هشدار کارشناسان و مقامات سابق امریکایی
حمله امریکا به ایران میتواند واقعا کل منطقه حتی اروپا را درگیر کند
نویسندگان: کر سیمونس (Keir Simmons) و ناتاشا لبدف (Natasha Lebedev) و گوردون لوبلد (Gordon Lubold) و دن دی لوچه (Dan De Luce)
دیپلماسی ایرانی: به گفته مقامات سابق آمریکایی، دیپلماتهای خارجی و تحلیلگران منطقهای، اگرچه جمهوری اسلامی ایران ضعیف شده و با بحران داخلی روبهروست، اما هنوز قدرت آتش قابل توجهی دارد که میتواند به منافع آمریکا و متحدانش در منطقه آسیب برساند، اقتصاد جهانی را مختل کند و در پاسخ به حمله نظامی آمریکا، یک درگیری طولانی مدت ایجاد کند.
به گفته مقامات فعلی ایالات متحده، احتمال تلافیجویی ایران در بررسیهای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در مورد صدور دستور حمله نظامی به ایران پس از حملات به برنامه هستهای این کشور در ماه ژوئن، و همچنین در مذاکرات بین ایالات متحده و متحدانش در خاورمیانه، لحاظ شده است.
در حالی که ایران در ماه ژوئن علیه اسرائیل و یک پایگاه آمریکایی در قطر حمله امریکا و اسرائیل را تلافی کرد، از اقدامات چشمگیرتری که میتوانست تلفات در میان نیروهای آمریکایی یا بیثبات کردن اقتصادهای خلیج فارس را باعث شود، خودداری کرد. مقامات، دیپلماتها و تحلیلگران سابق گفتند که اگر ترامپ تصمیم به حمله بگیرد، پاسخ ایران به اقدام نظامی ایالات متحده میتواند این بار بسیار متفاوت باشد، به ویژه اگر رهبران ایران تهدیدی برای بقای خود احساس کنند.
جوزف ووتل، ژنرال بازنشسته چهار ستاره ارتش که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ بر نیروهای آمریکایی در خاورمیانه نظارت داشت، گفت: «آنچه این بار میتواند متفاوت باشد این است که آنها سعی میکنند این موضوع را منطقهای کنند، نه اینکه فقط به دنبال حمله به اسرائیل یا حمله به پایگاههای آمریکایی باشند.» ووتل، که اکنون عضو ارشد اندیشکده موسسه خاورمیانه است، گفت که یک احتمال این است که ایران سعی کند پالایشگاههای نفت در کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دهد تا «همه را به این درگیری بکشاند و آن را به یک درگیری بسیار طولانیتر تبدیل کند.»
به گفته مقامات دولتی، انتظار میرود ایالات متحده و ایران به زودی پنجشنبه دور دیگری از مذاکرات دیپلماتیک را برگزار کنند. مقامات دولتی اعلام کردهاند که ایران باید امتیازات بزرگی در مورد برنامه هستهای خود، از جمله کنار گذاشتن غنیسازی اورانیوم، بدهد تا از اقدام نظامی احتمالی ایالات متحده جلوگیری شود.
استیو ویتکوف، فرستاده ترامپ به خاورمیانه، که به همراه جرد کوشنر، داماد ترامپ، مذاکرات ایران را رهبری میکند، آخر هفته گفت که «خطوط قرمزی وجود داشت: غنیسازی صفر، ما باید مواد را پس بگیریم.»
ویتکوف در مصاحبهای با فاکس نیوز در پاسخ به این سوال که چرا ایران تحت چنین فشار شدید نظامی و اقتصادی با ایالات متحده به توافق نمیرسد، گفت که ترامپ همین سوال را از او پرسیده است. ویتکاف گفت: «او کنجکاو است که چرا تسلیم نشدهاند، من نمیخواهم از کلمه «تسلیم» استفاده کنم، اما چرا تسلیم نشدهاند.»
انبیسی نیوز گزارش داده است که ترامپ در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک، طیف وسیعی از گزینههای نظامی را بررسی میکند – از حملات محدود به سایتهای هستهای و موشکی گرفته تا حملهای گستردهتر که برای تضعیف یا حتی سرنگونی نظام طراحی شده است.
اما به گفته مقامات سابق آمریکایی، دیپلماتهای خارجی و تحلیلگران منطقهای، آنچه ترامپ «محدود» میداند، ممکن است توسط ایران اینگونه تفسیر نشود، به ویژه اگر رهبران ایران معتقد باشند که بقای رژیم در خطر است.
یک دیپلمات خاورمیانهای در مورد رهبران ایران گفت: «اگر آنها این را یک تهدید وجودی بدانند... واکنش آنها قطعاً نامتناسب خواهد بود.»
ایران در طول سال گذشته با سقوط رژیم اسد در سوریه، ویرانی نیروهای نیابتی حزبالله در لبنان و بمباران برنامههای هستهای و موشکی آن توسط ایالات متحده و اسرائیل در ماه ژوئن، متحمل شکستهای ناتوانکنندهای شده است.
اما تهران هنوز ذخایر قابل توجهی از موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها را در اختیار دارد و میتواند با حملاتی در سراسر خلیج فارس تلافی کند تا بیثباتی اقتصادی ایجاد کند و متحدان ایالات متحده مانند عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی را نگران سازد.
جوزف کاستا از شورای آتلانتیک، اندیشکدهای مستقر در واشینگتن دی سی، گفت که ایران میتواند بسته به مقیاس حمله ایالات متحده، واکنش خود را تنظیم کند و اگر رهبران این کشور تلاشی از سوی ایالات متحده برای سرنگونی نظام را درک کنند، اقدامات خود را تشدید کند.
کاستا که به عنوان یک مقام ارشد در وزارت دفاع در دوران دولت بایدن به نظارت بر برنامهریزی جنگ کمک میکرد، گفت: «ایران ممکن است محاسبه کند که باید هزینههای جنگ را افزایش دهد.»
انبیسی نیوز گزارش داد که ماه گذشته، برخی از رهبران کشورهای عربی به طور خصوصی نگرانی خود را در مورد حمله ترامپ به ایران در آن زمان به مقامات دولت ابراز کردند، زیرا آنها مطمئن نبودند که کشورهایشان برای پاسخ به هرگونه تلافی ایران آماده هستند. با این حال، به گفته سه دیپلمات باسابقه خاورمیانه، در روزهای اخیر به این رهبران اطمینان داده شده است که ایالات متحده تضمین میکند که آنها در برابر هرگونه تلافی ایران محافظت شوند.
ترامپ روز دوشنبه از گزارشهایی مبنی بر اینکه دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، نگرانیهایی را در مورد کمبود مهمات پدافند هوایی کافی در منطقه برای پاسخ به حمله تلافیجویانه ایران مطرح کرده است، انتقاد کرد.
ترامپ در سایت اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «ژنرال کین، مانند همه ما، دوست ندارد شاهد جنگ باشد، اما اگر تصمیمی برای حمله نظامی به ایران گرفته شود، نظر او این است که این جنگ به راحتی قابل پیروزی خواهد بود.» وی همچنین نوشت: «من کسی هستم که تصمیم میگیرد، من ترجیح میدهم توافقی حاصل شود یا اینکه توافقی حاصل نشود، اما اگر توافقی حاصل نشود، روز بسیار بدی برای آن کشور و متأسفانه مردم آن خواهد بود، زیرا آنها عالی و شگفتانگیز هستند و چنین چیزی هرگز نباید برای آنها اتفاق بیفتد.»
به گفته دو نفر از افراد آگاه، ایالات متحده پدافندهای هوایی را در منطقه، از جمله در قطر و عربستان سعودی، تقویت کرده است تا به کاهش تأثیر هرگونه حمله تلافیجویانه از سوی ایران کمک کند. آنها گفتند که گروه بزرگی از نیروهای دریایی مستقر در منطقه، از جمله ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و ناو هواپیمابر فورد که انتظار میرود در روزهای آینده برسند، نه تنها به نیروهای تهاجمی بلکه به نیروهای دفاعی در منطقه در صورت حمله ایالات متحده و پاسخ ایران کمک میکنند.
ایالات متحده همچنین اسکادرانهای متعددی از جنگندههای جت و سایر سختافزارهای نظامی مستقر در منطقه دارد.
مقامات سابق آمریکایی، دیپلماتهای خارجی و تحلیلگران منطقهای گفتند که احتمال حملات آمریکا، که میتواند یک عملیات مشترک با نیروهای اسرائیلی باشد، میتواند خطر بزرگی را برای بیش از ۳۰هزار سرباز آمریکایی مستقر در منطقه ایجاد کند. آنها همچنین گفتند که دفاع از این سربازان میتواند برای هفتهها یا ماهها یک مشکل پایدار در منطقه باشد.
بیش از ۳۵هزار پرسنل در خاورمیانه و اطراف آن، در پایگاههای وسیع قطر، عربستان سعودی، اردن، کویت و سایر نقاط مستقر هستند. بسیاری از این اعضای ارتش به همراه خانوادههایشان در این تأسیسات، از جمله ناوگان پنجم نیروی دریایی در بحرین، حضور دارند.
مارک کانسیان، مشاور ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در واشینگتن، گفت: «در حال حاضر، افزایش عظیم سختافزار نظامی در منطقه میتواند هرگونه تلافیجویی ایران را به میزان قابل توجهی کُند کند.» او گفت ماه گذشته، زمانی که اعتراضات ضد رژیم سراسر ایران را فرا گرفت و ترامپ به مداخله تهدید کرد، ایالات متحده توانایی نظامی کافی در منطقه برای انجام یک حمله تنبیهی داشت، اما نه به اندازه کافی برای محافظت مناسب از متحدان و شرکا. او گفت، اکنون به نظر میرسد که ایالات متحده این توانایی را دارد.
حسین کنعانی، افسر سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، به انبیسی نیوز گفت که اگر ایالات متحده حمله کند، ایران پایگاههای ایالات متحده در منطقه تحت نظارت فرماندهی مرکزی ایالات متحده، از جمله در قطر، کویت، امارات متحده عربی و بحرین را هدف قرار خواهد داد. او همچنین گفت که اگر این کشورها در کمپینی علیه ایران شرکت کنند، تهران ممکن است به تأسیسات نظامی اروپایی در جاهای دیگر حمله کند، اگرچه هیچ کشور اروپایی اعلام نکرده است که میتواند در عملیاتی نظامی در ایران به ایالات متحده بپیوندد.
کنعانی در تماس ویدیویی از تهران گفت: «همانطور که میدانید، ما دوست نداریم هیچ درگیری بین کشورهای عربی و ایران وجود داشته باشد. ما فقط مستقیماً به پایگاههای ایالات متحده و اسرائیل حمله میکنیم. و کشورهای اروپایی، شاید ناتو.»
نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد.
کارشناسان گفتند که ایران سه راه برای حمله به ایالات متحده و احتمالاً متحدانش دارد. آنها گفتند که فرماندهی آن میتواند از حملات موشکی استفاده کند؛ حملات نیابتی، از جمله فعال کردن حماس، حزبالله یا حوثیها، به عنوان مثال؛ یا حملات تروریستی در سراسر جهان.
کانسیان گفت: «نیروهای آمریکایی در صحنه، محافظت قابل توجهی در برابر حملات موشکی و نیابتی ارائه میدهند، اگرچه هیچ دفاعی کامل نیست.» او افزود که اگر ایران در جایی خارج از منطقه حملهای انجام دهد، به احتمال زیاد به حملهای علیه غیرنظامیان منجر خواهد شد که خشم عمیق بینالمللی را برمیانگیزد.
پس از حملات هوایی ژوئن در ایران، مقامات آلمان و دانمارک توطئهای مرتبط با ایران را که مؤسسات یهودی و یهودیان آلمان را هدف قرار میداد، کشف کردند. اسرائیل در مورد حملات احتمالی ایران در امارات متحده عربی هشدار داد و مقامات آمریکایی در مورد توطئههای احتمالی ایران در خاک ایالات متحده هشدار تروریسم صادر کردند.
ووتل، ژنرال بازنشسته، گفت: «در همه اینها ریسک وجود دارد. هیچکدام از اینها مصون از خطا نیستند.»
منبع: انبیسی (NBC NEWS) / ترجمه: سید علی موسوی خلخالی
نظر شما :