فریاد عدالت در برابر جنایت: حمله به بیمارستان گاندی و مدرسه میناب

نویسنده: نیروانا مهرآیین، متخصص حقوق بین الملل، کارشناس حقوق داخلی و فعال صلح و حقوق بشر

دیپلماسی ایرانی: حمله به بیمارستان‌ها و مراکز آموزشی به عنوان زیرساخت‌های غیرنظامی، نقض آشکار حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه محسوب می‌شود. در این راستا، حمله اخیر آمریکا و اسرائیل به بیمارستان گاندی و مدرسه میناب، نمونه‌ای بارز از نقض این حقوق است.

 از منظر حقوق بین‌الملل، بیمارستان‌ها و مراکز آموزشی به عنوان اهداف غیرنظامی شناخته می‌شوند و مورد حمایت ویژه قرار دارند. مطابق با کنوانسیون چهارم ژنو (۱۹۴۹) و پروتکل‌های الحاقی آن، به ویژه پروتکل اول الحاقی (۱۹۷۷)، حمله به این نوع از زیرساخت‌ها به عنوان نقض حقوق بشردوستانه محسوب می‌شود. ماده ۳۴ کنوانسیون چهارم ژنو تصریح می‌کند که: "کلیه افراد در سرتاسر سرزمین، در هر شرایطی، از حمایت‌های بنیادین حقوق بشر برخوردارواهند بود و کلیه اقدامات، خواه در زمان صلح یا جنگ، که منجر به نقض حقوق بشر شود، ممنوع است." همچنین، ماده ۵۱ پروتکل اول الحاقی کنوانسیون ژنو، حمله به اهداف غیرنظامی را ممنوع اعلام کرده و تصریح می‌کند که: "حمله به جمعیت غیرنظامی یا افراد غیرنظامی به عنوان یک هدف، ممنوع است."

 در این راستا، بیمارستان گاندی و مدرسه میناب، به عنوان دو زیرساخت غیرنظامی، از حمایت ویژهار بوده و حمله به آنها نقض آشکار حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه محسوب می‌شود.  این حملات نه تنها جان افراد بی‌گناه را به خطر می‌اندازد، بلکه زیرساخت‌های اساسی مورد نیاز برای ارائه خدمات بهداشتی و آموزشی را نیز نابود می‌کند. این اقدامات، نقض آشکار اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی است که یکی از اصول بنیادین حقوق بشردوستانه است. از منظر حقوق بین‌الملل کیفری، این حملات می‌تواند به عنوان جنایت جنگی شناخته شود.  مطابق با اساسنامه رم (۱۹۹۸)، که دادگاه کیفری بین‌المللی بر اساس آن تشکیل شده است، حمله به اهداف غیرنظامی به عنوان یک جنایت جنگی شناخته می‌شود. ماده ۸ اساسنامه رم، حمله به اهداف غیرنظامی را به عنوان یک جنایت جنگی تحت عنوان "جنایت علیه بشریت" تعریف می‌کند. همچنین، ماده ۱۸ اساسنامه، حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی را به عنوان یک جنایت جنگی تحت عنوان "جنایت جنگی" تعریف می‌کند. در نتیجه، حمله آمریکا و اسرائیل به بیمارستان گاندی و مدرسه میناب، نه تنها نقض حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه است، بلکه می‌تواند به عنوان جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت شناخته شود. 

در این راستا، جامعه بین‌المللی، به ویژه سازمان‌های حقوق بشری و نهادهای بین‌المللی، باید به این حملات واکنش نشان داده و اقدامات لازم را برای جلوگیری از تکرار این نقض‌ها انجام دهند. همچنین، ضروری است که دولت‌ها و طرف‌های درگیر در درگیری‌ها، به تعهدات خود در قبال حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه پایبند باشند و از حمله به اهداف غیرنظامی خودداری کنند. در پایان، می‌توان گفت که حمله به بیمارستان‌ها و مراکز آموزشی به عنوان زیرساخت‌های غیرنظامی، نقض آشکار حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه محسوب می‌شود و باید با شدیدترین واکنش‌ها مواجه شود.

پیشنهادها:

۱.  تحقیق و تفحص بین‌المللی:  ضروری است که یک تحقیق و تفحص بین‌المللی در مورد حملات به بیمارستان گاندی و مدرسه میناب انجام شود تا مسئولین این حملات شناسایی و تحت پیگرد قانونی قرار گیرند.

۲. اعمال فشار بین‌المللی: جامعه بین‌المللی باید با اعمال فشار بر دولت‌ها و طرف‌های درگیر، از تکرار این نقض‌ها جلوگیری کند.

۳. حمایت از قربانیان: ضروری است که حمایت‌های لازم از قربانیان این حملات، از جمله ارائه خدمات بهداشتی و آموزشی، انجام شود.

۴. تقویت نهادهای بین‌المللی: نهادهای بین‌المللی، به ویژه سازمان ملل متحد و دادگاه کیفری بین‌المللی، باید تقویت شوند تا بتوانند در برابر نقض‌های حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه واکنش مناسب نشان دهند.
 ۵. آموزش و آگاهی: ضروری است که آموزش و آگاهی در مورد حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه افزایش یابد تا از تکرار این نقض‌ها جلوگیری شود.

با انجام این اقدامات، می‌توان از تکرار نقض‌های حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه جلوگیری کرده و از حمایت‌های بنیادین حقوق بشر برای همه افراد اطمینان حاصل کرد.