![واقعا توافق هسته ای نزدیک است؟](/images/www/fa/news/news-list/2023/1687614612-20230531-161808.jpg)
واقعا توافق هسته ای نزدیک است؟
آیا دولت جو بایدن کاملا تسلیم شروط ایران شده است؟ اگر شده باشد، چرا باید چنین تسلیمی را پذیرفته باشد؟
ادامه مطلبآیا دولت جو بایدن کاملا تسلیم شروط ایران شده است؟ اگر شده باشد، چرا باید چنین تسلیمی را پذیرفته باشد؟
ادامه مطلبروزنامه نیویورک تایمز از نزدیک شدن به توافق تاریخی بین عربستان سعودی و اسرائیل در سال آینده میلادی خبر داد و مدعی شد که بایدن، میانجی این توافق خواهد بود و ریاض برای این توافق شروطی را گذاشته است. آن گونه که این روزنامه آمریکایی روز شنبه در گزارشی عنوان داشته، ریاض شرط کرده است در ازای توافق با رژیم صهیونیستی، واشنگتن باید عربستان سعودی را در برابر هرگونه حمله نظامی محافظت کند. به علاوه با مشارکت سعودی-آمریکایی غنی سازی اورانیوم برای برنامه هستهای غیرنظامی انجام شود و همچنین محدودیت های فروش تسلیحات آمریکایی به عربستان سعودی برداشته شد.
ادامه مطلبآنطور که مواضع مقامات اسرائیلی و برخی گزارشها نشان میدهد، تلآویو و دولت نتانیاهو اکنون در برزخ دیپلماتیک و سیاسی برای پذیرش یا عدم پذیرش توافق احتمالی ایران و ایالات متحده گیر کردهاند.
ادامه مطلبمحمدعلی سبحانی در گفت و گووی تاکید دارد که اگرچه از اسفندماه سال گذشته و با امضای توافق سهجانبه پکن، روابط عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران به شکل رسمی آغاز شد و بعد از آن هم دیدار وزرای امور خارجه دو کشور و همچنین اقدام اخیر تهران در بازگشایی سفارت و کنسولگریاش در خاک عربستان به ازسرگیری روابط دوجانبه، رسمیت بیشتری بخشید، اما به نظر من سفر امروز (شنبه) فیصل بن فرحان به عنوان وزیر امور خارجه عربستان سعودی به تهران در عرصه سیاست خارجی و در یک حالت نمادین به معنای رسمیتبخشیدن تمامعیار به روابط دو کشور است. چون این سفر به معنا و مفهوم آن است که مناسبات ایران و عربستان سعودی به نقطهای از ثبات و استحکام رسیده که وزاری امور خارجه سفرهای خود را به پایتختهای همدیگر آغاز کردهاند. لذا صرفا از این منظر، حضور فیصل بن فرحان در تهران اهمیت فراوانی دارد.
ادامه مطلبسید محمد کاظم سجادپور در یادداشتی می نویسد: برتریسازی آمریکا، مفهوم غالب سخنان بایدن است. مخصوصاً برتری ارزشهای آمریکا را تکرار میکند این مدرسه نظامی را نظر برتری آن ارزشی آمریکا میداند. او اظهار میدارد که کشورهای دیگر بر بنیاد جغرافیا، مذهب، زبان و فرهنگ شکل گرفتهاند ولی آمریکا بر مبنای «ایده» ساخته شده است. برتریسازی بایدن به هیچ رو، منحصر به برتری ارزشها نیست. او تأکید میکند که آمریکا، برتری نظامی خود را مخصوصاً در دو عرصه را باید حفظ کند و افزایش دهد، این دو عرصه عبارتند از «هوا» و «فضا». لذا برتری نیروی هوایی آمریکا به بخش بنیادین استراتژی جهانی آمریکا در تلاش برای رهبری جهان برجسته میشود و بر همین منوال «فضا» و «اقدامات در عرصه فضا»، فضای خاصی از سخنان بایدن را اشغال میکند. در واقع برتری و تکنولوژیک آمریکا در این دو عرصه مد نظر اوست.
ادامه مطلباین واقعیت که این روزها واشنگتن تلاش می کند، نگرانی های کنگره را در مورد تعدادی از موضوعات مرتبط با استراتژی در خاورمیانه از بین ببرد، بدیهی است. روز ۱۶ ماه مه، نمایندگانی از وزارت امور خارجه، پنتاگون، اطلاعات ملی و خزانه داری برای یک جلسه توجیهی در مورد ایران وارد کاپیتول هیل شدند. قانونگذاران سیاست بایدن در قبال تهران را مورد انتقاد جدی قرار دادند و تاکید کردند که در دوران ریاست جمهوری وی تهدید نظامی جمهوری اسلامی چندین برابر افزایش یافته است.
ادامه مطلبدر حالی که اسرائیل به طور فزاینده ای نگران پیشرفت برنامه هسته ای ایران است، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل از سفر یوآو گالانت، وزیر دفاع کابینه اش به ایالات متحده آمریکا برای مشورت های امنیتی جلوگیری می کند تا زمانی که جو بایدن، رئیس جمهوری ایالات متحده خود او را به کاخ سفید دعوت کند.
ادامه مطلبگویا سریال تکذیب مقامات کاخ سفید برای توافق با ایران و در مقابل، اصرار رسانهها بر پیگیری دولت بایدن برای توافق همچنان ادامه دارد. در قسمت تازه این سریال، از یک سو سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده برخی گزارشهای منتشرشده برای انجام توافق موقت را کذب دانست و در سویی روزنامه اسرائیلی، هاآرتص که به طور مکرر طی هفتههای اخیر گزارشاتی پیرامون تحرکات دولت بایدن برای توافق با ایران منتشر کرده بود، در جدید
ادامه مطلببه موازات تأیید مقامات ایرانی و آمریکایی درباره انجام دیدارهایی در نیویورک و مسقط، علی باقریکنی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مسئول تیم مذاکرهکننده هستهای، هم از دیدار خود با همتایان تروئیکای اروپایی عضو برجام خبر داد؛ دیدارهایی که میتواند مکمل مذاکرات انجامشده تهران - واشنگتن با میانجیگری عمان و قطر باشد.
ادامه مطلبجلال خوش چهره در یادداشتی بر این باور است که تهران و واشنگتن به رغم بروز نشانههایی از تلاش مشترک برای کنترل منازعه تا مرز شدت بحران، ترجیح خود را بر دوری از جنجالهای رسانهای قرار داده و «دیپلماسی پنهان» را در دستور کار دارند.
ادامه مطلبحدود دو هفته پیش، جمهوریخواهان لایحهای را در مجلس نمایندگان به تصویب رساندند که سقف بدهی را در ازای کاهش هزینهها افزایش میداد. تا انتها مشخص نبود که آیا مک کارتی آرای کافی جمع آوری خواهد کرد یا خیر. او مجبور شد امتیازهای زیادی بدهد تا در نهایت آرای کافی داشته باشد. اما برای مک کارتی، این یک پیروزی ویژه بود. او توانایی خود را برای متحد داشتن جناحش با وجود مشکلات نشان داد.
ادامه مطلبپس از ادعای روز پنجشنبه کاخ سفید در رد هرگونه تلاش پشت پردهای از سوی دولت بایدن برای توافق با تهران و بعد از گزارش میدلایستآی، نمایندگی ایران در سازمان ملل هم روز جمعه هرگونه توافق موقت با آمریکا را تکذیب کرد. در پی انتشار برخی گزارشها مبنی بر نزدیکشدن ایران و آمریکا به توافق موقت، نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد اعلام کرد که «هیچ توافق موقتی بهعنوان جایگزین برجام در دستور کار نیست». هر چند دو طرف (تهران و واشنگتن) اکنون تا حدودی دست به رد تلاشها برای توافق احتمالی زدهاند، اما همچنان اخباری درباره دیدارهای مقامات ایران و دولت بایدن در فضای رسانهای منتشر میشود. همچنانی که پایگاه خبری آکسیوس در گزارشی به نقل از سه منبع آگاه مدعی شد مقامات ایران و آمریکا در ماه می(ماه گذشته میلادی) بهطور غیرمستقیم با یکدیگر در عمان گفتوگو کردهاند.
ادامه مطلبدر مجموع با توجه به آنچه در روز نخست نشست فصلی شورای حکام از زبان گروسی مطرح شد و همچنین با درنظرگرفتن مواضع مدیر کل آژانس در نشست خبری و قبلتر از همه، گزارش فصلی گروسی که چهارشنبه هفته گذشته منتشر شد، این دور از نشست فصلی شورای حکام دیگر از حساسیت بالایی برای پرونده فعالیتهای هستهای ایران برخوردار نیست. چراکه خطر صدور قطعنامه، ارسال پرونده به شورای امنیت، فعالشدن مکانیسم ماشه و حتی صدور بیانیه علیه تهران فعلا منتفی است. البته این وضعیت، با وجود ایجاد یک امید نسبی، به معنای شکلگیری فضای همکاری دوسویه به طور کامل هم نیست. همکاریهای اخیر تهران و آژانس ذیل توافق اسفندماه سال گذشته تا به اینجای کار پرونده فعالیتهای هستهای ایران را از وضعیت بغرنج و حاد خارج کرده است.
ادامه مطلبمن فکر می کنم بایدن با کفایت عمل نمی کند تا هر آنچه لازم و ضروری برای نجات اوکراین باشد انجام شود. در ابتدای دهه نود قرن گذشته، امریکا وقتی که صدام حسین، حاکم عراق، ارتش کویت را از پیش رو برداشت و این کشور را به اشغال خود در آورد، نیروهای نظامی اش را به کویت فرستاد و نیروهای او را از آن کشور به زور نظامی اخراج کرد. در آن موقع کشورهای گوناگون اروپایی و عربی با امریکا مشارکت کردند و تیپ های نظامی خود را به همراه ارتش امریکا فرستادند، از جمله تیپ های نظامی عربستان که در آنجا جمع شدند و پیمان نظامی تشکیل دادند و خود را آماده کردند تا کویت را آزاد کنند. اما بایدن و کشورهای اروپایی و پیمان آتلانتیک شمالی هیچ کاری برای اوکراین نکردند تا این که روشن شد ارتش روسیه آنجا را اشغال خواهد کرد یا به عبارتی جنگ را آغاز کرد. اگر امریکا نیروی نظامی اش را به این کشور نفرستد و فقط به همراه متحدانش فقط به ارسال سلاح های گوناگون به اوکراین بسنده کند، حتی اگر اوکراینی ها جنگ را هم ببرند، کشورشان کاملا ویران خواهد شد و پوتین خاکشان را به توبره خواهد کشید.
ادامه مطلبعبدالرضا فرجی راد در گفت وگویی تاکید دارد که نشست فصلی شورای حکام و رفتار آژانس ارتباط بسیار زیادی با فضای سیاسی دارد. قطعا فضای چند روز اخیر بهمراتب مثبتتر از سال گذشته است. به همین دلیل بعید میدانم که اتفاق خاصی برای ایران در نشست پیشرو روی دهد؛ چراکه بعد از سفر پادشاه عمان به ایران آنقدر بستر مناسب شده است که حتی متفاوت از چند هفته گذشته شده که اخباری دال بر تلاشهای اروپا برای فعالکردن مکانیسم ماشه مطرح بود.
ادامه مطلببایدن در آغاز دور دوم ریاست جمهوری ۸۲ ساله خواهد بود و ترامپ نیز در صورت به قدرت رسیدن در ژانویه ۲۰۲۵، ۷۸ ساله خواهد شد. با این حال، برخلاف بایدن، اکثر پاسخ دهندگان (۵۴ درصد) معتقدند که ترامپ از نظر ذهنی به اندازه کافی برای ریاست جمهوری آماده است. ۶۴ درصد به آمادگی جسمانی او اعتماد دارند. در حالی که ۶۳ درصد از شرکتکنندگان در نظرسنجی معتقدند که بایدن شرایط ذهنی لازم برای این مقام را ندارد و ۶۲ درصد نیز معتقدند که آمادگی جسمانی لازم برای انجام این کار را ندارد. با این حال، از میان کسانی که باور ندارند بایدن از توانایی لازم برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری برخوردار است، ۱۲ درصد گفتند که قطعاً یا احتمالاً به او رای خواهند داد.
ادامه مطلباز قبل هم مسجل بود که سفر هیثم بن طارق آل سعید تحولاتی را به همراه خواهد داشت. در چند روز اخیر انتشار چند خبر بهصورت همزمان حکایت از آن دارد که روند سیاست خارجی منطقهای، پرونده هستهای و... در مسیر منطقیتری حرکت میکند.
ادامه مطلبسید وحید کریمی و علی موسوی خلخالی در یادداشت مشترکی در دیپلماسی ایرانی می نویسند: انتخابات امریکا آنقدر برای اروپایی ها مهم است که از هم اکنون دخالت در انتخابات امریکا را آشکارا آغاز کرده اند، فقط به این دلیل که مبادا کابوس ترسناک بازگشت ترامپ تعبیر شود و رنگ واقعیت بگیرد.
ادامه مطلببه توجه به شرایط و اقتضائات کنونی داخلی در ایران، منطقه و جهان پیرامون برجام، مذاکرات هستهای، تعیین تکلیف زندانیان دوتابعیتی یا تبادل زندانیان، تدوام اختلافات پادمانی و...، سفر سلطان هیثم بنطارق در یک سناریولوژی میتواند دربرگیرنده اهدافی مختلف باشد. نکتهای که رسانهها و تحلیلگران عموما درباره حضور پادشاه عمان در تهران از روی آن به سرعت رد میشوند، ناظر بر اهمیت این سفر برای ارتقای روابط دوجانبه تهران-مسقط است.
ادامه مطلبگفتههای محمد مرندی که عنوان مشاور رسانهای تیم مذاکرهکننده هستهای ایران را دارد و نیز بیانیه پایانی گروه ۷، خبر از یک شکاف درباره ارزیابی متفاوت و حتی متضاد تهران و غرب از مذاکرات هستهای و آینده برجام میدهد. از یک سو برخی مقامات ایران و تیم مذاکرهکننده دولت رئیسی مدام از آمادگی خود برای ادامه گفتوگوها و جمعبندی درباره توافقات صورتگرفته در وین برای احیای برجام میگویند، در مقابل غرب با وجود آنکه «دیپلماسی» را تنها راهحل نظارت در همه ابعاد با محوریت فعالتهای هستهایش میداند؛ اما بر راهکاری «مشابه با برجام» تأکید دارد.
ادامه مطلبعلی مصیبی در گفتوگویی تاکید دارد که موضعگیریها اخیر گروسی تلاش از سوی آژانس برای گرفتن امتیازات بیشتر در جهت عقبنشینی تهران از برنامه هستهای خود است. این کارشناس، تأکید دارد که اکنون آژانس سعی دارد در آستانه نشست فصلی وضعیت را به سود خود مدیریت کند.
ادامه مطلبنزدیکی دوباره ژاپن و کره جنوبی به یکدیگر، ارتباط زیادی با نگرانی آنها درباره همسایگانشان دارد. چین و شی جین پینگ، رهبر آن، آشکارا می خواهند تایوان دموکراتیک را در صورت لزوم با زور «دوباره» با سرزمین اصلی متحد کنند. اگر درگیری از نظر نظامی تشدید شود، ژاپن و کره جنوبی نیز احتمالا مستقیما تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. در حال حاضر دهها هزار سرباز آمریکایی در هر دو کشور مستقر هستند که ممکن است واشنگتن آنها را به جنگ بفرستد. برای توکیو، حرکات تهدیدآمیز پکن "بزرگترین چالش استراتژیک" تمام دوران است.
ادامه مطلباخیرا مباحثی در فضای رسانهای دال بر انعطاف اروپا و فشار قاره سبز بر واشنگتن در جهت مذاکره با تهران مطرح شده است که شاید قرابتی با اقتضائات دیپلماتیک و فضای بنبست کنونی نداشته باشد. در همین زمینه والاستریت ژورنال از تمایل اروپا برای در پیش گرفتن مسیر دیپلماسی میگوید و در گزارشی نوشته که «کشورهای اروپایی که از پیشرفت ایران در غنیسازی اورانیوم در سطوح بالا نگران شدهاند، دولت بایدن را برای احیای مسیر دیپلماتیک با تهران تحت فشار قرار میدهند که امیدوارند به جلوگیری از بحران هستهای احتمالی کمک کند». به موازاتش شبکه بلومبرگ با استناد به گزارشی از مدیرکل آژانس انرژی اتمی مدعی شده است که نظارت بر برنامه هستهای ایران در سال گذشته میلادی کاهش ۱۰ درصدی داشته است. این موضوع میتواند بر دامنه نگرانیهای اروپا و تمایل بیشتر به مذاکرات هستهای بیفزاید. با این حال گزارههای متعددی وجود دارد که اروپا نمیتواند در مسیر فشار به واشنگتن برای ازسرگیری مذاکرات هستهای با تهران گام بردارد، مگر با هدف ترسیم گفتوگوهای جدید و رسیدن به توافق جدید.
ادامه مطلباخیرا در محافل تحلیلی و کارشناسی اختلافاتی بر سر آینده برجام و نحوه برونرفت از بنبست مذاکرات هستهای بروز کرده است. هرچند این اختلافات با شدت و ضعف در تمام این سالها وجود داشته اما رکود و سکون دیپلماتیک بعد از شهریور سال گذشته و به تبعش آینده بهشدت مبهم بر دامنه این اختلافات افزوده است. چنانکه برخی قائل به عبور از توافق سال ۲۰۱۵ هستند و شرایط کنونی را مهیای بازگشت به برجام نمیدانند؛ چراکه اساسا به باور این طیف، برجام به شکل سابق دیگر قابل احیا نیست.
ادامه مطلبرحمن قهرمانپور در گپ و گفتی معتقد است که حتی اگر نهایتاً کمال قلیچدار اوغلو با پیروزی در انتخابات به دنبال تغییر برخی از سیاست های اردوغان باشد، این تغییر به ناگاه و فوری روی نخواهد داد، بلکه به یک بازه زمانی و دوره گذار نیاز دارد. به همین دلیل بازگشت به سنت کمالیستی، اولاً به صورت تمام و صد در صدی اجرا نخواهد شد و ثانیا به صورت فوری و کوتاه مدت محقق نمی شود. پس قرار نیست که با پیروزی کمال قلیچدار اوغلو همه چیز به ناگاه در منطقه تغییر پیدا کند.
ادامه مطلبدر دو هفته اخیر موضوع فعالشدن احتمالی مکانیسم ماشه و بازگشت قطعنامههای سازمان ملل به بحث داغی در محافل سیاسی و رسانهای خارج از کشور بدل شده است. در یک بازخوانی از این مقوله (فعالشدن مکانیسم ماشه)، به نظر میرسد تداوم تعلیق در گفتوگوهای هستهای، اختلافات پادمانی تهران و آژانس و نیز سایه موضوعاتی همچون وقایع اخیر بر تعمیق گسل میان اروپا و آمریکا با تهران برای احیای برجام، ازجمله عواملی مؤثر در راستای فعالشدن مکانیسم ماشه با هدف نرسیدن ایران به نقطه گریز هستهای باشد؛ بااینحال، در یک لایه عمیقتر باید عنوان کرد تشدید جنگ اوکراین و مناسبات تهران - مسکو نیز از دیگر پارامترهای مهم برای تحریک اروپا و آمریکا در راستای بازی با واژه فعالکردن مکانیسم ماشه خواهد بود.
ادامه مطلب۱۸ اردیبهشت مقارن با تاریخ شمسی، پنجمین سالگرد خروج ایالات متحده از برجام بود. همهچیز بیش از ۱۱ دقیقه طول نکشید؛ ۱۱ دقیقه نطق دونالد ترامپ برای خروج آمریکا از توافق هستهای و بازگشت تحریمها. این اقدام رئیسجمهور سابق ایالات متحده سلسله تحولاتی را در عرصه دیپلماتیک آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و همچنین اعضای ۱+۴ شکل داد که دامنه آن بر مناسبات منطقهای و جهان اثرگذار بود و کماکان هم شاهد تداوم این آثار هستیم. پس از انفعال، خودداری و اصطلاحا «صبر استراتژیک یکساله»، ایران هم در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ در پنج گام، کاهش تعهدات هستهای را اجرائی کرد.
ادامه مطلباخبار تأییدنشدهای از احتمال سفر امروز چهارشنبه هیثم بنطارق آلسعید، پادشاه عمان به ایران خبر داد. البته قبلتر هم قیس بنمحمد الیوسف، وزیر صنعت، تجارت و توسعه سرمایهگذاری عمان، روز یکشنبه هفته جاری در دیدارش با محمد مخبر، معاون اول رئیسجمهور بدون ذکر تاریخ دقیق از احتمال سفر قریبالوقوع پادشاه عمان به ایران خبر داده بود.دیروز (سهشنبه) در حالی خبر سفر سلطان عمان به تهران مطرح شد که شنبه هفته جاری شاهد حضور جیک سالیوان در عربستان سعودی بودیم؛ سفری که در یک گزاره تحلیلی میتواند به تشدید تحرکات دیپلماتیک میانجیگرایانه مسقط منجر شود.
ادامه مطلبسفر سلطان عمان به تهران، تنها یک دید و بازدید معمول میان مقامهای بلند پایه دو کشور همسایه نخواهد بود. این سفر از آن رو مهم است که حلقهای از زنجیره رخدادهای سیاسی و بلکه ژئوپلتیک در هفتههای اخیر در منطقه خاورمیانه را شامل میشود. «هیثم بن طارق آل سعید» در این سفر آیا آخرین بخت خود را برای میانجیگری در روابط تهران و غرب به آزمون میگذارد؟ یا تنها حامل پیامی از جانب غرب است که در صورت هرگونه تصمیم تهران، چشمانداز آتی این روابط پر تنش را در ماههای سرنوشت ساز پیشرو ترسیم میکند؟
ادامه مطلبگویا اعتراضات گسترده مخالفان کودتای قضائی بی بی در هجده هفته متوالی کار خود را کرد و برخی رسانه های صهیونیست از مرگ اصلاحات قضایی نتانیاهو خبر می دهند. در محافل غیررسمی صهیونیستی عنوان شده که به نظر می رسد طرح اصلاح قوه قضائیه از سوی دولت بنیامین نتانیاهو، مُرده است. شبکه «کان» رژیم صهیونیستی در گزارش جمعه شب خود به نقل از مسئولانی در ائتلاف حاکم بدون اینکه نام آنها را بگوید، اعلام کرد، حتی یاریو لوین، وزیر دادگستری رژیم صهیونیستی که طرح اصلاح دستگاه قضایی را تدوین کرده است و یکی از مشتاقان این طرح است، در جلسات غیرعلنی میگوید دیگر نمیتوان به تصویب آن پرداخت.
ادامه مطلب