اقلیم کردستان عراق

عقب‌نشینی جایگاه اقلیم کردستان

از قطب دیپلماسی به‌سوی بحران داخلی جدید

هیمن سعید مصطفی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اربیل در سال‌های گذشته نقشی فراتر از یک پایتخت منطقه‌ای داشت؛ نقش میانجی میان گروه‌های سیاسی عراق و کانال ارتباطی با بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی. اقلیم تلاش می‌کرد خود را به‌عنوان قطبی برای دیپلماسی، تجارت و جذب سرمایه‌گذاری خارجی معرفی کند و به موتور توسعه اقتصادی شمال عراق تبدیل شود. اما امروز دغدغه بخش بزرگی از شهروندان دیگر جذب سرمایه‌گذار یا رشد تجاری نیست؛ نگرانی اصلی، حفظ موجودیت ساختار حکمرانی اقلیم و پرهیز از تکرار تجربه جنگ داخلی دهه ۱۹۹۰ است.

ادامه مطلب

گروه‌های مسلحی که مدعی هستند

نسبت حقوق بشر و ترور مخالف

احسان هوشمند در یادداشتی می‌نویسد: این نخستین باری نیست که سازمان‌ها و گروه‌های سیاسی مستقر در خارج از کشور بر حقوق بشر و حق اساسی حیات تأکید می‌کنند و بر مبنای آن به نقد و رد رویکردهای جاری توسط سیستم سیاسی مستقر می‌پردازند بلکه این دست سازمان‌ها در دهه گذشته همواره بر حقوق بشر پرداخته و رویه خود را در راستای تعمیق ارزش‌های مرتبط با حقوق بشر ارزیابی کرده‌اند.

ادامه مطلب

ظرفیتی که می‌تواند موثر واقع شود

اقلیم کردستان در میانه منازعه ایران و امریکا

تحلیلگران بر این باورند که اقلیم کُردستان عراق به ریاست «نیچیروان بارزانی» در پی آن است تا خود را به عنوان میانجی منطقه‌ای توانمندی مطرح کند. این اقلیم از شبکه روابط متوازن با ایالات متحده، ایران، ترکیه و دولت مرکزی عراق بهره می‌برد و در عین حال، از پیشینه‌ای سیاسی برخوردار است.

ادامه مطلب

استرداد سران تجزیه‌طلب

عراق بین تعهد حقوقی و چالش اقلیم

پژوهشگر مسائل منطقه و تروریسم با تشریح تعهدات عراق بر اساس توافقنامه امنیتی و مواد قانون اساسی این کشور، تأکید کرد که عدم استرداد یا محاکمه سران گروه‌های پژاک، کومله، دموکرات و پاک می‌تواند نقض معاضدت قضایی تلقی شود و مشروعیت حاکمیت بغداد را زیر سؤال ببرد.

ادامه مطلب

خلع سلاح، اخراج، استرداد

سه انتظار کلیدی ایران از بغداد و اربیل

باقر حکیم در گفت‌وگو با دیپلماسی ایرانی می‌گوید: از دیدگاه تهران، خلع سلاح کامل شبه نظامیان مسلح کُردی مستقر در مرز، اخراج آنها از مناطق مرزی و استرداد سران تحت تعقیب، سه ستون اصلی توافقنامه امنیتی به شمار می‌روند.

ادامه مطلب

علی الزیدی و معادله دشوار حاکمیت

نخست‌وزیر زیر ذره‌بین بازیگران شیعی

غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در ساختار پیچیده و چندلایه سیاسی عراق، دوام هر دولت تا حد زیادی به میزان توانایی آن در حفظ توازن میان نیروهای اثرگذار داخلی و بیرونی وابسته است؛ بنابراین هرگونه خروج محسوس از این موازنه می‌تواند زمینه‌ساز افزایش فشارهای سیاسی، محدودیت‌های اجرایی و تشدید اصطکاک منجر به شعله‌ور شدن دامنه اختلافات با بازیگران بانفوذ شود.

ادامه مطلب

خنثی‌سازی نقشه پیاده‌نظام آمریکا و اسرائیل

مهار توطئه سوریه‌سازی از ایران

محمدمهدی ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحلیل‌های رسانه‌های بین‌المللی و گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که ترامپ مستقیماً با رهبران این گروهک‌ها ارتباط برقرار کرد و نتانیاهو نیز ایده استفاده از نیروهای کُردی ضدایرانی را برای براندازی و ایجاد منطقه حائل پیشنهاد داد.

ادامه مطلب

نکاتی حائز اهمیت

گروه‌های مسلح مستقر در اقلیم کردستان عراق چه می‌خواهند؟

احسان هوشمند در یادداشتی می نویسد: استفاده ابزاری آمریکا و اسرائیل از گروه‌های مسلح قومی مستقر در اقلیم کردستان عراق ازجمله گمانه‌زنی‌هاست که در رسانه‌های جمعی بین‌المللی دوباره و با ابعاد بیشتری مورد توجه قرار گرفته است. هرچند در روزهای گذشته پس از چند نوبت تغییر در گفتار ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا گفت علاقه‌مند به استفاده از ابزار سازمان‌های مسلح کرُدی نیست و وزیر امورخارجه ترکیه نیز به‌صراحت از تلاش این کشور برای راضی‌کردن آمریکا مبنی بر استفاده‌نکردن از این اهرم پرهزینه در سطح منطقه‌ای پرده برداشت.

ادامه مطلب

حق دفاع مشروع محفوظ است

ائتلاف گروهک‌های کُردی در خاک عراق

محمد مهدی ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در اقدامی که بار دیگر ماهیت تجزیه‌طلبانه و تروریستی برخی گروهک‌های مسلح را آشکار ساخت، هیأتی از پژاک با کمیته مرکزی کومله زحمتکشان کردستان در اقلیم کردستان عراق دیدار و گفت‌وگو داشتند. امیر کریمی و آهوان چیاکو با نام واقعی خداداد مرتضایی از چهره‌های کلیدی پژاک نیز در این نشست حضور داشتند.

ادامه مطلب

از تاکتیک به استراتژی

تغییر رویکرد امریکا به کردستان عراق

سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: امریکا تاکنون در عراق بازی دوگانه‌ای در قبال دولت مرکزی و کردها ایفاء کرده است. کردهای عراق از سال ۱۹۹۱ به یک متحد قابل اعتنا برای آمریکا بدل شده‌اند. ایران و آمریکا از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳ یعنی زمان سقوط صدام درباره حمایت از کردهای عراق در مقابل حکومت مرکزی بغداد اشتراک نظر داشتند و هر دو کشور با حمایت‌های خود سبب تقویت هویت کردی به عنوان بازیگر متمایز شدند.

ادامه مطلب

مشکلات عریض و طویلی که سایه انداخته است

خطرها و تهدیدهای امنیتی بر امنیت اقلیم کردستان

همین سعید مصطفی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اقلیم کردستان که صاحب دولت مستقل نیست، به دلیل موقعیت جغرافیایی، رقابت‌های داخلی و دخالت کشورهای همسایه، با چندین خطر بزرگ داخلی و خارجی روبه‌رو شده است.

ادامه مطلب

از میدان نبرد تا پل ارتباطی

عراق چگونه می‌تواند به شبکه‌ای برای امنیت منطقه‌ تبدیل شود؟

نیکولای ملادینوف، دیپلمات کهنه‌کار بلغاری و نماینده ویژه پیشین سازمان ملل در عراق، در یک تحلیل راهبردی با اتکا به تجربیات مستقیم خود در این کشور، بر این باور است که آزمون اصلی برای دولت جدید پس از انتخابات، تبدیل کردن عراق از یک صحنه نبرد بین رقبا و دشمنان به یک «پل ارتباطی» منطقه‌ای است.

ادامه مطلب

کش‌مکش‌ها و انتظاراتی که در پیش است

انتخابات عراق و بازیگران و بازیگردانان صحنه سیاسی

علی موسوی خلخالی می‌نویسد: این انتخابات می‌تواند بسیاری از تعریف‌های سیاسی و موازنه‌های قدرت عراق را تغییر دهد و صحنه‌ای جدید رقم بزند. بی‌شک مهمترین مرحله بعد از برگزاری انتخابات آغاز تلاش‌ها برای تشکیل دولت آینده است. دولتی که سرنوشت عراق را در دست خواهد داشت.

ادامه مطلب

باجگیری ترکیه و طالبان

ایران و سیاست «نفت در برابر آب» همسایگان

در تازه‌ترین تحولات خاورمیانه و به نقل از منابع عراق، رجب طیب اردوغان اعلام کرده است که در ازای صادرات روزانه نیم‌میلیون بشکه نفت از اقلیم کردستان عراق، یک میلیارد مترمکعب آب از سدهای ترکیه به سوی عراق رها خواهد شد. این توافق، در ظاهر معامله‌ای اقتصادی بین اربیل و آنکارا است اما در عمق خود، بخشی از استراتژی کلان ترکیه برای استفاده از آب به عنوان ابزار فشار ژئوپلیتیکی محسوب می‌شود که شاید بیشترین و جدی‌ترین آثار مخربش بر ایران بوده است که متأسفانه کماکان ادامه دارد.

ادامه مطلب

این دموکراسی هنوز به اصلاحات نیاز دارد

کش‌مکش‌ها و پیچیدگی‌های انتخابات عراق

بدون اصلاحات ساختاری، انتخابات عراق به جای اینکه ابزاری برای پاسخگویی شهروندان باشد، عرصه رقابت نخبگان باقی خواهد ماند. آنها همچنان ظاهری از انتخاب دموکراتیک را بدون ماهیت آن ارائه خواهند داد.

ادامه مطلب

سرگردانی یک خودگردانی

الگوی ناکارآمد فدرالیسم اقلیم کردستان عراق برای آسیای جنوب غربی

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: حکمرانی دو حزبی اقلیم کردستان عراق که به حکمرانی دو خاندانی مستقل در اربیل و سلیمانیه تبدیل شده، الگوی نامطلوب تغییرات سیاسی و ژئوپلیتیکی در منطقه است که به جای دولت خودمختار، حکمرانی سرگردان را شکل داده است.

ادامه مطلب

بازگشت ترکیه به اقلیم

تأثیر توافق بغداد و اربیل بر موازنه قدرت در عراق

اردشیر پشنگ در گفتگویی، توافق نفتی بغداد – اربیل را از ابعاد اقتصادی، سیاسی و ژئوپلیتیکی تحلیل کرد. وی با تأکید بر اینکه «این توافق در حال حاضر تنها یک توافق موقت است و طبق مفاد آن قرار است در سال ۲۰۲۶ بار دیگر مورد بازبینی قرار گیرد»، گفت: «هرچند این قرارداد در ظاهر گامی مثبت تلقی می‌شود و می‌تواند بخشی از مشکلات مالی اقلیم کردستان را برطرف کند؛ اما تجربه نشان داده است که روابط بغداد و اربیل همواره با نوسانات و بی‌اعتمادی‌های عمیق همراه بوده و نمی‌توان با قطعیت از موفقیت بلندمدت آن سخن گفت».

ادامه مطلب

عامل اقتصادی نقش اساسی دارد

ورود امریکا به کش‌مکش بغداد و اقلیم کردستان

تصمیم بغداد برای قطع بودجه اقلیم کردستان در ماه ژوئن پس از امضای قراردادهای توسعه گاز اقلیم کردستان با شرکت‌های مستقر در ایالات متحده HKN Energy و Western Zagros، سوالات جدیدی را در مورد اینکه آیا این رابطه به دوره جدیدی از خصومت وارد خواهد شد یا خیر، مطرح کرده است.

ادامه مطلب

زنگ خطر برای اقلیم کردستان عراق

خلع سلاح پ‌ک‌ک و پایان دوگانه «کرد خوب – کرد بد» در سیاست منطقه‌ای آنکارا

بیانیه عبدالله اوجالان و خلع سلاح پ ک ک، نه‌تنها یکی از طولانی‌ترین پرونده‌های امنیتی خاورمیانه را به‌طور رسمی بست، بلکه بخشی از دکترین امنیتی ترکیه را نیز بی‌موضوع کرد. در دهه‌های اخیر، آنکارا با تقسیم‌بندی کردها به دو دسته «کرد خوب» (همکار یا بی‌تهدید، عمدتاً در اقلیم کردستان عراق) و «کرد بد» (مخالف مسلح، مانند پ‌ک‌ک و شاخه‌های آن در سوریه) یک چارچوب توجیهی برای حضور نظامی، عملیات برون‌مرزی و تنظیم روابط با دولت‌های منطقه ایجاد کرده بود. 

ادامه مطلب

تداوم تهدید علیه ایران از خاک عراق

اعترافی خطرناک

تهدید امنیت ایران از خاک عراق به عنوان همسایه غربی، موضوعی نیست که بتوان با مسکوت‌گذاشتن آن یا اتکا به وعده‌های ناکارآمد به دنبال حل آن بود و به نظر زمان آن رسیده که باید با این پدیده با قاطعیت، شفافیت و با پشتوانه حقوقی برخورد شود.

ادامه مطلب

اقتضائات زیست در جهان مدرن

خاورمیانه، کرد‌ها و نوروز

محمدعلی دستمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: از جنگ جهانی نخست بدین سو، کرد‌ها همواره گوش به فرمان رهبران احزاب مختلفی بوده‌اند که به آن‌ها وعده‌های طلایی داده و خود را پیشمرگ و جانفدای ملت و خلق نامیده‌اند. اما در جهان امروز و در شرایطی که هر روستای دورافتاده‌ی کُردی در ایران و عراق و ترکیه و سوریه هم، چند جوان فارغ التحصیل ارشد و دکترا دارد و اغلب چوپان‌ها و دروگران هم گوشی هوشمند در دست دارند و از جام جهان بین اینترنت، دنیا را به راحتی نظاره می‌کنند، نمی‌توان با همان شیوه‌های مرسوم، اهمیت خودآگاهی مردم کُرد را نادیده گرفت و برای آن‌ها تصمیم‌گیری کرد.

ادامه مطلب

از نامه ترامپ تا میانجی‌گری روس‌ها

دیپلماسی پنهان؛ بین خطوط تحریم‌ها و مذاکرات بی‌صدا

در میانه فشارهای ایالات متحده بر ایران، دونالد ترامپ در مصاحبه‌ای با فاکس بیزنس اعلام کرد ‌نامه‌ای به رهبر عالی ایران نوشته و در آن ابراز امیدواری کرده است که تهران آماده مذاکره باشد. این اظهارات‌ به وضوح نشان‌دهنده رویکرد دوگانه کاخ سفید است که از یک سو از ابزار فشار حداکثری استفاده می‌کند و از سوی دیگر به دیپلماسی برای دستیابی به اهداف خود می‌پردازد. از زمان آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، سیاست فشار حداکثری شدت گرفته و تحریم‌های اقتصادی و امنیتی بیشتری علیه ایران وضع شده است. ترامپ همواره تأکید کرده که هدف نهایی ‌این فشارها، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و محدود‌کردن نفوذ منطقه‌ای آن است. واشنگتن امید دارد‌ با اعمال فشار و کاهش منابع مالی ایران، تهران را به پذیرش شرایط خود وادار کند. در این راستا، فشارهای وارد‌شده به‌عنوان ابزاری برای آغاز مذاکرات از موضع قدرت و دستیابی به یک توافق جامع‌تر با ایران به کار گرفته می‌شود.

ادامه مطلب

واکاوی اهمیت و آثار پیام عبدالله اوجالان بر معادلات کردی و مناسبات منطقه‌ای

فراخوان رهبر پ ک ک و تهدیدات آتی برای ایران و اقلیم/ مرگ اسطوره ای به نام اوجالان

احسان هوشمند در گفت وگویی اذعان دارد که اخبار و گزارشاتی منتشر شده اکنون بخشی از سلاح و تجهیزات از خاک سوریه به امتداد مرز با ایران منتقل شده است. پس مطمئناً معادلات منطقه بعد از انتشار پیام عبدالله اوجالان به نحوی می‌تواند امنیت ملی ایران را هم تحت الشعاع قرار دهد.

ادامه مطلب

استقبال منطقه ایو جهانی از فراخوان رهبر پ ک ک

پیام عبدالله اوجالان مبنی بر کنار گذاشتن سلاح، انحلال پ ک ک و نفی هر گونه حرکت جدایی طلبانه

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه با استقبال از فراخوان عبدالله اوجالان برای کنار گذاشتن سلاح، این تصمیم را گامی مهم در جهت نفی خشونت دانست. او تصریح کرد که «جمهوری اسلامی ایران از هر روندی که موجب توقف تروریسم و تقویت امنیت در کشور همسایه ترکیه شود، استقبال می‌کند و امیدوار است که این تحول در سطح منطقه نیز آثار مثبت به همراه داشته باشد.»

ادامه مطلب

نقش کردها در سیاست خارجی واشتنگن

پیروزی ترامپ و اثرات آن بر روابط آمریکا با کردها

در تحلیل آثار انتخابات آمریکا بر اقلیم کردستان، پذیرش این نکته است که این منطقه، به عنوان یک بازیگر فرعی و فروملی، تحت تأثیر پویایی‌های منطقه‌ای قرار دارد. به عبارت دقیق‌تر، تخاصم موجود میان ایران و آمریکا (و طبعا ایران و رژیم صهیونیستی)، رقابت‌های ایران و ترکیه در اقلیم کردستان عراق، تنش‌های امنیتی میان ایران و رژیم صهیونیستی در اربیل، روابط آمریکا و ترکیه درمورد کردهای سوریه و شرایط خاص قانونی اقلیم کردستان و حمایت تاریخی آمریکا از اقلیم کردستان، همه و همه بر اقلیم کردستان مؤثر است و البته به‌ نوعی از آن تأثیر می‌گیرد.

ادامه مطلب

آوارگان، سنجار و کرکوک مساله‌اند

نگرانی‌های اقلیم کردستان از سرشماری نفوس

دولت اقلیم کردستان از بغداد خواسته است قبل از آغاز سرشماری از عادی شدن اوضاع در مناطق مورد مناقشه اطمینان حاصل کند و قبل از انجام سرشماری راه حلی برای ساکنان آواره این مناطق پیدا کند.

ادامه مطلب

«نیچیروان بارزانی» در پنل کنفرانس سالانه انستیتوی «میری» MERI:

دیدار با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و سفر مسعود پزشکیان به اربیل فصل جدید روابط با ایران است

رئیس اقلیم کردستان عراق، در پنل کنفرانس سالانه انستیتوی پژوهشی خاورمیانه تحت عنوان «میری» The Middle East Research Institute (MERI) در شهر اربیل، درباره روابط با همسایگان خود گفت: سال گذشته توانستیم مشکلاتی را که با ایران داشتیم تا حدود زیادی برطرف کنیم. معتقدم بعد از سفری که بنده به تهران انجام دادم و دیدار و ملاقات با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی ایران و رئیس جمهوری «ابراهیم رئیسی» و سفر دکتر «مسعود پزشکیان» رئیس جمهوری جدید ایران به اربیل و بغداد، همچنین دومین سفر رئیس جمهوری ترکیه به اربیل، ثابت شد که در مرحله جدید و فصل تازه‌ای از روابط با همسایگان خود قرار داریم. 

ادامه مطلب

انتخابات اقلیم کردستان‌ زیر سایه فساد بارزانی ها و طالبانی و بحران اقتصادی

بسیاری از کردها امید به اصلاحات را به‌طور کامل از دست داده‌اند

بسیاری از رأی‌دهندگان کرد امید به اصلاحات را در اقلیم به‌طور کامل از دست داده‌اند و با توجه به تسلط طولانی‌مدت دو حزب بزرگ طالبانی و بارزانی بر ساختارهای قدرت و عرصه‌های سیاسی، به توانایی احزاب اپوزیسیون برای ایجاد تغییرات تردید دارند. همکاری سیاسی با دولت مرکزی هم یکی دیگر از موضوع‌های کلیدی انتخابات اخیر است. روابط اربیل و بغداد از زمان برگزاری همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان در سال ۲۰۱۷، به‌ویژه در مسائل مربوط به تقسیم درآمدهای نفتی و تخصیص بودجه، همواره پرتنش بوده است.

ادامه مطلب

دو پادشاه در اقلیمی نگنجند

دو خاندان قدرت در اقلیم کردستان

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: رقابت سیاسی و ستیز نظامی دو حزب دموکرات و اتحادیه میهنی بر سر کنترل و حکمرانی اقلیم کردستان، به‌ویژه با مرگ جلال طالبانی (مام جلال)، رهبر حزب اتحادیه میهنی و رئیس جمهوری اسبق عراق که سبب تمرکز قدرت در حزب دموکرات به رهبری مسعود بارزانی (کاک مسعود) شد، شدت گرفت و به تقسیم سیاسی، اجتماعی و نظامی اقلیم کردستان منجر شد.

ادامه مطلب

با وجود رقبای جدی

کار سخت ایران در بازار عراق

بهرام امیراحمدیان در یادداشتی می نویسد: وجود کشورهای رقیب منطقه ای در بازارهای عراق، جدیت بیشتر ایران برای حفظ بازارهای صادراتی به عراق را ضروری می سازد.

ادامه مطلب