محیط زیست

درباره نشست تهران

دریای خزر نیازمند اقدام است، نه بیانیه

ارزش اصلی این توافق در آن است که هر پنج کشور پذیرفته‌اند مشکلات دریای خزر را نمی‌توان به‌صورت جداگانه حل‌وفصل کرد.

ادامه مطلب

آتش بر آسمان، ننگ بر وجدان بشر

درباره حمله به تاسیسات زیربنایی کشور

نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: چنین حملاتی آشکارا مصداق نقض اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه‌اند؛ اصولی که هدفشان حفظ جان غیرنظامیان و صیانت از محیط زیست در دوران جنگ است. کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل‌های الحاقی آن، به‌ویژه ماده‌ی ۵۵ پروتکل اول، تخریب عامدانه‌ی محیط‌زیست که آلام طولانی‌مدت برای انسان‌ها را موجب می‌شود، به‌روشنی ممنوع اعلام کرده‌اند.

ادامه مطلب

بی‌پناهی کودکان در هوای آلوده

از تعهدات جهانی تا راهکارهای عملی برای حمایت از حقوق کودکان

مهشید جمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آلودگی هوا یکی از چالش‌های زیست‌محیطی جدی است که به طور مستقیم سلامت، رشد و کیفیت زندگی کودکان را تهدید می‌کند و از منظر حقوق بین‌الملل، نقض بالقوه حق آن‌ها به زندگی، بقا و رشد به شمار می‌رود. این حقوق در کنوانسیون حقوق کودک (CRC) مصوب ۱۹۸۹-که مهم‌ترین سند حمایتی در راستای حقوق کودک به شمار می‌رود- به رسمیت شناخته شده‌اند. طبق سند مذکور دولت‌ها موظف‌اند بالاترین استاندارد قابل حصول در سلامت را برای کودکان تضمین کرده و محیطی عاری از آسیب‌های قابل پیشگیری از جمله آلودگی هوا فراهم کنند.

ادامه مطلب

سوسیالیسم زیست‌محیطی اعلام وجود می‌کند

کاراکاس ۲۰۲۵ و جدال میان شمال و جنوب

در حالی که شمال در حال توسعه برنامه‌هایی برای صادرات فناوری‌های خود و اعمال «بازارهای کربن» برای خرید حق آلودگی است، جنوب به دنبال صدور مدل جدیدی از عدالت زیست‌محیطی مبتنی بر تقسیم عادلانه بار و سود است. جهان به «معاملات کربن» نیاز ندارد، بلکه به «معامله تمدنی» نیاز دارد که رابطه بین انسان و طبیعت و بین کشورهای ثروتمند و فقیر را از نو تعریف کند.

ادامه مطلب

فروپاشی زیست‌محیطی در جنوب عراق

خشکسالی بیداد می‌کند

استان ذی قار در جنوب عراق شاهد بدترین بحران زیست محیطی خود است و موج خشک شدن تالاب‌ها نیز شدت گرفته و صدها خانوار را به کوچ اجباری از شش منطقه آسیب دیده وا داشته است؛ تصویری که بیانگر فروپاشی بی‌سابقه زیست ‌محیطی است.

ادامه مطلب

ریزگرد‌ها و حق فراموش‌شده کودکان جنوب ایران

پدیده‌ای مرگ‌بار، خاموش و مستمر

سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بر اساس کنوانسیون حقوق کودک، که ایران نیز به آن پیوسته است، دولت موظف به تأمین سطح بالایی از سلامت، محیط زندگی سالم، و حمایت از کودک در برابر آسیب‌های زیست‌محیطی است. همچنین قانون اساسی ایران (اصل ۵۰) و قانون هوای پاک (مصوب ۱۳۹۶) نیز بر مسئولیت دولت در قبال سلامت شهروندان، به‌ویژه کودکان، تأکید دارند. با این همه، ریزگردها سال‌هاست در سکوت نهادهای مسئول، زندگی کودکان جنوب ایران را فرسوده، سلامت آن‌ها را تباه، و آینده‌شان را مبهم کرده‌اند.

ادامه مطلب

ناکارآمدی در یک بحران عظیم

تغییرات اقلیمی در سال ۱۴۰۳ تحلیلی بر چالش‌ها و چاره‌ها

محمد‌حسین عمادی در یادداشتی می نویسد: در سه دهه اخیر، جهان شاهد افزایش چشمگیر بلایا و حوادث غیرمترقبه طبیعی بوده است. این روند صعودی با شدت‌گرفتن تغییرات اقلیمی همراه شده و موضوع آب‌وهوا را به یکی از اولویت‌های اصلی مجامع بین‌المللی تبدیل کرده است. تغییرات شدید اقلیمی و پیامدهای آن، ازجمله بلایای طبیعی، سالانه میلیاردها دلار خسارت به بار می‌آورد که آسیا و اقیانوسیه به‌تنهایی نزدیک به نیمی از این هزینه‌ها را متحمل می‌شوند، اما آنچه وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند، ناکارآمدی و گاه گمراه‌کننده بودن برخی راه‌حل‌های ارائه‌شده برای بحران اقلیم است.

ادامه مطلب

ذکر ۷ دلیل

چرا باکو میزبان شایسته ای برای کنفرانس (COP۲۹) نیست؟

احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: انتخاب باکو برای میزبانی بیست و نهمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل که تحت تاثیر ملاحظات تامین هزینه های مالی این کنفرانس صورت گرفته، عمدتا با واکنش های منفی از سوی سازمان ها، گروه ها و فعالان مستقل و مدافع محیط زیست و حقوق بشر در جهان مواجه شده است. از دیدگاه آنها مجموعه ای از دلایل و متغیرهای حقوقی و فنی موید آن هستند که جمهوری آذربایجان، انتخاب شایسته ای برای میزبانی کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل نیست. 

ادامه مطلب

دغدغه‌ای جهانی و چالشی ملی

تغییرات اقلیمی و حقوق کودکان

محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی‌ می‌نویسد: دولت‌ها بر اساس اصل مسئولیت مشترک اما متمایز متعهد هستند اقداماتی را برای احترام، ارتقا و تحقق حقوق کودکان در برابر تغییرات اقلیمی به صورت جداگانه و مشترک از طریق همکاری‌های بین‌المللی انجام دهند، همانطور که ماده‌ی ۴ کنوانسیون بر اجرای کنوانسیون به عنوان یک اقدام مشترک برای کشورها برای تحقق کامل حقوق کودکان تاکید می‌کند.

ادامه مطلب

نقش کمیته حقوق سازمان ملل (CRC) در شناسایی تغییرات اقلیمی

حقوق کودکان و محیط زیست

معصومه زمانیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در ۲۲ اوت ۲۰۲۳، کمیته حقوق کودک سازمان ملل [۱] نظر عمومی و کلی شماره ۲۶ [۲] خود را درباره حقوق کودکان و محیط زیست، با تمرکز ویژه بر تغییرات آب و هوا (GC۲۶) منتشر کرد. [۳] نظر عمومی چارچوبی را برای رویکرد مبتنی بر حقوق کودک به حفاظت از محیط زیست تعیین می‌کند که به موضوعاتی می‌پردازد که از دسترسی به عدالت و راه‌حل‌ها در زمینه آسیب‌های زیست محیطی گرفته تا تعیین اقدامات سازگار با حقوق کودک که دولت‌ها باید برای اطمینان از کاهش تغییرات آب‌وهوایی و سازگاری (انطباق) انجام دهند. این مقاله به منشأ GC۲۶، روند منتهی به تصویب آن، و عناصر سندی آن می‌پردازد  که نه تنها در مورد تکامل قانون حقوق کودکان، بلکه به طور کلی‌تر  IHRL [۴]از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

ادامه مطلب

از مشکلات با همسایگان تا بحران محیط زیست و انرژی

چالش‌های پیش روی دولت پزشکیان

محمدرضا لشینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بحرانی که به حیات و ممات کشورمان مربوط است، بحث انرژی و محیط زیست است. مشکل کم آبی و خالی شدن سفره های آب زیرزمینی و در نهایت امر نشست زمین، چند دهه است که همه ی اقشار جامعه را فارغ از طبقه ی اجتماعی و شغلشان، نگران کرده است.

ادامه مطلب

نقش کمیته حقوق کودک ملل متحد

حمایت از حقوق کودکان در برابر تغییرات اقلیمی

محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: مشکل تغییرات شدید اقلیمی، مشکل تنها یک کشور یا یک قلمرو خاص نیست، بلکه یک چالش بزرگ جهانی است که در بردارنده‌ی مسائل مختلفی نیز هست، که از جمله می توان به آلودگی آب و هوا، گرم شدن کره زمین، تغییر الگوی بارش باران و برف، بالا آمدن سطح آب دریاهای آزاد و کاهش سطح آب دریاچه ها، انهدام گونه های گیاهی و جانوری، فرسایش لایه ازن، تخریب جنگل ها و باران های اسیدی اشاره کرد. 

ادامه مطلب

نشست جهانی تغییرات اقلیمی و لزوم توجه به چالش ها

راست افراطی، خطر برای محیط زیست

امین گودرزوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: راست افراطی به عنوان بزرگترین چالش در حال حاضر برای بحران آب و هوایی به ویژه در اروپاست. جریان های راست افراطی به سادگی می توانند سالها تلاش برای مدیریت و بهبود شرایط اقلیمی جهان را دچار تغییر کنند. برای نمونه می توان به خروج ایالات متحده از توافق آب و هوایی پاریس در زمان ترامپ اشاره کرد، توافقی که به زعم بسیاری از کارشناسان یکی از مهم ترین توافقات آب و هوایی بوده است، اما به سادگی ایالات متحده از آن خارج شد.

ادامه مطلب

همکاری زیست محیطی با ایران مستلزم کاهش فشارهای اقتصادی است

رابطه مستقیم تحریم ها با محیط زیست ایران

در سال ۲۰۲۱، علی سلاجقه، نماینده ایران در کنفرانس تغییرات آب و هوایی سازمان ملل (کنفرانس ۲۶ مجمع اطراف توافق پاریسCOP۲۶ ) اعلام کرد که اگر تحریم‌های اقتصادی برداشته شوند، ایران به توافق پاریس ملحق می‌شود و توضیح داد که این تحریم‌ها مانع پیشرفت اقدامات اقلیمی می‌شوند. ایران این تحریم‌ها را به عنوان "تروریسم اقتصادی که سد راه ایران شده" می بیند و  آنها را عامل عدم مشارکت این کشور در مسائل اقلیمی می داند.

ادامه مطلب

تهدید وجودی یک دستورکار

چرا حکمرانی خوب، یک ایده بد است؟

سید رحمان موسوی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دستور کار حکومت داری خوب برچسب خود را از دست داده، اما ادامه دارد و به یک تهدید وجودی تبدیل شده است. مبارزه با تغییرات آب و هوایی مربوط به حل مشکلات و پیروزی در جنگ قدرت است، نه علامت زدن نشانه ها.

ادامه مطلب

بحران هایی که غرب آسیا را درمی نوردد

محیط زیست؛ عرصه جدید نا امنی

محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: همزمان با افزایش دمای هوا در بخش‌های زیادی از دنیا، اخبار متعددی درباره آتش‌سوزی جنگل‌ها، بارش سنگین باران، جاری شدن سیل و رانش زمین در کشورهای مختلف گزارش شده است. آتش‌سوزی جنگل‌ها در کانادا و سوئیس، باران شدید و رانش زمین در کره جنوبی و طوفان تالیم در جنوب چین و ویتنام از جمله این موارد است؛ حوادث و بحرانهای طبیعی که در سالهای گذشته در ایران نیز شاهد نمونه های تلخی از آنها بوده ایم، دلایل همگی آنها نیز تغییرات جوی و افزایش دمای زمین است و طبق تخمین و هشدار دانشمندان به دلیل تداوم این تغییرات، باید همچنان منتظر حوادث بیشتری نیز باشیم. 

ادامه مطلب

چهار اولویت اصلی

کاری که لولا داسیلوا باید در برزیل انجام دهد

رئیس جمهوری منتخب در مواجهه با کشوری عمیقاً تقسیم شده، اکنون لحن دوره ای چهار ساله را تعیین می کند که در ژانویه ۲۰۲۳ آغاز می شود. او در سخنرانی پیروزی خود، وعده ایجاد یک دولت مدنی، فراگیر، آشتی جویانه و سبز را داد و با دعوت به همبستگی، تضاد شدیدی با لفاظی تفرقه‌انگیز سلف خود ارائه داد. 

ادامه مطلب

کنفرانس ۲۰۲۲ سازمان ملل متحد (COP۲۷) در مصر

تأثیرات تغییرات آب و هوایی بر قاره آفریقا

علیرضا محمدی نیگجه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: کنفرانس ۲۰۲۲ سازمان ملل متحد در مورد تغییرات آب و هوایی (COP۲۷) در مصر برگزارگردید. این کنفرانس سی امین سالگرد تصویب کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد در مورد تغییرات آب و هوایی، UNFCCC بود که به طور موثر جایگاه تغییرات آب و هوا را در دستور کار جهانی قرار داد. سه هزار نماینده در اجلاس سالانه آب و هوای جهانی شرکت کردند. این رویداد سالانه که پس از سال ۲۰۰۱ مراکش برای دومین بار در قاره آفریقا برگزار شد در ۱۸ نوامبر به پایان رسید.

ادامه مطلب

توسعه مفهوم «صلاحیت نمایندگی برای نسل های آینده» در عرصه بین الملل و حدود آن در دعاوی تغییرات اقلیمی

محیط زیست، آینده نسل بشر و شرکت های چند ملیتی

معصومه زمانیان و عبدالرسول دیانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسند:امروز برخی سازمان های مردم نهاد مانند Milieudefensie و Urgenda، پایداری – مفهومی با ابعد بین نسلی - را به عنوان یک هدف در آیین نامه های خود گنجانده اند، که مطابق نظر دادگاه بخش لاهه  این سازمان ها امکان اهلیت و صلاحیت بر نمایندگی در مقام دفاع از نسل های آینده را خواهند داشت. اگرچه در پرونده Urgenda دولت مخالفتی با صلاحیت این سازمان ها در حیطه درون کشوری نداشت اما صلاحیت نمایندگی این سازمان را در حوزه¬ی بین الملل به چالش کشید. در آن زمان، دادگاه با این نظر مخالفت کرده و استدلال کرد که اهداف پایدار Urgenda ذاتا فرامرزی هستند. جالب اینجاست که همین دادگاه (البته با ترکیب قضات متفاوت)، صلاحیت سازمان Milieudefesie  (علیه شل Shell) بر نمایندگی از نسل های آینده را محدود به کشور هلند نمود و آن را غیر بین المللی نامید.

ادامه مطلب

اکوساید، قراردادی جدید بین بشریت و محیط زیست در حقوق بین الملل کیفری

کدام مرجع با جنایت های زیست محیطی برخورد می کند؟

معصومه زمانیان و سمیه السادات میری لواسانی در یادداشتی مشترک برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اکوساید (۱) پتانسیل تحولی در معرفی یک عنصر محیط زیست محور در ICL را دارد و از طرف دیگر به اهمیت جرم انگاری رفتار اشخاص حقوقی نیز می پردازد. همچنین از نظر مفهومی، اکوساید تعادلی بین مقررات زیست محیطی و کیفری ایجاد می کند که در درازمدت می تواند حفاظت از محیط زیست را تقویت کند. علاوه بر این، روشی نوآورانه که IEP برای تعریف اکوساید پیش‌نویس کرد، می‌تواند به عنوان الگویی برای اقدامات آتی جامعه مدنی در سایر حوزه‌های حقوق بین‌الملل باشد.

ادامه مطلب

شکست سیاستگذاری جهانی در بهبود شرایط زیست محیطی

آشوب و انقلاب اقلیمی اساس نظم نوین جهانی است

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جهان سیاستگذاری عمومی که اغلب در سیطره قدرت‌های بزرگ به‌خصوص ایالات متحده آمریکا بوده، جلوه‌ای از نظم نوین جهانی را ارائه داده که بر "جهانی شدن" یا "جهانی سازی" سیاستگذاری یک طیف خاص از حاکمان و حکمرانی‌های سامانمند و قدرتمند جهانی استوار بوده است. در چنین فرآیندی است که سیاستگذاری جهانی دارای اساس و چارچوب‌ها یا همان استانداردهای غربی به‌ویژه آمریکایی شده است.   

ادامه مطلب

با وجود تحریم ها و بحران های تودرتوی اقتصادی

دست و پای ایران برای توجه به تغییرات اقلیمی بسته است

در حالی که دولت ایران رسماً تغییر اقلیم را به عنوان یک تهدید وجودی به رسمیت می شناسد، ولی مبارزه با آن را در اولویت قرار نداده است. رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست ایران یکی از آخرین مقاماتی بود که از سوی رئیس جمهوری ایران منصوب شد.

ادامه مطلب

گزارش دانشمندان از خفگی دریاچه ها

لطفا درنگ، دریا اکسیژن می خواهد

دانشمندان می‌گویند افت سطح اکسیژن به حیات وحش و منابع آب آشامیدنی، که در حال حاضر نیز برای بقا در تقلا هستند، آسیب می‌زند. یافته‌های پژوهشی تازه حاکی از آن است که بحران اقلیمی باعث خفگی دریاچه‌های جهان می‌شود.

ادامه مطلب

آتش گرفتن نفتکش در نزدیکی ساحل سریلانکا فاجعه آفرید گالری

آتش گرفتن یک کشتی نفتکش در نزدیکی ساحل سریلانکا یک فاجعه محیط زیستی به دنبال داشت؛ مقامات درگیر پاکسازی ساحل از نفت و بقایای کشتی که آب به خط ساحلی آورده، هستند. دولت سریلانکا هزینه پاکسازی ساحل را حدود ۱۷ میلیون دلار برآورد و از صاحبان کشتی درخواست کرده است که آن را بپردازند. این کشتی موسوم به «ام.وی ایکس-پرس پرل» که از بندر کلمبو حرکت کرده بود، حدود ۶ روز در نزدیکی سواحل سریلانکا در حال سوختن بود و تلاش ها برای کنترل آتش بی نتیجه ماند. (عکس ها توسط دیوکا لیانوات گرفته و در رویترز به اشتراک گذاشته شده اند.)

ادامه مطلب

جنگ تمام عیاری که کره زمین را هم تهدید می‌کند

تاثیر مخرب تحریم‌ها بر محیط زیست ایران

اسفندیار خدایی در یادداشتی می نویسد: تحریم اقتصادی نوعی جنگ تمام عیار است که همه چیز را تحت تاثیر قرار می دهد. این تحریم ها هم مستقیماً و هم  بطور غیرمستقیم، محیط زیست ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

ادامه مطلب

خطر گرمایش جهانی برای محیط زیست دریای عربی

«منطقه مرگ» در خلیج فارس در حال گسترش است

در یک ماه گذشته، چشم جهانیان به نمایش ژئوپلیتیک در حال اجرا در تنگه هرمز دوخته شده بود. با این حال، تحقیقات اخیر نشان می دهد که بزرگترین تهدیدها برای زندگی در داخل و اطراف خلیج فارس، تنش های روی آب نیستند، بلکه در عمق آب نهفته اند. تحقیقات جدید انجام شده توسط دانشگاه نیویورک ابوظبی حاکی از آن است که گرمایش سریع خلیج فارس دارد دریای عربی را به یک منطقه مرگ تبدیل می کند که دیگر حیات ماهی ها و گیاهان دریایی در آن ممکن نیست.

ادامه مطلب

2017 سال مرگ و میر فعالین محیط زیست بود

محیط زیست زیر پای سیاست‌های مردانه

چه در سال ۲۰۱۶ چه در سال ۲۰۱۷ کلمبیا و فیلیپین بدترین کشورها برای فعالیت فعالین محیط زیست بودند. گزارش ها حاکی از آن است که معدن کاری غیرقانونی و صنایع استخراج با ۳۳ کشته در صدر قاتلین فعالان محیط زیست قرار دارند. کشاورزی تجاری هم با ۲۸ کشته در رده دوم قرار دارد.

ادامه مطلب

درک مشترک امنیت زیست‌محیطی ضرورت دارد

دیپلماسی برای محیط‌ زیست

احمد بخشایشی: درباره تأثیر نشست‌ها و معاهدات باید گفت این تأثیرات و جایگاه این نشست‌ها، معاهده‌ها و کنوانسیون‌ها باوجود انجام‌نشدن کل یا بخشی از تعهدات کشورها، باز مفید و تأثیرگذار است زیرا حداقل برگزاری این نشست‌ها، نشان از تلاش برای رسیدن به یک فهم و درک درست از مباحث محیط‌زیستی و تهدیدات امنیتی تخریب آن است و در یک گام روبه‌جلو، تمام این معاهدات بین‌المللی نشان از اهمیت امروز محیط‌زیست در جامعه بشری دارد.

ادامه مطلب

منابعی که به دلیل سوء مدیریت از بین می‌روند

ضعف دیپلماسی در مسائل زیست محیطی

سارا اردو، عضو کمیسیون مطالعات پژوهشی محیط زیست شورای شهر اهواز: ما سهم خود از آب هیرمند بر اساس قرارداد را از دست داده ایم که باعث خشک شدن تالاب های شرق کشور و تشدید ریزگردها در شرق کشور شده است.

ادامه مطلب

امضای تفاهم‌نامه همکاری زیست‌ محیطی بین ایران و عمان

ادامه مطلب