تصرف استراتژیک بندر المخا و جزیره میون توسط انصارالله یمن، با ایجاد دومین نقطه انسداد دریایی در کنار تنگه هرمز، به ایران اهرم فشاری دوگانه بر شریانهای انرژی و تجارت جهانی داده و ضمن کاهش ۹۵ درصدی صادرات نفت عربستان از بابالمندب، معادلات نظامی منطقه را به سوی یک درگیری فراگیرتر سوق داده است.
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان در یادداشتی مینویسد: دامنگستری جنگ به پاکستان، ترکیه و عربستان که تاکنون مستقیما درگیر نبودهاند، میتواند صحنه جنگ آمریکایی-اسرائیلی را دگرگون کند. ورود هر کشوری به جنگ بالطبع نیاز به تهییج و توجیه افکار عمومی دارد و این خود یک پایه اساسی دارد و آن هم اقتصاد خانوار است.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: از منظر تحلیلی، تعمیق روابط اسرائیل، هند و امارات بیشک واکنشی طبیعی و در حال شکلگیری به پیمان مکه است، اما این راهبرد بیشتر به «مدیریت آسیب» و موازنهسازی نسبی شباهت دارد تا خنثیسازی کامل پیمان مکه.
ادامه مطلب
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسش اصلی درباره توافق مکه این نیست که آیا «ناتوی خاورمیانه» یا «ناتوی اسلامی» متولد شده است یا خیر. چنین تعبیری از نظر نهادی و نظری اغراقآمیز است. پرسش دقیقتر این است که آیا این توافق میتواند به یکی از گرههای یک شبکه امنیتی چندمرکزی و چندلایه تبدیل شود؛ شبکهای که در آن دولتهای منطقه بخشی از مسئولیت تولید امنیت را خود بر عهده میگیرند، بدون آنکه الزاماً روابط امنیتی خود با قدرتهای فرامنطقهای را کنار بگذارند. در چنین برداشتی، توافق مکه نه یک «جایگزین» برای معماری موجود، بلکه یکی از نشانههای تکثیر مراکز تولید امنیت در خاورمیانه است.
ادامه مطلب
فرشید خسروانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اتحادهای مبتنی بر هویت مشترک مذهبی یا فرهنگی، هرقدر هم که در مراسم امضا با شکوه به نظر برسند، در لحظه بحران واقعی، جای خود را به محاسبات سرد و عریان از جنس قابلیت نظامی، منافع اقتصادی و بازدارندگی واقعی میدهند. دبیرخانهای که قرار است در ریاض مستقر شود، شاید روزی به سازوکاری عملیاتی بدل شود، اما در سپتامبر ۲۰۲۶، فاصله میان آرمانهای نوشتهشده در مکه و واقعیت خونین میدانهای جنوب عربستان، هرگز به این اندازه آشکار نبوده است.
ادامه مطلب
امیرحسین عسگری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مسئله اصلی یادداشت حاضر ارزیابی ظرفیت عربستان برای مدیریت بنبست موجود در برابر انصارالله است. تجربه سالهای گذشته نشان داده که برتری اقتصادی و نظامی ریاض به برتری سیاسی و امنیتی در میدان یمن تبدیل نشده و استمرار مخاصمه مسلحانه نیز هزینههای امنیتی، اقتصادی و اعتباری قابل توجهی برای عربستان ایجاد کرده است.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه در میدان نبرد رخ داد، برخلاف تمام این محاسبات بود. انصارالله با انجام عملیات پیشگیرانه، نیروهای سعودی را در استان جوف شکست داد و سپس با شعار قرآنی «والله أشد بأساً وأشد تنکیلاً» پیشروی خود را در امتداد نوار ساحلی آغاز کرد. نیروهای وابسته به عربستان که تا دندان مسلح بودند به شکلی غیرمنتظره شکست خورده و پراکنده شدند. از میان آن ۷۰ هزار نفر، حدود ۳۰ هزار نفر عقبنشینی یا فرار کردند، سه هزار نفر به اسارت انصارالله درآمدند و حدود ۳۵ هزار نفر نیز با استفاده از عفو عمومی اعلامشده از سوی نیروهای صنعا، سلاحهای خود را زمین گذاشته و تسلیم شدند.
ادامه مطلب
به گفته منابع آگاه ترکیه، این حمله به عنوان تلاشی برای به چالش کشیدن اعتبار آنکارا بلافاصله پس از توافق مکه و نشان دادن این که اسرائیل صرف نظر از اتحاد جدید عربستان، ترکیه و پاکستان به عملیات نظامی در سوریه ادامه خواهد داد، تفسیر شده است.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نزدیک به دو دهه است که عربستان سعودی در سیاست منطقهای خود اقداماتی انجام میدهد که نهتنها دستاورد روشنی برای منافع ملی این کشور نداشته، بلکه در مواردی به تضعیف موقعیت و جایگاه آن در جهان اسلام انجامیده است.
ادامه مطلب
قابل درک است که تحلیلگران به سرعت در تلاش هستند تا انگیزه محرک پشت این اعلامیه را ارزیابی کنند. آیا این یک واکنش منطقه ای به ایران است؟ پاسخی هدفمند به روابط رو به وخامت ترکیه و اسرائیل؟ یا اینکه این توافق بهتر است به عنوان پیامی به ایالات متحده در مورد شکست این کشور در تضمین امنیت و امنیت متحدان منطقه ای خود درک شود؟ در حالی که همه این انگیزهها نقش مهمی ایفا میکنند، امضای مکه منعکسکننده چیزی است که حتی بیشتر از آن تأثیرگذار است – مجموعهای از تجدیدنظرهای سیاسی که مورد توجه قرار نگرفته و به سرعت در حال حرکت است که در پهنه وسیعی از قلمرو برای مقابله با تهدیدات منطقهای و ایجاد اقتصادهای قدرتمند مورد نیاز برای بقا و شکوفایی در قرن بیست و یکم اتفاق میافتد.
ادامه مطلب
مصر هنوز ممکن است به عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در پیمان دفاعی متقابل خود بپیوندد. اما در حال حاضر، قاهره به رویکرد محتاطانه خود ادامه می دهد زیرا به دنبال اجتناب از جانبداری است.
ادامه مطلب
بهاءالدین بازرگانی گیلانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بی سبب نیست که اسرائیلی ها، بیش از همه از پیمان مکه که حالا گویا زیر چتر بمب اسلامی هم قرار گرفته است، ابراز نگرانی کرده اند.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پیشبینی فروپاشی این توافق، بر پایه شناخت تجربههای مشابه در منطقه است. تجربهای که نشان داده ائتلافهای مبتنی بر منافع لحظهای و فاقد دشمن مشترک ملموس، به سرعت به پنهان فراموشی سپرده میشوند.
ادامه مطلب
سید علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: پیمان مکه پیدا و پنهانهایی دارد که بدون توجه به آنها نمیتوان بهدرستی آن را تفسیر و بررسی کرد. مهمترین آن نوع رابطه هر سه کشور با غرب، بهویژه امریکاست که مفهومی متفاوت از پیمان عادی منطقهای به ما میدهد.
ادامه مطلب
نزدیکی میان سه کشور به سرعت به عنوان ظهور «ناتوی اسلامی» معرفی شد. این عبارت قدرت سیاسی بند دفاع جمعی را به تصویر می کشد، اما خطر تحریف ماهیت واقعی توافق را دارد. حداقل در حال حاضر، هیچ اطلاعات عمومی در مورد ایجاد یک فرماندهی نظامی یکپارچه، وجود نیروهای مشترک، روش های مداخله خودکار، برنامه های عملیاتی ثابت یا کمک های نظامی از پیش تعیین شده وجود ندارد.
ادامه مطلب
حسین داورزنی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بر اساس گزارشی که در درگاه اینترنتی Theweek منتشر شده، این موضوع برای هند، خبر بدی خواهد بود زیرا این توافق: به معنای کاهش قدرت و حضور ایالات متحده و متحد نزدیکش اسرائیل در غرب آسیاست. هند روابط تجاری و نظامی قابل توجهی با ایالات متحده و اسرائیل دارد.
ادامه مطلب
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: زمینه شکلگیری پیمان هیچ پیمان امنیتی در خلأ شکل نمیگیرد. طی سالهای اخیر، افزایش تنشهای منطقهای، حملات متقابل، تهدید مسیرهای انتقال انرژی و گسترش فعالیت بازیگران غیردولتی، نگرانی کشورهای منطقه را نسبت به امنیت ملی خود افزایش داده است.
ادامه مطلب
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه اقدام انصارالله را از منظر اقتصادی حائز اهمیت راهبردی میکند، این نیست که یک گلوگاه جدید ایجاد کرده، بلکه این است که دقیقاً همان گلوگاهی را هدف گرفته که عربستان برای فرار از بحران هرمز به آن پناه برده بود.
ادامه مطلب
احسان اقبال سعید در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: یک برنامه اتمی ویترینی با سروصدای بسیار بزرگ ایجاد خواهد شد که البته اسرائیلیها همان را هم با غرولوند احتمالا هماهنگ خواهند کرد و پشتش امتیازات بیشتری هم از سعودی و هم از ایالات متحده خواهند گرفت؛ البته در اسرئیل این ناخوشایندی ممکن است توسط طیفهای تندروتر کار را به جاهای باریکتر هم بکشاند.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در دنیای سیاست، جنگ از جمله تحولاتی است که به حرکت سریع در سیاست و وانکشهای جدید منجر میشود، یکی از اثرات مهم جنگ اخیر این بود که نشان دادن اتحادها، منافع و دورنگار کشورهای منطقه خاورمیانه و خلیجفارس چقدر می تواند باهم متفاوت و حتی متضاد باشد
ادامه مطلب
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در فضای رسانهای، گاه چنین القا شد که اهمیت هرمز در حال کاهش است و کشورهای عربی خلیج فارس طی سالهای اخیر خود را برای «جهانِ پساهرمز» آماده کردهاند. اما بررسی دقیق ظرفیتها، محدودیتهای فنی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی این پروژهها نشان میدهد که فاصلهای جدی میان «کاهش نسبی وابستگی به هرمز» و «جایگزینی واقعی هرمز» وجود دارد.
ادامه مطلب
آندریاس کریگ، دانشیار کالج کینگز لندن، گفت که کشورهای خلیج فارس از میزان محافظت واشینگتن از اسرائیل در برابر پهپادها و موشکهای ایران، علیرغم تریلیونها دلار سرمایهگذاری خلیج فارس که به ایالات متحده سرازیر شده است، شوکه شدهاند.
ادامه مطلب
جنگ ایران بار دیگر روند تصمیمگیری پادشاهی را کند کرده، زیرا رهبری در حال ارزیابی مجدد استراتژی بلندمدت خود است. عربستان به خوبی میداند که نتیجه این درگیری هرچه باشد، آینده منطقه را حداقل برای دو دهه آینده تعیین خواهد کرد.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آن چنان که میتوان از آینده خاورمیانه برداشت کرد، درصورت باقی ماندن خاورمیانه در وضعیت فعلی و تبدیل شدن به یک صلح مسلحانه در منطقه، البته باتوجه به سختی دسترسی به اطلاعات، باید گفت آینده خاورمیانه بهخصوص برای عربستان و امارات در مسیری جدید خواهد بود.
ادامه مطلب
آسیبپذیری عربستان سعودی در برابر حملات ایران، تغییر عمدهای در استراتژی منطقهای این پادشاهی ایجاد کرده است.
ادامه مطلب
مسکو ممکن است به متن معاهده که شامل بند دفاع متقابل نمیشود، وفادار مانده باشد، اما این معاهده برای کمک به یک شریک کلیدی در خاورمیانه و یک همدست مهم در جنگ پوتین علیه اوکراین، کار چندانی انجام نداده است.
ادامه مطلب
سپاه هشدار داد که همگان از تأسیسات نفتی در عربستان، امارات و قطر فاصله بگیرند.
ادامه مطلب
محسن کشوریان آزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با توجه به تحولات در حال شکلگیری، برآورد این است که سرمایهگذاری استراتژیک بر روی معادن بهعنوان «کانون جدید جنگ اقتصادی» بین دولتها در عرصه جهانی مطرح است و لازم است تا مسئولان تصمیمگیر ایران برنامهریزیهای لازم را برای ایفای نقش مؤثر در این حوزه و کاهش آسیبپذیری احتمالی انجام دهند.
ادامه مطلب
امروز، با چشمانداز واقعی اقدام نظامی ایالات متحده علیه ایران، کشورهای منطقه دیپلماسی پرانرژی را برای منصرف کردن ایالات متحده از حمله دنبال میکنند. عمان، قطر و ترکیه همگی تلاشهای خود را برای میانجیگری افزایش دادهاند. عربستان سعودی و مصر نیز از کاهش تنش و دیپلماسی حمایت کردهاند. چه چیزی این تغییر چشمگیر را توضیح میدهد؟
ادامه مطلب
عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: همجواری این منطقه با تنگه بابالمندب، آن را در مجاورت یکی از حیاتیترین شریانهای تجارت جهانی قرار داده؛ مسیری که اتصالدهنده دریای سرخ به اقیانوس هند است و بخش قابل توجهی از تجارت انرژی و کالا میان آسیا، اروپا و آفریقا از آن عبور میکند.
ادامه مطلب