گواهی برای خروج ایالات متحده از خاورمیانه
جنگ ایران برای آمریکا باخت بود، اما توافق آتشبس برد است جدید
نتیجه تحقیرآمیز جنگ علیه ایران، گواه دیگری است بر اینکه ایالات متحده باید از خاورمیانه خارج شود.
ادامه مطلبمذاکرات ایران و امریکا
مدیریت چندجانبه تنش در مخاصمات بینالمللی:
واکاوی حقوقی سازوکار هماهنگی تعارضزدایی در چارچوب فرایند بورگنشتوک جدید
محمدعلی صلحچی و امیرحسین عسگری در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: مفهوم «هماهنگی جلوگیری از تعارض» به مجموعهای از ترتیبات عملیاتی اطلاق میشود که با هدف پیشگیری از تداخل ناخواسته عملیات نظامی، اشتباه در شناسایی اهداف یا تشدید غیرعمدی مخاصمات طراحی میشوند. این مفهوم در رویه بینالمللی سابقهای قابل توجه دارد و در دهههای اخیر از طریق خطوط ارتباطی اضطراری و سازوکارهای هماهنگی میان دولتها توسعه یافته است.
ادامه مطلب
تعارف باید کنار بگذاریم
عاشقان مذاکره یا دشمنان بازدارندگی؛ کدام یک خطرناکترند؟
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: امروزه و در جایگاهی که به لطف خون پاک شهیدان این دو جنگ قرار گرفتهایم، باید تعارفات بیدلیل، ملاحظات بیدلیل، محدودیتهای بیدلیل و خودتحریمیهای نظامی را کنار گذاشت و هم در دکترین هستهای و هم دکترین دفاعی تجدید نظر اساسی کرد. تنها در آن صورت است که دیپلماتهای ایرانی میتوانند با مشتهای گره کرده، در چشمان دشمنان ایران زُل زنند و حقوق ملت ایران را از حلقوم آنان بیرون بکشند.
ادامه مطلب
خوانشی گفتمانی از تفاهم اسلامآباد
بازتعریف بحران یا بازتولید بیاعتمادی؟
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: متن درصدد است منازعه را از زبان تهدید و تقابل به زبان مدیریت، تعامل و نظمسازی منتقل کند. در این رویکرد پرسش اساسی همچنان باقی است: آیا این تغییر در زبان و چارچوب مفهومی میتواند به تغییر واقعی در رفتار بازیگران بینجامد، یا صرفاً شکل تازهای از مدیریت موقت بیاعتمادیهای قدیمی خواهد بود؟
ادامه مطلب
مابهازای امتیاز چیست؟
پرسشی هشدارآمیز نسبت به تفاهمنامه
سید علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: این پرسش اساسی همچنان مطرح میماند که در برابر امتیازاتی که از طرف امریکایی گرفتهایم چه امتیازاتی ما دادهایم یا قرار است بدهیم؟!
ادامه مطلب
تعادل شکننده قدرت و منطق بازدارندگی در بحران اخیر ایران و اسرائیل
حرکت به سمت تعادل وحشتِ محدود
رضا حاجی محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این وضعیت نه به سمت صلح پایدار، بلکه به سمت تعادل وحشتِ محدود حرکت میکند، جایی که هر دو طرف از جنگ تمامعیار اجتناب میورزند اما درگیریهای کنترلشده را برای تنظیم معادلات ادامه میدهند.
ادامه مطلب
سه مانعی که میتواند جلوی توافق را بگیرد
مذاکرات سخت زیر سایه سنگین خطوط قرمز
جلال خوشچهره در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: از آن رو که هنوز هیچ یک از طرفها در انجام تعهدات متقابل به یکدیگر اعتماد روشن و راهبردی ندارند در این حال هنوز هیچ قرائنی نیست از اینکه هر یک از طرفها بتوانند با نگاه به اصول بنیادی خود یا همان خط قرمز خود به گونهای انعطاف لوازم برای ایجاد تعادل را فراهم کند همچنان از خود دور کردند. این دو عامل سبب میشود که هر ناظری با احتیاط و در عین حال به گونه واقع گرایانه به گفتوگوهای جاری در سوئیس نگریسته و آن را تفسیر و تحلیل کند.
ادامه مطلب
سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران
بقایی: بر اصل «تعهد در برابر تعهد» تاکید داریم/برنامهای برای بازرسی آژانس از تاسیسات آسیبدیده نداریم
وی در پاسخ به این سوال که اگر رژیم صهیونیستی به حملات به لبنان ادامه دهد، آیا ما مکانیسم عملی و روشنی برای اینکه دیپلماسی به پایان نرسد، داریم؟ گفت: ما با رویکردی مسئولانه از تمام ابزارها برای ایفای تعهدات طرفین استفاده کردیم. طرف ما بر اساس یادداشت تفاهم، دولت آمریکاست. ما بر اصل «تعهد در برابر تعهد» تاکید داریم. اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند، نباید انتظار داشته باشد ایران یکسویه به ایفای تعهدات خود ادامه دهد. ضمن اینکه این سازوکاری که در سوئیس (درباره لبنان) ایجاد شد، امیدواریم گام موثری برای اجرای بند یک تفاهم باشد.
ادامه مطلب
نگرشی جامع بر پارادایم سلطهگرایی آمریکا و ظهور نظم پساآمریکایی در خلیج فارس
بازتولید سلسلهمراتب قدرت و دیالکتیک مقاومت
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران با تکیه بر مفاهیمی نظیر بازدارندگی دفاعی (Defensive Deterrence)، امنیت هویتمحور و ژئوپلیتیک مقاومت، توانست هزینههای اقدام تهاجمی آمریکا را به مرزی فراتر از آستانه تحمل آن ارتقا دهد. این نگاشت بر آن است تا با بسط ادبیات نظری نظم بینالملل و با نگاهی کاملاً منصفانه و طرفدار منافع ملی ایران، نشان دهد که چگونه استراتژی آشوبساز ترامپ نه تنها امنیت ملی ایران را تضعیف نکرد، بلکه با تبدیل تهدیدات وجودی به فرصتهای استراتژیک، جایگاه ایران را به عنوان یک قدرت مسلط با نفوذ جهانی در نظم نوظهور چندقطبی تثبیت کرد.
ادامه مطلب
آتشبسی شکننده وابسته به تحولات میدان لبنان
آیا حملات اسرائیل در بیروت میتواند تفاهمنامه را خراب کند؟
هدف اسرائیل صرفاً مجازات حزبالله، نیروهای مسلح متحد ایران در لبنان نیست. به نظر میرسد برنامهریزان نظامی اسرائیل بر ایجاد یک منطقه حائل امنیتی بلندمدت در امتداد مرز شمالی اسرائیل متمرکز شدهاند.
ادامه مطلب
گذار از امنیتیسازی ایران به تمدنیسازی
تهدید در گفتمان ترامپیسم
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: همزمان با جنگ ۲۰۲۶، بخش مهمی از رسانهها، نهادهای محافظهکار و چهرههای نزدیک به ترامپیسم، ایران را نهتنها عامل بیثباتی منطقهای، بلکه تهدیدی علیه «تمدن غربی»، «نظم مبتنی بر ارزشهای یهودی ـ مسیحی» و حتی «آینده جهان آزاد» توصیف کردند. این نوع ادبیات را میتوان در مواضع چهرههایی نظیر مایک جانسون، تد کروز، مایک هاکبی و همچنین در گزارشها و یادداشتهای منتشرشده در اندیشکدههایی مانند Heritage Foundation و Hudson Institute مشاهده کرد که پس از گسترش درگیریهای ایران و اسرائیل، بر ضرورت مقابله قاطع با ایران برای حفظ نظم منطقهای و امنیت اسرائیل تأکید داشتند. اهمیت این گزارهها صرفاً در محتوای سیاسی آنها نیست، بلکه در نوع بازنمایی ایران نهفته است؛ زیرا ایران در این گفتمان بهعنوان یک تهدید «وجودی» برای نظم مطلوب غرب بازتعریف میشود.
ادامه مطلب
گذار از توازن وحشت به توازن قدرت
باز تعریف امنیت ملی ایران در سایه تهاجم معکوس
جهانبخش رشیدی در این یادداشت به بررسی تحولات اخیر در روابط ایران با قدرتهای جهانی، بهویژه حمله ایالات متحده و اسرائیل، در پرتو راهبرد «تهاجم معکوس» تهران میپردازد.
ادامه مطلب
در سایه تضادهای شکلگرفته ۴۷ ساله
چرا «مذاکره» بین آمریکا و ایران در شرایط کنونی صرفاً یک سراب راهبردی است؟
سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تا زمانی که حافظه تاریخی و هویتهای متضاد باقی هستند، مذاکره به معنای راستین آن یعنی فرایندی که در آن دو طرف با پذیرش محدودیتهای عینی، به سمت منطقهای از توافق حرکت کنند، اساساً امکان تحقق ندارد.
ادامه مطلب
واکاوی سه جریان مؤثر در قبال توافق ایران و آمریکا
از تقابل تا تغییرات بنیادین
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: صرفنظر از سرنوشت نهایی این مذاکرات، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، واکنش و نوع نگاه جریانهای مختلف سیاسی و اجتماعی ایران به این تحول است؛ زیرا موفقیت یا ناکامی هر توافقی، تنها به مفاد حقوقی و دیپلماتیک آن وابسته نیست، بلکه به میزان پذیرش و پشتوانه داخلی آن نیز بستگی دارد. از همین رو، بررسی واکنشها و نگرشهای مختلف در جامعه و فضای سیاسی ایران نسبت به توافق، اهمیت ویژهای پیدا میکند.
ادامه مطلب
جنگی که جایگاه کشورمان را بازتعریف کرد
تحمیل اراده ایران
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در نظام بینالملل، قدرت صرفاً با شاخصهای نظامی اندازهگیری نمیشود. قدرت واقعی زمانی شکل میگیرد که دیگر بازیگران ناچار باشند منافع، ظرفیتها و خطوط قرمز یک کشور را در تمامی محاسبات خود لحاظ کنند. از این منظر، مهمترین نتیجه جنگ ایران و آمریکا نه در میدان نبرد، بلکه در تغییر جایگاه ژئوپلیتیکی ایران قابل مشاهده است.
ادامه مطلب
گذار از ملت تحمیلپذیر تا قدرت تحمیلکننده:
چرا ایران در «توافق ناممکن» پیروز است؟
علی پیروز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: برای نخستین بار در تاریخ معاصر، ایران نه از موضع ضعف و تمنای توافق، که از جایگاه یک «قدرت ضروری» پای میز مذاکره نشسته است. قدرتی که پیششرط تعیین میکند، ضربالاجل میدهد، و «نه» گفتنش به همان اندازه «آری» گفتنش، برای نظم جهانی پیامدهای راهبردی دارد.
ادامه مطلب
نه به ایران جدید بلکه باید به خاورمیانه جدید خوشآمد گفت
راهبرد ترک مخاصمه میان ایران و آمریکا
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر روند صلح میان ایران و آمریکا نهادینه شود، نه به ایران جدید بلکه باید به خاورمیانه جدید خوشآمد گفت. خاورمیانهای که میتواند در سایه رهبران آن از خاکستر جنگ چون اتحادیه اروپا، اتحادیه خاورمیانه را به منصه ظهور برساند.
ادامه مطلب
در پیامی خطاب به ملت درباره تفاهمنامه ایران و آمریکا
رهبر انقلاب: از این لحظه منتظر شروط گفته شده خواهیم بود
پیام رهبر معظم انقلاب خطاب به ملت درباره تفاهمنامه ایران و امریکا منتشر شد.
ادامه مطلب
امریکا و متحدان غربیاش به چالش کشیده شدند
طوفان ایران در کنفرانس منع گسترش سلاحهای هستهای
رئیس کنفرانس، سفیر دو هونگ ویت، تلاش زیادی کرد تا با تهیه اولین پیشنویس در اوایل کنفرانس، ثابت کند که شکاکان اشتباه میکنند. اگرچه او هر دور از تغییرات را به رقیقتر شدن زبان و پذیرش حذف چندین موضوع حیاتی برای خرید زمان همزمان انجام میداد. اما با این حال، با پایان یافتن زمان در ۲۲ مه ۲۰۲۶، همچنان مسائل اختلاف وجود داشت. در نهایت، او تصمیم گرفت این سند را ارائه نکند. وی در نشست خبری پایانی خود اظهار داشت: فهمیدم که اتفاق نظر وجود ندارد و تصمیم گرفتم پیشنویس سند نتیجه را برای تصمیمگیری ارائه ندهم.
ادامه مطلب
آخرین وضعیت توافق چیست؟
وضعیت بازی امریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ
این توافق تسکین بزرگی برای کشورهای عرب خلیج فارس است که بار عمده حملات مداوم ایران را متحمل شدهاند و با اختلالات شدید اقتصادی روبهرو بودهاند. بحرین، عراق، کویت و قطر هیچ جایگزینی برای صادرات دریایی برای تنگه هرمز نداشتند و بهویژه از ازسرگیری جریان نفت و گاز بسیار سود خواهند برد. این توافق ضربه بزرگی برای اسرائیل و بهویژه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر است که ایران را یک تهدید وجودی میداند.
ادامه مطلب
موضوعاتی که هنوز محل بحث هستند
ابهامات تفاهمنامه ایران و ترامپ
استیون کوک، کارشناس ارشد مطالعات خاورمیانه در شورای روابط خارجی (CFR) گفت: «ما قبلاً اینجا بودهایم تا بفهمیم طرفها نمیتوانند شکافهای باقیمانده را پر کنند. مذاکرات در مورد مسائل باقیمانده، بهویژه در مورد برنامه هستهای ایران، طولانی و دشوار خواهد بود.»
ادامه مطلب
آیا دروازهی امن مدیترانه، به سمت شرق گشوده خواهد شد؟
تحولی شگرف در خاورمیانه!
محسن عوضوردی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نگاه راهبردی آمریکا به عنوان یک ابرقدرت به خاورمیانه و بازیگر انکار نشدنی همانند ایران، چنان از جایگاه ویژهای برخوردار است که یکی از وجوه نیازهای مبرهن آمریکا برای ادامه هژمونی خودش، شراکت راهبردی با ایران تلقی میشود.
ادامه مطلب
چرا جمهوری اسلامی ایران به اسرائیل یورش برد؟
پیامهای یک حمله راهبردی
روح الله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر بخواهیم یکی از اهداف حائز اهمیت مقامات نظامی ایران از حمله موشکی چند روز گذشته به اسرائیل را بیان کنیم آن هدف چیزی جز تلاش ایران برای افزایش اهرمهای در اختیار خود در مذاکره با آمریکا نیست.
ادامه مطلب
نگذاریم دشمنان سوءاستفاده کنند
لزوم تمرکز بر مذاکرات برد – برد
سید علی موسوی خلخالی مینویسد: اگر بهطور جدی به فکر موفقیت در مذاکرات پیش رو هستیم، طرف ایرانی چارهای ندارد جز اینکه مذاکرات را از دریچه برد – برد ببیند.
ادامه مطلب
حل مسائل هستهای به «مشکل تقسیمناپذیری» منجر خواهد شد
توافق آتشبس ترامپ و ایران، بازگشتی پرهزینه به شرایط قبل از جنگ
دونالد ترامپ تفاهمنامه را که قرار است روز جمعه امضا شود به عنوان یک پیروزی اعلام و ادعا کرد که تنگه هرمز برای همه باز است، محاصره ایالات متحده برداشته شده و نفت دوباره جریان دارد. چیزی که ترامپ به آن اشاره نکرد، برنامه هستهای ایران و سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده آن بود که یکی از دلایل اصلی ذکر شده برای شروع جنگ بود. موضوع هستهای – همراه با مسائل اصلی مانند موشکهای بالستیک و نیروهای نیابتی ایران – به مدت ۶۰ روز به تعویق افتاده است. این موضوع دو سؤال مهم را مطرح میکند: جنگ واقعاً برای چه بود؟ و ایالات متحده چه چیزی به دست آورد؟
ادامه مطلب
دیپلماسیِ موقت در خاورمیانهی پرتنش
فعلا طرفها مذاکره را بر شلیک ترجیح دادهاند
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در خاورمیانه، گاهی امضای یک سند از آغاز صلح خبر نمیدهد؛ فقط نشان میدهد که طرفها فعلاً تصمیم گرفتهاند بهجای شلیک، مذاکره کنند.
ادامه مطلب
بزرگترین تصمیم راهبردی که تهران گرفته است
ظهور ایران جدید
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تصمیم میدان و دیپلماسی که به تفاهمنامه منجر شده و قرار است مفاد آن در ژنو امضا شود را پس از انقلاب بزرگترین تصمیم راهبردی ایران میدانم. این تفاهم مقدمه ظهور ایران جدید خواهد بود.
ادامه مطلب
آغاز راه سخت دیپلماسی برای رسیدن به توافق
امضای تفاهمنامه همهچیز نیست
سید علی موسوی خلخالی مینویسد: امضای تفاهمنامه ایران و امریکا که قرار است روز جمعه انجام شود، پایان کار نیست بلکه در حقیقت آغاز یک فرایند سخت برای رسیدن به توافق میان ایران و امریکاست. همان توافقی که ناامیدی از دستیابی به آن، دو جنگ یک سالهی اخیر امریکا و اسرائیل علیه ایران را سبب شد.
ادامه مطلب
سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران
بقایی: قبل از سفر به ژنو به سفرهایی به کشورهای منطقه خواهیم داشت
بقائی همچنین در پاسخ به سوال دیگر ایسنا مبنی بر اینکه برخی از خبرگزاریهای غربی اعلام کردهاند که قبل از برگزاری نشست روز جمعه در ژنو و انجام مذاکرات بین ایران و آمریکا در این کشور، قرار است مذاکرات مقدماتی در دوحه قطر برگزار شود؟ گفت: این که قبل از نشست ژنو سفری به کشورهای منطقه انجام شود در دستور کار قرار دارد و به محض اینکه قطعی میشود آن هم اعلام میشود.
ادامه مطلب
بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش آخر)
تصمیم ترامپ برای حمله به ایران بر أساس کدام الگو قابل بررسی است؟
تصمیمات او اغلب عناصری را شامل میشود که وقتی جداگانه به نظر میرسند متناقض به نظر میرسند، اما وقتی با هم در نظر گرفته میشوند، قابل درکتر میشوند.
ادامه مطلب