اختلال در تنگه هرمز در ماههای گذشته بزرگترین شوک ناگهانی در عرضه جهانی انرژی طی نیمقرن اخیر بود؛ اختلالی که بسیاری انتظار داشتند قیمت نفت را بهسرعت از مرز ۱۵۰ دلار عبور دهد و اقتصاد جهانی را وارد مرحلهای از رکود و بیثباتی کند. اما برخلاف این پیشبینیها، بازار جهانی انرژی دچار فروپاشی نشد و قیمت نفت تنها جهشی محدود داشت.
ادامه مطلب
انسداد تنگه هرمز این روزها به یکی از چالشبرانگیزترین مسائل بازار نفت جهان تبدیل شده است؛ این چالش آنقدر بزرگ بوده که محور اصلی مذاکرات ایران و آمریکا به آن گره بخورد.
ادامه مطلب
الیوت آبرامز در یادداشتی مینویسد: در کنار مذاکرات احتمالی بر سر اوکراین، مذاکره با ایران جدیترین آزمون سیاست خارجی دولت ترامپ است. در نهایت، پرداختن به حقایق با زبان مبهم غیرممکن خواهد بود: ایران یا تنگه هرمز را کنترل خواهد کرد یا نخواهد کرد. اگر این کار را انجام دهد، ایران عملاً ایالات متحده را از خلیج فارس بیرون خواهد کرد و تأثیر زیادی بر هر کشور خلیج فارس و کل خاورمیانه خواهد داشت.
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه این جنگ سرد را از نمونهی قرن بیستم متمایز میکند، گسترهی بیسابقهی جغرافیایی و پیوستگی حلقههای بحران در سراسر کرهی زمین است. در این میدان پهناور، از کرانههای شرق آسیا تا شاخ آفریقا، از دشتهای اوکراین تا صحرای شمال آفریقا و از قفقاز تا خلیجفارس – و بهویژه از هرمز تا بابالمندب و جبلالطارق، هیچ نقطهای بهصورت مجزا و منفصل از سایرین دچار تنش نمیشود. این تحولات همچون زنجیرهای از حلقههای بههمپیوسته عمل میکنند که فشار بر یک حلقه، بلافاصله در حلقههای دیگر بازتاب مییابد.
ادامه مطلب
آمریکا چهار دهه پیش و در جریان جنگ ایران و عراق، با اسکورت نفتکشها توانست مسیر خلیج فارس را باز نگه دارد، اما تکرار آن نسخه در هرمز امروز بسیار پرهزینهتر است؛ شش تفاوت، از موقعیت ایران در این آبراهه تا چالشهای ناوگان آمریکا، معادله را کاملا تغییر دادهاند. چرا آمریکا برای باز نگهداشتن تنگه هرمز دوباره سراغ همان روشی نمیرود که حدود ۴۰ سال پیش در «جنگ نفتکشها» آزموده بود؟
ادامه مطلب
علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در دکترین نظامی – امنیتی، اگر خلیج فارس «محیط دفاع نزدیک و منع دسترسی» تعریف شود، مکران «محیط دفاع پیشرونده» است. انتقال بخشی از ظرفیتهای لجستیکی، صنعتی، دریایی و تجاری به این ساحل اقیانوسی، در صورت بروز بحران در خلیج فارس، تداوم بقای اقتصادی و امنیتی کشور را تضمین میکند.
ادامه مطلب
محمود فاضلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شواهد نشان میدهد خانوارهای یونانی همچنان آسیبپذیرترین بخش اقتصاد محسوب میشوند. تورم پایدار، افزایش هزینههای انرژی و بحران هزینههای زندگی کاهش اعتماد مصرفکنندگان و افت سرعت رشد مصرف خصوصی را موجب شده است.
ادامه مطلب
تا همین اواخر، منطق مذاکرات نسبتاً سرراست به نظر میرسید: توقف تشدید نظامی، تضمین ایمنی کشتیرانی و بازگرداندن نفتکشها از طریق تنگه. اکنون اوضاع متفاوت به نظر میرسد. ایران به دنبال مدلی است که در آن نقش ویژهاش در تنظیم ترافیک از طریق هرمز دیگر صرفاً نتیجه جغرافیا یا قدرت نظامی نباشد، بلکه عملاً به رسمیت شناخته شود.
ادامه مطلب
علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اکنون در شرایطی که جنگ میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، با هدف اعلامی مقابله با برنامه هستهای ایران وارد مرحله نظامی شده است، تنگه هرمز به مهمترین ابزار ایران برای انتقال هزینههای جنگ از سطح منطقهای به سطح جهانی تبدیل شده است.
ادامه مطلب
ایران با یک تصمیم سیاسی، یکی از جدی ترین اختلالات را در بازارهای جهانی انرژی در سال های اخیر ایجاد کرده است.
ادامه مطلب
سید رضا تقوینژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این که ما بخواهیم تمام آسیبهایی که آمریکا از اوایل انقلاب تاکنون به صورت مستقیم و غیر مستقیم به ما وار کرده را در میدان مذاکرات مربوط به تنگه هرمز جبران کنیم منبعی جز بینش سیاسی ضعیف، یا اهداف شوم سیاسی ندارد؛ چرا که آسیب های انسانی، اقتصادی، اجتماعی و... که صرفا آمریکا از جنگ ۱۲ روزه تاکنون به کشور ما وارد کرده نه در یک توافق که در چندین توافق بینالمللی نیز به طور کامل قابل جبران نیست.
ادامه مطلب
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگری درباره نکاتی که هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه که نسبت به این توافقنامه بیان داشته و گفته که ایران در جریان این توافقنامه قرار داشته است، گفت: «بله، ما کم و بیش در جریان بودیم. کشورهای همسایه با ما پیوندهای تاریخی، دینی و اعتقادی دارند و آن را نه تنها تهدید نمیبینیم بلکه آن را تحولی میدانیم که نشان میدهد کشورهای منطقه به این باور رسیدهاند که نمیتوانند به کشورهای خارج از منطقه اتکا کنند و تصمیم گرفتهاند سیاست دیگری را بیازمایند تا در برابر سیاستهای مخرب کشورها و طرفهای دیگر بایستند.»
ادامه مطلب
علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اهمیت راهبردی این دکترین زمانی مضاعف میشود که به وابستگی ساختاری تجارت جهانی به دریا توجه شود. بر اساس دادههای کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد، بیش از ۸۰ درصد از حجم تجارت جهانی کالا از طریق خطوط مواصلاتی دریایی جابهجا میشود؛ آنهم در دورانی که زنجیرههای تأمین با شکنندگی، فشارهای ژئوپلیتیک و ریسکهای ناشی از تغییر مسیر ناوگانها مواجهاند.
ادامه مطلب
بهاءالدین بازرگانی گیلانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: یک نگاه اجمالی، به تحولات یکی دو سال اخیر در حوزه خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ، نشان می دهد که نفوذ و اقتدار امنیتی، نظامی حدود شش، هفت دهه ای ایالات متحده، در این منطقه با چالش های بی سابقه ای مواجه شده و مبانی استقرار این ابرقدرت، مخصوصا از سوی کشورمان، به موانع سخت افزاری و مستقیم برخورد کرده است.
ادامه مطلب
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بازخوانی تحولات پیچیده از خلیج فارس و دریای سرخ تا اعماق دریای خزر نشان میدهد که تبدیلشدن «تنگه هرمز و بابالمندب» به زنجیرهای از ابزارهای بازدارندگی متقابل، توانسته است هزینههای دستاندازی و فشار یکجانبه بر ایران را برای آمریکا و رژیم اسرائیل به شدت بالا ببرد. این دستاورد میدان، ابزاری ارزشمند برای تثبیت وزن ژئوپلیتیکی کشور و بازداشتن طرفهای مقابل از محاسبات شتابزده نظامی بوده است.
ادامه مطلب
مسعود امیری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر دست روسیه از طریق ایران به بابالمندب رسیده، دست ناتو نیز از طریق اوکراین به خزر رسیده است.
ادامه مطلب
پرسشی که از ۱۸ تیر به این سو یعنی بعد از شروع دور جدیدی از تجاوزات غیرقانونی و متخلفانه آمریکا علیه ایران مطرح است، این است که هدف دولت ترامپ از این تجاوزات جدید چیست؟
ادامه مطلب
در حالی که وضعیت هنوز بی ثبات است، به نظر میرسد پایان دادن به بحران برای پرزیدنت ترامپ یک اولویت است و یک راه حل بالقوه احتمال احیای یکی از بزرگترین تلفات درگیری را به همراه خواهد داشت: فشار بینالمللی بر روسیه.
ادامه مطلب
محمدجواد ظریف در مقالهای در نشریه فارن افرز نوشت: ایالات متحده بار دیگر حملات علیه ایران را آغاز کرده است. یادداشت تفاهمی که تهران و واشنگتن ماه گذشته در سوئیس به آن دست یافتند، پس از هفتهها که به مویی بند بود، سرانجام فروپاشید. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده در ۱۷ تیرماه گفت: «فکر میکنم تمام شد. من دیگر نمیخواهم با [ایران] سروکار داشته باشم.»
ادامه مطلب
دنیس راس در یادداشتی مینویسد: برای باز نگه داشتن دوباره تنگه هرمز پس از آخرین پیچ و خم بحران ایران، دولت ترامپ باید از یک سو تلاشهای خود برای اعمال محاصره را از سر بگیرد و از سوی دیگر، آن را با رویکردی دیپلماتیکتر و مبتنی بر اجماع و همکاری بینالمللی همراه سازد.
ادامه مطلب
روح الله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در مجموع گمانهزنی که از کنار هم قرار دادن مجموعه رخدادهای روزهای اخیر و موضع گیریهای مقامات دو طرف میتوان داشت این است که باید طی روزهای آینده یک تغییر اساسی در اهداف راهبردی طرفین درگیری را شاهد باشیم.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: همانطور که از اسفند گذشته محتمل بود، در نهایت مسئله تنگه هرمز عملا به مشکل اصلی در روابط ایران و آمریکا تبدیل شده و مشکل بیستوچندساله غنیسازی به حاشیه رفته است.همانطور که از اسفند گذشته محتمل بود، در نهایت مسئله تنگه هرمز عملا به مشکل اصلی در روابط ایران و آمریکا تبدیل شده و مشکل بیستوچندساله غنیسازی به حاشیه رفته است.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ملتها و نظامهای سیاسی اگر از تاریخ بهجای پل، اهرم انتقام بسازند، جنگها دائمی و پایانناپذیر خواهد بود. آلمان، ژاپن، ویتنام و.... در تاریخ نمانده و با تغییر نگاه برای ملت و کشور به روایتی تن دادند که نه جنگ، بلکه زندگی و توسعه را برای آنان به ارمغان آورده است.
ادامه مطلب
دیدن اینکه اروپاییها در خاورمیانه در یک دنیای خیالی زندگی میکنند، ناراحتکننده است. پیشنهاد بریتانیا و فرانسه برای اعزام یک عملیات نظامی جهت مینزدایی تنگه هرمز، از یک انگیزه سالم برای ایفای نقش ناشی میشود، اما در عمل توهمآمیز است. اروپا به حاشیه رانده شده است. بازیگران منطقهای مانند ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر، و همچنین بازیگران جهانی دیگری مانند چین، بسیار پررنگتر شدهاند.
ادامه مطلب
فرزاد احمدی دوازده امامی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: کارکرد راهبردی تنگه هرمز برای ایران را نباید صرفاً در قابلیتهای بازدارنده یا نظامی آن جستوجو کرد، بلکه اهمیت اصلی این ژنوم ژئوپلیتیکی در ظرفیت آن برای خلق شبکهای از وابستگیهای متقابل نهفته است. هرچه ایران موفقتر شود کدهای ژئوپلیتیکی خود را برای تبدیل این مزیت جغرافیایی به یک دارایی مشترک برای اقتصاد جهانی سامان دهد، احتمال تبدیل آن به منبعی پایدار برای قدرت، نفوذ و امنیت ملی نیز افزایش خواهد یافت.
ادامه مطلب
رسول عبدالهیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ترامپ همچنان رویای بازگرداندن آمریکا به موقعیت «ابرقدرت بلامنازع» را دنبال میکند، اما واقعیت این است که جهان جدید، دیگر به سادگی تسلیم اراده یک قدرت واحد نمیشود.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: به اعتراف بسیاری از کارشناسان بینالمللی، مهمترین پدیده نوظهور در تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، نه صرفا توان عظیم موشکی، نه موازنههای نظامی متعارف و نه حتی تحولات دیپلماتیک منطقه، بلکه «تنگه هرمز» بوده است.
ادامه مطلب
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در نظام بینالملل، قدرت صرفاً با شاخصهای نظامی اندازهگیری نمیشود. قدرت واقعی زمانی شکل میگیرد که دیگر بازیگران ناچار باشند منافع، ظرفیتها و خطوط قرمز یک کشور را در تمامی محاسبات خود لحاظ کنند. از این منظر، مهمترین نتیجه جنگ ایران و آمریکا نه در میدان نبرد، بلکه در تغییر جایگاه ژئوپلیتیکی ایران قابل مشاهده است.
ادامه مطلب
محسن راجیاسدآبادی نوشت: تنگه هرمز، بهعنوان یکی از حیاتیترین شاهراههای انرژی جهان، جایگاهی بیبدیل در اقتصاد و امنیت بینالملل دارد. بر پایه دادههای موجود، عرض این تنگه در باریکترین نقاط خود به ۲۱ تا ۲۴ مایل دریایی میرسد. مطابق کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، هر کشور ساحلی از ۱۲ مایل آب سرزمینی برخوردار است، در نتیجه تمامی عرض تنگه عملا در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار میگیرد و گذرگاهی با عنوان «آب آزاد» در آن باقی نمیماند.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: یکی از این سناریوها که در برخی تحلیلهای اروپایی – بهویژه در محافل پژوهشی فرانسه – با عنوان «مسئله سه دریا» مطرح شده، ایجاد کریدوری انرژی و ترانزیتی است که خلیج فارس را از طریق عراق و سوریه به دریای مدیترانه متصل کند. هدف اصلی چنین طرحی تنوعبخشی به مسیرهای انتقال انرژی است تا بخشی از صادرات انرژی منطقه بتواند بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای جهانی برسد.
ادامه مطلب