ترکمنستان

فرصت‌ها و چالش‌هایی که وجود دارند

درباره لزوم گسترش روابط ایران و ترکمنستان جدید

رسول جعفری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ترکمنستان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کشورهای آسیای مرکزی، به دلیل برخورداری از منابع عظیم گاز طبیعی، موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز میان دریای خزر، آسیای مرکزی و آسیای جنوب‌غربی و همچنین سیاست «بی‌طرفی دائم»، جایگاه ویژه‌ای در معادلات منطقه‌ای دارد. جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از مرز مشترک بیش از هزار کیلومتر با ترکمنستان، این کشور را یکی از مهم‌ترین همسایگان شمال شرقی خود می‌داند. طی سال‌های اخیر، گسترش همکاری‌های اقتصادی، ترانزیتی، انرژی، برق، حمل‌ونقل و همکاری‌های دریای خزر موجب شده است که روابط دو کشور وارد مرحله‌ای جدید شود. در مقابل، عواملی همچون رقابت روسیه، چین و ترکیه، تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران، سیاست بی‌طرفی عشق‌آباد و محدودیت‌های ساختاری اقتصاد ترکمنستان، چالش‌هایی را برای توسعه روابط ایجاد کرده‌اند. این مقاله با تکیه بر منابع روسی و ترکمنی، فرصت‌ها و چالش‌های همکاری ایران و ترکمنستان را بررسی می‌کند.

ادامه مطلب

هشداری که فراتر از کشورهای ساحلی أثر می‌گذارد

ناقوس مرگ دریای خزر

پیش‌بینی‌های فعلی نشان می‌دهد که ممکن است سطح آب تا پایان این قرن یک سوم دیگر کاهش یابد. سطح آب در بسیاری از مناطق به اندازه‌ای کاهش یافته است که کشتی‌های بزرگ دیگر نمی‌توانند در خطوط دریایی تردد کنند، از بنادری که اکنون کیلومترها از خط ساحلی فاصله دارند استفاده کنند، یا به سکوهای نفت و گاز دریایی خدمات‌رسانی کنند.

ادامه مطلب

آسیای مرکزی بار دیگر مهم می‌شود

بازگشت آمریکا به منطقه تحت نفوذ روسیه، چین و ایران

اخیراً، رئیس جمهور ترامپ میزبان روسای جمهور پنج کشور آسیای مرکزی در کاخ سفید بود و ابتکار عمل را برای گنجاندن قزاقستان در توافق‌نامه‌های ابراهیم به دست گرفت. روی هم رفته، این اقدامات نشان دهنده بازگشت آمریکا به آسیای مرکزی بزرگ است.

ادامه مطلب

نگاهی به آینده معادلات آسیای میانه بین تهران و تل آویو

پیامدهای یک جنگ احتمالی ایران و اسرائیل برای آسیای مرکزی

آسیای مرکزی امروز در میانه نقشه‌ای از منافع متقاطع ایران، روسیه، چین، غرب و اسرائیل ایستاده است. تداوم آرامش در این سرزمین نه تنها به تصمیمات تهران و تل‌آویو، بلکه به درایت رهبران این پنج جمهوری در حفظ تعادل میان منافع اقتصادی و ملاحظات ژئوپلیتیکی بستگی دارد.

ادامه مطلب

حملات اوکراین کشورهای همسایه را تحت تاثیر قرار داده است

کمبود سوخت روسی در آسیای میانه

برای محافظت از منابع در روسیه، جایی که صف‌های طولانی در پمپ بنزین‌ها در برخی مناطق گزارش شده، مسکو صادرات بنزین و گازوئیل را ممنوع یا محدود کرده است. این اقدام کمبود سوخت و افزایش قیمت در برخی از جمهوری‌های شوروی سابق آسیای مرکزی را باعث شده است که به شدت به انرژی روسیه وابسته هستند.

ادامه مطلب

ستایش‌های پرشور و جیب‌هایی که خالی‌تر می‌شود

پایان روزهای پرزرق و برق ترکمنستان

اگر افزایش‌های هزینه زندگی لغو شود، سال ۲۰۲۶ برای بسیاری از مردم ترکمنستان دشوار خواهد بود و سال‌های پس از آن نیز احتمالاً سخت‌تر خواهد شد.

ادامه مطلب

رقابت‌ها و چالش‌های موجود

آیا آسیای میانه، جای خاورمیانه را برای ایران می‌گیرد؟

علی‌رغم چالش‌های پیش روی ایران در آسیای مرکزی، اهمیت نقش آن در آن منطقه را نمی‌توان دست کم گرفت. سیاست «چرخش به شرق» آن، به ویژه با توجه به تحولات صحنه منطقه‌ای و بین‌المللی که گزینه‌های کمی در دوره آینده ارائه می‌دهند، همچنان سنگ بنای استراتژی خارجی آن است.

ادامه مطلب

در مجمع گفت وگوی تهران

وزیر امور خارجه ترکمنستان: آسیا به سرعت در حال تغییر است/ دریای خزر اهمیت به سزایی دارد

آسیا به سرعت در حال تغییر است. اولویت امروز صلح و ثبات و امنیت است. ترکمنستان طرفدار ایجاد مشارکت و برنامه‌های هماهنگ است و تلاش‌ها برای ایجاد همکاری‌های مشترک است.

ادامه مطلب

درس عبرتی برای ما و دیگران

نگاهی به تنهایی ترکیه در «جهانِ ترک»

محمد علی دستمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اتفاقی که در نشست سمرقند روی داد از هر جهت، مهم و آموزنده بود. به وضوح دیدیم که سه عضو مهم سازمان کشورهای ترک یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان، به راحتی در قبال دریافت برخی امتیازات و منافع مادی و تقویت روابط سیاسی و مالی با اتحادیه‌ی اروپا، به راحتی به ترکیه پشت کردند. این واقعه، یک بار دیگر این حقیقت بزرگ را به یاد همه‌ی ما می‌آورد که حتی پدیده‌های به ظاهر کم اهمیتی همچون پولاد، زغال سنگ و اشتراک منافع ترانزیتی، می‌تواند یک ائتلاف مهم و پایدار شکل دهد. اما مفاهیم و عوامل به ظاهر بسیار مهمی همچون اشتراکات هویتی – تباری، شباهت‌های دینی – مذهبی و همنشینی‌های گعده‌ای، قادر به ساخت ائتلاف نیست.

ادامه مطلب

کشورهایی که ذی‌نفوذند

رقابت هگزاگونال در آسیای مرکزی

علی‌بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: گزینه همکاری به‌ویژه با روسیه، چین و جمهوری اسلامی ایران در کنار ترکیه در روند تغییر نظم جهانی و منطقه ای می‌تواند در دفع نگرانی‌های چند وجهی این کشورها و تامین ثبات و آرامش منطقه مؤثر باشد.

ادامه مطلب

حمایت سه کشور آسیای مرکزی از حاکمیت قبرس

پایان راه برای پان‌ترکیسم اردوغان؟

احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در بیانیه مشترکی پس از نشست سران اتحادیه اروپا و آسیای مرکزی در سمرقند در ۴ آوریل، سه کشور آسیای میانه به صراحت قطعنامه‌های ۵۴۱ (۱۹۸۳) و ۵۵۰ (۱۹۸۴) شورای امنیت سازمان ملل متحد را تأیید کردند. این قطعنامه ها اعلامیه یکجانبه ترکیه در سال ۱۹۸۳ مبنی بر تأسیس “جمهوری ترک قبرس شمالی” (TRNC)  را محکوم می‌کند و از اعضای سازمان ملل می‌خواهد آن را به رسمیت نشناسند.

ادامه مطلب

برای ایستادگی در برابر استفاده ابزاری از انرژی

سوآپ گازی؛ راهبرد موثر ایران و ارمنستان

احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: پس از احداث خط لوله گاز ایران به ارمنستان در سال ۲۰۰۷ ، ایروان بخشی از  گاز مورد نیاز خود را از ایران وارد می‌کند، اما این کار در چارچوب مبادله یا تهاتربرق و گاز انجام می‌شود.

ادامه مطلب

بحرانی که برای قاره سبز هنوز پایان نیافته است

مثلث انرژی ایران، عراق و ترکمنستان برای نجات اروپا

همزمان با تلاش رهبران اروپایی برای یافتن گزینه‌های تازه برای واردات انرژی، یک راه‌حل بالقوه از منطقه‌ای که انتظار آن نمی رود پدیدار می‌شود: مثلث انرژی ایران-عراق-ترکمنستان.

ادامه مطلب

تحریم های آمریکا و آینده انرژی در عراق

نقش تهران در قرارداد گازی عراق و ترکمنستان چیست؟

سیدرضا قزوینی غرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد:عراق قراردادهای متعددی برای افزایش تولید گاز داخلی خود با شرکت های خارجی از جمله فرانسوی، چینی و اماراتی انجام داده است. هر چند که برخی از این قراردادها به دلیل ظهور داعش در عراق، اجرایی نشد. اما عراقی ها برای خودکفایی و همینطور به دلیل فشارهای بیرونی، به فکر تأمین قراردادهای دیگری هستند. با این حال ایجاد بدیل برای گاز ایرانی، به دلایل مختلف هنوز گزینه ای راحت و سهل الوصل برای بغداد نیست.

ادامه مطلب

نگاهی کوتاه به جامعه و فرهنگ در ترکمنستان

خاطرات عشق آباد

ماندانا تیشه یار در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی از خاطرات خود در سفر به ترکمنستان می گوید و می نویسد: این نخستین بار بود که در کشوری به هتل می رفتم و می دیدم که بخش پذیرش، گذرنامه ها را به مسافرین تحویل نمی دهد. یک نصفه روز طول کشید تا همگی به وزارت فرهنگ رفتیم و پس از آنکه از گذرنامه ها کپی گرفتند، آنها را به صاحبانشان تحویل دادند.

ادامه مطلب

به مناسبت سفر رئیس جمهوری به ترکمنستان

فراغی و شعر و ادب ترکمنی

رسول اسماعیل زاده دوزال در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: زبان وادبیات ترکمنی به عنوان یکی از شاخه های زبان ترکی اوغوزی به نوبه خود به دلیل برخورداری از ویژگی های زبان ترکی اوغوزی و تاثیرپذیری از گنجینه ادب و فرهنگ ایرانی – اسلامی جایگاه ویژه ای را داراست که می توان با مطالعه حوزه های ادبی و روند شکل گیری زبانی آن به درجه ی اهمیت آن پی برد. اساسا زبان و ادبیات ترکمنی در چهار حوزه رشد و نمو پیدا کرده است. به عبارت روشنتر زبان و ادبیات ترکمنی با بهره گیری از ادبیات تاریخی زبان ترکی اوغوزان از یک طرف و خوشه چینی و بهره مندی از گنجینه ی بسیار غنی و معارف والای ادیبان ایران در چند حوزه ی ادبی میراث در خور توجهی را خلق کرده است.

ادامه مطلب

سدهای روسیه بحران را افزایش می‌دهد

خطر جدی خشک شدن خزر

دریای خزر به سرعت در حال خشک شدن است. با افزایش دماهای ناشی از تغییرات اقلیمی، این دریاچه به سرعت در حال تبخیر است و پهنه‌های وسیعی از زمین‌های خشک را بر جا می‌گذارد. به طور متوسط، دریای خزر سالانه ۲۰ سانتی‌متر عقب‌نشینی می‌کند و پیش‌بینی می‌شود که آب آن تا پایان این قرن، ۱۸ متر کاهش سطح داشته باشد، در حالی که عمق دریای خزر شمالی هم‌اکنون تنها ۵-۶ متر است. این دریا اکنون به سطحی زیر آستانه‌ای رسیده که بتواند اکوسیستم دریایی را پشتیبانی کند.

ادامه مطلب

نگاهی به سفر رهبر ملی ترکمنستان به تهران

دیپلماسی روی دور همسایگی

قربانقلی بردی‌محمداف، رهبر ملی ترکمنستان که از نخستین ساعات صبح دیروز، چهارشنبه ۷ شهریور۱۴۰۳ وارد تهران شد، با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان دیدار و گفت‌وگو کرد و با برگزاری نشست خبری مشترک و امضای چند سند همکاری مشترک، طرفین عملا هدف‌گذاری جدی را برای ارتقای روابط دو کشور ایران و ترکمنستان در چهار سال پیش‌رو ترسیم کردند.

ادامه مطلب

بازار انرژی های تجدیدپذیر داغ است

غیبت روسیه و پیشتازی امارات و عربستان در آسیای مرکزی

امارات و عربستان‌سعودی در حال حاضر روابط نزدیکی با کشورهای آسیای مرکزی مخصوصا آذربایجان و قزاقستان دارند. در سال‌های اخیر نیز همکاری‌های نزدیکی میان این کشورها در حوزه سرمایه‌گذاری‌های سبز صورت گرفته است؛ برای مثال امارات در راستای حفظ هدف کاهش گرمایش زمین تا یک و نیم درجه سانتی‌گراد، در ماه فوریه ائتلاف سه‌جانبه‌ای (تروئیکا) را با حضور دو کشور آذربایجان و برزیل تشکیل داد. این در حالی است که امارات سال گذشته میزبان کنفرانس آب و هوایی سازمان ملل  (COP۲۸)در دبی بود و آذربایجان و برزیل نیز به ترتیب میزبانی این رویداد را در دو سال آینده بر عهده خواهند داشت.

ادامه مطلب

نگاهی به نشست سالانه وزرای خارجه کشورهای ساحلی دریای خزر

نشستی درباره آینده خزر

شامگاه دوشنبه حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، برای شرکت در اجلاس وزیران امور خارجه کشورهای ساحلی خزر و پیگیری موضوعات دوجانبه و منطقه‌ای، تهران را به مقصد مسکو ترک کرد. حسین امیرعبداللهیان بامداد دیروز سه‌شنبه در بدو ورود به مسکو در جمع خبرنگاران و در تشریح اهداف سفرش به روسیه به شرکت در نشست مشترک وزیران امور خارجه کشورهای ساحلی دریای خزر اشاره داشت و در ادامه از تمرکز بر موضوعاتی که تقویت‌کننده همکاری‌های اقتصادی و تجاری بین کشورهای ساحلی خزر باشد، خبر داد. به گفته امیرعبداللهیان یکی از موضوعات مهم این نشست نیرومندسازی همکاری‌های اقتصادی پنج کشور ساحلی دریای خزر است. ساعاتی پس از این اظهارنظر وزیر امور خارجه، حوالی ظهر دیروز سه‌شنبه نشست سالانه وزرای خارجه کشورهای ساحلی دریای خزر در سطح وزاری امور خارجه ایران، روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان در مسکو برگزار شد.

ادامه مطلب

قدرت های بزرگ گازی در یک بلوک

ایجاد اوپک گازی توسط ایران و روسیه

موقعیت جغرافیایی نزدیک این کشورها به حداکثر هماهنگی تجارت و قیمت گذاری گاز کمک می کند. ایران دارای مرز مشترک با ترکمنستان و قطر در سراسر خلیج فارس است. روسیه از طریق آذربایجان با ایران و از طریق قزاقستان با ترکمنستان همسایه است. بازارهای اصلی فروش نیز در این نزدیکی هستند؛ چین و هند.

ادامه مطلب

بغداد به دنبال جایگزین می گردد

گاز ترکمنستان رقیب ایران در عراق

متخصصان با اشاره به اینکه واردات گاز از ترکمنستان، جای گاز ایران را می گیرد، بر اهمیت بهره برداری از گاز عراق به جای واردات، از جمله در میادین اقلیم کردستان تاکید کردند.

ادامه مطلب

کشورهای برای نفوذ تلاش می کنند

تشدید رقابت بین المللی بر سر خطوط ترانزیتی ترکمنستان

رقابت کشورها برای سهم جستن در پروژه های توسعه خطوط راه‌آهن‌ ترکمنستان، بیشتر از هر زمینه دیگری به چشم می‌خورد؛ در دهه گذشته، چین، روسیه و ایران بیشترین سهم را در این زمینه داشته اند اما  بازیگران منطقه‌ای، از جمله تاجیکستان، ازبکستان و افغانستان هم مطرح هستند. همچنین، سرمایه‌گذاران و دولت‌هایی از دورترین مناطق مانند هند و ایالات متحده نیز به شرکت در این رقابت پیوسته‌اند. 

ادامه مطلب

شکایت ایران از کره جنوبی به چه معناست؟

دلارهای سوخته و مذاکرات شکست خورده!

با ارسال لایحه «ارجاع اختلاف بین بانک مرکزی ایران و دولت جمهوری کره به داوری» از سوی رئیس‌جمهوری به مجلس، شکایت ایران از کره جنوبی درباره استرداد مطالبات از بانک‌های این کشور از روز شنبه آغاز شد. در این مدت رسانه‌ها از ابعاد اقتصادی و همچنین حقوقی به این موضوع پرداختند، اما یکی از لایه‌های عمیق و مغفول مانده به ارتباط این شکایت با توقف احتمالی مذاکرات پشت پرده تهران – واشنگتن بازمی‌گردد. خبر این شکایت در کنار انتقال اموال بلوکه‌شده ایران از بانک‌های عراق به عمان و همچنین تحرکات نظامی آمریکا در منطقه احتمالا حکایت از تحولات معنادار سیاسی، دیپلماتیک و میدانی طی هفته‌های اخیر دارد که می‌تواند نشان از ناموفق‌بودن مذاکرات پشت پرده تهران - واشنگتن داشته باشد.

ادامه مطلب

بیم و امیدهای عشق آباد

تشدید رقابت بر سر خطوط ترانزیتی ترکمنستان

عشق آباد با تلاش برای حفظ بی طرفی و استقلال خود، تلاش می کند کشورهای هر چه بیشتری را در توسعه این مسیرهای ترانزیای شرکت دهد و باور دارد که هر چه شمار بیشتری از کشورها در این حوزه فعال باشند، فرصت بیشتری برای توسعه اقتصاد و سیاست خود خواهد داشت.

ادامه مطلب

با گسترش روابط با اسرائیل با هدف فشار بر تهران

آذربایجان و ترکمنستان به تهدیدی برای ایران تبدیل می شوند؟

اسرائیل این واقعیت را کتمان نمی کند که توسعه روابط با ترکمنستان به دلیل نزدیکی جغرافیایی با ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار است. الی کوهن پس از دیدار با بردی محمداف در توییتر نوشت: "ترکمنستان یک مرکز انرژی استراتژیک در مرز ایران است و تقویت روابط میان کشورها به امنیت، ثبات و توسعه اقتصادی کمک خواهد کرد."

ادامه مطلب

تنش بین تل آویو و تهران از خاورمیانه تا اوراسیا گسترش می یابد

نکاتی درباره حضور اسرائیل در ترکمنستان و آذربایجان

اخیرا جمهوری آذربایجان پس از ۳۰ سال، سفارت خود در اسرائیل را افتتاح کرد و سفارت اسرائیل نیز با حضور وزیر امور خارجه آن در عشق آباد، پایتخت ترکمنستان که فقط ۱۵ مایل تا مرزهای ایران فاصله دارد، افتتاح شد.

ادامه مطلب

تحرکات اسرائیل در کنار مرزهای ایران

۱۷ کیلومتر تا مرز، زنگ خطری برای تهران؟

پنجشنبه هفته گذشته بود که الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل سفارت خود را در شهر عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان افتتاح کرد. فاصله این شهر (عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان) با مرز ایران ۱۷ کیلومتر است که جاده‌ای به طول ۴۵ کیلومتر، عشق‌آباد را به گذرگاه مرزی ایران متصل می‌کند. مراسم افتتاح سفارت اسرائیل در عشق‌آباد با حضور وزیران امور خارجه دو طرف برگزار شد.سفرای امارات، اوکراین و آمریکا از جمله میهمانان این مراسم بودند.

ادامه مطلب

نقشه هایی که تل آویو برای نفوذ کشیده است

ورود اسرائیل به جهان ایرانی در سایه‌ بی‌توجهی به قفقاز و آسیای میانه

فرشاد عادل در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: شاید بتوان مهم‌ترین عامل در آینده‌ روابط رژیم صهیونیستی و کشورهای آسیای میانه را شیوه‌ نقش آفرینی ایران در تحولات این منطقه دانست. علی‌رغم تمام سوابق و نکات برجسته در روابط تل‌آویو و کشورهای آسیای میانه، نقش ایران در اثر گذاری بر تحولات این منطقه از جهات مختلفی غیرقابل انکار است. کشورهای آسیای میانه به واسطه‌ محصور بودن در خشکی و نیاز به ارتباط با آب‌های آزاد به صورت ویژه نیازمند ارتباط با ایران هستند. این ظرفیتی است که به خصوص پس از جنگ روسیه و اوکراین به شکل پررنگ اهمیت خود را نمایان کرد.

ادامه مطلب

«شرق» در گفت و گو با معاون سابق وزارت امور خارجه بررسی کرد

چرا ایران نمی‌تواند از عضویت در پیمان های بین‌المللی به دستاورد جدی برسد؟!

محمدابراهیم رحیم پور در گفت وگویی تاکید دارد که متاسفانه در سیاست خارجی یک عزم و اراده جدی برای استفاده از ظرفیت دیپلماسی و عضویت در سازمان ها، پیمان ها و نهادها منطقه ای و فرامنطقه ای مانند اکو وجود ندارد.

ادامه مطلب