واشینگتن نمی‌تواند تعیین کند که ایران در نهایت کدام یک از این سناریوها را دنبال می‌کند، اما سیاست‌هایش می‌تواند بر جذاب‌تر شدن مسیر برای تهران تأثیر بگذارد.
ادامه مطلب
جنگ نشان داد که نیروهای موشکی و پهپادی خود ایران می توانند با هدف قرار دادن کشورهای خلیج فارس و قطع صادرات انرژی منطقه از طریق تنگه هرمز، تأثیر بسیار بیشتری داشته باشند. هدف این رویکرد مستقیم، پیروزی متعارف نیست، بلکه ایجاد بازدارندگی است.
ادامه مطلب
صارم شیراوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نوشتار حاضر با اتکا به تجربه جنگ رمضان، به تبیین ابعاد نظری و عملی الگوی بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در قالب یک نظام «طیفی–تطبیقی» و «شبکه‌ای–تاب‌آور» می‌پردازد.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تفاوت خواسته‌های طرفین در موضوع تنگه هرمز، توانمندی هسته‌ای، موشکی و محور مقاومت از زمین تا آسمان است لذا هیچ قوه عاقله‌ای نمی‌تواند هیچ نوع همگرایی را بین این دو حتی تصور کند. از طرفی متوجه نیستید که هرچه فشار بر کشورهای جهان بیشتر می‌شود، آنها را برای «جنایت نهایی!» علیه مردم ایران، همسوتر و متحدتر می‌کند. پس باید به موازات بسته نگه داشتن تنگه هرمز، به حال بازدارندگی مطلق نیز فکری کرد.
ادامه مطلب
فریدون علی‌مازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشت‌های مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: در چهار دهه‌ی اخیر، بخش عمده‌ی امنیت ایران بر این فرض بنا شده بود که هر حمله‌ی دشمن، می‌تواند با ضربه‌ای بسیار سنگین‌تر پاسخ داده شود. این امکان، دشمن را از محاسبه‌ی جنگ بازمی‌داشت، زیرا جنگ با ایران چیزی نبود که بتوان با هزینه‌ی کم آغاز کرد. اما وقتی برد به ۵۰۰ کیلومتر کاهش یابد، ایران دیگر نمی‌تواند مراکز حیاتی دشمن را تهدید کند و همین مسئله دشمن را از حالت بازدارندگی به حالت هجوم منتقل می‌کند. در این وضعیت، ایران عملاً از حالت «جلوگیری از جنگ» به حالت «تحمل جنگ» منتقل می‌شود.
ادامه مطلب
سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران با درک محدودیت‌های نیروی هوایی خود در برابر رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، استراتژی «بازدارندگی نامتقارن» را بر پایه موشکهای بالستیک و کروز بنا نهاد. این توانمندی باعث شده است که هزینه هرگونه اقدام نظامی علیه خاک ایران به شدت بالا برود. در واقع، موشک‌ها به ابزاری برای تحمیل «عقلانیت اجباری» به بازیگران مهاجم تبدیل شده‌اند که این خود سنگ بنای ثبات در نظم جدید است.
ادامه مطلب
جنگ فعلی ممکن است با رهبری ایران که همچنان قاطعانه با اسرائیل و ایالات متحده خصمانه است، پایان یابد. اگر چنین نظامی به دنبال کردن سلاح‌های هسته‌ای تصمیم بگیرد، احتمالاً یاد گرفته است که فعالیت هسته‌ای خود را مخفی نگه دارد و تجهیزات و مواد هسته‌ای حساس را پراکنده کند. همچنین احتمالاً به این نتیجه رسیده که ماندن نامحدود در آستانه هسته‌ای خطرناک‌تر از عبور از آن است.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مقامات آمریکایی با تکیه بر ادبیات نظامی، نمایش قدرت و دعوت‌های مشروط به مذاکره، در پی تحمیل اراده خود بر ایران بودند. در چنین فضایی، رهبر انقلاب با تبیین منطق واقعی قدرت و افشای بی‌منطقی تهدید، چارچوب گفتمانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی را بازتعریف کردند.
ادامه مطلب
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بر اساس چارچوب مدیریت بحران برچر، روابط کنونی ایران و آمریکا در مرحله «بحران فعال اما کنترل‌شده» قرار دارد. مرحله‌ای که در آن تهدید ارزش‌های حیاتی بالا است و احتمال استفاده از زور وجود دارد اما هنوز محدودیت زمانی به سطحی نرسیده است که تصمیم‌گیری را کاملاً فشرده و احساسی کند.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جنگ ۱۲ روزه نشان داد که این اشتباهات تا چه حد مخرب بود و آمریکا در روز آخر مستقیما وارد جنگ شد و همه سایت‌های اتمی ایران را یک شبه ویران کرد. این آش به حدی شور شده که امروزه حتی اروپا هم برای ایران خط و نشان می‌کشد و به سهم خود در آتش‌افروزی و تحقیر هرچه بیشتر ایران سعی دارد چراکه آنها هم از محدودیت برد موشکی و عدم دسترسی به خاک اروپا و عدم وجود سلاح اتمی ایران اطلاع و اطمینان دارند.
ادامه مطلب
سیروس حاجی‌زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این نوشتار به تفاوت‌های رویکردی می‌پردازد؛ از بازدارندگی مبتنی بر تهدید در غرب و مهار مرحله‌ای در روسیه، تا رویکرد تلفیقی اقناع و اجبار در چین.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحولات اخیر نشان می‌دهد که محیط امنیتی پیرامون ایران به مرحله‌ای سیال‌تر و بی‌ثبات‌تر وارد شده است. افزایش سطح تنش مستقیم و غیرمستقیم با اسرائیل، گسترش دامنه درگیری‌ها به حوزه‌های سایبری، اطلاعاتی و عملیات‌های نقطه‌ای، و تغییر محاسبات قدرت‌های فرامنطقه‌ای، همگی بیانگر آن‌اند که الگوی بازدارندگی پیشین دیگر به‌صورت خودکار عمل نمی‌کند. فرسایش تدریجی برخی بازیگران هم‌پیمان منطقه‌ای، افزایش هزینه‌های سیاسی و اقتصادی حمایت از شبکه‌های نیابتی، و حساس‌تر شدن آستانه‌های درگیری، قدرت سخت ایران را وارد مرحله‌ای کرده که در آن «نگهداری بازدارندگی» خود به یک چالش راهبردی تبدیل شده است. در چنین فضایی، خطر سوءمحاسبه، تصاعد ناخواسته تنش و ورود به چرخه‌هایی که کنترل آنها دشوار است، بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.
ادامه مطلب
محسن شریف خدائی می نویسد: بازدارندگی در روابط بین‌الملل همواره به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی برای جلوگیری از جنگ و حفظ ثبات جهانی مطرح بوده است. در دوران جنگ سرد، این مفهوم بیش از هر چیز با زرادخانه‌های هسته‌ای و تهدید متقابل تعریف می‌شد.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: عُقلای سیاسی، اُمرای نظامی، علمای دانشگاهی و قُدمای حکمرانی باید بنشینند و تفکر کنند که برای بقای کشور، کدام تفکر را برای ادامه نحوه حکمرانی برگزینند.
ادامه مطلب
عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اروپا امروز در نقطه‌ای حساس ایستاده است. می‌تواند مسیر بازدارندگی هوشمند را انتخاب کند، ترکیبی از قدرت نظامی محدود و دیپلماسی سنجیده یا در دام مارپیچ امنیتی بیفتد که در آن هر گام برای افزایش امنیت، ناامنی بیشتری به همراه می‌آورد.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: همه ایران و همه دنیا شاهد بودند که نتیجه ۲۰ سال «صداقت و شفاف سازی و رفع نگرانی» ایران در موضوع هسته‌ای نتیجه‌ای جز حملات نظامی شدید به همه مراکز هسته‌ای ایران در پی نداشت.
ادامه مطلب
جمشید پرویزی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در پیچاپیچ بازی سایه‌ها و مهار پلکانی یک حقیقت تلخ و پایدار خود را نمایان کرده است که خروج بی هزینه از پرونده هسته‌ای ایران برای هیچ یک از طرفین متصور نیست. هرچه زمان می‌گذرد نه تنها هزینه‌‌ها کاهش نمی‌یابد، بلکه بازیگران این صحنه پرچالش ناچارند در عمق عمیق‌تری از پیچیدگی‌ها، با فاکتورهای جدید و بهای سنگین تری به توافق دست یابند.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اصولا در همه کشورها حتی کشورهای ابرقدرت، زیردریایی‌‌ها ستون فقرات بازدارندگی دفاعی هستند چراکه این زیردریایی‌‌ها حامل انواع تسلیحات بخصوص موشکهای بالستیک قاره پیمای اتمی هستند که می‌‌توانند به‌صورت ناشناس و مخفی به اقیانوس‌‌ها و دریاهای مختلف سفر کنند و به‌طور غافلگیر کننده‌‌ای به دشمنان خود حمله کنند.
ادامه مطلب
سیروس حاجی‌زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: هوش مصنوعی (AI) سنگ بنای دکترین نظامی جدید است. قابلیت‌های تحلیلی قدرتمند آن، ارزیابی عملیاتی بهبود یافته، تصمیم‌گیری سریعتر و پشتیبانی از سیستم‌های تسلیحاتی هوشمند را امکان‌پذیر می‌سازد.
ادامه مطلب
مصطفی اعلایی در نوشتاری معتقد است که جمهوری اسلامی ایران برای جلوگیری از آسیب‌ها و حفاظت از منافع ملی بیش از هرچیز و در درجه اول درک خود از «تعهدات ملی» را اصلاح کند. ضرورت تحقق «تعهدات ملی» ایجاب می‌کند جمهوری اسلامی ایران به ماهیت «قدرت» و اصالت منفعت در روابط بین‌الملل توجه کرده و ضمن پیش‌گرفتن سیاست «مدارا» از سیاست «بازدارندگی» تک‌ساحتی فاصله گرفته و «بازدارندگی» چند‌وجهی را جایگزین آن کند. در غیر این صورت قطعا در آینده در یک مسیر دومینووار متحمل خسارت‌ها و ضررهای بزرگ ملی خواهد شد.
ادامه مطلب
ری تکیه می نویسد: ارزش بازدارندگی هسته‌ای در ایران افزایش یافته است. بر اساس آخرین گزارش‌های تحلیلی، ایران سلاح هسته‌ای ندارد اما توانایی غنی‌سازی اورانیوم را تا سطوح قابل استفاده در تسلیحات اتمی به سرعت بهبود بخشیده است. با فروپاشی سایر ارکان بازدارندگی، اهمیت سلاح نهایی افزایش یافته است. با این حال، منطقه بیش از حد خطرناک و بی‌ثبات است و اقدام تحریک‌آمیز می‌تواند پیامدهای وخیمی داشته باشد.
ادامه مطلب
علی موسوی خلخالی می نویسد: مروری به تاریخ روابط بین الملل ایران طی حدود ۱۲۰ سال اخیر نشان می دهد که موقعیت ایران و امکانات خدادای آن سبب شده است تا ایران همواره از اهمیتی بالا برای کشورهای قدرتمند جهان برخوردار باشد.
ادامه مطلب
کارشناسان بر این باور بودند که زرادخانه ایران می‌تواند ویرانی‌های قابل توجهی در اسرائیل یا علیه دیگر دشمنان ایجاد کند، به ویژه با توجه به اینکه ایران به تدریج قابلیت‌های هدایت و دقت پرتابه‌های خود را بهبود بخشیده است. ایران همچنین استفاده از سوخت‌های جامد را گسترش داده است که به موشک‌ها امکان می‌دهد بسیار سریعتر از سیستم‌های سوخت مایع آماده شلیک شوند.
ادامه مطلب
عیسی محمدحسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: نکته‌ای که در بازدارندگی بسیار حائز اهمیت است این است که صرف تهدید تلافی‌جویانه و انباشت سلاح های کشتار جمعی نمی‌تواند بازدارندگی ایجاد کند، بلکه مهم‌ترین عامل، تأثیرات روانی و باور قدرت حریف و جدی گرفتن آن است.
ادامه مطلب
علی عیدی‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: از چند سال پیش جهت گیری سیاست خارجی ما«نگاه به شرق» بوده که یک راهبرد اشتباه بوده است. در شهریور سال ۱۴۰۰ در اوج مانور دادن طرفداران راهبرد «نگاه به شرق» این بحث را مطرح کردم که ایران به جای «نگاه یکجانبه به شرق» باید «نگاه همزمان به شرق و غرب» را دنبال کند. اکنون بعد از گذشت چندین سال و نگاهی منصفانه به عملکرد چین و روسیه شاید زمان آن رسیده باشد که تصمیم‌گیران به فکر تغییر استراتژی در سیاست خارجی باشند.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: شرایط خطرناک آسیای جنوب غربی که در تنگنای آشوب و جنگ قرار داشته و به شکل شگفتی ایران را در مرکز این روند تحولات سخت قرار داده، سیاستگذاری اقتضایی را برای ایران ضروری کرده است. این ضرورت را می‌توان در فرمایشات حضرت آیت الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب ایران به خوبی رصد کرد که تنها در یک بازه زمانی دو هفته‌ای، دو توصیه بسیار مهم به سیاستگذاران ارشد ایران برای اتخاذ رویکرد اقتضایی و تاکتیکی در سیاست خارجی ایران داشته‌اند. توصیه و تفسیر بسیار ارزشمند رهبر ایران در ۲۴ مرداد با عنوان مطلوبیت و ضرورت عقب نشینی تاکتیکی در سوره انفال با توصیه و تفسیر ایشان از دعای زیارت عاشورا در ۴ شهریور و جمله "حَربٌ لِمَن حارَبَکُم" تکمیل شده است.
ادامه مطلب
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بر همگان روشن است که هیچ اتحاد استراتژیک، طولانی مدت و قابل اتکای تام بین جمهوری اسلامی و دیگر قدرت ها مقدور نیست زیرا اکتساب منافع مشترک دائمی امکان پذیر نیست؛ اگر چه در برخی حالات تحت تاثیر راهبردهای تاکتیکی و به صورت کوتاه مدت و موقت با برخی قدرت ها، همبستگی و ائتلاف صورت گرفته که در کفه ترازو انتفاع طرف های مقابل از این نزدیکی های موقت، بیش از ایران بوده است. اما به صورت کلان تقابل جمهوری اسلامی با بلوک غرب و کشورهای نزدیک به آن بر اساس جوهره ذاتی آن، علی الدوام و دائمی خواهد بود.
ادامه مطلب
آرزو عسکری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در دنیای آنارشیک نمی توان به اتحادها، بلوک ها و ائتلاف ها اعتماد کرد چون پایدار نیستند، موقتی هستند و به عبارتی دوست امروز ممکن است دشمن فردا باشد. پس باید دولت‌ها به خود متکی باشند. همان طور که انگلستان نگفت چون آمریکا بمب اتم دارد امنیت من را نیز تضمین می‌کند و یا اسرائیل نگفت چون آمریکا بمب اتم دارد دیگر من به بمب اتم نیاز ندارم!
ادامه مطلب
محمد علی مهتدی در یادداشتی می نویسد: اکنون قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی در اوج است و نه فقط حریم ایران بلکه خاک سوریه و هر جا که مستشاران نظامی ایران حضور داشته باشند را پوشش می دهد.
ادامه مطلب
این خطر وجود دارد که در این شرایطِ پرتنش، منازعه غزه به صورت منزوی و منفرد دیده شود. فوری ترین نیاز آن است که منازعه اسرائیل – حماس حل و فصل شده، بازدارندگی اسرائیل دوباره برقرار شود و در مسیر یک راه حل دو کشوری پیشرفت حاصل شود. اما این کار باید در کنار یک مجموعه گام های گسترده تر آمریکا انجام شود، از جمله: بیان تعهد آمریکا به منطقه در پی عقب نشینی ۲۰۲۱ از افغانستان و کاهش های بعدی حضور نظامی آمریکا.
ادامه مطلب