
پیکره یک توافق بزرگ ترامپ در خاورمیانه
ایهود باراک، نخستوزیر پیشین اسرائیل، میگوید ممکن است دولت جدید آمریکا وارد گفتگوهای درهم بافته ای با پوتین درباره اوکراین، ایران و خاورمیانه شود.
ادامه مطلبایهود باراک، نخستوزیر پیشین اسرائیل، میگوید ممکن است دولت جدید آمریکا وارد گفتگوهای درهم بافته ای با پوتین درباره اوکراین، ایران و خاورمیانه شود.
ادامه مطلببه گفته خود ترامپ، او فقط به یک هفته زمان بیشتر در کاخ سفید نیاز داشت تا توافقی با ایران بدست آورد. او حتی گفته که به تیم بایدن توصیه کرده بود سریعاً توافقی با ایران منعقد کنند زیرا او «کشوری آماده برای توافق» را به دولت بایدن تحویل داده بود اما آنها نمیدانستند چگونه این کار را انجام دهند. اکنون، ترامپ فرصتی دوباره خواهد داشت.
ادامه مطلباسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اکنون که ایران با موجی سهمگین از چالشها و بحرانهای روزافزون در منطقه و جهان روبهرو شده، اصرار بر انگارههای آرمانی در سیاستگذاری خارجی بسیار خطرآفرین است. دوری از شعارزدگی و آرمانگرایی سیاستگذاری خارجی ایران در قالب شعارهایی مانند: "نه سازش – نه تسلیم" را میتوان روزنهای برای گذار از وضعیت بحران ژئوپلیتیک کنونی ایران در منطقه قلمداد کرد.
ادامه مطلبشرکای آمریکا در منطقه نسبت به بازگشت ترامپ امیدوار هستند. شاید این موضوع را بهطور علنی اعلام نکنند اما این حس پشت درهای بسته قابلمشاهده است. جو بایدن و تیم دیپلماتیکش، همانطور که آرون دیوید میلر در سپتامبر اشاره کرد، به بخشی از «چیدمان سیاسی» منطقه تبدیل شده بودند؛ همیشه حضور داشتند اما تا حد زیادی نادیده گرفته میشدند. این دوره بهسرعت در حال پایان یافتن است.
ادامه مطلبکوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: به قول آقای عراقچی ایران در آستانه یک «شرایط بحرانی» قرار دارد و واقعبینی حکم میکند که مقامات ما بر مبنای دادههای زمینی و نه فضایی درباره آن بیندیشند و به فکر راهحلی برای اجتناب یا عبور سالم از آن باشند.
ادامه مطلبجمهوریخواهان بر سر اینکه دولت بعدی تا چه حد باید علیه تهران تهاجمی عمل کند، اختلاف نظر دارند، در حالی که رئیسجمهور منتخب سیاست خارجی مبتنی بر "اول آمریکا" را دنبال میکند.
ادامه مطلببرای رهبران ایران، سیاستهای غیرقابل پیشبینی ترامپ و همچنین تمایل او برای دیده شدن بهعنوان یک معاملهگر ماهر، نشانههایی است که چه بسا دیپلماسی همچنان امکانپذیر باشد.
ادامه مطلبسید احمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در کشورمان تحلیلگران به تنگنای زمانی و فرصت محدود شکل گیری و آغاز بکار رسمی دولت جدید آمریکا پرداختهاند و بر این نظر هستند که در این فاصله امکان خوبی برای برقراری ارتباط با تیم جدید، انتقال دیدگاهها و تاثیرگذاری بر آنان وجود دارد که باید آن را مورد توجه قرار داده و طراحی لازم را انجام داد.
ادامه مطلبمریم خالقینژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در ماههای اخیر، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری منتخب آمریکا چندین وعده دیپلماتیک در مورد منطقه خاورمیانه داده است. این وعده ها طیفی از موضوعات، از همکاری اقتصادی گرفته تا اتحادهای امنیتی را شامل می شود که بی تردید نتیجه و ادامه سیاست های دولت قبلی ترامپ است.
ادامه مطلبکوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: با بازگشت ترامپ به قدرت سؤال اصلی این است که ایران چه سیاستی باید در پیش گیرد؟ تجربه چهار سال اول ترامپ میتواند برای دور دوم به کار آید. هنوز روشن نیست که چرا به رغم تماس مستمر ایران و آمریکا در سطح وزیر امور خارجه با آمدن ترامپ، به ویژه طی ۱۶ ماه اول و قبل از خروج او از برجام، مذاکرات متوقف شد.
ادامه مطلبوحید کریمی و علی موسوی خلخالی در یادداشت مشترکی می نویسند: ایران اگر تصمیم به مماشات یا مذاکره یا تذکر یا خواسته یا هشدار یا هر چیز دیگری، به ترامپ و دولت جدید امریکا دارد باید طی همین دو ماه یعنی تا قبل از ورود ترامپ به کاخ سفید دست به کار شود. سیستم امریکا این گونه است که بسیاری از تصمیمات و نقشهها در همین دو ماه گرفته میشود وقتی که در ۲۰ ژانویه که مساوی با D Day است، رئیس جمهوری جدید وارد کاخ سفید میشود اموراتی که از قبل تصمیم گیری شدهاند اجرایی می شوند.
ادامه مطلبمحمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: چنانکه دولت جدید ایران در وعده های خود مبنی بر تلاش برای رفع تحریمها و حل مشکلات سیاست خارجی برای ایجاد رفاه و توسعه در ایران صادق است، باید از این بزنگاه پیش آمده استفاده کند و مقامات دستگاه دیپلماسی نیز با فاصله گرفتن از شعارهای غیرواقعبینانه و تند روانه که برخی محافل سیاسی به آنها توصیه می کنند، اما تجربه گذشته نشان داده حاصلی جز نابودی منافع ملی کشور و افزایش تحریم و تهدید برای مردم ایران ندارد؛ از حالت انفعالی و وقت کشی خارج شده و به سرعت برای طراحی یک سیاست خارجی فعال، پویا و مبتکرانه اقدام کند.
ادامه مطلباشاره (به قلم مترجم): دو ماهنامه فرانسوی دیپلماسی در آخرین شماره خود در ماه نوامبر ۲۰۲۴ با انتشار مقاله مفصلی از دکتر برنارد هورکاد، استاد مطالعات ایران شناسی مرکز پژوهش های علمی فرانسه CNRS به تحلیل شرائط داخلی و خارجی ایران پرداخت که ترجمه ی آن تقدیم می شود. این مقاله به تاریخ ۲۲ اوت ۲۰۲۴ مصادف با اول شهریور ۱۴۰۳ پیش از شهادت سید حسن نصرالله و یحیی سنوار و حمله موشکی دوم ایران به اسرائیل و پاسخ آن به نگارش در آمده است.
ادامه مطلبپرستو بهرامی راد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: شاید پرونده ایران دیگر جزء اولویتهای سیاست خارجی آمریکا نباشد، اما این پرونده همچنان روی میز ترامپ خواهد بود.
ادامه مطلبمحمدرضا لشینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: آمریکا پس از انقلاب، تحریمهای اقتصادی و نظامی متعددی علیه ایران وضع کرد که به تشدید اختلافات و تنشها انجامید. نگرانیهای آمریکا و کشورهای غربی درباره برنامه هستهای ایران و احتمال دستیابی ایران به سلاح هستهای، یکی دیگر از عوامل اصلی تنشها بوده است. اختلافات در مورد سیاستهای منطقهای، به ویژه در عراق، سوریه و یمن، بر تنشها افزوده است. ایران نیز حمایت خود را از جبهه ی مقاومت در خاورمیانه (مانند حزبالله لبنان و حوثیها) اعلام کرده، در مقابل روابط نزدیک آمریکا با رژیم اسرائیل، به عنوان یک عامل دیگر در تشدید تنشها عمل کرده است. اما آیا به واقع عادی سازی رابطه با ایران، برای آمریکا اهمیت دارد؟
ادامه مطلباکبر فیجانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دشمنان از یک طرف با تحریم و کارشکنی های گوناگون از پیشرفت اقتصادی ایران مانع می شوند و از طرف دیگر نظام ایران را تنها مسبب معضلات معرفی می کنند و با سیاه نمایی و ایجاد نارضایتی درصدد هستند تا حد ممکن اقتدار کشور را کاهش دهند و شرایط را برای دخالت نظامی فراهم کنند.
ادامه مطلبچارچوب اصلی برای گفتوگوها - که شامل ایران، پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل و آلمان میشد - دیگر برای دستیابی به یک راهحل در زمان معقول مفید نیست. اکنون تهران ترجیح می دهد مستقیما با واشنگتن گفتگو کند.
ادامه مطلبدیپلماتها میگویند که تحریمهای آمریکا به دلیل معامله موشکی ایران با روسیه، احتمالاً تلاشهای رئیسجمهور مسعود پزشکیان برای بیرون آوردن کشور از انزوا را متوقف نخواهد کرد.
ادامه مطلبعلی رغم هشدار کشورهای اروپایی مبنی بر اینکه انتقال موشکهای بالستیک ایران به روسیه به «خط قرمز» در جنگ اوکراین نزدیک شده است، اما شدت تحریمهای اخیر کمتر از حد انتظار به نظر میرسد. اقدامات جدید عمدتاً بر بخش هواپیمایی کشوری ایران تأثیر میگذارد و ممکن است ماه ها طول بکشد تا اجرایی شوند.
ادامه مطلبمحمدحسین ملائک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ارزش استقلال کشور در حاشیه روابط خارجی تک محوری سال های اخیر قرار گرفته و احتیاج به بازسازی دارد. صادرات نفت و پتروشیمی در انحصارهای خاص محدود شده و خاصیت اهرمی سیاسی خود را از دست داده است. محور مقاومت متاسفانه در یک نبرد با پایانی نامشخص فرو رفته و نمی توان در مورد ظرفیت سیاسی آن اظهار نظر قطعی کرد. پرونده اتمی نیز درگیر تناقض متن برجام ۲۰۱۵ با شرایط فعلی پیشرفت های اتمی کشور است.
ادامه مطلبعلی موسوی خلخالی در یادداشتی می نویسد: در چنین وضعیتی دیپلماسی دولت چهاردهم نمی تواند بی محابا از مذاکرات هسته ای برای رفع تحریمها با غرب صحبت کند بدون آن که پایانی برای جنگ غزه متصور باشد. این صحیح است که آنچه در غزه می گذرد قتل عام فلسطینیها توسط رژیم صهیونیستی است اما اسرائیلیها کتمان نمیکنند که این نبرد را برای رویارویی نهایی با ایران هدفگذاری کردهاند. هدف آنها این بار یکسره کردن مساله امنیتی خود در منطقه است. بزرگترین مساله امنیتی اسرائیل در منطقه در حال حاضر ایران است. دولت اسرائیلی قصد دارد یک بار برای همیشه مشکل خود با ایران را حل کند و برای رسیدن به این هدف فلسطین را بهانه قرار داده است.
ادامه مطلبفرید زکریا در یادداشتی می نویسد: تقریبا با هر معیاری که بررسی کنیم، سیاست واشنگتن در قبال ایران شکست خورده است. هادی کحالزاده، پژوهشگری از دانشگاه برندایس Brandeis University، در مطالعهای دقیق به نتیجه مهمی رسیده است: "رژیمِ تحریمهای گسترده عواقب ناگواری برای طبقه متوسط ایران داشته و موجب شده است که آنها اعتماد خود را به سیاستمداران اصلاحطلبی که از دور جدید دیپلماسی حمایت کرده بودند، از دست بدهند. تندروهای ایرانی خروج آمریکا از توافق هستهای ۲۰۱۵ را دلیلی برای اثبات درستی نگاه خود در مخالفت با "گفت وگو به عنوان یک فریب" تبلیغ کردند. همانطور که شرکتهای اروپایی و دیگر شرکتهای بینالمللی خروج از ایران را آغاز کردند ... تندروها درهای کشور را به روی سرمایهگذاران چینی باز کردند و از منافع تجاری وفادار به خود خواستند که این خلاء را پر کنند."
ادامه مطلبعملیات نظامی اسرائیل در غزه نشان داده که نیروهای مسلح این کشور بدون دخالت مستقیم ایالات متحده به مقابله با نیروی جنگی قدرتمندی مانند حزبالله، که در تقریباً همه شاخصهای قدرت نظامی، از حماس برتر است، قادر نیستند. اما دخالت مستقیم نظامی ایالات متحده در جنگ حزبالله و اسرائیل هم، به طور حتم به رویارویی مستقیم با حزبالله و متحدانش، از جمله ایران، منجر خواهد شد.
ادامه مطلبدر پرتو تمایل فوری طرفین به جلوگیری از وخامت و تشدید بدون کنترل اوضاع، آنها به گفت وگوهای خود در عمان ادامه دادهاند تا از تشدید منطقهای در دنیای پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ جلوگیری کنند. در هر صورت، بازگشت به برجام پس از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در نوامبر دوباره مطرح خواهد شد، به ویژه با توجه به پیروزی پزشکیان در ایران و مهلت اکتبر ۲۰۲۵.
ادامه مطلباباصلت کبیری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: قدرت ملی کشور با پیروزی پرزیدنت پزشکیان، افزوده شده است. حمایت رهبری و مجلس نیز دست بالا را برای وی و برای کشور به همراه دارد. ترامپ نیز متوجه است که مردم با حاکمیت، آشتی دوباره کرده اند. لذا می طلبد نه دلواپس باشیم و نه متوهم.
ادامه مطلباسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: آنچه از سوی برخی کارشناسان و تحلیلگران ایرانی با عنوانهای تسمخرآمیز "ترور تروریست کت و شلوارپوش – تیر خوردن یک تروریست و ..." بیان شده، نگاهی سادهلوحانه به یک پدیده اثرگذار بر نظام جهانی بهویژه ایران در سالهای آینده است که از مشاهده و فهم مشتهای گره خورده و سخنان خشم آلود ترامپ، ناتوان هستند.
ادامه مطلببلینکن تصریح کرد که در هفتهها و ماههای اخیر، ایران در زمینه غنیسازی اورانیوم پیشرفت چشمگیری داشته است. او ترامپ را مسئول این وضعیت نگرانکننده دانست که از توافق هستهای خارج شده است. بلینکن گفت: «در حالی که به نظر میرسید ایران در رسیدن به سلاحهستهای حدود یک سال فاصله داشت اما اکنون این زمان به حدود یک هفته رسیده است. ما اکنون در شرایط مناسبی قرار نداریم.»
ادامه مطلبمحمدرضا لشینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ما در موضوع برنامه ی هسته ای، نیازمند یک تصمیم قاطع هستیم. این تصمیم می تواند سرنوشت ما را برای همیشه عوض کند و باعث شود تا دیگر هرگز در خبرها نشنویم که مقامات بلندپایه ی آمریکایی بیان کنند که «همه ی گزینه ها روی میز است.»
ادامه مطلبکنعانی در مورد واکنش اروپا و آمریکا به انتخاب رئیس جمهوری ایران، گفت: «اصل برگزاری انتخابات در ایران در یک بازه زمانی ۵۰ روزه بعد از شهادت رئیس جمهوری بود که یک موضوع بسیار مهم محل توجه برای تمامی کشورهای کوچک و بزرگ دنیا بود. بازخوردی که ما از این رخداد در فضای سیاسی و رسانهای میگیریم نشان دهنده اهتمام ویژه است و اینکه این رخداد بزرگ و رکورد ملت ایران در این بازه زمانی محدود چه میزان محل توجه و اعجاب برای دولتها و ملتها بوده است. متأسفانه آن پویایی لازم متناسب با ظرفیتهای موجود در رابطه ایران و اروپا را شاهد نیستیم. طبیعی است ایران در حوزه روابط خارجی، اروپا را به عنوان حوزه مهم محل توجه قرار داده است. سردی مناسبات یا عدم استفاده از ظرفیتهای موجود، نتیجه محاسبات غلط اروپا و یا فشارپذیری از ناحیه آمریکاست. اگر اروپا با نگاه مستقلانه در روابط با ایران عمل کند، حتماً شاهد ارتقای مناسبات خواهیم بود.»
ادامه مطلبنجفی در مورد برجام و مذاکرات رفع تحریمها، گفت: «مشکل برجام از زمانی شروع شد که دولت ترامپ از برجام خارج شد. در دولت دموکراتها در ادامه مذاکرات رفع تحریمها شاهد این بودیم که مذاکرات تقریباً به نتیجه رسیده بود اما به خاطر اغتشاشات در داخل ایران مذاکرات را رها کردند. پس از مشخص شدن اینکه در اغتشاشات ایران عوامل خارجی دست داشتند، مذاکرات غیر مستقیم ادامه پیدا کرد و همچنان ادامه دارد. با تشکیل دولت چهاردهم و مواضع اعلام شده، این مذاکرات قطعاً ادامه پیدا خواهد کرد اما اصل بر این است که طرف مقابل آمادگی داشته باشد. باید منتظر ماند تا ببینیم سیاست بعدی دولت آمریکا چه خواهد بود. ما آمادگی مذاکرات را داریم.»
ادامه مطلب