دلار

براندازی با فشار اقتصادی-آمریکا

بحران دلار در ایران را عمداً ایجاد کردند تا اغتشاش راه بیندازد جدید

اکبر فیجانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: فشار اقتصادی و تأثیرگذاری بر معیشت مردم به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های واشینگتن تبدیل شده است. بسیاری از تصمیم‌ها، به‌ویژه در سال‌های اخیر، با هدف محدود کردن رشد اقتصادی ایران اتخاذ شده‌اند. برخی تحلیلگران معتقدند این رویکرد از درک ظرفیت‌های اقتصادی ایران و نقش ثبات اقتصادی در قدرت و امنیت ملی کشورها ناشی می‌شود.

ادامه مطلب

این ژئوکالچر آمریکایی

خودکشی برای حفظ دلار

علی پیروز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: دلار به خطر افتاده و این سقوط در حال شدید شدن است و آمریکا برای جلوگیری از یک فروپاشی یکباره، حتی امنیت منافعش در سراسر جهان را برون‌سپاری می‌کند.

ادامه مطلب

بعد از تعرفه‌ها امریکا ارزش پول را هدف گرفته است

ورود به مرحله جدید نبرد اقتصادی

گزارش‌ها نشان می‌دهد که بانک‌های مرکزی آسیایی، مانند بانک ژاپن و بانک خلق چین، برای تثبیت ارزهای خود به مداخله در بازارها مجبور شده‌اند.

ادامه مطلب

آیا واشینگتن می‌تواند با این واقعیت سازگار شود؟

افول هژمونی آمریکا در جهان چندقطبی

رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ظهور چین و روسیه، ناکامی‌های سیاست خارجی آمریکا، و بحران‌های داخلی این کشور، جهان را به سمت چندقطبی شدن برده است.

ادامه مطلب

وقتی سیاست خارجی بر اقتصاد کشور سایه انداخته است

لحظه انتخاب برای ایران

اردوان امیراصلانیطی یادداشتی می نویسد: در حقیقت، اقتصاد ایران یکی از بدترین سال‌های خود را در‌ ۲۰۲۴ تجربه کرد؛ سالی سخت برای مردم. از نظر ژئوپلیتیکی، اغلب گروه‌های نیابتی ایران در خارج از کشور تضعیف شده‌اند، حزب‌الله در لبنان آسیب دیده، سوریه بشار اسد به دست یک اسلام‌گرای افراطی داعش افتاده و نوار غزه به ویرانه‌‌ تبدیل شده است.

ادامه مطلب

مؤلفه اصلی قدرت در قرن بیست‌ویکم

اقتصاد قدرت است و قدرت، اقتصاد

رامین فخاری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در قرن بیست‌ویکم، اقتصاد قدرت است و قدرت، اقتصاد است. همه مؤلفه‌های قدرت، از جمله قدرت نظامی و موشکی، زیرمجموعه اقتصاد هستند. هیچ کشوری تحت تحریم‌های شدید و رکود تورمی نمی‌تواند به قدرتی بزرگ تبدیل شود و به مرور از درون پوسیده خواهد شد. نمونه‌های آن، کره شمالی و کوبا هستند.

ادامه مطلب

چالش‌های آینده اقتصاد جهانی و تلاش‌های BRICS

حکمرانی دلار یا استقلال مالی؟

سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: فشارهای اقتصادی که ایالات متحده به کشورهای دیگر وارد می‌کند، تحریک کشورهای BRICS برای حرکت به سمت استقلال مالی بیشتر و تلاش برای ایجاد یک ساختار اقتصادی بدیل را موجب شده است. تلاش‌های این کشورها برای تقویت اقتصادهای خود و کاهش وابستگی به دلار به یکی از عناصر کلیدی رقابت‌های جهانی تبدیل شده است.

ادامه مطلب

درباره وضعیت اقتصاد تورمی و کاهش ارزش پول ملی کشور

دستِ پزشکیان، دستِ اسمیت

اباصلت کبیری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: نظریه دست های نامرئیِ آدام اسمیت، برای بازارهای اقتصاد آزاد، منطبق بر عرضه و تقاضاست که تلاش و خیرِ فرد، خیر عمومی را منجر می شود بنابراین نفع آن نیز برای کشورهای لیبرالیستی خواهد بود و شر آن را باید در کشورهای متخاصم، توسعه نیافته و با اقتصاد دولتی بدانیم. در چنین جوامع، ضرباتی که از قبالِ تحریم های بین المللی، تن ندادن به قواعد بین المللی (همانند اف ای تی اف) و مدیریت ناکارآمد بر اقتصاد وارد می شود، دست های نامرئی را به محض رسیدن به بازار، قطع می کند و کارآئی آن، زیر سؤال می رود.

ادامه مطلب

ناسازی دلار زدایی و دلار محوری در سیاستگذاری عمومی ایران

به فکر تحریم‌ها باشید!

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اکنون که ایران در مقابل موجی از تحولات و چالش‌های راهبردی ژئوپلیتیک قرار گرفته و اقتصاد آن در بدترین وضعیت ممکن، اختلال سپهر سیاسی و اجتماعی کشور را سبب شده، ناترازی انرژی و ماجرای افزایش قیمت انرژی به‌ویژه بنزین، به عنوان یک بحران بنیادین برای بقای ایران جلوه کرده است که سیاستگذاران به جای خروج از مسیر تاریک آن در حال توجیه سیاست‌های فریبنده خود هستند!

ادامه مطلب

تحولات و فرایندهایی که باید درک کرد

سه رویکرد به دلار زدایی در نظام جهانی

الهه سادات موسوی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اگرچه دلار همچنان پایه اصلی سیستم مالی جهان است، اما سلطه آن به‌طور فزاینده‌ای به چالش کشیده می‌شود. تنش‌های ژئوپلیتیک، تحریم‌های اقتصادی و تمایل کشورها به استقلال پولی از جمله عواملی هستند که کشورها را به سوی آن سوق داده است.

ادامه مطلب

عوامل موثری که باید در نظر داشت

بریکس ‌پی؛ بایدها و نبایدها

سعید سیفی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اولین و مهم‌ترین سوال درباره پیام رسان مالی جدید بریکس این است که آیا با توجه به اینکه سوئیفت (SWIFT) به‌عنوان سیستم جهانی تراکنش‌های مالی، سال‌های زیادی از فعالیتش می‌گذرد و بسیار شناخته شده است، آیا بریکس پی می‌تواند اجرایی و جایگزین آن در معاملات بین‌المللی شود یا خیر و در این مسیر با چه چالش‌ها و موانعی روبه‌روست.

ادامه مطلب

نگاهی به سخنرانی مسعود پزشکیان در شانزدهمین نشست سران بریکس و دیدارهای جانبی رئیس جمهور در روسیه

۵ پیشنهاد در کازان

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور اسلامی ایران که عصر سه‌شنبه به منظور حضور در نشست سران بریکس وارد کازان، مرکز تاتارستان روسیه شد، ظهر دیروز چهارشنبه در این اجلاسیه از پنج پیشنهاد خود برای اعضای بریکس رونمایی کرد. همزمان مسعود پزشکیان در حاشیه نشست سران بریکس توانست با برخی از مقامات عالی کشورهای مدعو و ارتقای روابط دوجانبه دیدار و گفت گو داشته باشد. از دیدار با نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند گرفته تا عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، آبی احمد، نخست‌وزیر جمهوری دموکراتیک فدرال اتیوپی و شی جین پینگ، رئیس جمهوری چین؛ البته طبق برنامه، دیدارهای پزشکیان با سران سایر کشورها امروز پنج شنبه در کازان ادامه خواهد یافت.

ادامه مطلب

این بحران دوباره کشور را فرا می‌گیرد

شش دلیل گران شدن ارز

حسین عبده تبریزی در یادداشتی می نویسد: در سال ۱۴۰۳، با توجه به وضعیت روابط خارجی جاری ایران و موقعیت تحریم‌ها، به نظر می‌رسد متغیر «سیاست» هم تأثیر عمده‌ای بر قیمت ارز در این سال داشته باشد.

ادامه مطلب

سرنوشت نظام پولی جهانی

دلار زدایی یا تک-چندقطبی!

سعید محمدی کاوند و حمیدرضا جوادی قلعه در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می نویسند: اگرچه ایالات متحده تنها ۲۵درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص داده، اما دلار همچنان در ۹۰درصد از کل معاملات ارز خارجی نقش اساسی دارد. با وجود نقش مرکزی آن در تجارت فرامرزی و استقراض، سهم دلار از ذخایر ارزی بانک مرکزی از ۷۲درصد در سال ۲۰۰۰ به ۵۹درصد کاهش یافته است. 

ادامه مطلب

کاهش قیمت دلار ادامه دارد؟

دلار در سراشیبی سقوط

بهرام امیراحمدیان می نویسد: در طول سال گذشته، رشد اتحاد بریکس یک پیشرفت عظیم جهانی بوده است. در میان تلاش های دلار زدایی، این اتحاد شهرتی جهانی یافته است. علاوه بر این، پس از گسترش که در سال ۲۰۲۳ اتفاق افتاد که ثابت کرد یکی از مهمترین تحولات ژئوپلیتیکی سال است، تصمیم مشابهی ممکن است در سال جاری انجام شود.

ادامه مطلب

تکاپو برای از رونق انداختن برتری اقتصاد امریکا

یک ارز جهانی در برابر دلار

کشورهای جنوب یک بار دیگر خواستار اصلاح نظام مالی بین المللی شدند که عمدتاً تحت سلطه ایالات متحده است.

ادامه مطلب

آیا واشنگتن در بکارگیری نیرومندترین سلاح های خود، زیاده روی می کند؟

جنگ اقتصادی به شیوه آمریکایی

کتاب روشنگر "امپراطوری زیرزمینی: چگونه آمریکا اقتصاد جهان را به یک سلاح تبدیل کرده "Underground Empire: How America Weaponized the World Economy"  نوشته هنری فارل و آبراهام نیومن Henry Farrell and Abraham Newman  توضیح می‌دهد که چگونه واشنگتن به چنین قدرت هولناکی دست یافته و چگونه از این قدرت به شیوه های زیادی استفاده می‌کند. فارل و نیومن جزئیاتی را آشکار می‌کنند که چگونه حوادث ۱۱ سپتامبر باعث شد که ایالات متحده شروع به استفاده از امپراتوری پنهان خود کند و چگونه اجزای مختلف این امپراطوری پنهان، با هم ترکیب شده‌اند تا چین و روسیه را محدود کنند. آنها نشان می‌دهند که اگرچه دیگر کشورها ممکن است از شبکه‌های واشنگتن خشنود نباشند اما فرار از آنها هم برایشان بسیار دشوار است.

ادامه مطلب

زیادره روی در تحریم عدم استفاده از ارز امریکا را ترغیب می کند

آینده هژمونی دلار

اگر در بکارگیری ابزار تحریم زیاده روی شود، می‌تواند دیگر کشورها، از جمله متحدان آمریکا را، به رویگردانی از سامانه مالی مبتنی بر دلار ترغیب کند. به عنوان مثال، کشورهای اروپایی، با خروج یکجانبه ایالات متحده از توافق هسته‌ای ایران مخالف بودند. با این حال، به دلیل تحریم‌های ثانویه، که بخشی از کارزار "فشار حداکثری" علیه ایران بود، مجبور شدند تجارت خود با ایران را قطع کنند. این امر آنها را وادار کرد تا به تدوین جایگزینی برای سیستم SWIFT که برپایه دلار است، فکر کنند. گرچه این پیشنهاد به جایی نرسید اما اگر حتی متحدان ایالات متحده به جایگزین‌هایی برای سامانه مبتنی بر دلار بیاندیشند، آن گاه شگفت نیست که دشمنانی مانند روسیه و چین برای تضعیف هژمونی دلار تلاش کنند.

ادامه مطلب

ادامه سلطه دلار

قدرت مالی ایالات متحده در عصر رقابت قدرت های بزرگ

یک اقتصاد جهانی گسسته که در آن مشارکت های امنیتی روابط اقتصادی را تعیین می‌کنند، در حال شکل گیری است. با این حال، پایان سلطه دلار هنوز دور از انتظار است و کشورهای مخالفِ تحریم‌های غربی برای حفظ امنیت خود و تضمین‌های امنیتی ایالات متحده در شرایط سخت‌تر ژئوپلیتیکی، دلار را حفظ می‌کنند.

ادامه مطلب

تحولات جدی در حال وقوع است

در انتظار پایان امپراطوری دلار

در اواخر سال ۲۰۲۲، رئیس جمهوری چین، شی جین پینگ، در جریان نشستی که در ریاض، پایتخت عربستان سعودی برگزار شد، به رهبران کشورهای عربی خلیج فارس گفت: «چین برای خرید نفت و گاز به یوان تلاش خواهد کرد»؛ اما اقدام عملی برای رهایی از دلار آمریکا، در اوایل ماه مارس سال جاری اتفاق افتاد یعنی وقتی که هند عملا خرید نفت از روسیه را با روبل روسی آغاز کرد. این امر به این معناست که یک حرکت عملی به سمت شورش علیه سیستم «دلار نفتی» وجود دارد.

ادامه مطلب

سلطه دلار به لرزه در می آید؟

درباره ارز واحد بریکس

فرض کنید که این ارز فرضی را "بریک" بنامیم. اگر گروه بریکس، تنها از بریک برای تجارت بین المللی استفاده کند، مانعی را از میان بر می دارد که تا کنون تلاش هایشان برای فرار از سلطه دلار را خفه کرده است. آن تلاش ها اغلب به شکل توافق های دوجانبه برای انجام تجارت دوجانبه بر پایه ارزهای غیردلاری همچون یوآن انجام می شد که اکنون ارز مورد استفاده در تجارت میان چین و روسیه است. 

ادامه مطلب

روسیه در جبهه اوکراین پیروز شده است

پایان دوران کودتاهای دلاری

علی اکبر دارینی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی می گوید: در ۲۰ سال پیش اگر کسی صحبت از این می کرد که می خواهد دلار را به چالش بکشد یا دلار را از تجارت کنار بگذارد آمریکایی ها یا کودتا می کردند یا حکومت را سرنگون می کردند، اما امروز دیگر چنین شرایطی وجود ندارد. بسیاری از کشورها مایل هستند دلار را کنار بگذارند و در تجارت با ارزهای دیگر کار بکنند چه یورو چه یوان چین چه ارزهای محلی.

ادامه مطلب

امریکا باید هم نگران باشد

زمان تضعیف دلار

احتمال دلارزدایی از اقتصاد جهانی به عواقب ناگواری برای هژمونی جهانی امریکا منجر خواهد شد، زیرا اهرم اصلی فشار مالی بر سایر کشورها از بین خواهد رفت.

ادامه مطلب

امریکا نگران است

داستان صعود و سقوط دلار

آنچه مسلم است این است که کاهش اعتماد جهانی به پول آمریکا فراتر از حدس و گمان بوده و به یک واقعیت ملموس و نگران کننده برای مقامات ذخیره فدرال بانک مرکزی آمریکا تبدیل شده است.

ادامه مطلب

واقعیتی که اروپا در حال درک آن است

واشنگتن بازنده جنگ اوکراین

در حالی که کشورهای بریکس ۳۱.۵ درصد تولید ناخالص داخلی در جهان را تشکیل می‌دهند، کشورهای صنعتی و ثروتمند که به جهان غرب تعلق دارند ۳۰.۷ درصد تولید ناخالص داخلی در جهان را به خود اختصاص داده‌اند. از این رو اروپا نگران است قطار را از دست بدهد و کشورهای برکیس از آن دور شوند. این امر فرانسه را به ارسال پیامی به رهبران اروپایی وادار کرد با این مضمون که زمان آن رسیده است تا گزینه هایی که به نفع این قاره هستند و آسیبی به آن وارد نمی کنند مورد بررسی مجدد قرار گیرند.

ادامه مطلب

واشنگتن چه پاسخی به تحرکات مسکو و پکن خواهد داد؟

بریکس در انتظار واکنش واشنگتن

جایگزین کردن نظام پولی مدنظر بریکس به جای نظام پولی کنونی در جهان که ریشه در نظام «برتون وودز» بعد از جنگ جهانی دوم دارد، کار دشواری است و دلار آمریکا همچنان ارز اصلی برای مبادله کالا و خدمات در جهان محسوب می شود و حتی ارزهای دیجیتال نیز نتوانسته اند با آن رقابت کنند. همچنین آمریکا تدابیر گسترده ای برای حفظ جایگاه خود در جهان اتخاذ کرده و در حال تشکیل ائتلاف های متعددی است که هدف آن به مقابله با «بریکس» محدود نیست. به عبارت دیگر، آمریکا منتظر نخواهد ماند تا روسیه و هند و چین برنامه خود را به پیش ببرند سپس واکنش نشان دهد بلکه در حال تدوین سیاست های مرحله ای است که در آینده گسترش خواهد یافت.

ادامه مطلب

گروهی که می خواهد هژمونی غرب را به چالش بکشد

بریکس، مجموعه بلندپرواز و نامتجانس

بهرام امیراحمدیان در یادداشتی می نویسد: بریکس، مجموعه‌ای بلندپرواز اما نامتجانس از کشورهایی است (شامل برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی) که مایل‌اند تصور تسلط غربی‌ها را بر امور جهانی به چالش بکشند.

ادامه مطلب

سناریوهای دلار و اقتصاد جهانی

اگر عربستان و امارات به بریکس بپیوندند، چه می شود؟

پیوستن عربستان سعودی و امارات به بریکس همچنین چالش بزرگی برای سلطه دلار آمریکا بر نظام مالی جهانی خواهد بود.

ادامه مطلب

منفعت عضویت در بریکس در گرو تعامل اقتصادی فراگیر

پادشاهی دلار چه وقت تمام می شود؟

مهدی پازوکی در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است: به نظر بنده روند دلارزدایی که اخیرا با تنش ها در اوکراین که به بلوکه شدن بالغ بر ۵۰۰ میلیارد دلار ذخایر ارزی روسیه منجر شد، در بلندت مدت به احتمال بسیار فراوان به نتیجه خواهد رسید و دلار را از به اصطلاح پادشاه ارزهای جهان (King Dollar) به پایین خواهد کشید. نکته ای که من سعی در تبیین آن در پرسش قبلیتون داشتم این بود که ما نباید منتظر باشیم که دلار همین فردا از صحنه اقتصاد جهانی به کلی حذف شود. این برداشت که برخی سعی بر آن دارند تا آن را تبلیغ کنند کاملا اشتباه و پوپولیستی است. این یک روند طولانی و گام به گام است. 

ادامه مطلب

دلار به زانو در می آید؟

راه های پرپیچ و خم بریکس

بریکس برای اولین بار در سال ۲۰۰۹ تأسیس شد، اما در ماه های اخیر شهرت فزاینده ای داشته است، دلایل آن هم البته تا حدودی به دلیل تحریم‌های غرب علیه روسیه، انزوا و کاهش ارزش دلار آمریکا بازمی گردد. با این حال، آیا رشد مداوم آن می تواند تضمین کننده پیروزی بر قدرت مستقر غربی باشد؟

ادامه مطلب