اخیرا، باکو و تهران برای تسریع در اجرای پروژه های حمل و نقل مشترک توافق کردند و در اوایل ماه جاری، حسین امیرعبداللهیان با جیحون بایراموف و الهام علی اف دیدار کرد.
ادامه مطلب
روح الله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: از نگاه حامیان ایده تنهایی استراتژیک ایران، کشور ایران به دلیل قرارگیری در وضعیت انزوای راهبردی باید چند راهبرد را در اولویت خود قرار دهد و یا شاید هم چاره ای جز رجوع به این راهبردها نداشته باشد. مهمترین این راهبردها، دفاع در بیرون از مرزهاست چرا که دفاع در نقطه صفر مرزی برای کشوری که دچار تنهایی استراتژیک است به شکست خواهد انجامید، به همین منظور ضرورت دارد که ایران حضور خود را به فراتر از مرزهایش انتقال دهد. به نظر میرسد هم مفروضات و هم نتایج ارائه شده از سوی حامیان ایده تنهایی استراتژیک ایران از استحکام چندانی برخوردار نباشد و بتوان نقدهای جدی به آن وارد ساخت.
ادامه مطلب
محمدرضا لشینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: افراد معتقد به رئالیسم گزینشی معتقد هستند که ما به هیچ عنوان نباید در قفقاز جنوبی و در منازعات آرتساخ یا قره باغ کوهستانی، دخالتی بکنیم و باید سعی کنیم که با هر دو طرف به تعامل برسیم، همچنین با دولت الهام علیاف و پاشینیان به مذاکره بپردازیم و چه بسا مجبور شویم ایجاد کردیور زنگه زور را هم قبول کنیم. معتقدین به مکتب رئالیسم تدافعی باور دارند که روسیه طرفدار این کریدور است فلذا ما به دلیل اتحاد استراتژیکمان با روسیه نباید با دولت پوتین مخالفت کنیم و در قفقاز دخالتی نکنیم، بلکه بپذیریم که قفقاز حیاط خلوت روسیه است و باید به این حیاط خلوت احترام بگذاریم.
ادامه مطلب
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: در شرایطی که خارجشدن ایران از لیست سیاه افایتیاف کار نظام بانکی ما با نظام بانکی بینالمللی، بهویژه نظام بانکی کشورهای دوست مانند چین و روسیه را آسانتر و ارزانتر خواهد کرد، امید است تصویب کنوانسیون شانگهای مقدمه توجهی دوباره به دو کنوانسیون مرتبط با افایتیاف نیز باشد.
ادامه مطلب
جلال خوش چهره در یادداشتی می نویسد: مشارکت مسکو – پکن در بیانیههایی که به نظر منتقدان، تمامیت ارضی ایران را دستمایه منافع استراتژیک خود کرد، بار دیگر بر تردیدها درباره جایگاه ایران در سیاست خارجی روسیه و چین از یکسو، اعتبار سیاست «نگرش به شرق» در سیاست خارجی ایران را از سوی دیگر افزوده است. اما آیا به راستی باید مسکو و پکن را بابت رفتارشان تا این اندازه زیر تازیانه گرفت؟ در این صورت آیا باید آنها را به دلیل تشخیص منافع ملی – امنیتی خود مورد انتقاد قرار داد؟ نگرش واقعگرایانه چنین تجویز نمیکند؛ تا وقتی که تهران جایگاه خود را در راهبردهای سیاستخارجی مسکو- پکن به درستی تشخیص و تعریف نکرده باشد.
ادامه مطلب
آنچه از توافق آمریکا و ایران به بیرون درز کرده است اگر درست باشد یک رسوایی و شکست برای کاخ سفید محسوب می شود چرا که علاوه بر آزاد شدن دارایی های ایران، این کشور می تواند به غنی سازی اورانیوم تا سقف ۶۰ درصد ادامه دهد. در حالی که در زمان خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ به دستور دونالد ترامپ، غنی سازی در ایران فقط ۳.۶۷ درصد بود که اکنون با ۱۵ برابر شدن آن موافقت می شود. به همین علت کارشناسانی در واشنگتن معتقدند ترامپ با خروج از توافق هسته ای مرتکب اشتباه شد ولی توافق بایدن با تهران هم اشتباه خواهد بود.
ادامه مطلب
کامران کرمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: «مجمع گفت وگو و همکاری» طرحی است که جمهوری اسلامی پس از شکل گیری توافق با ریاض و اجرایی شدن به شکل بازگشت به روابط دوجانبه، آن را مطرح کرده و قرار است جزئیات آن پس از تدوین به ریاض، ابوظبی، دوحه، مسقط، کویت، منامه و بغداد ارسال شود. طرحی که در صورت موفقیت می تواند منطقه را پس از دهه ها تنش و تصاعد بحران وارد دوره ای از مصالحه و همکاری بر مبنای متغیرهای نوظهور کند.
ادامه مطلب
مجید فرخی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در واقع انتخاب کنندگان سرکار خانم آباد باید مشخص کنند که چه ویژگیهای در نامبرده وجود داشته که به عنوان یک سفیر انتخاب شدند و سوال دیگر اینکه یک خانم با تخصص در حوزه مامایی و بهداشت باروری میتواند منافع ملی را در یک کشور دیگر تامین کند!
ادامه مطلب
امریکایی ها با ایرانی ها صحبت می کنند، آنها با سعودی ها صحبت می کنند، سعودی ها با اسرائیلی ها صحبت می کنند در حالی که چینی ها خدمات خوب خود را به فلسطینی ها ارائه می دهند. پس از چهل سال خشونت بی وقفه، خاورمیانه در جنون گفت وگوهای سیاسی است. ژنرال اورن ستتر، یکی از استراتژیست های ستاد کل اسرائیل می گوید: «همه با همه صحبت می کنند و این خوب است.» به اعتقاد او صحبت کردن بهتر از جنگ است. بله واقعا بهتر از جنگ است. نفس گفت وگو امیدبخش است و از دل گفت وگو می تواند کورسوی امیدی به وجود آید اما جنگ ذاتا ضد امید است.
ادامه مطلب
حمیدرضا اکبرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: مستندات تاریخی مشخصی نیز وجود دارد که نشان میدهد هر زمان که معامله، مبادله و یا توافقاتی میان ایران و غرب در شرف وقوع بوده است، شاهد سختگیری بر این گروه در کشورهای غربی بودهایم. اقدام جدی دولت فرانسه با این گروه در سالهای ۱۳۶۵ و ۱۳۸۲ شمسی و قرارگیری در لیست تحریمی اتحادیه اروپا و ایالات متحده، همگی در زمانی رقم خورده که مذاکرهای برای توافق میان ایران و غرب در جریان بوده است. این موضوع در بسیاری از نقلِ قولهای دیپلماتهای غربی و ایرانی در جریان مذاکرات فوق ذکر شده است.
ادامه مطلب
اعظم ملایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در این نوشتار می کوشم تأثیر این فناوری نوظهور بر سیاست داخلی و نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران را تشریح کنم و به این نکته بپردازم که دولت و متصدیان عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات چگونه میتوانند و باید با آن مواجه شوند؟
ادامه مطلب
سید وحید کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: همانطور که اخلاق در سیاست خارجی عنصر مهم محسوب میشود، حسادت بین دولت ها نیز برای سبقت گرفتن یکی بر دیگری عنصر مخربی است که باید به آن پایان داده شود. شاهدیم چگونه آذربایجان به خاطر حسادت با جمهوری اسلامی و گرفتن بهانه های واهی با اسرائیل روابط تنگاتنگ ایجاد کرده است. حسادت دولت ها در منطقه عمومیت دارد و فقط شامل حال آذربایجان نمی شود و باید در رفع آن کوشا باشیم.
ادامه مطلب
رهبر انقلاب، همه کسانی را که به نحوی از رزمندگان دفاع مقدس پشتیبانی میکردند، شریک مجاهدتهای آنان خواندند و گفتند: در این میان، کسانیکه میوههای دلشان و همسران محبوبشان را در جهاد فی سبیلالله همراهی وکمک کردند، نقش بارزی در پیروزی حماسه دفاع مقدس دارند که متأسفانه این جهاد بزرگ پدران، مادران و همسران شهیدان تاکنون مورد غفلت قرار گرفته است.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در دیدگاهی که دیپلماسی را هدف میدانند، سیاستگذاری خارجی دچار توقف شده، پیامدهای دیپلماسی مورد بیتوجهی قرار میگیرد و مهم نیست که فرایند معمولاً طولانی یک دیپلماسی چه پیامد یا نتیجهای را در پی خواهد داشت! چنین رویکردی از نگاه به دیپلماسی را میتوان در سیاستگذاری خارجی ایران نیز مشاهده کرد که در بسیاری فرایندهای دیپلماتیک، تنها به وضعیت دیپلماسی توجه داشته و پیامد یا نتیجه دیپلماسی را ناچیز میشمارد. این رویکرد به تاکتیک وزارت امور خارجه و سایر بازیگران سیاست خارجی ایران تبدیل شده است. رویکردی که در نهایت تنها یک چرخه از دیپلماسی یا مذاکرات بینتیجه را شکل داده است.
ادامه مطلب
ایرانی ها نه یک دولت و کشور دیوانه هستند و نه یک کشور کاملاً منطقی و عاقل. اکثر اوقات فرایند تصمیم گیری پس از بررسی های فراوان و انجام تحلیل هایی در خصوص بررسی سود و زیان، به گونه ای بسیار منظم انجام می شود.
ادامه مطلب
جلال الدین سلیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بسیاری از عناصر فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه الخصوص در خاورمیانه مشترک است. نقش زبان و ادبیات فارسی از جمله اشتراکات فرهنگی ایران با آنهاست. از تمدن هایی نظیر آثار فرهنگی و معماری و تاریخی بازمانده از ایرانیان و دانشمندان ایرانی ابزار مناسبی برای گسترش حوزه نفوذ قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف محسوب می شود.
ادامه مطلب
محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: قرار گرفتن در زمره طراحان و شکل دهندگان به نظم جدید بین المللی نیازمند برخورداری توأمان از ابزارهای قدرت سخت و نرم است و از این رو جمهوری اسلامی ایران نیز برای دستیابی به جایگاهی شایسته در نظم نوین باید به طور همزمان به تقویت عناصر قدرت سخت و نرم خود بپردازد.
ادامه مطلب
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: آرزوپروری و تبدیل آن به برنامه سیاسی بدون توجه به امکانات، عواقب وخیم و تالی فاسدهای خطرناک خود را همیشه در سیاست کشور داشته است؛ ازجمله آنکه همیشه مخالفان آرزوپروری تحت عنوان «سازشکار» هدف قرار میگیرند و عملا به جای اینکه عرصه سیاست محل تبادل نظر درباره مسائل اصولی و عینی جامعه باشد، به محل نزاع بین «سازشناپذیران» و «سازشکاران» تبدیل میشود و کسانی که سادهاندیشانه در پی آرزوها هستند، مخالفان را به «سازشکاری» متهم میکنند. در مقاطعی در تاریخ ۲۰۰ ساله کشورمان شاهد چنین نزاعی بودهایم.
ادامه مطلب
ایران به آفریقا به عنوان یک «میدان نبرد» نفوذ، قدرت و قلمرو علیه عربستان سعودی می نگرد و همچنین در پی مقابله با نفوذ غرب و بویژه ایالات متحده آمریکا در آفریقاست و با عناصری همکاری می کند که مخالف استعمار هستند و پیگیری یک مسیر مستقل تر خارج از نفوذ استعمارگرهای غربی هستند.
ادامه مطلب
روئل مارک گرشت و ری تکیه می نویسند: یک آمریکای انزواگر، خلائی را در منطقه برجای گذاشته که جمهوری اسلامی با هوشمندی از آن بهره می برد. در تمامی این مانورها، رهبر جمهوری اسلامی ایران، نقش دارد؛ چهره ای که کشور خود را در میان انبوه دشمنان مرگبارش رهبری کرد. هنگامی که او اخیراً گفت که "آمریکا میخواست با استفاده از فشار تحریم، مسئله هستهای را آنطور که دلخواه خودش بود، خاتمه دهد اما شکست خورد"، همچون همیشه، سرد و واقعگرا بود. این چهره برجسته روحانی کاری را کرد که تنها حکمرانان بزرگ میتوانند انجام دهند: اینکه با دستی ضعیف، بازی هوشمندانه ای انجام داد.
ادامه مطلب
بدیهی است که ایران به لحاظ تاریخی و سنتی جایگاهی کلیدی در خاورمیانه را به خود اختصاص داده است. ایران در دهه های گذشته، توانسته است یک مجموعه ملی صنعت، آموزش، علم و دفاع ایجاد و توسعه دهد. در شرایط مدرن، تهران همچنان به مخالفت با هژمونی جهانی امریکا ادامه می دهد.
ادامه مطلب
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: واقعیت این است که این انقلاب بزرگترین نوع آوری سیاسی قرن بیستم به حساب می آمد و توانست با ارائه الگوی جدیدی از نظام سیاسی که در تقابل با نظام های موجود قرار داشت، داعیه دار طرحی نو مقابله با هژمون آمریکا باشد.
ادامه مطلب
مقام معظم رهبری فرمودند: این را هم بخصوص جوانهای ما توجّه داشته باشند که دشمنی استکبار با ملّت ایران با عقبنشینیهای موضعی از بین نمیرود. بعضیها اشتباه میکنند، خیال میکنند [اگر] ما در فلان قضیّه عقبنشینی کنیم، این موجب میشود که دشمنی آمریکا یا دشمنی استکبار جهانی یا صهیونیستها با ما کمتر بشود؛ نه، این خطا است. در موارد متعدّدی عقبنشینیهای ما موجب شد که آنها جلو آمدند و بیشتر متعرّض شدند. در برخی از دولتهای این چند دهه، بودند کسانی که عقیدهشان این بود باید در یک مواردی به طرف مقابل، به جبههی مقابل امتیاز بدهیم و یک مقدار عقبنشینی کنیم. در یکی از این دولتها، همان کشورهایی که ما در مقابل آنها عقبنشینی کرده بودیم، رئیسجمهور ما را به دادگاه غیابی کشاندند؛ برای رئیسجمهور ایران کیفرخواست در دادگاه صادر کردند. (۱۵) در یکی از آن دولتها که متأسّفانه گویا کمک هم به آمریکاییها شده بود، ایران را «محور شرارت» نامیدند.
ادامه مطلب
سعید حقانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: روزنامه وال استریت ژورنال نوشته که خروج امارات به دلیل قاطعیت نداشتن آمریکا در برابر ایران اسلامی است که به توقیف کشتی های آمریکایی که حامل نفت امارت بودند منجر شده است.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در چنین جهانی با روندی سریع از تغییرات و نظمهای نوین، اصرار بر سیاستهای قدیمی و آرمانی در سیاستگذاری خارجی میتواند سبب تضعیف قدرت راهبردی و دیپلماسی یک بازیگر در نظام منطقهای و جهانی شود. فرآیندی که گویا در ایران در حال پیگیری بوده و سیاستگذاران کشور تلاش دارند تا در برنامه هفتم توسعه نیز همچنان بر همان سیاستگذاری خارجی پیشین اصرار کنند!
ادامه مطلب
ابوالفضل خرمروز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سیاست خارجی، مثل پدر خانه است که با کار و فعالیت در «بیرون» خانه «کشور» به دنبال تامین معاش و ضرورتهای زندگی است که در عرصهی کلان میشود همان «منافع ملی». بنابراین سیاست خارجی ما نیز مثل سایرین بشدت متاثر از سیاست و تحولات داخلی کشورمان است.
ادامه مطلب
حسن فتاحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هربرت شیلر، استاد علوم ارتباطات معتقد است غرب برای تداوم سلطه خود به روش های انحصاری رسانه ای، تبلیغاتی، و کنترل جریان اخبار و اطلاعات (کتاب، مجلات، اینترنت، فیلم، سریال، تبلیغات، اخبار و ...) و پان کاپیتالیسم سایبری متوسل است. دنیس راس از معماران تحریم ها علیه ایران بیش از هر چیز بر آثار دراز مدت این تحریم ها تأکید داشت که به گفته او دهه ها بعد خود را نشان می دهد. دنیس راس اخیرا گفته است که باید تصویر حرف های ما علیه ایران با اقدامات تندتر علیه این کشور تقویت شوند. از منظر روش مطالعه و پژوهش، تحریم ها متغیر مداخله گر محسوب می شوند که باید در کنار متغیرهای مستقل و وابسته تحلیل شوند.
ادامه مطلب
عنوان: «دیپلماسی هوش مصنوعی چالشها و راهبردهای جمهوری اسلامی ایران» نویسندگان: دکتر اعظم ملایی و دکتر مجید کافی زمان نشر: اردیبهشت ۱۴۰۲ ناشر: مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه
ادامه مطلب
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اکنون که قریب دو سال از سکانداری دکتر امیرعبداللهیان در دستگاه دیپلماسی می گذرد در یک ارزیابی اجمالی می توان اذعان کرد که نحوه عملکرد مجموعه سیاست خارجی در برخی اولویتها از جمله تقویت روابط با همسایگان، عضویت در سازمان شانگهای، گسترش روابط با روسیه و چین، افزایش مبادلات خارجی بویژه با همسایگان و ارائه تسهیلات به ایرانیان و دیپلماسی فرهنگی با موفقیت چشمگیر همراه بوده است.
ادامه مطلب
هادی محمدی در یادداشتی می نویسد: اعزام ناوگروه ۸۶ شامل ناوبندر مکران و ناوشکن تمام ایرانی دنا به چنین ماموریت مهم و خطرناکی مقدمات زیادی نیاز داشت و بهترین تجربه قابل اتکا نیزاعزام ناوگروه ۷۵ بود که سال ۱۴۰۰ از بندرعباس شروع کرد و با عبور از آفریقای جنوبی وارد اقیانوس اطلس شد و تا سن پترزبورگ رفت و از مسیر دریای مدیترانه و دریای سرخ به کشور بازگشت. اگرچه این سفر تجربیات زیادی برای نیروی دریایی داشت، اما هنوز از جهاتی از جمله هواشناسی بدون اثرپذیری از تحریمها ، نیاز به تقویت توان نیروی دریایی ارتش احساس می شد، چراکه تحریمها دست نیروی دریایی را در هواشناسی با ماهواره بسته بود و دارندگان چنین فناوری مهمی، اطلاعاتش را به ایران نمیدادند.
ادامه مطلب