کتاب «راهبرد کلان اسرائیل: کنترل، شکل‌دهی و سازگاری با واقعیت‌های جدید» نوشته الای رتیگ و ایتان شمیر از آثار تازه منتشرشده در حوزه مطالعات راهبردی، روابط بین‌الملل و امنیت خاورمیانه است که در سپتامبر سال ۲۰۲۶ توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شده است.
ادامه مطلب
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اگر نقش آمریکا در خاورمیانه کاهش پیدا کند چه چیزی جای ساختار امنیتی چند دهه گذشته را خواهد گرفت؟
ادامه مطلب
آیا کارنامه نتانیاهو واقعاً ادعای او مبنی بر دگرگون کردن بنیادین چهره منطقه و آغاز «عصر اسرائیل» در خاورمیانه را تأیید می‌کند؟ آیا او واقعاً به اهداف راهبردی‌ای که برای تحقق آنها تلاش می‌کرد، دست یافته است؟
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان در یادداشتی می‌نویسد: دامن‌گستری جنگ به پاکستان، ترکیه و عربستان که تاکنون مستقیما درگیر نبوده‌اند، می‌تواند صحنه جنگ آمریکایی-اسرائیلی را دگرگون کند. ورود هر کشوری به جنگ بالطبع نیاز به تهییج و توجیه افکار عمومی دارد و این خود یک پایه اساسی دارد و آن هم اقتصاد خانوار است.
ادامه مطلب
مرتضی بنانژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: قطر نمونه‌ای از تحول مفهوم قدرت در نظام بین‌الملل معاصر است؛ کشوری که با تکیه بر موقعیت ژئوپلیتیک، منابع اقتصادی، سیاست خارجی فعال و توانایی ایجاد ارتباط میان بازیگران مختلف، توانسته است خود را به یک بازیگر مؤثر در معماری قدرت خاورمیانه تبدیل کند.
ادامه مطلب
سجاد عبادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: چرا جنگ منطقه ممکن است نه‌فقط موازنه سیاسی، بلکه نقشه سرمایه، فناوری و زیرساخت‌های آینده خاورمیانه را تغییر دهد؟
ادامه مطلب
محسن شریف‌خدائی نوشت: در سال‌های اخیر، افزایش تنش‌ها در خلیج فارس، حملات پراکنده به کشتی‌ها در تنگه هرمز، رقابت‌های منطقه‌ای و کاهش نقش مستقیم آمریکا در تضمین امنیت متحدانش، همگی نشان داده‌اند که امنیت این آبراه دیگر نمی‌تواند بر حضور یک قدرت خارجی تکیه کند.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این نوشتار به هشت کلان‌روند آینده‌ساز در منطقه خلیج فارس اشاره می‌شود که هر یک می‌تواند موضوع پژوهشی مستقل قرار گیرد و آثار جنگ ایران و آمریکا بر آنها را می‌توان در قالب یک روند افزایشی، کاهشی یا دوگانه مورد بررسی قرار داد.
ادامه مطلب
علی رضوانپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: به دلایل ساختاری، ژئوپلیتیکی و عملیاتی که در ذیل به آنها اشاره خواهند شد، این پیمان بدون حضور ایران نمی‌تواند نظم منطقه ای مطلوب را برای کشورهای هدف ایجاد کند.
ادامه مطلب
عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: می توان گفت انتقال کانون منازعه از رویارویی اعراب و رژیم اسرائیل به تقابل ایران و اسرائیل، بازتاب دگرگونی عمیق در ساختار قدرت خاورمیانه است.
ادامه مطلب
محمد صالح سراج در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران تلاش می‌کند بر اساس نظریه «وابستگی – توسعه‌نیافتگی» که معتقد است برای غلبه بر توسعه‌نیافتگی، قطع رابطه با سلطه بیرونی ضروری است، منطقه به سمت «نظم بدون وابستگی به هژمون» حرکت کند.
ادامه مطلب
عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: خاورمیانه نه در وضعیت «بحران موقت»، بلکه در یک «تعادل ناپایدار پایدارشده» قرار دارد؛ تعادلی که دقیقاً به دلیل ناپایداری‌اش، تداوم پیدا می‌کند.
ادامه مطلب
سوریه پس از ۱۳ سال جنگ داخلی و نیم‌قرن حاکمیت حزب بعث و البته سال‌های طولانی تحریم، حالا تلاش می‌کند خود را به اقتصاد جهان گره بزند. کشور ویرانه جنگ و تحریم، این بار مسیری دیگر در پیش گرفته است تا از خاکستر آشوب برخیزد و به ساحل آرامش برسد. اقتصاد سوریه گرچه هم‌اکنون جز تلی از ویرانه صنعت نفت و گاز خود ندارد و به سختی نیازهای بازار داخلی خود را تأمین می‌کند، اما برگ برنده موقعیت جغرافیایی، امیدها را برای احیای این کشور زنده کرده است.
ادامه مطلب
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اتحادیه اروپا به دلیل وابستگی انرژی، چین به خاطر کریدورهای دریایی جاده ابریشم، و روسیه به دلیل از دست دادن سهم خود در بازار انرژی، همگی در معرض فشار قرار می‌گیرند و آمریکا و اسرائیل به عنوان هسته مرکزی یک کارتل فراگیر انرژی و ترانزیت ظاهر می‌شوند. پرسشی که حامیان منطقه‌ای باید از خود بپرسند این است که آیا پرورش «هیولایی استراتژیک» با اشتهای سیری‌ناپذیر سرزمینی، سرانجام به امنیت آنان خواهد انجامید یا آنان نخستین قربانیانی خواهند بود که له می‌شوند.
ادامه مطلب
جنگ در خلیج فارس، شاید بیش از همه عراق را متضرر کرد و صادرات نفت این کشور را تقریبا به صفر رساند؛ رخدادی که برای یک کشور کاملا نفتی می‌تواند به معنی بروز آشوب و ناآرامی‌های داخلی باشد.
ادامه مطلب
محسن عوضوردی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: با اندکی تسامح، می‌توان گمان کرد که مسکو کافی‌ست، جنگ اوکراین را به پایان ببرد و با نگاهی متفاوت به ارتباطاتش با اسرائیل، در معادلات خاورمیانه ایفای نقش کند. با پایان جنگ اوکراین و موقعیت نوسانات اقتصادی در خاورمیانه، تجدید قوا در همه ابعاد برای مسکو رقم می‌خورد
ادامه مطلب
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: فروکش کردن نسبی شعله‌های درگیری مستقیم، به معنای بازگشت به الگوهای سنتی موازنه قوا یا استقرار ثباتی پایدار نیست؛ بلکه نظام منطقه‌ای را وارد یک هندسه امنیتی جدید، پویا و متمایز ساخته است.
ادامه مطلب
علی رحیمی‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بررسی پیامدهای راهبردی یادداشت تفاهم ایران و آمریکا بر افول اتحاد بی‌قیدوشرط و شکل‌گیری نظمی چندقطبی با محوریت مقاومت مقدمه دنیای سیاست بین‌الملل به ندرت شاهد لحظاتی است که یک رویداد دیپلماتیک، نه تنها پایان یک جنگ، بلکه آغاز یک دوره تاریخی جدید را رقم بزند.
ادامه مطلب
حسین نصیری نوشت: در مقام پاسداشت خون‌های به‌ناحق ریخته مردمی مظلوم و حفظ و تقویت دستاوردهای موجود و در چارچوب منافع و آینده کشور، به نظر می‌رسد می‌توان یا باید نگاهی متفاوت از گذشته به حزب‌الله و اصولا لبنان و قوام و آبادانی و رونق آن داشت.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اگر روند صلح میان ایران و آمریکا نهادینه شود، نه به ایران جدید بلکه باید به خاورمیانه جدید خوش‌آمد گفت. خاورمیانه‌ای که می‌تواند در سایه رهبران آن از خاکستر جنگ چون اتحادیه اروپا، اتحادیه خاورمیانه را به منصه ظهور برساند.
ادامه مطلب
اتحاد ترکیه، روسیه، چین و ایران به دلیل ترکیب انواع مختلف نفوذ که در یک ساختار به ندرت یافت می‌شود، اهمیت دارد. ترکیه به عنوان میانجی بین غرب آسیا، دریای سیاه و اروپا، از قابلیت‌های عملیاتی گسترده‌ای برخوردار است و می‌تواند با شرکایی که نمی‌توانند مستقیماً ارتباط برقرار کنند، کار کند. روسیه یک قدرت امنیتی با شبکه‌های مستحکم و قابلیت‌های نظامی قابل توجهی است که برای پویایی غرب آسیا مهم است. چین نقش یک قدرت اقتصادی جهانی با منافع امنیت انرژی و ثبات در مناطق دریایی را بازی می‌کند. و ایران یک بازیگر منطقه‌ای است که با تحریم‌ها نمی‌توان آن را از این روند کنار گذاشت.
ادامه مطلب
مرتضی بنانژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مشکل اساسی سیاست خارجی آمریکا صرفاً «استفاده از زور» نیست، بلکه تصور نادرستی است که از ماهیت خاورمیانه دارد. بخش مهمی از دستگاه سیاست خارجی آمریکا، منطقه را با الگوهای ذهنی غربی تحلیل می‌کند؛ در حالی که خاورمیانه دارای ساختارهای تاریخی، مذهبی، قومی و هویتی پیچیده‌ای است که با
ادامه مطلب
کتایون ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: شرایط کنونی و تشدید تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل ممکن است معادله را برای روسیه پیچیده‌تر کرده باشد. هرچند افزایش تنش‌ها می‌تواند در کوتاه‌مدت برای مسکو مزایایی مانند رشد قیمت انرژی، افزایش درآمدهای نفتی و درگیر شدن بیشتر آمریکا در خاورمیانه ایجاد کند، اما ادامه بحران لزوماً به نفع روسیه نخواهد بود.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در دنیای سیاست، جنگ از جمله تحولاتی است که به حرکت سریع در سیاست و وانکش‌های جدید منجر می‌شود، یکی از اثرات مهم جنگ اخیر این بود که نشان دادن اتحادها، منافع و دورنگار کشورهای منطقه خاورمیانه و خلیج‌فارس چقدر می تواند باهم متفاوت و حتی متضاد باشد
ادامه مطلب
محمد زروک آهی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این مقاله به بررسی نظام‌مند جدیدترین تحولات همکاری منطقه‌ای در خاورمیانه، تحلیل نیروهای محرکه و چالش‌های پیش رو و همچنین ارائه‌ی چشم‌اندازی آینده‌نگرانه می‌پردازد.
ادامه مطلب
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آمریکا بدون اعطای تضمینی به ایران، ادعا می‌کند که خواهان ادامه‌ی وضعیت بدون جنگ است، اما در عمل همزمان سه اقدام خصمانه را حفظ کرده است: محاصره‌ی دریایی خلیج فارس و دریای عمان، توقیف دو کشتی ایرانی در هفته‌های اخیر و بازسازی و به‌روزرسانی تجهیزات نظامی خود در پایگاه‌های قطر، بحرین و امارات.
ادامه مطلب
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ادعای مطرح‌شده درباره استفاده از مسیرهای ریلی برای انتقال انرژی در شرق آسیا، از دید علم لجستیک، نشانه‌ای از تغییر مسیرهای پشتیبانی و افزایش تنوع در خطوط حیاتی است.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آن چنان که می‌توان از آینده خاورمیانه برداشت کرد، درصورت باقی ماندن خاورمیانه در وضعیت فعلی و تبدیل شدن به یک صلح مسلحانه در منطقه، البته باتوجه به سختی دسترسی به اطلاعات، باید گفت آینده خاورمیانه به‌خصوص برای عربستان و امارات در مسیری جدید خواهد بود.
ادامه مطلب
رئیس دوره انتقالی سوریه، احمد الشرع معروف به الجولانی، در روزهای اخیر سفری به چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس شامل عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی انجام داد.
ادامه مطلب
فریدون علی‌مازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشت‌های مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: از دست دادن قدرت تنبیه فقط یک تغییر عملیاتی نیست؛ یک تغییر روانی هم هست. بازدارندگی واقعی زمانی موفق است که دشمن از پاسخ طرف مقابل بترسد، حتی اگر آن پاسخ عملاً هرگز اجرا نشود. ترس دشمن از «نااطمینانی» نسبت به قدرت ایران، خود یکی از مهم‌ترین ابزارهای بازدارندگی بوده است.
ادامه مطلب