مطالب مرتبط با کلید واژه

کشورهای عربی


توهمِ جایگزینی هرمز
چرا هیچ کریدوری هنوز توان حذف تنگه هرمز از ژئوپلیتیک انرژی جهان را ندارد؟

توهمِ جایگزینی هرمز

سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در فضای رسانه‌ای، گاه چنین القا شد که اهمیت هرمز در حال کاهش است و کشورهای عربی خلیج فارس طی سال‌های اخیر خود را برای «جهانِ پساهرمز» آماده کرده‌اند. اما بررسی دقیق ظرفیت‌ها، محدودیت‌های فنی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی این پروژه‌ها نشان می‌دهد که فاصله‌ای جدی میان «کاهش نسبی وابستگی به هرمز» و «جایگزینی واقعی هرمز» وجود دارد. 

ادامه مطلب
شوک جنگ ایران به خاورمیانه
رقبا صلح را ترجیح دادند

شوک جنگ ایران به خاورمیانه

آندریاس کریگ، دانشیار کالج کینگز لندن، گفت که کشورهای خلیج فارس از میزان محافظت واشینگتن از اسرائیل در برابر پهپادها و موشک‌های ایران، علی‌رغم تریلیون‌ها دلار سرمایه‌گذاری خلیج فارس که به ایالات متحده سرازیر شده است، شوکه شده‌اند.

ادامه مطلب
بازی بزرگ قدرت‌ها در خاورمیانه
از بن‌بست جنگ تا مهندسی بحران جهانی

بازی بزرگ قدرت‌ها در خاورمیانه

عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: شکست مذاکرات دور اول که از ابتدا به دلیل عدم هم‌خوانی خواسته‌ها و شروط طرفین قابل پیش‌بینی بود همراه با طرح موضوع محاصره تنگه هرمز و این ادعا که آمریکا به این گذرگاه حیاتی نیازی ندارد، ماهیت بحران را از یک نگرانی صرفاً آمریکایی، به معضلی فراگیر برای اروپا و جهان عرب تبدیل کرده است.

ادامه مطلب
چارچوب ایران، آینده امنیت خلیج فارس و بحران انرژی
گذار از تقابل به نظم نوین

چارچوب ایران، آینده امنیت خلیج فارس و بحران انرژی

علی رحیمی‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران با آگاهی از هزینه‌های جنگ و نیز نقاط قوت راهبردی خود، چارچوبی چهارگانه را برای هر گونه مذاکره یا پایان بحران تعریف کرده است که این چارچوب نه خواسته‌ای تاکتیکی، بلکه خطوط قرمز راهبردی محسوب می‌شود و هرگونه ترتیبات امنیتی جدید در منطقه باید بر اساس آن شکل بگیرد. 

ادامه مطلب
چرا روسیه فقط سوختن ایران را می‌بیند
صرفا محکوم کردن بدون کمک موثر

چرا روسیه فقط سوختن ایران را می‌بیند

مسکو ممکن است به متن معاهده که شامل بند دفاع متقابل نمی‌شود، وفادار مانده باشد، اما این معاهده برای کمک به یک شریک کلیدی در خاورمیانه و یک هم‌دست مهم در جنگ پوتین علیه اوکراین، کار چندانی انجام نداده است.

ادامه مطلب
منطق قدرت در کشورهای حاشیه خلیج فارس
اقتصادهای کوچک و ظهور نفوذ اقتصادی

منطق قدرت در کشورهای حاشیه خلیج فارس

عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این کشورها با وجود جمعیت محدود و وسعت جغرافیایی اندک، توانسته‌اند از طریق بهره‌گیری از منابع مالی و سیاستگذاری اقتصادی هدفمند، موقعیت خود را در نظام منطقه‌ای و حتی جهانی ارتقا دهند. مازاد درآمدهای انرژی، ذخایر ارزی گسترده و تراز مثبت حساب جاری به این کشورها امکان داده است که به سرمایه‌گذاران مهم در اقتصاد جهانی تبدیل شوند.

ادامه مطلب
چرا دولت‌های خاورمیانه علیه حمله آمریکا به ایران لابی می‌کنند؟
ترس از اسرائیل و آینده منطقه

چرا دولت‌های خاورمیانه علیه حمله آمریکا به ایران لابی می‌کنند؟

امروز، با چشم‌انداز واقعی اقدام نظامی ایالات متحده علیه ایران، کشورهای منطقه دیپلماسی پرانرژی را برای منصرف کردن ایالات متحده از حمله دنبال می‌کنند. عمان، قطر و ترکیه همگی تلاش‌های خود را برای میانجیگری افزایش داده‌اند. عربستان سعودی و مصر نیز از کاهش تنش و دیپلماسی حمایت کرده‌اند. چه چیزی این تغییر چشمگیر را توضیح می‌دهد؟

ادامه مطلب
پیامدهای جنگ احتمالی ایران و امریکا برای کشورهای منطقه
امنیت دریانوردی و انرژی مهمترین دغدغه است

پیامدهای جنگ احتمالی ایران و امریکا برای کشورهای منطقه

همزمان با افزایش تنش‌ها میان واشنگتن و تهران برخی کشورهای عضو شورای همکاری مخالفت خود با اقدام نظامی امریکا علیه ایران را اعلام کردند. کارشناسان بر این باورند که هرگونه اقدام نظامی می‌تواند پیامدهای زیادی برای کشورهای شورای همکاری به دنبال داشته باشد که اولین تهدید، امنیت دریانوردی و انرژی به ویژه در تنگه هرمز است.

ادامه مطلب
هجینگ رکن گمشده سیاست خارجی ایران
سیاستی که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از آن بهره می‌برند

هجینگ رکن گمشده سیاست خارجی ایران

رستم ضیائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نمونه موفق رویکرد هجینگ در سال‌های اخیر در میان قدرت‌های میانه، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و امارات هستند. این کشورها به طور آشکار تمایل بیشتری به گشایش روابط با کشورهای غیرغربی نشان داده‌اند و در راستای تقویت مصون سازی اقتصادی و امنیتی خود، درحال توسعه همکاری های چندجانبه با قدرت های آسیایی هستند.

ادامه مطلب
نگاهی تحلیلی به پیامدهای درخواست کاهش بُرد موشکی توسط آمریکا و هم‌پیمانانش
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش اول)

نگاهی تحلیلی به پیامدهای درخواست کاهش بُرد موشکی توسط آمریکا و هم‌پیمانانش

فریدون علی‌مازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: توسعه‌ی موشک‌های بالستیک/ پرتابیک و کروز نه تنها یک انتخاب نظامی، بلکه پاسخی ضروری به ترکیب نامتوازن قدرت در منطقه و فقدان حمایت‌گر خارجی برای امنیت ایران بوده است.

ادامه مطلب
اقدامی که هدف از آن تهدید ایران است
زمینه های همگرایی اعراب با رژیم صهیونیستی

اقدامی که هدف از آن تهدید ایران است

محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بدون آگاهی و شناخت تحولات سیاسی،اجتماعی و بین المللی اواسط قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم در رابطه با مسئله فلسطین و اعراب نمی توان به درک صحیحی از ریشه های بحران در خاورمیانه کنونی نائل آمد. فضای امنیتی و روانی خاورمیانه با گذشت بیش از هفت دهه از موجودیت رژیم صهیونیستی ،همچنان متاثر از تشکیل دولت اشغالگر اسرائیل است.به همین جهت شناخت این رژیم و آگاهی از سیاست ها و راهبردهای آن بسیار ضروری می باشد. رژیم صهیونیستی به دنبال توسعه راهبرد امنیتی از شامات به منطقه خلیج فارس است تا از کشورهای عرب خلیج‌ فارس به ‌عنوان سپر امنیتی در برابر ایران استفاده کند .کشورهای عربی دنباله رو سیاست های غرب از اراده و استقلال رأی برخوردار نیستند و گوش به فرمان ایالات متحده آمریکا هستند . در بحرین و امارات منحده عربی خانواده خاصی از صد سال پیش در آنجا حکومت می‌کنند و تصمیم‌گیری‌ها در خصوص مسائل کشور و روابط خارجی بصورت خانوادگی و فردی است و مردم هیچ نقشی در تصمیم گیری ندارند.

ادامه مطلب
تحولات خاورمیانه، ایران را به کدام سو می‌برد؟
تلاش‌های شرکت سهامی خاص

تحولات خاورمیانه، ایران را به کدام سو می‌برد؟

محمود سریع القلم در یادداشتی می‌نویسد: عموم کشورهای مسلمان منطقه با ایران «ملاقات و گفت‌وگو» می‌کنند ولی عضو شرکت سهامی خاص (غرب، اسرائیل، عموم کشورهای عربی و سنتکام) هستند که می‌خواهد بنیادگرایی را به سرنوشت کمونیسم دچار کند.

ادامه مطلب
سه‌راهی خاورمیانه
تداوم بحران، قطبی‌سازی یا جهش به امنیت درون‌زا؟

سه‌راهی خاورمیانه

فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جنگ غزه، فرسایشی شدن بحران‌های سوریه و یمن، رقابت رو‌به‌افزایش ایران و اسرائیل، بی‌ثباتی ساختاری در عراق و لبنان و شکنندگی نظم امنیتی در خلیج فارس، فضایی از ناامنی پایدار ایجاد کرده‌اند. این وضعیت نه فقط کشورهای منطقه، بلکه قدرت‌های جهانی را نیز به بازنگری در سیاست‌های خود نسبت به خاورمیانه واداشته است.

ادامه مطلب
بلاکچین در معادلات تجاری خاورمیانه و آفریقا
آنچه کشورهای عربی پیشتاز آن شده‌اند

بلاکچین در معادلات تجاری خاورمیانه و آفریقا

هستی عظیمی بهنمیری و خدایار سعید وزیری در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: بازار جهانی بلاکچین در زنجیره تأمین، طبق گزارش Allied Market Research، در سال ۲۰۲۴ ارزشی معادل ۲٫۴ میلیارد دلار داشته و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۴ به ۹۵٫۳ میلیارد دلار برسد — رشدی با نرخ ترکیبی سالانه ۴۴٫۵ درصد. این رشد انفجاری، تنها یک آمار نیست؛ نشانه‌ای از یک تغییر پارادایم در نحوه‌ی مدیریت جریان کالا، اطلاعات و ارزش در جهان است.

ادامه مطلب
بازگشت بلوک ژئواستراتژیک اسلام به صحنه قدرت
ناتوی اسلامی:

بازگشت بلوک ژئواستراتژیک اسلام به صحنه قدرت

دکتر احمد رشیدی‌نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیت این است که جهان اسلام یک بلوک ژئواستراتژیک قدیمی، پیوسته و بالقوه قدرتمند است که به دلیل منابع عظیم انرژی، موقعیت‌های ژئوپلیتیک ارزشمند، و اشراف بر آبراه‌ها و تنگه‌های استراتژیک بین‌المللی، از توانایی به چالش کشیدن سایر قدرت‌ها بلوک‌های ژئواستراتژیک را داراست.

ادامه مطلب
امارات، «بچه پولدار ننر» کشورهای عربی
کشوری که همه از رفتارهایش به ستوه آمده‌اند

امارات، «بچه پولدار ننر» کشورهای عربی

سید علی موسوی خلخالی می‌نویسد: امارات در حالی سیاست ایذایی خود را علیه کشورهای دیگر در منطقه پیش گرفته که اکنون برای اکثریت کشورهای عربی و اسلامی این کشور همانند «بچه پولدار مغرور بدعنق» شناخته می‌شود که از هر ابزاری برای پیشبرد اقدامات ایذایی خود استفاده می‌کند. 

ادامه مطلب
غیبت عزتمندانه ایران در شرم‌الشیخ
تدبیر هوشمندانه در برابر نمایش وابستگی

غیبت عزتمندانه ایران در شرم‌الشیخ

سعیدرضا طاهرخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: غیبت ایران در شرم‌الشیخ، مصداق عینی همین درک ژرف از سیاست جهانی بود. در شرایطی که برخی دولت‌های منطقه برای گرفتن تأیید و حمایت امنیتی واشینگتن صف کشیده بودند، تهران انتخاب کرد که عزت ملی خود را در گرو لبخند قدرت‌های بزرگ نگذارد.

ادامه مطلب
خانه امن پوشالی مقابل اسرائیل فروپاشید
کاشت و برداشت طوفان‌های ژئوپلیتیک توسط کشورهای عربی

خانه امن پوشالی مقابل اسرائیل فروپاشید

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: روند رویدادهای دو سال گذشته به گونه‌ای پیش رفته بود که کارشناسان منطقه ادعا داشتند که ایران بازنده بزرگ بوده و طوفان‌های ژئوپلیتیکی با اجرای مستقیم اسرائیل، برسازی وضعیت "ایران برهنه" و احساس امنیت، برتری رقیبان و دشمنان ایران را سبب شده است. همه بازیگران به‌ویژه دولت‌های عرب جنوب خلیج فارس و همچنین ترکیه از روند برهنگی ایران مقابل دشمنان، خشنود بودند و در توهم موفقیت طوفان‌زایی خود بودند که به ناگاه تمام انگاره پیروزی راهبردی آنان از هم فروپاشید.

ادامه مطلب
یاغی‌گری اسرائیل از غزه تا دوحه
توحش به خارج از حدود رسیده است

یاغی‌گری اسرائیل از غزه تا دوحه

جمیله کدیور در یادداشتی می‌نویسد: ترور نافرجام در دوحه صرفاً حمله‌ای علیه رهبران حماس نبود، بلکه تلاشی بود برای خنثی‌سازی هرگونه مسیر سیاسی، تقویت مسیر جنگ و جلوگیری از آتش‌بس.

ادامه مطلب
غرب آسیا پس از حمله رژیم صهیونیستی به قطر
برای اسرائیل هیچ چیز مهم نیست

غرب آسیا پس از حمله رژیم صهیونیستی به قطر

محمدعلی مهتدی در یادداشتی می‌نویسد: حمله غیرمترقبه رژیم صهیونیستی به قطر با هدف ترور رهبران حماس، زلزله‌ای سیاسی در منطقه ایجاد کرده و موجی از موضع‌گیری‌ها و تحلیل‌ها را در محافل سیاسی به راه انداخته است.

ادامه مطلب
ناتوی اسلامی؛ رؤیایی در ژئوپلیتیک خاورمیانه
تهدیدها کشورها را به هم می‌رساند؟

ناتوی اسلامی؛ رؤیایی در ژئوپلیتیک خاورمیانه

عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نگاه نخست، شرط اساسی برای شکل‌گیری هر اتحاد نظامی، وجود تعریف واحد از تهدید مشترک است. در جهان اسلام اما هیچ اجماع روشنی در این زمینه وجود ندارد. هر بازیگر بر اساس موقعیت جغرافیایی، تاریخچه منازعات و اولویت‌های امنیتی خود، برداشت متفاوتی از تهدیدات دارد.

ادامه مطلب
ناتوی عربی تشکیل خواهد شد؟
بعد از حمله اسرائیل به قطر

ناتوی عربی تشکیل خواهد شد؟

ایده ایجاد نیروی مشترک عربی یا ناتوی عربی پس از حمله رژیم صهیونیستی به دوحه و عدم وجود عامل بازدارنده در برابر حملات این رژیم بار دیگر بر سر زبان‌ها افتاده و این بار بیش از گذشته ضرورت آن احساس می‌شود.

ادامه مطلب
نقض خطوط قرمز
حمله ۹ سپتامبر اسرائیل به قطر و چشم‌انداز خاورمیانه

نقض خطوط قرمز

سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اسرائیل با این حمله عملاً مرزهای سنتی درگیری با گروه‌های مقاومت فلسطینی را شکست و نشان داد که اکنون می‌تواند حتی در قلب کشورهای عربی با ثروت  فراوان و دارای روابط نزدیک با آمریکا، دست به عملیات نظامی بزند.

ادامه مطلب
شوک امنیتی حمله اسرائیل به قطر؛ ریشه ها و پیامدها
۱۰ پیامدی که قابل پیش‌بینی است

شوک امنیتی حمله اسرائیل به قطر؛ ریشه ها و پیامدها

سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بی عملی شورای همکاری خلیج فارس در قبال این تجاوز آشکار؛ تایید ضمنی این تجاوز توسط ترامپ و حمایت لفظی انگلستان و فرانسه از قطر؛ کلیت واکنش ها در برابر اسرائیل بود. حمله اسرائیل اگرچه به زعم خود حمله به مقر رهبران حماس بود اما زنگ خطرِ امنیت کشورهای خلیج فارس را به صدا درآورد.

ادامه مطلب
قلمرو گستری رژیم اسرائیل در اقلیم جهان عرب
فراتر از نیل تا فرات

قلمرو گستری رژیم اسرائیل در اقلیم جهان عرب

محمدرضا عبداله‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: رژیم اسرائیل از بدو تولد خود به طور عامدانه از ترسیم مرزها، به علت توسعه طلبی جغرافیایی، سرباز زده است. به عبارتی اسرائیل یک رژیم سیاسی بدون مرز است و این سیالیت مرزی، ریشه در نوستالژی آئین یهود و ارض موعود دارد. 

ادامه مطلب
نتانیاهو؛ «اسرائیل بزرگ» و جنگ آخرالزمان
تنها یک راه وجود دارد

نتانیاهو؛ «اسرائیل بزرگ» و جنگ آخرالزمان

محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در واقع یک راه بیشتر وجود ندارد و آن مقاومت است. تشکیل یک ائتلاف قدرتمند منطقه ای برای مقابله با توهمات ویرانگردارودسته نتانیاهو و حامیانش می تواند این طرح را به شکست بکشاند.

ادامه مطلب
تلاشی برای بازی در زمین دشمن
تاریخچه تلاش‌ها برای خلع سلاح حزب‌الله؛ از سازمان ملل تا طرح عبری_عربی_غربی

تلاشی برای بازی در زمین دشمن

علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: درحالی‌که ارتش لبنان از دادن هرگونه تضمین به حزب‌الله مبنی بر عدم ترور فرماندهان (مانند سال ۲۰۰۸) و نیروهای این گروه توسط رژیم صهیونسیتی ناتوان است؛ عدم اقدام مؤثر ارتش لبنان برای درگیری با رژیم صهیونسیتی برای آزادسازی پنج نقطه لبنان تحت اشغال این رژیم و همکاری ارتش لبنان با رژیم صهیونسیتی مبنی بر عقب‌نشینی رژیم صهیونسیتی از خاک لبنان مشروط بر خلع سلاح حزب‌الله توسط ارتش و دولت لبنان، سوءظن‌های بسیاری را در سران حزب الله نسبت به حسن نیت ارتش و دولت لبنان باعث شده است. 

ادامه مطلب
درس‌هایی از دشمنی فراگیر تا روابط راهبردی اسرائیل و اعراب!
هنر جنگ در قرن ۲۱

درس‌هایی از دشمنی فراگیر تا روابط راهبردی اسرائیل و اعراب!

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: روند ۸۰ سال روابط اسرائیل و اعراب از یک دشمنی فراگیر، اشغال سرزمین و جنگ‌های خسارت‌بار تا روابط اقتصادی و تجارت پنهان که گذاری ایمن و کم هزینه به عادی سازی روابط سیاسی و شکوفایی دیپلماسی عبری و عربی را در برگرفته، هنر جنگ قرن ۲۱ و بقا در جهان برآشفته کنونی است که بر اساس مشارکت اقتصادی و تجاری دو دشمن پیشین و دو شریک امروز نمایان و تفسیر می‌شود.

ادامه مطلب
موقعیت سخت کشورهای عربی خلیج فارس بعد از جنگ ۱۲ روزه
اسرائیل کشورهای عربی را بیش‌از‌پیش نگران کرده است

موقعیت سخت کشورهای عربی خلیج فارس بعد از جنگ ۱۲ روزه

در واقع، در طول جنگ ۱۲ روزه، هر شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) نگرانی خود را از سرایت خشونت به سرزمین‌های خود ابراز کردند، اسرائیل را به شدت محکوم کردند و بر موضع بی‌طرفانه‌ی خود تأکید کردند. این محکومیت‌ها – از جمله از سوی کشورهایی که امضاکننده‌ی پیمان ابراهیم هستند – نشان‌دهنده‌ی همسویی با تهران نبود، بلکه تمایل آشکار آنها برای حفظ امنیت خود و ارسال پیام عدم دخالت بود.

ادامه مطلب
چارچوب همکاری‌های امنیت منطقه‌ای
با تکیه بر عوامل همگرایی

چارچوب همکاری‌های امنیت منطقه‌ای

فرزاد محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ایجاد یک چارچوب همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای بر اساس عوامل همگرایی، با الگوبرداری از مدل‌های موفق، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای کشورهای منطقه است. خاورمیانه به‌عنوان مهد تمدن‌ها، از پیشینه و تاریخ غنی برخوردار است، لذا یافتن عوامل همگرایی چندان دشوار نیست و تنها به بازتعریف گفتمان‌های سیاسی بر اساس این عوامل نیازمند هستیم.

ادامه مطلب