از کییف تا تهران:
آیا دریای خزر عرصه جدیدی برای جنگ روسیه و اوکراین است؟ جدید
حمله پهپادی اوکراین در ۲۵ ژوئیه به یک کشتی ایرانی که در سواحل دریای خزر در حرکت بود، دو طرف را برای اولین بار وارد درگیری مستقیم کرد.
ادامه مطلبایران و اوکراین
چگونه ایران و اوکراین در دو سوی یک معمای امنیتی قرار گرفتند؟
الگوی اسرائیلی اوکراین در قبال ایران
مسعود رضائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: برای تهران، مسئله اصلی دیگر صرفاً مدیریت روابط با اوکراین نیست، بلکه جلوگیری از تلاقی دو جبهه امنیتی است. اگر رقابت با کییف به بخشی از رویارویی گستردهتر ایران با آمریکا و اسرائیل تبدیل شود و کشورهای اروپایی آشکارا در صف مقابله با ایران قرار گیرند، تهران ناگزیر خواهد بود منابع دیپلماتیک، اطلاعاتی و نظامی خود را میان چند بحرانِ همزمان توزیع کند؛ وضعیتی که میتواند آزادی عمل آن را در خاورمیانه و تنگه هرمز کاهش داده و هزینههای بازدارندگی را بهطور محسوسی افزایش دهد.
ادامه مطلب
آثار و پیامدهای احتمالی حمله به کشتی تجاری ایرانی چیست؟!
گذار خزر از «حاشیه امن» به «فضای بازدارندگی متراکم
صارم شیراوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حمله به کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر، بیش از آنکه صرفا خسارت به یک شناور باشد، نشانه تغییر جایگاه ژئوپلیتیکی خزر است. این حادثه نشان میدهد که جنگهای معاصر از طریق پهپادهای دوربرد، اطلاعات ماهوارهای و هدفگیری شبکههای لجستیکی، مرز میان جبهه و پشت جبهه، نظامی و تجاری، و بازیگر مستقیم و شریک ادعایی را مبهم ساختهاند.
ادامه مطلب
ابعاد فراروی پیوند ژئوپلیتیکی
هرمز و بابالمندب؛ هندسه جدید بازدارندگی و آزمون دیپلماسی ایران
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بازخوانی تحولات پیچیده از خلیج فارس و دریای سرخ تا اعماق دریای خزر نشان میدهد که تبدیلشدن «تنگه هرمز و بابالمندب» به زنجیرهای از ابزارهای بازدارندگی متقابل، توانسته است هزینههای دستاندازی و فشار یکجانبه بر ایران را برای آمریکا و رژیم اسرائیل به شدت بالا ببرد. این دستاورد میدان، ابزاری ارزشمند برای تثبیت وزن ژئوپلیتیکی کشور و بازداشتن طرفهای مقابل از محاسبات شتابزده نظامی بوده است.
ادامه مطلب
دست ناتو به خزر رسیده است؟!
قفقاز جنوبی؛ خلیج فارسِ آینده اوراسیا
مسعود امیری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر دست روسیه از طریق ایران به بابالمندب رسیده، دست ناتو نیز از طریق اوکراین به خزر رسیده است.
ادامه مطلب
گفتوگوهایی درباره روسیه و اوکراین در قطر
از عربهای برنده تا ایالات نامتحد اروپا و بازی میانه ایران
ماندانا تیشه یار در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اسراییل همواره می خواهد روسیه را راضی نگه دارد تا در سوریه به ایران و به دولت بشار حمله کند و روسها چشم بر این حملات ببندند. در رویدادهای هفتم اکتبر نیز پوتین نگران یهودیان روس ساکن در اسراییل بود. اسراییل از سال ۲۰۲۲ هیچ سلاحی به اوکراین نداده است و البته کاری که حماس در سال گذشته انجام داد، فشارها بر روی روسیه را بسیار کاهش داد.
ادامه مطلب
بهره های کلانی که برده شده است
دیپلماسی ژله ای آنکارا و پکن با رویکرد منافع محور در بحران اوکراین
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: آنکارا مدتهاست که به دنبال ایفای نقش رهبری در مذاکرات صلح بین کییف و مسکو بوده است. در همین حال، ترکیه جریان نفت روسیه به اتحادیه اروپا را از زمان تهاجم تمام عیار روسیه به اوکراین تسهیل کرده است و به کرملین اجازه می دهد تا تحریم های این اتحادیه را دور بزند.
ادامه مطلب
بدانیم تا بمانیم
تاملی در آینده روابط ایران و روسیه بعد از جنگ اوکراین
علی منصوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: منافع ملی ما عدم حمایت از هیچ یک از طرفین در عین تعامل و گسترش روابط با طرفین را ایجاب می کند؛ امری که به نظر متناقض می رسد. دیپلماسی، هنر مدیریت و استفاده از تناقضات است. امری که امروزه ترکیه از آن به نحو مطلوبی بهره برداری می کند و با گسترش روابط دفاعی با اوکراین و دادن تسلیحات، با روسیه نیز گسترش روابط دفاعی – اقتصادی خود را دارد. این در حالی است که ما هزینه جنگ اوکراین با روسیه را با تحمل چندین تحریم پرداخت کرده ایم اما نتوانسته ایم از منافع اقتصادی آن بهره ببریم که این خود قصه/غصه ای بزرگ است.
ادامه مطلب
سی ماه ستیز و سرمایه سوزی در اوکراین
میل مشهود کیف و مسکو به میانجی گران
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جنگ و درگیری شدید همچنان در منطقه دونتسک و بخش هایی از خارکوف و کوپیانسک ادامه دارد ولی وضعیت حاکم بر میدان جنگ حکایت از تداوم روند فرسایشی و حاکم شدن خستگی و نومیدی بر نیروهای نظامی است و عملا طرفین منازعه به این جمع بندی نزدیک می شوند که تعیین سرنوشت جنگ در جغرافیای کازار امری بس دشوار و یا شاید محال است. لذا در چنین شرایطی مسکو و کیف نشانه های جدیدی از علاقه مندی برای نشستن پشت میز مذاکره و دستیابی به راه حل صلح را بروز داده و برای اولین بار مقامات روسی از جمهوری اسلامی ایران به عنوان میانجی مورد وثوق یاد کرده و دیگر میانجی گران مطرح از جمله چین؛ ترکیه و مجارستان به عنوان رئیس دوره ای اتحادیه اروپا فعال شده اند.
ادامه مطلب
سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران
کنعانی: معتقدیم اگر امریکا نبود جنگ غزه رخ نمی داد/ادعاهای رئیس جمهوری اوکراین اغراض سیاسی دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نقش آفرینی امریکا در موضوع فلسطین گفت: «متاسفانه امریکا طی چند دهه گذشته همیشه بخشی از مشکل بوده است. در جنگ اخیر غزه و تجاوز رژیم صهیونیستی علیه مردم بی پناه غزه متاسفانه دولت امریکا بخشی از جنگ و بلکه تمام این جنگ بوده است. ما معتقدیم اگر امریکا نبود این جنگ رخ نمی داد. ایالات متحده می توانست این بازدارندگی را ایجاد کند و به دولت اسرائیل فشار بیاورد تا جنگی آغاز نشود و تا این کشتار توسط رژیم صهیونیستی رخ ندهد. امریکا حمایت همه جانبه اقتصادی، نظامی و سیاسی از اسرائیل انجام داده است. کاری که می تواند امریکا در این باره انجام دهد توقف حمایتش از جنایت های رژیم صهیونیستی است. تا کنون متاسفانه طرح های امریکا هیچ کدام منصفانه نبوده و نتوانسته است به بحران فلسطین پایان دهد. بر اساس رصدها و پایش ها و مشورت ها و بررسی هایی که ما با طرف های مختلف داریم، دولت امریکا قصد دارد آنچه از طریق جنگ نتوانسته است محقق کند را از طریق سیاسی و احیانا سازمان ملل محقق کند. مردم فلسطین اجازه تحقق چنین اهداف نامشروعی را به هیچ کس، چه رژیم صهیونیستی چه ایالات متحده، نخواهد داد. سرنوشت فلسطین به دست ملت فلسطین رقم خواهد خورد.»
ادامه مطلب
لزوم برجسته سازی نکات مربوط به امنیت ملی برای افکار عمومی
نظر رهبری در جنگ اوکراین برای دستگاه دیپلماسی فصل الخطاب باشد
وحید کریمی و علی موسوی خلخالی در یادداشت مشترکی در دیپلماسی ایرانی می نویسند: مقام معظم رهبری در ابتدای سال جاری و در سخنرانی خود در حرم مطهر رضوی در یک فروردین نیز گفتند: «ما حضور در جنگ اوکراین را قاطعاً و صریحاً رد میکنیم و ابداً چنین چیزی صحت ندارد. جنگ اوکراین را آمریکا برای گسترش ناتو به شرق راه انداخت و اکنون نیز در حالی که مردم اوکراین گرفتار و دچار مشکلات هستند، بیشترین سود را از جنگ، آمریکا و کارخانجات اسلحهسازی آن میبرند و به همین علت، مانع کارهای لازم برای خاتمه جنگ میشوند.» این اظهارات مقام معظم رهبری مانند فتوای حرام بودن استفاده از تسلیحات هسته ای باید فصل الخطاب دستگاه دیپلماسی و دولت جمهوری اسلامی باشد و از آن بهره برداری مفید شود.
ادامه مطلب
جزئیاتی از نقش آفرینی بغداد برای پایان دادن به جنگ
عراق منجی بحران اوکراین می شود؟
یک منبع اروپایی که نخواست نامش فاش شود از سفر قریب الوقوع هیئت امنیتی بلندپایه اوکراین به بغداد با هدف رایزنی مستقیم با دستگاه اطلاعات عراق در جهت آماده شدن برای مذاکره مستقیم با مقامات روس خبر داد. این منبع توضیح داد که این سفر در ادامه سفر یک مسئول اوکراینی نزدیک به رئیس جمهور این کشور در ماه مارس انجام می شود؛ سفری که طی آن مذاکرات محرمانه ای با مقامات عراقی از جمله محمد شیاع السودانی، نخست وزیر عراق، فائق زیدان، رئیس شورای عالی قضایی صورت گرفت و راه را برای سفر این هیئت امنیتی به عراق هموار کرد.
ادامه مطلب
ابزاری که کشورهایی مانند آذربایجان و اوکراین از آن بهره می برند
رانت بزرگ ضدیت با ایران در نظام بینالملل
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سیاستگذاری خارجی و رویکرد انقلابی سیاست خارجی ایران که با برخی تقابلهای دیرینه با نظم نوین غربی پساکمونیسم همراه بوده، سبب شده است تا ایران به یک ابزار رانت برای برخی بازیگران منطقهای و جهانی بدل شود. رانتی بزرگ و ارزشمند که برای کسب آن نیز هزینه های کمی خرج میشود. رانت ضدیت با ایران، تهدید و گستاخی علیه ایران که از سوی غربیها بهخصوص ایالات متحده امریکا، اسرائیل و عربستان در قالب کمکهای کلان مالی، نظامی و سیاسی به دولتهای شکننده و ضعیفی مانند اوکراین، جمهوری آذربایجان، .... و حتی ترکیه داده میشود.
ادامه مطلب
بایدهای سیاست خارجی تهران در یک سالگی جنگ
پایان نبرد اوکراین و خروج آبرومندانه روسیه، به نفع ایران است
محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به نظر می رسد بر خلاف کشورهای اروپایی و آمریکا، منافع جمهوری اسلامی ایران در پایان جنگ اوکراین و خروج آبرومندانه روسیه از این مهلکه است. در این راستا، در شرایط کنونی که جمهوری اسلامی ایران به دلیل مشکلات داخلی و بین المللی، بصورت مستقل از امکان میانجیگری برای پایان دادن به این جنگ برخوردار نیست، می تواند با جلب نظر مقامات کرملین و در همراهی با چین و بلاروس ائتلافی برای پایان دادن به جنگ اوکراین تشکیل دهد و کشورهای اروپایی و آمریکا را از تلاش برای تداوم این جنگ بازدارد.
ادامه مطلب
دنیا نظاره گر تحولات عمیق است
جنگ اوکراین و عواقب متوجه ایران
رامین فخاری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جنگ اوکراین چشم انداز حضور ایران در بازارهای اروپایی را افزایش داده است اما حضور آشکار ایران در جنگ اوکراین می تواند این چشم انداز را نیز از بین ببرد؛ در نتیجه بهتر است ایران در راستای لغو تحریم ها رویکرد محتاطانه ای نسبت به جنگ اوکراین در پیش بگیرد.
ادامه مطلب
حمله ای که بی پاسخ نمی ماند
اوکراین و اسرائیل، هر دو در مظان اتهام
یوهان کراوچنکو، کاردار اوکراین در تهران، روز دوشنبه به وزارت امور خارجه ایران احضار شد. این اتفاق پس از آن رخ داد که میخایلو پودولیاک، یکی از مشاوران دفتر رئیس جمهوری اوکراین، درباره حمله پهپادی در توییتر اظهار نظر کرد. او نوشت: «اوکراین به شما هشدار داد». ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اظهارات پودولیاک را مشکوک خواند و خواستار توضیح از کییف شد. در این میان، این دیپلمات تاکید کرد که ایران حق مشروع انجام اقدامات تلافی جویانه علیه طرف هایی را که در اقدامات مغایر با قوانین بین المللی شرکت کرده اند، محفوظ می دارد.
ادامه مطلب
احتمالا تا اکتبر دیگر خبر از سلاح های ایران نیست
جنگ اوکراین و تسلیحات ایرانی
مارداسف می گوید: "همه برآوردهای رسانه ای درباره ذخیره مهمات نقطه زن بی معنی یا خطاپذیر است چرا که چنین ذخیره هایی در زمره اسرار نظامی به شمار می آید. برای دستیابی به یک برآورد، دست کم ضرورت دارد که داده های زیادی را در اختیار داشته باشیم: شمار تجهیزات الکترونیکی موجود، حجم تولید موشک های زمینی، هوایی و دریایی در زمان صلح و حجم کنونی تولید موشک ها در شرایطی که پرسنل کارخانه ها چندشیفته کار می کنند و داده هایی از این قبیل."
ادامه مطلب
اتهامزنیها با وجود تکذیبها ادامه دارد
همکاریهای تسلیحاتی ایران و روسیه، عامل تیرگی روابط تهران - کییف
ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین، در سفر غیرمنتظره خود به آمریکا روز بیست و یکم ماه دسامبر در کنگره این کشور سخنرانی کرد و گفت: «پهپادهای قاتل ساخت ایران به روسیه ارسال شده است که می تواند زیر ساخت های حیاتی اوکراین را تهدید جدی کند.» رئیس جمهوری اوکراین در ادامه با اشاره به اینکه: «فقط مسئله زمان در حمله ایران به متحدان آمریکا مطرح است» آمریکا را به اقداماتی علیه ایران ترغیب کرده است. از سوی دیگر، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران بارها ادعا کرده که این کشور به روسیه سلاح صادر نکرده است. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران همچنین در ادامه هشدار داد: «آقای زلنسکی باید بداند که ما در برابر اتهامات بی اساس تا ابد صبر راهبردی نخواهیم داشت.»
ادامه مطلب
جنگی که مطابق نقشه پیش نرفت
عقبنشینیهای روسیه در اوکراین و شرایط منطقه
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: حمله روسیه به اوکراین بهعنوان مهمترین تحول ژئوپلیتیک بعد از خاتمه جنگ سرد به بحثهایی درباره احتمال شکلگیری یک نظم جدید بینالمللی دامن زد و این تصور را ایجاد کرد که ممکن است جامعه بینالمللی در آستانه یک تحول ساختاری دیگر باشد. مقامات روسیه، ازجمله پوتین همیشه در ۹ ماه گذشته از هدفشان برای ایجاد یک نظم جهانی «عادلانه و قانونی» سخن گفتهاند.
ادامه مطلب
در حالی که روابط تهران و مسکو نزدیکتر از همیشه شده است
اسرائیل همچنان مردد در حمایت از اوکراین در برابر روسیه
برخی تحلیلگران میگویند اسرائیل در انتخاب بین همراهی با اوکراین، غرب و ناتو به بهای برخاستن علیه منافع روسیه و ورود به جنگ اوکراین، گرفتار مانده است.
ادامه مطلب
از تغییر لحن مقامات امریکایی بر سر مذاکرات تا بحران پیش آمده در اوکراین برای ایران
تحولات مخاطرهآمیز در سیاست خارجی
جاوید قربان اوغلی در یادداشتی می نویسد: همزمانی توقف طولانی مذاکرات احیای توافق هستهای، کشیده شدن پای ایران در جنگ اوکراین و تبلیغات سنگین نقشآفرینی پهپادهای ایران در جنگ و گسترش واکنش به اعتراضات داخل کشور در پایتختها و شهرهای جهان به گونهای است که کارشناسان و دلسوزان نسبت به احتمال شکلگیری «تصمیم بینالمللی» درباره ایران احساس نگرانی میکنند.
ادامه مطلب
دخالت ایران چقدر جدی است؟
جنجال استفاده از پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین
حامد مزرجی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در عین تکذیب های چندباره مسئولین کشورمان در عدم صدور پهپاد به روسیه، تا کنون ایران اقدام عملی برای اثبات گفته ها انجام نداده است و بدین وسیله کشور در معرض تهدیداتی قرار می گیرد که شاید در توازن بده بستان های دیپلماسی، هم طراز نیست. البته موضع وزارت امور خارجه ایران که از سوی ناصر کنعانی، سخنگوی این وزارتخانه در امکان گفت وگو با اوکراین برای روشن شدن موضوع و رفع اتهام ها عنوان شد، خط مشی مناسبی است که باید دید تا چه میزان می توان عملی شود.
ادامه مطلب
لحن تند اوکراینی ها علیه تهران
چرا ایران جنگ اوکراین را به ضرر امنیت خود می داند؟
دلایلی وجود دارد که نشان می دهد، چرا ایران خواهان شکست روسیه در اوکراین نیست. نخست، ارتباط دولت اوکراین با محافل اسلام گراست که نگرش خصمانه خود را در قبال ایران کتمان نمی کنند.
ادامه مطلب
با وجود روابط نزدیک تهران و مسکو
تجاوز روسیه به اوکراین، به زیان ایران هم هست
رهبران در تهران از روابط نزدیک کشور با مسکو سخن می گویند اما آنها نمی توانند از پیامدهای جنگ در اروپای شرقی خرسند باشند.
ادامه مطلب
از ایران تا ترکیه و اسرائیل
سایه جنگ اوکراین بر پرونده های مختلف خاورمیانه
جنگ اوکراین پیامدهایی برای اقتصاد جهان و جبهه گیری های سیاسی و ایدئولوژیک خواهد داشت که قطعا تاثیر آن را بر منطقه خاورمیانه به ویژه بر بازیگران مهم منطقه مثل ایران، اسرائیل و ترکیه خواهیم دید.
ادامه مطلب
پیامدهای بحران در سطح ملی
فردای جنگ اوکراین
امیرهوشنگ کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: کنشگری ایران در عرصه بحران اوکراین را شاید بتوان در یک کلمه "بیطرفی ظاهری منفعلانه" نامید که در آن نشانی از تحرک، ابتکار و نوآوری به چشم نمی خورد و بنظر می رسد روی اسب روسی شرط بندی شده و روسیه را در این نبرد حق مدار و مشروع و پیروزی آن را مسجل و قطعی فرض کرده است. لذا به نظر می رسد رویکرد، راهبرد و سیاست ایران در قبال جگ اوکراین متناسب با این برداشت از منازعه جاری در اوکراین طراحی و تنظیم شده است. بدیهی است با چنین رویکرد و راهبرد جانبدارانه و یک طرفه ای، ایران بیش از ترکیه از فراز و فرود و فرجام و سرانجام جنگ روسیه علیه اوکراین متأثر (منتفع/ متضرر) خواهد شد.
ادامه مطلب
گمانه و احتمالسازی جدید جنگ روسیه
ایران و سناریوهای جنگ اوکراین
سجاد کوچکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: متاسفانه آسیبپذیرترین نقطه جهان در هر سه سناریو ایران است و از از بخت بد روزگار جغرافیای سیاسی و راهبردی، ایران را در کانون همه کشمکشهای جهانی قرار داده است. در این شرایط برای جمهوری اسلامی ایران، حفظ نظام از اوجب واجبات است و باید به شدت مراقبت کنیم و به تعبیر فرمایش امیر مؤمنان (ع) همانند بچه شتر دو ساله باشیم (ولاظهر فیرکب ولا ضرع فیحلب) نه پشتی برای سواری دادن داشته باشیم ونه پستان شیر ده؛ و ایران بار دیگر (همانند پهلوی اول) پل پیروزی آمریکا وغرب و .... نشود.
ادامه مطلب
روسیه بازنده جنگ اوکراین
روی اسب بازنده شرطبندی نکنیم
جاوید قربان اوغلی در یادداشتی می نویسد: اگر احیای برجام در راستای منافع ایران است، ایران باید نشان بدهد که از چنان اراده مستقل و استقلال سیاسی برخوردار است که فارغ از خواست یا فشار روسیه، تصمیمی در راستای حقوق ملت اتخاذ کند. رصد اخبار قبل از جنگ اوکراین نشانگر عزم و اراده جدی دولت و حاکمیت در احیای برجام است. رهبری لغو تحریمها ولو یک روز زودتر را بهصراحت به نفع کشور اعلام کردند.
ادامه مطلب
نبردی که برای سلطه گری و نژادپرستانه است
رمزگشایی جنگ اوکراین بر مبنای نظریه "اغفال"
وحید کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جنگ روسیه و غرب، جنگ برای سلطه گری و نژادپرستانه است. هرچند عوامل اقتصادی و دسترسی به منابع انرژی سیبری در دستور سیاسی غرب قرار دارد اما؛ نکته مهم؛ اختلاف "نوع حکومت داری" هم هست. تاریخ بیانگر پیشروی غرب به طرف شرق است. قبلا آلمان مرز شرق و غرب بود و اکنون اوکراین مرز شرق و غرب شده است.
ادامه مطلب
تاثیرات اقتصادی و سیاسی که می توان برشمرد
پیامدهای تهاجم روسیه به اوکراین از منظر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران
جواد عرب عامری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بر هم خورد موازنه قدرت در روابط بین قدرتهای بزرگ به دنبال تهاجم نظامی روسیه به اوکراین با هدف بیطرفسازی این جمهوری سابق اتحاد شوروی و ایجاد یک منطقه حائل بین روسیه و ناتو میتواند در بردارنده فرصتها و تهدیداتی برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران باشد. اگرچه سخن گفتن از ورود جهان به دوران جنگ سرد در پی فروریختن دیوار اعتماد بین قدرتهای جهانی کمی زود به نظر میرسد با این حال، به نظر میرسد یکی از نتایج حداقلی این رویداد را میتوان ترک برداشتن اجماع جهانی قدرتهای بزرگ پیرامون نظم موجود بینالمللی در نظر گرفت.
ادامه مطلب