حق تعیین سرنوشت
مهدی باقری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با این حال، بررسی تاریخ سیاست خارجی آمریکا نشان میدهد که میان این اصل حقوقی و عملکرد واشینگتن در بسیاری از مقاطع، فاصلهای جدی وجود داشته است.
ادامه مطلب
مهدی باقری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با این حال، بررسی تاریخ سیاست خارجی آمریکا نشان میدهد که میان این اصل حقوقی و عملکرد واشینگتن در بسیاری از مقاطع، فاصلهای جدی وجود داشته است.
ادامه مطلب
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حوادث ۱۱ سپتامبر، ترس را تبدیل به موضوع اصلی در مناسبات بینالمللی کرد. روابط بینالمللی ترکیبی ظریف و جدی از کنشگران، نوع و ماهیت کنش بینکنشگران و محیط و فضای کنشگری است.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: برای درک ابعاد این تحول، میتوان از نظریهی رئالیسم تهاجمی بهره گرفت که بر نقش «نقاط خفهکننده» در معادلات قدرت تأکید دارد. تنگه هرمز از این منظر، نه فقط یک گذرگاه اقتصادی، بلکه اهرم حیاتی ایران برای بازدارندگی و چانهزنی راهبردی بوده است. ایالات متحده با انتقال بخشی از جریان نفت به خشکی، عملاً در تلاش است تا این اهرم را خنثی کند و برای نخستین بار از جنگ جهانی دوم تاکنون، وابستگی زنجیرهی تأمین انرژی به یک آبراهِ تحت نفوذ دشمن را بشکند. در این چارچوب، خطلولهی مذکور نه یک پروژهی اقتصادی، که یک «سلاح زیرساختی» برای تغییر موازنهی قوا به نفع واشینگتن و متحدانش محسوب میشود.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بنابراین آنچه در تنگه هرمز رخ میدهد، اگر درست فهمیده شود، صرفاً مسئله ایران و آمریکا نیست. مسئله، پایان تدریجی دورهای است که در آن یک قدرت میتوانست با حضور ناوهای خود، امنیت آبراهها و مسیرهای انرژی را تقریباً به تنهایی تعریف کند.البته تنگه هرمز را نباید «شکست آمریکا» به معنای فروپاشی قدرت آن دانست. تعبیر دقیقتر شاید «شکست انحصار قدرت» باشد.
ادامه مطلب
محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه در ونزوئلا در دوران دوم ترامپ رخ داد، بازگشت به استعمار کهن و سنتی است. اما اینکه این پدیده دوام خواهد آورد یا نه، پرسشی است که جواب راحتی ندارد.
ادامه مطلب
دمیر نظروف در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سرجیو گوروخوفسکی (گور)، «مدیر پرسنل کاخ سفید» است. سوالاتی در مورد اصالت او حتی در داخل دولت آمریکا مطرح شده است. اطلاعات اندک است، جز اینکه او در تاشکند متولد شده و مادرش یهودی است و در «اسرائیل» زندگی میکند.
ادامه مطلب
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ائتلاف انتخاباتی ترامپ از دو لایه متفاوت تشکیل شده است: هسته ایدئولوژیک مگا که رأیاش را بر پایه هویت و نه محاسبه اقتصادی میدهد، و لایهای گستردهتر و شکنندهتر متشکل از رأیدهندگان مستقل و کشاورزان – روستاییان که وفاداریشان تاریخی، اما مشروط به عملکرد اقتصادی مستقیم بوده است.
ادامه مطلب
در این پرسش و پاسخ، زین حسین (ZH) پژوهشگر در برنامه «انتقال تسلیحات» مؤسسه SIPRI و پیتر وزمان (PW) پژوهشگر ارشد برنامه «انتقال تسلیحات» در مؤسسه SIPRI درباره اینکه دادههای جدید انتقال تسلیحات SIPRI چه چیزی درباره نقش واردات سلاح در این درگیری نشان میدهد، و همچنین پیامدهای آن برای تأمین تسلیحات فراتر از منطقه چیست، بحث میکنند.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هنوز زود است که پیمان مکه را تولد یک نظم امنیتی جدید در منطقه بدانیم. اما بدون تردید، این توافق را میتوان بخشی از روند بازآرایی امنیتی منطقه تلقی کرد؛ روندی که در آن آمریکا احتمالاً همچنان حضور خواهد داشت، اما دیگر تنها معمار امنیت منطقه نخواهد بود.
ادامه مطلب
سید علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: پیمان مکه پیدا و پنهانهایی دارد که بدون توجه به آنها نمیتوان بهدرستی آن را تفسیر و بررسی کرد. مهمترین آن نوع رابطه هر سه کشور با غرب، بهویژه امریکاست که مفهومی متفاوت از پیمان عادی منطقهای به ما میدهد.
ادامه مطلب
سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در رویارویی اخیر آمریکا با ایران نیز، مجموعهای از تحولات نظامی، سیاسی، اقتصادی و رسانهای نشان میدهد که معادلات از چارچوب اولیه فراتر رفته است. این جنگ دیگر تنها یک رویارویی نظامی نیست، بلکه عرصهای برای سنجش قدرت بازدارندگی، تابآوری، انسجام ملی، جنگ روایتها و توان مدیریت بحران است.
ادامه مطلب
بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پذیرش مرگ مؤلف در سیاست بینالملل، به ما هشدار میدهد که گاهی «سیاست خارجی» آنقدرها که ما اصرار داریم پیچیده و سیستماتیک نیست.
ادامه مطلب
محسن عوضوردی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ترامپ اکنون در بزرگترین آزمون خود قرار گرفته است. او باید توافقی چنان سترگ انجام دهد که روایت این توافق، با اختلاف بتواند روایت رسانههای منتقد را مهار کند.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ترامپ، مردی که یک روز فریاد جنگ و روز دیگر نوید صلح سر میدهد در کنار غیر قابل پیشبینی بودن، با به بازی گرفتن مرگ و زندگی، صلح و جنگ، درصدد است پیروز از میدانی خارج شود که خویش از دلایل به بنبست کشیدن آن بوده است.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پس از پنج سال و آزمون «تاب آوری ایران» در بحران های داخلی؛ تحریمهای شدید و تحمیل دو جنگ خارجی؛ شواهد و علائم نشان میدهند ائتلاف اسرائیل- امریکا، استراتژی هزار ضربه چاقو را مجددأ در دستور کار گذاشته اند.
ادامه مطلب
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دویستوپنجاه سالگی آمریکا، همزمان با ریاست جمهوری ترامپ شده که بیتردید نه فقط شخصیتی متفاوت با بیش از ۴۰ رئیس جمهور پیشین آمریکاست، بلکه پدیدهای با تضادها و تناقضهای جدّی است.
ادامه مطلب
گسترش کنترلهای صادراتی چین بر مواد معدنی حیاتی، خطراتی را برای زنجیره تأمین صنعت دفاعی کره جنوبی ایجاد کرده است. هرچند سئول برای کاهش وابستگی خود به این مواد که عمدتا از چین تأمین میشوند، در حال سرمایهگذاری بر ایجاد ذخایر راهبردی و توسعه تولید داخلی است، اما همچنان در برابر تشدید رقابت اقتصادی میان واشنگتن و پکن آسیبپذیر باقی مانده است.
ادامه مطلب
ایالات متحده علاوه بر خروج از برخی نهادها، ایجاد اختلال در آنها یا ساخت سازوکارهای موازی، در بسیاری از موارد همکاری مشروط را در پیش گرفته است؛ به این معنا که ادامه مشارکت خود را به کاهش هزینهها، بهبود عملکرد و اجرای دستورکار «بازگشت به اصول اولیه» وابسته کرده است.
ادامه مطلب
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اتحادیه اروپا به دلیل وابستگی انرژی، چین به خاطر کریدورهای دریایی جاده ابریشم، و روسیه به دلیل از دست دادن سهم خود در بازار انرژی، همگی در معرض فشار قرار میگیرند و آمریکا و اسرائیل به عنوان هسته مرکزی یک کارتل فراگیر انرژی و ترانزیت ظاهر میشوند. پرسشی که حامیان منطقهای باید از خود بپرسند این است که آیا پرورش «هیولایی استراتژیک» با اشتهای سیریناپذیر سرزمینی، سرانجام به امنیت آنان خواهد انجامید یا آنان نخستین قربانیانی خواهند بود که له میشوند.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه این روزها در جنوب کشور شاهد هستیم؛ نه جنگ است و نه زد و خورد بلکه شبه جنگی است که در جغرافیای حائل زد و خورد و جنگ تعریف میشود و میتواند مقدمهای برای یک جنگ طولانی و «اوکرانیزه کردن جنوب ایران» باشد.
ادامه مطلب
دولتهای پیشین آمریکا گاهی ابتکارات بینالمللی را مسدود کردهاند، از امضا یا تصویب معاهدات خودداری کردهاند، یا تلاش کردهاند خروجیهای نامطلوب را تضعیف یا رقیق کنند. آنچه دولت ترامپ را متمایز میکند، گستره و رنگوبوی ایدئولوژیک این انسدادگرایی است.
ادامه مطلب
سیاوش قدوسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مهمترین پیام این نشست، ورود ناتو به مرحلهای تازه از تحول راهبردی است؛ مرحلهای که در آن تقویت توان دفاعی اروپا، توسعه صنایع نظامی تا چشم انداز ۲۰۳۵، تداوم حمایت از اوکراین و بازتعریف تقسیم مسئولیت امنیتی میان آمریکا و متحدان اروپایی در صدر اولویتها قرار گرفته است.
ادامه مطلب
مغرب عربی میتواند به مقابله با فشار فزاینده چین بر زنجیرههای تأمین کودهای شیمیاییِحیاتی کمک کند؛ بهویژه اگر واشنگتن بهجای آنکه صرفا بر مشروطسازی روابط به الزامات دموکراتیک تکیه کند، بر ایجاد شراکتهای اقتصادی دوجانبه و سودمند برای هر دو طرف تمرکز داشته باشد.
ادامه مطلب
کاهش اعتماد عمومی به رهبری ایالات متحده و افزایش تهدید روسیه، فرصتهایی را برای اعضای اروپایی ناتو فراهم کرده است تا حمایت افکار عمومی را برای اقدامی سریع و قاطع در زمینه دفاع تقویت کنند.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این یادداشت به پیشرانهایی اشاره میشود که برخی پیشران جنگ را تقویت و برخی دیگر پیشران توافق را تقویت میکنند. ناگفته وظیفه سیاستمداران مشخص است که ضرورتأ باید پیشرانهای جنگ را تضعیف و پیشرانهای توافق مبتنی بر منافع ملی را تقویت کنند.
ادامه مطلب
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دشمن با انجام تجاوزات نظامی محدود، مستمر و هدایتشده، زمین بازی را به نحوی طراحی کرده است که پاسخهای موشکی و پهپادی ایران نیز به ناچار محدود، خطکشیشده، زمانبندیشده و در نتیجه کاملاً «پیشبینیپذیر» شود.
ادامه مطلب
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی استدلال میکند که تقاطع محدودیتهای مادی انباشت سرمایه در آمریکا (بحران بدهی و بازتولید ناپذیری رفاه) و دگرگونی ایدئولوژیک درونزا در اسرائیل (تسلط صهیونیسم مذهبی)، بنیانهای اپیستومولوژیک ائتلاف سنتی را در هم شکسته است. گذار کنونی در روابط آمریکا و اسرائیل، فراتر از یک دگرگونی در «سیاست خارجی» است؛ این پدیده، تجلی بارز یک «بحران ارگانیک» در ساختار هژمونی غرب است. دادههای میدانی و نظرسنجیهای اخیر نشان میدهند که «استثنای اسرائیل» دیگر یک ثابت هنجاری در نظم بینالمللی نیست، بلکه به یک «بار مادی و نمادین نامطلوب» در رقابتهای قدرتی درونایالاتی تبدیل شده است.
ادامه مطلب
از زمان ورود به قدرت، دولت ترامپ از پرداخت بخش عمده سهمیههای ارزیابیشده و الزامآور قانونی خود به بودجه عادی و بودجه حفظ صلح سازمان ملل خودداری کرده است؛ امری که تا بهار ۲۰۲۶ به انباشت حدود ۴ میلیارد دلار بدهی معوقه آمریکا به این سازمان انجامیده است.
ادامه مطلب
در روز تحلیف، ترامپ مجموعهای از فرمانهای اجرایی را امضا کرد که روند خروج از دو نهادی را آغاز میکرد که در دوره نخست خود نیز قصد خروج از آنها را داشت، اما دولت جو بایدن بعداً به آنها بازگشته بود: توافق اقلیمی پاریس و سازمان بهداشت جهانی. همچنین ایالات متحده را از توافق مالیاتی حداقل جهانی شرکتها در چارچوب سازمان همکاری و توسعه اقتصادی خارج کرد. کاخ سفید این توافق مالیاتی را بهعنوان نقض تبعیضآمیز حاکمیت ملی آمریکا و توافق اقلیمی را بهعنوان «توافقی زیانبار» که به اقتصاد آمریکا آسیب میزند، توصیف کرد.
ادامه مطلب
در حالی که نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد در آستانه خروج هستند، یک مأموریت اتحادیه اروپا میتواند به تقویت تلاشهای واشنگتن در لبنان کمک کند؛ البته به شرط آنکه کشورهای اروپایی بتوانند پیشنهادهای خود را بهطور نزدیک با حضور آینده سازمان ملل متحد و نیز با تمرکز ایالات متحده بر حاکمیت لبنان هماهنگ کنند.
ادامه مطلب