
احیای برجام دور از دسترس به نظر می رسد
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: شمار فزایندهای از ناظران که همیشه پیگیر بحث برجام بودهاند، اکنون بیشازپیش مدعی نبود امکان احیای برجام هستند و برخی به فکر یافتن طرحهای جایگزین افتادهاند.
ادامه مطلبکوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: شمار فزایندهای از ناظران که همیشه پیگیر بحث برجام بودهاند، اکنون بیشازپیش مدعی نبود امکان احیای برجام هستند و برخی به فکر یافتن طرحهای جایگزین افتادهاند.
ادامه مطلبرویدادهای اخیر نشان داده اند، دیپلماسی نمی تواند کشورها را از اخراج بازرسان، خاموش کردن دوربین های نظارتی یا از سرگیری فعالیت های ممنوعه باز دارد. با این حال، کسانی که برجام را به عنوان یک توافق ضعیف رد می کنند، آنچه را به توافق اعتبار و ارزش می دهد، نادیده می گیرند.
ادامه مطلبصابر گلعنبری در یادداشتی می نویسد: سالیوان در سخنان خود در «بنیاد واشنگتن برای خاور نزدیک» موضع آمریکا مبنی بر حل دیپلماتیک پرونده هسته ای ایران را تکرار کرد؛ اما این نکته تازهای نیست و آنچه در سخنان او درباره برنامه هستهای تازگی داشت و میتواند زمینهساز ورود به فاز دیگری باشد، این است که مشاور امنیت ملی آمریکا گفت در صورت اقدام ایران برای ساخت بمب هستهای، واشنگتن «آزادی عمل اسرائیل» را برای مقابله با آن به رسمیت خواهد شناخت. البته ناگفته هم نماند که اسرائیل قبلا با چراغ سبز یا هماهنگی آمریکا برخی «آزادی عملها» را برای مقابله با برنامه هستهای ایران داشته است؛ اما این که آمریکاییها برای نخستین بار آشکارا بر این امر تصریح کنند، خود بیسابقه است و میتواند پیش نشانه تحولی در سیاست آمریکا در این زمینه باشد.
ادامه مطلبنظر دادم: «در ایالات متحده هم مخالفتی از سوی جمهوریخواهان و دموکرات ها از جمله در دو مجلس امریکا برای احیای توافق هسته ای وجود دارد.» فورا جواب داد: «با این وجود این احتمال امضای توافق وجود دارد.»
ادامه مطلبدولت های کشورهای غربی و اسرائیل از آمادگی کاخ سفید برای انعقاد نسخه بهینه شده برجام خبر دادند. بر اساس این اطلاعات، دولت بایدن مذاکرات مربوطه را در ژانویه آغاز کرد و در ماه فوریه، به متحدانش که مستقیما در مذاکرات برای احیای «توافق هستهای» شرکت داشتند، درباره این ایده اطلاع رسانی کرد. این ابتکار شامل کاهش گزینشی تحریم ها علیه تهران در ازای موافقت این کشور با توقف بخشی از فعالیت های هسته ای این کشور است. از توقف غنی سازی اورانیوم در سطح ۶۰ درصد سخن در میان است. ظاهرا، طرف ایرانی از ابتکار کاخ سفید آگاه است، اما عجله ای برای دادن پاسخ صریح ندارد.
ادامه مطلبایران پس از تصمیم به احیای روابط دیپلماتیک با عربستان سعودی، فعالانه به سمت عادی سازی روابط با جهان عرب حرکت کرد و در تدارک برگزاری نشستی با اعضای شورای همکاری های کشورهای عربی حوزه خلیج فارس تا پایان سال جاری است.
ادامه مطلبایران الآن از جنگ اوکراین استفاده می کند، اروپا و کشورهای دیگر به نفت و گاز احتیاج دارند و ایران به آنها صادرات دارد و امریکا هم چشم هایش را بسته است.
ادامه مطلبکوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: ۱۸ اکتبر سال جاری سررسید بند غروب بعدی در برجام است که برداشتن محدودیتهای موشکی علیه ایران را مقرر کرده است. اگر برجام تا آن تاریخ احیا نشود، بسیار بعید است که غرب لغو این تحریمها را از طریق عدم توسل به مکانیسم ماشه اجازه بدهد. به عبارت دیگر، ایران یک فرصت هفتماهه برای تعیین تکلیف مسائل برجامی و نیز مسائل با آژانس دارد.
ادامه مطلببزرگترین مشکل امروز نتانیاهو، این واقعیت است که در زمان دشواری برای به صف کردن دولت بایدن قرار دارد. هرچند دو کشور در مقابله با تهدید ایران، همراه به نظر می رسند و بایدن هم پیش از این عهد بسته که به عنوان آخرین امکان، در حمله به ایران تردید نخواهد کرد، شکاف میان اسرائیل و آمریکا در این زمینه همچنان عمیق است. ایران اکنون در کانون برنامه های دولت آمریکا قرار ندارد: برای دولت آمریکا، جنگ اوکراین و افزایش دراماتیک تهدید چین، مسائلی فوری تر در قیاس با ایران هستند.
ادامه مطلبکاخ سفید به جای تلاش برای نزدیک تر کردن مواضع، تحریم های جدیدی را علیه تهران اعمال می کند. با توجه به سیاست سخت تر در قبال ایران، امریکا قصد دارد، روابط با ریاض را تحکیم بخشد.
ادامه مطلبمنابعی در واشنگتن و ریاض گفته اند که دولت بایدن تصمیم گرفته است، در واکنش به امتناع این کشور از همسویی با سیاست نفت، فشار بر این کشور پادشاهی را کاهش دهد. به عبارت دیگر کاخ سفید قصد دارد، هماهنگی امنیتی با طرف سعودی را در سال آینده تقویت کند تا ایران را مهار کند.
ادامه مطلببعید است که ایران، ذخیره اورانیوم غنی شده ۲۰ و ۶۰ درصدی اش را تحویل دهد چرا که آن را یک اهرم کلیدی می داند. بااینحال می توان ریسک اشاعه را با تعیین سقفی برای میزان اورانیومی که ایران به شکل گاز نگه می دارد یا به پودر تبدیل می کند، برطرف کرد (پودر می توند دوباره به گاز تبدیل شود اما کاری زمانبر است و به راحتی هم ردیابی می شود). یک گزینه دیگر هم این است که شمار سانتریفیوژهای پیشرفته نصب شده یا عملیاتی را محدود کرد.
ادامه مطلبسید رحمان موسوی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هیچ نشانه علنی از پیشرفت در مذاکرات مشاهده نشده است و طرف های غربی همچنان از تهران می خواهند تا سطح همکاری خود را با آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) افزایش دهد. ایران و ایالات متحده همچنین در مورد تبادل زندانیانی که به اتهامات مختلف نگهداری میکنند، مذاکره کردهاند، چیزی که در مقاطعی با مذاکرات هستهای آمیخته شده است، اما به طور بالقوه میتواند نتایج جداگانهای داشته باشد.
ادامه مطلبعلیرضا مکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: طی گزارش هایی که از شورای امنیت ملی ایالات متحده می رسد ظاهرا واشنگتن قصد دارد در ازای همکاری تلاویو در قبال پرونده صلح و راه حل دو دولتی مد نظر دولت دموکرات امریکا به این کشور کمک کند تا با افزایش فشار به عربستان پرونده عادی سازی روابط با این کشور هر چه سریعتر به ننتیجه برسد و از طرف دیگر به منظور مقابله مشترک با برنامه هسته ای نظامی ادعایی جمهوری اسلامی ایران همکاری نزدیک تری را دنبال کنند.
ادامه مطلبصابر گلعنبری در یادداشتی می نویسد: پیامدهای شکست مذاکرات و دیپلماسی میان ایران و غرب و شکست احتمالی اردوغان و حزبش در سطوح مختلف زیاد خواهد بود و با وقوع هر کدام و یا هر دو با هم دوره گذار در خاورمیانه وارد مهمترین مرحله خود خواهد شد و میتوان متعاقب آن در آینده زلزلهای ژئوپلیتیک در منطقه را انتظار کشید.
ادامه مطلبتلاش های غرب برای محدودسازی اقتصادی و نظامی ایران، این کشور را متوجه شرق کرد. در یک دهه گذشته، ایران روند ادغام در سازمان همکاری های شانگهای، تقاضا برای پیوستن به گروه بریکس و افزایش همکاری اش با سازمان پیمان همکاری های جمعی که زیر سلطه روسیه است را آغاز کرد. این روابط، ایران را در گذر سال های آینده، به عنوان یک قدرت یوروآسیایی بازتعریف می کند و همراه با تقویت جایگاه منطقه ای اش در خاورمیانه، نفوذ جهانی اش را هم گسترش می دهد.
ادامه مطلبحتی در شرایطی که مقام های آمریکایی و اروپایی گفته اند که به باور آنها چشم انداز احیای برجام بسیار دور است، به نظر می رسد که مقام های ایرانی در این چند ماه مکرر تلاش دارند این ذهنیت را به مخاطب داخلی منتقل کنند که ممکن است گفت وگوهای هسته ای به زودی از سر گرفته شوند.
ادامه مطلبتضاد در روابط ایران و امریکا از بسیاری جهات، به عمق جهان بینی و تضادهای ایدئولوژیک باز می گردد: در حالی که واشنگتن به عنوان لوکوموتیو سکولاریسم و لیبرال دموکراسی عمل می کند، تهران نقش هدایت کننده ایدئولوژی اسلامی را بازی می کند. در این میان، امریکا نمی تواند عامل ایران در خاورمیانه را نادیده بگیرد.
ادامه مطلبمحمود سریع القلم در یادداشتی می نویسد: درست یا غلط، در سال گذشته مجموعۀ غرب به این نتیجه رسید ایران قصد توافق جدیدی در برجام را ندارد و سپس تصمیم گرفت Plan B را نسبت به ایران فعال کند (=ایجاد انزوای سیاسی و تشدید تحریم اقتصادی). همانطور که این روزها مشاهده می شود، اروپایی ها همان سیاست امریکا نسبت به ایران را پیش گرفته اند.
ادامه مطلبکمتر از دو هفته پیش، رابرت مالی، نماینده دولت بایدن در امور ایران گفت که چون تهران به احیای برجام "تمایلی ندارد"، آمریکا هم "روی اولویت های دیگر تمرکز کرده است" همچون تلاش برای جلوگیری و اختلال در تامین سلاح برای روسیه و حمایت از خواسته های بنیادین مردم ایران. اما اگر ایران دوباره علاقمند شده باشد، چه؟
ادامه مطلبرامین فخاری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هم اکنون تاریخ از ترامپ میلیاردر تنها بعنوان یک رئیس جمهور تک دوره ای شکست خورده با حرکات و سخنان غیر عادی یاد می کند، اما از سردار مومن ایرانی، حداقل در اذهان مردم ایران، عراق و سوریه تا ابد به نیکی یاد خواهد کرد.
ادامه مطلبتحریم ها یک تاثیر دیگر هم بر سیاست آمریکا داشته است: از نظر سیاسی، دست کم در حال حاضر، گشایش در تحریم ها را برای دولت آمریکا، ناممکن کرده است. اگر تهران، ناگهان بگوید که موافق امضای توافق هسته ایِ ایستار شده است، دولت آمریکا باید بسیاری از تحریم های اقتصادی علیه ایران را بردارد. میلیاردها دلار از دارایی های فریزشده، به خزانه ایران سرازیر می شود و ایران برای فروش نفت خود در جهان، آزاد می شود.
ادامه مطلبحسین ملائک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تقریبا تمامی معادلات سیاسی و بین المللی که به توافق برجام در ۲۰۱۵ منجر شد از اعتبار ساقط است. تجاوز ناموفق و ناتمام روسیه به اوکراین و روبهرو شدن با انواع تحریم ها که حداقل ۱۰ سالی این کشور را به خود مشغول خواهد کرد، موقعیت تدافعی چین در مقایسه با سالهای مذاکرات برجام در صحنه بین المللی، ارتقاء روابط اسرائیل با منطقه عربی، ارتقاء شرایط سیاسی و اجتماعی و بین المللی عربستان سعودی و نهایتا ارتقاء کیفیت فنی پروژه های اتمی از یک طرف و تحولات داخلی کشور از طرف دیگر می گوید که ایران باید در برنامه اتمی خود یک بازنگری جدی، چه به لحاظ سیاسی و چه محتوایی، انجام دهد. به نظر نمی رسد "برجام" چه به لحاظ حقوقی و چه سیاسی دیگر قابل استناد و اتکا باشد. طرح نوینی با در نظر گرفتن شرایط جدید مورد نیاز است.
ادامه مطلبشاید به این فکر کنند که بیش از پیش درگیرش کنند تا به عقب نشینی از اوکراین مجبور شود. اما آیا چنین اتفاقی می افتد؟ آیا بایدن به همان ترتیبی که منتقدانش بابت شیوه عقب نشینی خجالت آورش از افغانستان در چند ماه پیش از او انتقاد کردند و "شرحه شرحه اش" کردند، واکنش نشان خواهد داد؟ تنها پاسخی که الآن می توان به این پرسش داد این است که: شاید.
ادامه مطلبوی تاکید کرد: مقامات آمریکایی می دانند ایران در زیر فشار و با تهدید حاضر به مذاکره و امتیاز نیست، توافق منطق خود را دارد و موضع ایران با مذاکرات برجام کاملاً روشن است. ایران متعهد به برجام بود به تعهدات خود عمل کرد و دولت خاطی و نقض کننده برجام دولت آمریکا بود و در این ارتباط کشورهای اروپایی عضو برجام هم متاسفانه به تعهدات خود عمل نکردند و نتوانستند خروج یکجانبه و غیرقانونی آمریکا از برجام را جبران کنند. ایران همچنان به روند مذاکره پایبند است و به دنباله به سرانجام رساندن برجام است. برجام نیاز جمهوری اسلامی نیست، نیاز غرب و نیاز اروپا و آمریکا به توافق برجام کمتر از نیاز ایران نیست.
ادامه مطلبعصر جدیدی از رویارویی مستقیم با ایران آغاز شده است، عصری که ظهور و بروز آن برای مدتی به خاطر رویدادهای دراماتیکتر – از جمله حمله به اوکراین و افزایش رقابت ایالات متحده با چین – پنهان شده بود.
ادامه مطلبسید علی موسوی خلخالی در یادداشتی می نویسد: آنچه مشاهده می شود رقابت فرانسه و آلمان در ضدیت با جمهوری اسلامی در روزهای اخیر است. شاهد این ادعا هم تجمع مخالفان جمهوری اسلامی در برلین است. مقامات آلمانی – از آنالنا بائربوک، وزیر امور خارجه گرفته تا اولاف شولتس، صدراعظم – نیز از هر فرصتی استفاده می کنند تا تندترین مواضع را علیه جمهوری اسلامی ایران اتحاذ کنند. چرا آلمان به کانون مخالفت با جمهوری اسلامی در قاره اروپا تبدیل شده است. در حالی که مشابه چنین سیاستی را در دیگر کشورهای اروپایی حتی در فرانسه نیز نمی بینیم؟!
ادامه مطلبکوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: در شرایطی که روسیه با بحران اوکراین دست به گریبان است و چین و هند نشان دادهاند که هم منتقد سیاست روسیه در قبال اوکراین هستند و هم مقید به بیطرفی جدی در این جنگ، ایران در موقعیت حساسی قرار گرفته است. از آنجا که روسیه و چین قادر به جلوگیری از توسل غرب به «مکانیسم ماشه» و احیای قطعنامههای پیشین نیستند، اقدام غرب در این زمینه میتواند روند امنیتیسازی مجدد ایران را وارد مرحله جدیدی کند.
ادامه مطلبگرچه کشورهای خاورمیانه در سال گذشته وارد دور جدیدی از گفت و گوها شده اند، سیاست ایالات متحده می تواند آنها را به چرخش به سمت یک رویارویی خطرناک وادارد. چنین وضعیتی می تواند به شعله ور شدن مجدد درگیری ها در یمن و عراق بینجامد و سبب شود ایران به تسریع پیشبرد برنامه هسته ای رو آورد و سرمایه گذاری های نظامی جدیدی را آغاز کند. اروپایی ها به جای پیروی از آمریکا باید به حمایت از تلاش ها برای کاهش تنش ها در منطقه ادامه دهند چرا که این بهترین چشم انداز برای حفظ منافع اصلی اروپا در ارتباط با ثبات منطقه و اتکای فزاینده آن به انرژی خاورمیانه در پس زمینه جنگ روسیه علیه اوکراین است.
ادامه مطلبایشان شکست آمریکا در سوریه و در لبنان به ویژه در قضیه اخیر تعیین خطوط گازی را نمونههای دیگری از ناکامی به دلیل خطای محاسباتی برشمردند و خاطرنشان کردند: یکی دیگر از نشانههای انحطاط آمریکا، رأی مردم به افرادی همچون رئیس جمهور فعلی و رئیس جمهور قبلی است. در دوره قبل رئیسجمهوری همچون ترامپ انتخاب شد که همه او را دیوانه میدانستند و در دوره فعلی نیز رئیسجمهوری بر سر کار میآید که همه، وضعیت او را میدانند.
ادامه مطلب