ی سرمایهگذاری در آسمان آنکارا، آخرین سنگر ریاض برای خروج از سایه سنگین تضمینهای متزلزل کاخ سفید است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه از سرمایهگذاری گسترده ریاض در صنایع مختلف ترکیه بسیار خشنود به نظر میرسد. اردوغان امیدوار است عربستان فورا سرمایهگذاری مشترک در جنگنده نسل پنجم «کان» را نهایی کند؛
ادامه مطلب
اتحاد عربستان سعودی و پاکستان چیزی به آنکارا ارائه نمیدهد که ناتو یا سایر توافقنامهها نتوانند بهتر از آن عمل کنند. پس چرا ترکیه باید به خود زحمت دهد؟
ادامه مطلب
این روزها فضای سیاست خارجی پیچیدهتر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعتشمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، همزمان نشانههای فزایندهای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیمگیری سیاسی و تلاشهای پراکنده برای فعالسازی کانالهای دیپلماتیک دیده میشود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و همزمانی آن با پیامهای غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمیتوان به طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره.
ادامه مطلب
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه در گفتوگو با خبرگزاری رویترز و در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس، اعلام کرد آژانس تاکنون موفق شده است تمامی ۱۳ تأسیسات هستهای اعلامشده ایران را که هدف حملات نظامی قرار نگرفتهاند، بازرسی کند، اما هنوز امکان بازرسی از سه سایت کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در ماه ژوئن هدف بمباران قرار گرفتند، فراهم نشده است.
ادامه مطلب
رستم ضیائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نمونه موفق رویکرد هجینگ در سالهای اخیر در میان قدرتهای میانه، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و امارات هستند. این کشورها به طور آشکار تمایل بیشتری به گشایش روابط با کشورهای غیرغربی نشان دادهاند و در راستای تقویت مصون سازی اقتصادی و امنیتی خود، درحال توسعه همکاری های چندجانبه با قدرت های آسیایی هستند.
ادامه مطلب
رضا حاجی محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: عربستان، به عنوان رهبر ائتلاف، همواره بر حفظ وحدت یمن تأکید داشته، در حالی که امارات با حمایت از نیروهای جداییطلب جنوبی، به دنبال منافع استراتژیک خود در بنادر، جزایر و مسیرهای تجاری کلیدی است.
ادامه مطلب
فرصتی واقعی برای عربستان وجود دارد تا با مشارکت مصر و ترکیه، نقش منطقهای خود را توسعه دهد و رهبری کشورهای عربی را به دست بگیرد. اما تحقق این امر مستلزم آن است که سه کشور مصر، ترکیه و عربستان عناصر قدرت خود را به درستی بشناسند و تلاشهایشان را برای مقابله با پروژههای تجزیه و مقابله با گسترش نفوذ اسرائیل که متاسفانه در موارد زیادی با سیاستهای امارات همراستا شده است، یکپارچه کنند.
ادامه مطلب
پس از سه دهه خلع سلاح هستهای پس از جنگ سرد، که طی آن زرادخانههای آمریکا و روسیه بیش از ۸۰ درصد کاهش یافت، سلاحهای هستهای در حال بازیابی اهمیت خود هستند.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: وابط عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال گذار از الگوی «همکاری – رقابت پنهان» به سمت الگوی «رقابت – همکاری» است. رقابتی که گاه وجه پنهان و گاه وجه آشکار به خود می گیرد.
ادامه مطلب
با افزایش شکاف میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی در یمن، تمامیت ارضی این کشور کوچک، جنگزده و فقیر، بیش از هر زمان دیگری در خطر قرار گرفته است. میتوان گفت یمن فاصله اندکی با وضعیتی دارد که پیش از دهه ۹۰ میلادی به آن دچار بود. نقشه جنگ در یمن روزبهروز پیچیدهتر میشود و کشورهای ذینفع و سازمانهای بینالمللی، راهکاری برای برقراری آرامش در آن ندارند.
ادامه مطلب
محمدرضا شریفی می نویسد: در جغرافیای پرتلاطم خاورمیانه، جایی که هر موج تنش ژئوپلیتیک میتواند به درگیری مستقیم یا نیابتی قدرتها بینجامد، نقش میانجیگران گاهی تعیینکننده میشود. عربستان سعودی، یکی از بازیگران کلیدی منطقه، در ماههای اخیر تلاش کرده نقش خود را بهمثابه کنشگری فعال در کاستن از اصطکاک میان ایران و ایالات متحده بازتعریف کند.
ادامه مطلب
احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با توجه به حضور کشورهای مختلف در رزمایش مشترک ضد تروریسم سهند ۲۰۲۵ می توان آن را یک رزمایش بزرگ بین المللی خواند که این موضوع، اهمیت آن را دوچندان می کند به دلیل آنکه پس از انقلاب اسلامی ایران برای اولین بار است که رزمایشی در این سطح بین المللی در ایران برگزار میشود.
ادامه مطلب
تحولات چند روز اخیر، از سفر هاکان فیدان (وزیر خارجه ترکیه) و سعود بنمحمد الساطی (معاون وزیر خارجه عربستان) به تهران تا سفر ناگهانی تام باراک (سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه در امور سوریه و مشاور امور خاورمیانه ترامپ) به بغداد، نشان میدهد منطقه وارد مرحلهای شده است که باید آن را «نقطه چرخش در هندسه قدرت» توصیف کرد؛ مرحلهای که به باور روایتهای «الحدث»، «العربی الجدید»، «الاخبار» و «المیادین»، بیش از آنکه به خطوط سنتی تنش تهران–واشنگتن مربوط باشد، به شکلگیری صفبندیهای تازهای در مثلث بغداد، دمشق و بیروت بازمیگردد.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی فهرستوار ۱۷ نکته از سفر محمد بن سلمان به امریکا و توافقات او با امریکاییها را برشمرده است.
ادامه مطلب
سفر روز یکشنبه «سعود بن محمد الساطی» معاون وزیر خارجه عربستان سعودی به تهران، نقطه آغاز موجی از تحلیلها و گمانهزنیها درباره احتمال آغاز نقشآفرینی ریاض در مدیریت تنش ایران و آمریکا شد؛ گمانههایی که درست پس از رسانهای شدن نامه مسعود پزشکیان به محمد بن سلمان و سفر اخیر ولیعهد به کاخ سفید شدت گرفت. این سفر در حالی انجام شد که فضای سیاسی و رسانهای ایران همچنان تحت تأثیر روایتهای متفاوت درباره محتوای نامهای بود که رئیسجمهور ایران برای ولیعهد سعودی فرستاده است.
ادامه مطلب
بهرام امیر احمدیان در یاددداشتی می نویسد: ماهیت سوداگرانه رئیس جمهوری آمریکا زمانی که پای منافع اقتصادی پیش می آید، از بن سلمان به عنوان یک شاهزاده استقبال به عمل می آورد تا بتواند به وعده ای که عربستان برای سرمایه گذاری در آمریکا داده است، دست یابد و آن را عملی سازد.
ادامه مطلب
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واشینگتن با به کارگیری همزمان دیپلماسی جبر علیه تهران و دیپلماسی جذب نسبت به ریاض، در حال اجرای راهبردی دوسویه برای تثبیت هژمونی خود در خاورمیانه است.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: از منظر استراژیست های امریکایی پس از ۷ اکتبر و به خصوص پس از جنگ ۱۲ روزه موازنه قدرت در خاورمیانه به سود اسرائیل تغییر یافته اما مدل مطلوب امریکا در خاورمیانه ساختاری از قدرت متوازن شده میان ترکیه، عربستان و اسرائیل است. در این مثلث اسرائیل نقش قاعده مثلث را ایفا می کند یعنی در ابعاد امنیتی و نظامی نسبت به عربستان و ترکیه برتری دارد اما این برتری نباید به هژمونی تبدیل شود.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ین دیدار نه تنها بر تحولات منطقهای سایه افکند، بلکه نشان داد که قواعد بازی در عرصه سیاست خارجی آمریکا، به ویژه در قبال شرکای سنتی، در حال تغییر بنیادین است.
ادامه مطلب
روابط آمریکا و عربستان به شتابی واقعی نیاز دارد، نه صرفاً مجموعهای از معاملات تجاری و ادامه گفتوگوها درباره عادیسازی روابط با اسرائیل.
ادامه مطلب
رئیس جمهور امریکا در استقبالی باشکوه از ولیعهد سعودی در واشنگتن توافقنامهای دفاعی شامل جنگندههای پیشرفته و تبرئه سیاسی از قتل جمال خاشقچی را پیشکش کرد تا در مقابل، وعدههایی مبهم درباره سرمایهگذاری دریافت کند؛ معاملهای نامتوازن که کارشناسان آن را حراج اهرمهای فشار آمریکا و فناوریهای حساس نظامی بدون تضمین امنیتی واقعی یا عادیسازی روابط با اسراییل میدانند.
ادامه مطلب
کامران کرمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: محمد بن سلمان در شرایطی با دستورکار اصلی امضای یک پیمان دفاعی غیرحزبی، خرید جنگندههای نسل پنجم و بازآرایی روابط چند دههای ریاض و واشینگتن در بستر شکافهای چندقطبی با منطق اقتصاد سیاسی بینالمللی راهی کاخ سفید شده که مولفه امنیت نقش کلیدی برای پروژه چشم انداز ۲۰۳۰ این کشور بازی میکند. در این چیدمان؛ بن سلمان دو هدف اصلی اقتصادی و امنیتی با تاثیر و تاثر ژئوپلتیک را دنبال میکند.
ادامه مطلب
واشینگتن اینستیتیوت در گزارشی با بهره گرفتن از نظرات شش کارشناس برجسته حوزه خاورمیانه سفر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان به ایالات متحده را بررسی کرده است.
ادامه مطلب
رسانههای آمریکایی در زمان اعلام خبر سفر محمد بنسلمان به ایالات متحده برای دیدار با دونالد ترامپ، او را حاکم دوفاکتوی عربستان نامیدند. عبارتی که نشان میدهد آنها بهخوبی میدانند در ریاض تمام تصمیمات در سایه بلندپروازیهای محمد بنسلمان گرفته میشود و سلمان بنعزیز ۸۹ساله عملا از دایره تصمیمگیری کنار گذاشته شده است.
ادامه مطلب
یک دهه قبل، بنسلمان جوان و ماجراجو به عنوان ولیعهد عربستان سعودی، به همراه بنزاید، حاکم میانسال امارات، قطر را محاصره و بایکوت کرده و در جنگ با یمن شریک یکدیگر شدند. در آن زمان تصور اینکه ابوظبی و ریاض یک دهه بعد از شرکای استراتژیک به رقبای جدی منطقهای تبدیل شوند دشوار بود.
ادامه مطلب
غلامرضا نظربلند می نویسد: در جنگ خانمانسوز سودان، دو کشور عمده عربی، مصر و عربستان، از ارتش و امارات از نیروهای واکنش سریع حمایت میکنند. تقابل بین کشورهای عربی در جنگ داخلی کشور عربی دیگری غریب مینماید؛ بهویژه آنکه مقابل دو کشور ریشهدار عربی نامبرده، کشورکی عربی است که ریشه ندارد و ازقضا به قرار معلوم با حمایتهای مالی و لجستیکی سنگین خود از RSF، دستکم در این فاز از جنگ نقش پررنگتری ایفا میکند. این ظاهر شگفتآور اما باطنی غیر از این دارد. امعان نظر در تاریخِ نداشته یا دستکم تاریخ تاریک امارات و سیاست خارجی درپیشگرفته آن، رویکرد جاری او را در قبال تحولات منطقه و حتی فراتر از آن توجیه میکند.
ادامه مطلب
عربستان سعودی دریای سرخ را به خلیج فارس متصل میکند. این طرح که در رسانههای عربی با عنوان پل زمینی توصیف شده است، از سوی برخی تحلیلگران به عنوان راهی برای دورزدن تنگه هرمز تلقی میشود. این دسته از تحلیلگران میگویند که در ادامه سایر کشورهای عربی به این کریدور ترانزیتی میپیوندند و تجارت از تنگه هرمز تحتالشعاع قرار میگیرد.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پاکستان در چند دهه گذشته بهای سنگینی برای حفظ و توسعه زرادخانه هستهای خود پرداخته است. در دورههای فقر و انزوا، کمکهای مالی عربستان حیات سیاسی اسلامآباد را تضمین میکرد و از دل همین وابستگی، توافقی نانوشته شکل گرفت: هرگاه ریاض در معرض تهدید قرار گیرد، اسلامآباد نوعی حمایت بازدارنده ارائه میدهد.
ادامه مطلب
کان خاطرنشان کرد که شانس نخستوزیر برای امضای توافقنامه با ریاض «معقول» تلقی میشود، در حالی که شانس او برای امضای توافقنامهای مشابه با جاکارتا «کم» به نظر میرسد. این گزارش میافزاید که نتانیاهو تنها به عادیسازی روابط با یکی از این دو کشور راضی خواهد بود و در حال حاضر به چیزی کمتر از آن رضایت ندارد.
ادامه مطلب
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده امریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اخیراً یک «طرح بیستگانه صلح» را جشن گرفتند، اما تا زمانی که اسرائیل به رفتار تهاجمی ادامه دهد و مطالبات مشروع فلسطینیان را نادیده بگیرد، این ابتکار شانسی برای بازگرداندن ثبات ندارد. اسرائیل که پیشتر امیدوار بود با حمایت آمریکا نظم دلخواه خود را بنا کند، اکنون منزویتر از همیشه است؛ همکاری با تلآویو برای دولتهای عربی هزینهای سیاسی و حیثیتی سنگین دارد و شرکای دیروز به رقبای محتاط بدل شدهاند.
ادامه مطلب