باید فکری اساسی کرد

ادامه مطلب

در باب نگاه راهبردی و قدرشناسی در روابط بین‌الملل

مردمان کدام کشورها عاشق شما هستند؟

سیاوش قدوسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در سال‌های اخیر، بحران‌هایی چون جنگ اوکراین، پرده از واقعیت‌هایی تلخ برداشته‌اند. کشورهایی که در روزهای آرام در نهادهای بین‌المللی سرمایه‌گذاری کرده بودند، هنگام توفان، پناه یافتند. اما آنان که پیوندی نیافریده بودند، تنها ماندند، و چوب بی‌پروایی گذشته را خوردند. فرانک مارتلا، فیلسوف فنلاندی معنا، زمانی گفته بود: «خوشبختی، در خوشبخت کردن دیگران است». این جمله را می‌توان در ساحت سیاست بین‌الملل نیز تعمیم داد: امنیت ملی، در مشارکت برای امنیت جمعی معنا می‌یابد.

ادامه مطلب

چرا سفر پزشکیان به باکو مهم است؟

نزدیکی ایران و آذربایجان: استراتژی چندلایه در سیاست منطقه‌ای و بین‌المللی

فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: نزدیکی ایران به آذربایجان هم‌زمان با مذاکرات دیپلماتیک، اقدامی چندوجهی با اهداف گوناگون است. ایران با تقویت عمق استراتژیک و ارتباطات منطقه‌ای خود، در تلاش است تا در مواجهه با فشارهای بین‌المللی در موضع ضعف قرار نگیرد و از طریق ایجاد کانال‌های همکاری (به ویژه در حوزه انرژی و ترانزیت) قدرت چانه‌زنی خود را افزایش دهد.

ادامه مطلب

واقعیت‌ها و پیامدها

شگفتی آفرینی در روابط بین‌المللی

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هیچگاه، چون امروز، روابط بین‌المللی، با پدیده شگفتی و عدم اطمینان روبرو نبوده است. بیش از سه دهه است که جهان، با شگفتی‌ها و عدم اطمینان‌های جدّی، ساختاری، نقطۀ عطف‌آفرینی بسیاری روبروست.

ادامه مطلب

«اضطرارگرائی» و مدیریت سیاسی ترامپ

روابط بین‌المللی جدیدی در حال شکل‌گیری است؟!

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: واکنش‌ها به همه تصمیم‌های اضطرارمحور دولت ترامپ، آنقدر جدی و گسترده است که می‌توان گفت روابط بین‌المللی جدیدی در حال شکل‌گیری است.

ادامه مطلب

چالش‌های موجود

معرفت‌شناسی روابط بین‌الملل

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های معرفت‌شناسی روابط بین‌الملل، پیچیدگی ذاتی موضوع مورد مطالعه آن است. برخلاف علوم طبیعی که در آن آزمایش‌ها قابل تکرار هستند، روابط بین‌الملل با موجودیت‌هایی سروکار دارد که دائماً در حال تغییرند: دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی و بازیگران غیردولتی. این پویایی، پیش‌بینی دقیق رویدادها را دشوار می‌کند و نظریه‌ها را در معرض آزمون‌های تجربی محدود قرار می‌دهد.

ادامه مطلب

آنچه در سال ۱۴۰۳ گذشت

روابط بین‌المللی پیوستگی‌ها و گسست‌ها

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: روابط بین‌المللی در سال ۱۴۰۳ با گسست‌های عمیقی نیز روبرو بود. برآمدن ترامپ در آمریکا، نه فقط گسست داخلی در آن کشور، بلکه به مهم‌ترین گسست در تاریخ روابط بین‌المللی معاصر منجر شد.

ادامه مطلب

استثناگرائی در روابط بین‌الملل، روندها و پی‌آمدها

رویکردی که دونالد ترامپ دنبال می کند

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی می نویسد: یکی از پدیده‌های قابل توجه در روابط بین‌المللی، افزایش گرایش به استثناگرائی در بین کنشگران جهانی است. کنشگران و صاحبان قدرت، اعم از دولت‌های بزرگ تا بازیگران غیرحکومتی، خود را استثنا می‌انگارند. باور به منحصر بودن، همراه با اقدامات و فعالیت‌های مرزشکنانه می‌شود.

ادامه مطلب

کمکی که این مقوله به بهبود دانش روابط بین الملل می کند

آینده پژوهی و روابط بین الملل

حسن فتاحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: درک درست از آینده روابط بین‌الملل به یک درک بوستر از محیط آینده دنیا (Foresight) نیازمند است تا به شیوه‌ای سیستمی بیابیم که چه چیزی احتمالاً ادامه دارد و چه چیزی تغییر می کند. آینده پژوهی مطالعه احتمالات آینده با تجزیه و تحلیل روندهای فعلی (Insight) و تاریخی (Hindsight) است. با این حال آینده پژوهی حرکت از حال به آینده نیست بلکه حرکت از آینده به زمان حال است. آینده پژوهان سعی می‌کنند دیدگاهی سیستمی یا کل نگر به دست آورند. آن‌ها دیدگاه خود را بر چندین رشته مختلف، عمدتاً بر روی مقوله‌های STEEP استوار می‌کنند.  STEEPمخفف این عبارت است: Social, Technological, Economic, Environmental and Political.

ادامه مطلب

پدیده اتاق‌های خالی، واکنش به پارادوکس استقلال

اندیشکده‌ها و حذف پژوهشگران مستقل

عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: امروز مؤسسات پژوهشی و اندیشکده‌ها باید به بازیگرانی معتبر و قانونی دارای اختیار عمل، به‌عنوان مشاورِ تأثیرگذار بر تصمیم‌گیری‌های سیاسی (مستقیم یا غیرمستقیم) تبدیل شوند. اولین قدم در این راه، پرورش نسلی استراتژیست، سناریونویس و آینده‌نگر است که به اتاق‌های فکر روح بدمد و کمک کند تا این بازیگر مهم عرصه سیاست‌گذاری، انتخاب‌های استراتژیک داشته باشد و فرآیندهای حفظ فاصله از قدرت و نزدیکی به آن را مدیریت کند. 

ادامه مطلب

بررسی تحولات اقتصاد سیاسی جهانی

ایران کجای دنیای رو به جلو ایستاده است؟

دکتر محمود سریع القلم می‌گوید: مهم‌ترین چالش امروز ایران، محدودیت در ارتباطات جهانی است. اگر من دانشگاهی بگویم که استاد دانشگاه شهیدبهشتی هستم و چند کتاب و مقاله دارم و بسیار هم از خودم راضی باشم، زمانی‌که پایم را از کشور بیرون می‌گذارم و یک استاد هلندی، هندی و... می‌بینم، متوجه می‌شوم چه ضعف‌هایی دارم. اگر بنگاه‌دار و سیاستمدار در طول روز نتواند با چندین نماینده از شرکت‌های مختلف ارتباط داشته‌باشد، نمی‌تواند شعاع فکری خود را گسترش دهد. این است که برای اقتصاد و فرهنگ و برای داشتن تخصص و در تمام جهات، ۶۰ تا ۷۰‌درصد نیاز به ارتباط جهانی داریم. دلیل اول مسائل ما این است که با جهان ارتباط نداریم. مطمئنا دانشگاه خوب دانشگاهی است که در راهروهای آن یک استاد هندی، یک استاد مصری، یک استاد چینی و یک استاد آلمانی تردد کنند. آنجاست که فضای فکری برای استاد و دانشجو گسترش می‌یابد. چرا بین‌المللی‌شدن مهم است، برای اینکه در این فضاست که ما رقابت را یاد می‌گیریم. گسترش استانداردهای کاری، پذیرش تخصص‌گرایی، یادگیری شفافیت کاری و راستگویی همگی به‌واسطه بین‌المللی‌شدن اتفاق می‌افتد.

ادامه مطلب

زبان اصلی

ایجاد روابط بین الملل جهانی+دانلود کتاب

نویسندگان: آمیتاو آچاریا و بری بوزان ناشر: انتشارات کمبریج سال انتشار: ۲۰۱۹

ادامه مطلب

عمق فاجعه در عین دخالت ادامه دار خارجی

دولت ورشکسته و روابط بین‌المللی

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی می نویسد: هائیتی، نمونه‌ای از دولت‌هائی است که از آن‌ها با عنوان دولت‌های ورشکسته یاد می‌کنند. پیش از دوجین از کشورها، در جهان معاصر، به خاطر وضعیت ناهنجار داخلی، مطرح شده‌اند، اما عدد آنها، با مفهوم ورشکستگی بیشتر است. این کشورها، از رواندا گرفته تا سومالی و از هائیتی گرفته تا افغانستان بعد از دوران جنگ سرد، با بحران‌های گوناگونی رو به رو شدند که از آن می‌توان با عنوان در حاشیه قرار گرفتن بین‌المللی یاد کرد. آنها قربانیان دو پدیده همزمان هستند. 

ادامه مطلب