مرتضی بنانژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مشکل اساسی سیاست خارجی آمریکا صرفاً «استفاده از زور» نیست، بلکه تصور نادرستی است که از ماهیت خاورمیانه دارد. بخش مهمی از دستگاه سیاست خارجی آمریکا، منطقه را با الگوهای ذهنی غربی تحلیل میکند؛ در حالی که خاورمیانه دارای ساختارهای تاریخی، مذهبی، قومی و هویتی پیچیدهای است که با
ادامه مطلب
کتایون ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شرایط کنونی و تشدید تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل ممکن است معادله را برای روسیه پیچیدهتر کرده باشد. هرچند افزایش تنشها میتواند در کوتاهمدت برای مسکو مزایایی مانند رشد قیمت انرژی، افزایش درآمدهای نفتی و درگیر شدن بیشتر آمریکا در خاورمیانه ایجاد کند، اما ادامه بحران لزوماً به نفع روسیه نخواهد بود.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در دنیای سیاست، جنگ از جمله تحولاتی است که به حرکت سریع در سیاست و وانکشهای جدید منجر میشود، یکی از اثرات مهم جنگ اخیر این بود که نشان دادن اتحادها، منافع و دورنگار کشورهای منطقه خاورمیانه و خلیجفارس چقدر می تواند باهم متفاوت و حتی متضاد باشد
ادامه مطلب
محمد زروک آهی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این مقاله به بررسی نظاممند جدیدترین تحولات همکاری منطقهای در خاورمیانه، تحلیل نیروهای محرکه و چالشهای پیش رو و همچنین ارائهی چشماندازی آیندهنگرانه میپردازد.
ادامه مطلب
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آمریکا بدون اعطای تضمینی به ایران، ادعا میکند که خواهان ادامهی وضعیت بدون جنگ است، اما در عمل همزمان سه اقدام خصمانه را حفظ کرده است: محاصرهی دریایی خلیج فارس و دریای عمان، توقیف دو کشتی ایرانی در هفتههای اخیر و بازسازی و بهروزرسانی تجهیزات نظامی خود در پایگاههای قطر، بحرین و امارات.
ادامه مطلب
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ادعای مطرحشده درباره استفاده از مسیرهای ریلی برای انتقال انرژی در شرق آسیا، از دید علم لجستیک، نشانهای از تغییر مسیرهای پشتیبانی و افزایش تنوع در خطوط حیاتی است.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آن چنان که میتوان از آینده خاورمیانه برداشت کرد، درصورت باقی ماندن خاورمیانه در وضعیت فعلی و تبدیل شدن به یک صلح مسلحانه در منطقه، البته باتوجه به سختی دسترسی به اطلاعات، باید گفت آینده خاورمیانه بهخصوص برای عربستان و امارات در مسیری جدید خواهد بود.
ادامه مطلب
رئیس دوره انتقالی سوریه، احمد الشرع معروف به الجولانی، در روزهای اخیر سفری به چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس شامل عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی انجام داد.
ادامه مطلب
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشتهای مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: از دست دادن قدرت تنبیه فقط یک تغییر عملیاتی نیست؛ یک تغییر روانی هم هست. بازدارندگی واقعی زمانی موفق است که دشمن از پاسخ طرف مقابل بترسد، حتی اگر آن پاسخ عملاً هرگز اجرا نشود. ترس دشمن از «نااطمینانی» نسبت به قدرت ایران، خود یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی بوده است.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شکست مذاکرات دور اول که از ابتدا به دلیل عدم همخوانی خواستهها و شروط طرفین قابل پیشبینی بود همراه با طرح موضوع محاصره تنگه هرمز و این ادعا که آمریکا به این گذرگاه حیاتی نیازی ندارد، ماهیت بحران را از یک نگرانی صرفاً آمریکایی، به معضلی فراگیر برای اروپا و جهان عرب تبدیل کرده است.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه امروز در خاورمیانه رخ میدهد را نمیتوان صرفاً به عنوان شکست نظامی یا سیاسی یکی از طرفها تعبیر کرد. این وضعیت بیش از هر چیز یک شکست فرسایشی در سطح سیستمی است؛ شکستی که در چارچوب ناکارآمدی ساختار موجود نظم جهانی رخ میدهد. در واقع، ضعف سیستمی در مدیریت رقابتهای جهانی و وابستگی بیش از حد به ائتلافهای شکننده، زمینهساز چنین بحرانهایی شده است. این بحران امنیتی در سایه بازیهای نامتقارن، محاسبات اشتباه و زمانبندیهای نادرست به ابعادی جهانی رسیده است.
ادامه مطلب
سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران با درک محدودیتهای نیروی هوایی خود در برابر رقبای منطقهای و فرامنطقهای، استراتژی «بازدارندگی نامتقارن» را بر پایه موشکهای بالستیک و کروز بنا نهاد. این توانمندی باعث شده است که هزینه هرگونه اقدام نظامی علیه خاک ایران به شدت بالا برود. در واقع، موشکها به ابزاری برای تحمیل «عقلانیت اجباری» به بازیگران مهاجم تبدیل شدهاند که این خود سنگ بنای ثبات در نظم جدید است.
ادامه مطلب
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نظم منطقهای پایدار زمانی شکل میگیرد که نقشآفرینان اصلی آن به ظرفیتها، نقش و وزن یکدیگر احترام بگذارند. بهویژه در شرایط تازهای که روند صلح احتمالی ایجاد خواهد کرد، همکاری مبتنی بر احترام متقابل، گفتوگو و پذیرش واقعیتهای میدانی میتواند پایهگذار آیندهای باثباتتر برای همه کشورها باشد.
ادامه مطلب
احسان اقبال سعید در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سالها قبل در کتابی میخواندم که یکی از افسران ارشد جوخههای ترور موساد به جانیانی که عامل جانستاندن و بیجان کردن بودند و رد خون را بر دستهایشان و چشمهای گاه نگران و از حدقه به در آمدهی مقتول را مقابل رویشان میدیدند گفته بود هیچ عذابی نداشته باشید آنها میخواهند به ملاقات خدا بروند ما این قرار را نزدیکتر میکنیم!
ادامه مطلب
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این نگاشت با رویکردی انتقادی و با بهرهگیری از نظریه روابط بینالملل، به واکاوی اظهارات اخیر مایک هاکبی، سفیر امریکا در تلآویو، میپردازد. اظهاراتی که در مصاحبه با تاکر کارلسون مطرح شد و بهصراحت از تفسیرهای توراتی برای توجیه توسعهطلبی ارضی اسرائیل از نیل تا فرات دفاع کرد.
ادامه مطلب
این سبک دیپلماسی با بازیگران خصوصی اکنون پیامدهای خطرناکتر و روشنگرتر خود را در ایران آشکار کرده است. گزارشها حاکی از آن است که استیو ویتکوف و جارد کوشنر، فرستادگان کاخ سفید – که در همان روزی که دیپلماسی مربوط به اوکراین را انجام دادند، با مذاکرهکنندگان ایرانی در ژنو دیدار کردند – سازوکار مسئله هستهای ایران را به طور کامل درک نکرده بودند. همچنین، طبق گزارشها، آنها مذاکرات اکنون شکستخورده را بدون حضور کارشناسان هستهای انجام دادند.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دیدبانی عرصه دیپلماسی منطقهای نشان میدهد، ترکیه، عراق، عربستان، قطر، عمان و مصر، کنشگران صلح یا بازدارنده جنگ هستند و اسرائیل آشکار و برخی از زیرقدرتها در منطقه، به صورت پنهانی، کنشگران جنگ و یا شتابدهندگانِ جنگ محسوب میشوند. منافع و انگیزههای هر یکی از این کنشگران چیست؟
ادامه مطلب
طی دهه گذشته، حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه برای مدیریت ریسک، اجتناب از درگیری و استفاده از حضور خود برای بازدارندگی به جای عملیات پایدار، تنظیم شده بود. آنچه اکنون مشاهده میکنیم، یک بازتنظیم است که در آن آمریکا خود را برای حفظ آزادی عمل تحت شرایط منطقهای رو به تنش آماده میکند.
ادامه مطلب
اسرائیل علیرغم محکومیت فزاینده از سوی متحدان غربی خود به دلیل تاکتیکهای خشن خود، عموماً در صدر قرار گرفته و «محور مقاومت» ایران متحمل شکستهای متعددی شده است. در پایان دوره گزارش، اسرائیل و ایران در یک جنگ هوایی ۱۲ روزه مستقیماً با هم جنگیدند.
ادامه مطلب
ی سرمایهگذاری در آسمان آنکارا، آخرین سنگر ریاض برای خروج از سایه سنگین تضمینهای متزلزل کاخ سفید است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه از سرمایهگذاری گسترده ریاض در صنایع مختلف ترکیه بسیار خشنود به نظر میرسد. اردوغان امیدوار است عربستان فورا سرمایهگذاری مشترک در جنگنده نسل پنجم «کان» را نهایی کند؛
ادامه مطلب
سید محمد عیسینژاد و پرهام مداح در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: سند استراتژی امنیت ملی اخیر آمریکا یک گسست رادیکال از سنتهای پیشین و چرخش بهسوی قرائتی تهاجمی از «رئالیسم جکسونی» است. با بررسی این سند پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ که مصادف با ۲۵۰ امین سالگرد استقلال آمریکا و برگزاری جام جهانی فوتبال در آمریکای شمالی است، واشینگتن تلاش خواهد کرد با تکیه بر این دکترین انقباضی، جایگاه خود را در برابر چالشهای درونی و خارجی بازتعریف کند؛ لذا، آمادگی برای مقابله با «فشار اقتصادی و نظامی سخت» در میدان و «فریب استراتژیک نرم» در فضای شناختی، ضرورتی حیاتی برای صیانت از منافع ملی است.
ادامه مطلب
این روزها فضای سیاست خارجی پیچیدهتر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعتشمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، همزمان نشانههای فزایندهای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیمگیری سیاسی و تلاشهای پراکنده برای فعالسازی کانالهای دیپلماتیک دیده میشود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و همزمانی آن با پیامهای غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمیتوان به طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره.
ادامه مطلب
عملیات امریکا علیه ونزوئلا و بازداشت رئیس جمهور آن، پیامی به دشمنان واشینگتن است مبنی بر اینکه آماده تحمیل اراده سیاسی و امنیتی خود با هر هزینهای است حتی اگر نیاز به تعرض به قوانین بینالمللی و قواعد نظم جهانی باشد.
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران امروز نه یک تماشاگر که یکی از کانونهای اصلی این «جنگ پراکنده» است. فشار حداکثری اقتصادی، تحریک ناآرامیهای داخلی، فعالسازی گروهکهای مرزی و تلاش برای انزوای منطقهای، همه وجوه مختلف یک استراتژی یکپارچه فرسایشی هستند.
ادامه مطلب
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: خاورمیانه از جمله معدود مناطقی در جهان است که «هیچ معماری امنیت جمعی» در آن وجود ندارد. نه اتحادیهی دفاعی، نه سازوکار منطقهای برای مدیریت بحران، و نه هیچ نهاد مشترکی که بتواند حملهی یک قدرت به قدرت دیگر را با سازوکارهای حقوقی مهار کند. در چنین فضایی، امنیت کشورها بر «بازدارندگی خودمحور» استوار است؛ یعنی هر کشور باید آنقدر قدرت داشته باشد که دشمن را از تهاجم منصرف کند.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیت این است که رژیم ساختگی و نامتجانس اسرائیل دراین منطقه عربی - اسلامی، عناصر فروپاشی را در درون خود دارد و با بروز این عناصر در صحنه و قوت گرفتن آن، رژیم، خود بخود در معرض فروپاشی قرار می گیرد، بدون آنکه نیاز به حمله نظامی از خارج باشد.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سیاست روسیه و چین در خاورمیانه، یک رقص دیپلماتیک ظریف روی طناب باریک منافع متضاد است. آنها با موفقیت توانستهاند نظم تکقطبی آمریکا در منطقه را به چالش بکشند، اما نه با ایجاد یک «ناتوی شرقی»، بلکه با ایجاد شبکهای تودرتو از شراکتهای دوجانبه که بر مبنای منافع اقتصادی و همگراییهای مقطعی استوار است.
ادامه مطلب
محمدرضا بارز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران دیگر «کارت بازی ژئوپلتیک» میان روسیه، چین و غرب نیست؛ بلکه خود به میدان اصطکاک مستقیم نظمهای جهانی قدرت و بازیگری جدید در منطقه تبدیل شده است. این جابهجایی مفهومی، اگر درک نشود، هرگونه تحلیل دیپلماتیک را به تکرار کلیشههای منقضیشده محکوم میکند.
ادامه مطلب
ترکیه در بحبوحه تضعیف سایر بازیگران کلیدی و نیاز بازیگران کوچکتر به ایجاد تعادل در برابر قدرت اسرائیل، به یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه تبدیل شده است.
ادامه مطلب
آیا ۱۵ سال بعد از نخستین جرقههای بهار عربی و پس از شکستهایی بیرحمانه، میتوان بزرگداشتی برای این تحول عظیم در خاورمیانه و شمال آفریقا برگزار کرد؟ نگاهی به سرنوشت کشورهای درگیر، باعث میشود که با اطمینان خاطری درخورتوجه، در پاسخ به این سؤال «نه» بگوییم. اما آیا روح عصیان، کماکان در کشورهایی که زمانی بهار عربی را رقم زدند، زنده است یا جای خود را به یک کرختی وصفناپذیر حاصل از شکست و سرخوردگی داده است؟
ادامه مطلب