کشورهای منطقه

لزوم بازتعریف روابط

عقلانیت همسایگی در پساجنگ رمضان

محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بررسی رفتارهای این کشورها نشان می‌دهد که منفعت اصلی آنان در پیروزی برق آسای آمریکا و اسرائیل در جنگ با ایران، نابودی کامل توان نظامی و تضعیف و مهار وزن ژئوپلیتیک آن تعریف شده بود؛ در این راستا این کشورها علی رغم عدم همراهی رسمی و علنی با آمریکا و اسرائیل، در خفا از هیچ تلاشی برای تشویق دولت ترامپ به حمله به ایران و نابودی قابلیتهای دفاعی- نظامی کشورمان دریغ نکردند و حتی در مواردی، با تسهیلات پدافندی، تبادل اطلاعاتی و اجازه به آمریکا و اسرائیل برای حمله به کشورمان از خاک آنها، تمامی شرایط غیر مستقیم برای حمایت از این تجاوز غیرقانونی را فراهم آوردند.

ادامه مطلب

در نشست هفتگی سخنگوی وزارت امور خارجه با خبرنگاران

بقایی: آزاد شدن پول‌های بلوکه شده ایران امتیاز نیست بلکه احقاق حق است

بقائی در واکنش به مخالفت آمریکا با طرح ایران، عنوان کرد: اگر بخواهم خلاصه عرض کنم، اختلاف نظر بین طرفی است که صرفا به دنبال تضییع حقوق ایران است. آزاد شدن پول‌های بلوکه شده ایران امتیاز نیست بلکه احقاق حق است. در مورد ادامه روند ما نشان دادیم فارغ از همه پارازیت‌ها، بر منافع ملی ایران متمرکز هستیم. به هرگونه که اقتضا کند برای تامین منافع خود اقدام خواهیم کرد.

ادامه مطلب

بررسی پیوند ژئوپلیتیک و توان دفاع موشکی

موشک‌های ایران ستون‌های خاورمیانه جدید

سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران با درک محدودیت‌های نیروی هوایی خود در برابر رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، استراتژی «بازدارندگی نامتقارن» را بر پایه موشک‌های بالستیک و کروز بنا نهاد. این توانمندی باعث شده است که هزینه هرگونه اقدام نظامی علیه خاک ایران به شدت بالا برود. در واقع، موشک‌ها به ابزاری برای تحمیل «عقلانیت اجباری» به بازیگران مهاجم تبدیل شده‌اند که این خود سنگ بنای ثبات در نظم جدید است. 

ادامه مطلب

همه فشارها، مختصات و معادلات موجود

جنگ کی تمام می‌شود؟

علی موسوی خلخالی می‌نویسد: اگر ایالات متحده همین الآن آتش‌بس اعلام کند و از جنگ خارج شود، جمهوری اسلامی ایران برنده آشکار این میدان است. 

ادامه مطلب

کمک اسرائیل به امارات در دشمنی با عربستان

گسست روابط ریاض و ابوظبی فراتر از آنچه تصور می‌شود

به گفته منابع دارک باکس، ریاض به سرعت برای تغییر چارچوب درگیری به عنوان یک مسئله نظم منطقه‌ای اقدام کرد و یک کمپین رسانه‌ای و سیاسی پایدار را آغاز کرد که امارات را به عنوان یک بازیگر بی‌ثبات‌کننده معرفی می‌کرد. رسانه‌های همسو با دولت سعودی، ابوظبی را به سرمایه‌گذاری در هرج و مرج، حمایت از جنبش‌های جدایی‌طلب و تضعیف حاکمیت کشورهای عربی در راستای منافع محدود همسو با قدرت‌های خارجی متهم کردند. این روایت به هسته اصلی تصویر با دقت پرورش‌یافته امارات متحده عربی به عنوان نیرویی برای ثبات و توسعه ضربه زد. پاسخ امارات، آسیب‌پذیری دیگری را آشکار کرد. ابوظبی به جای مقابله مستقیم با اتهامات عربستان سعودی از طریق اکوسیستم رسانه‌ای خود، به شدت به دفاع غیرمستقیم از طریق هم‌پیمانانش، به‌ویژه شبکه‌های طرفدار اسرائیل در ایالات متحده، متکی بود.

ادامه مطلب

نکاتی که باید درک کرد

نگرشی بر مسائل مجموعه امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا

سیروس حاجی‌زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نباید فراموش کنیم که مرکز و بخش عمده کشورهای غرب آسیا، علاوه بر ایران به عنوان هژمون منطقه، ترکیه و اسرائیل، کشورهای عربی هستند. این بدان معناست که کشورهای تأثیرگذار عربی باید در این زمینه مسئولیت ویژه‌ای داشته باشند و ابتکار عمل را در ارائه ایده‌هایی در مورد امنیت منطقه‌ای به دست بگیرند و این امر را به آمریکا یا سایر کشورهای منطقه واگذار نکنند.

ادامه مطلب

گذار از نظم سنتی به بی‌نظمی نوین

معماری امنیتی خاورمیانه

فرزاد محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نظم وستفالیایی که زمانی بر دولت – ملت‌ها، حاکمیت مطلق و ائتلاف‌های رسمی استوار بود، امروزه در برابر پیچیدگی‌های خاورمیانه ناتوان است. ما اکنون در دوره پسامدرنیته امنیتی به سر می‌بریم؛ دورانی که در آن کلان‌روایت‌هایی مانند ناسیونالیسم عربی، سکولاریسم یا دموکراسی‌سازی لیبرال، جذابیت و کارایی پیشین خود را از دست داده‌اند، در چنین شرایطی، اعتماد عمومی به نهاد دولت به‌عنوان تنها ارائه‌دهنده امنیت، به‌شدت تنزل یافته است؛ اما این بی‌نظمی کنونی را نباید معادل هرج‌ومرج یا فروپاشی کامل دانست.

ادامه مطلب

مزیت نسبی، ژئوپلیتیک و کریدور

آنچه ایران باید نیک بداند

ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران یکی از معدود کشورهایی است که از مزیت نسبی ژئوپلیتیکی برخوردار است؛ زیرا در نقطه اتصال سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا واقع شده و می‌تواند حلقه ارتباطی میان شرق و غرب (از چین و هند تا اروپا) و شمال و جنوب (از روسیه و آسیای مرکزی تا خلیج فارس و اقیانوس هند) باشد. این موقعیت، ایران را در جایگاهی قرار می‌دهد که بالقوه می‌تواند به «گره ژئواکونومیک» در شبکه‌های تجاری جهانی تبدیل شود. در واقع، مزیت نسبی ایران نه فقط در منابع انرژی یا نیروی انسانی، بلکه در امکان ایفای نقش به‌عنوان کریدور ترانزیتی و پل ژئوپلیتیکی میان قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نهفته است.

ادامه مطلب

ناتوی اسلامی:

بازگشت بلوک ژئواستراتژیک اسلام به صحنه قدرت

دکتر احمد رشیدی‌نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیت این است که جهان اسلام یک بلوک ژئواستراتژیک قدیمی، پیوسته و بالقوه قدرتمند است که به دلیل منابع عظیم انرژی، موقعیت‌های ژئوپلیتیک ارزشمند، و اشراف بر آبراه‌ها و تنگه‌های استراتژیک بین‌المللی، از توانایی به چالش کشیدن سایر قدرت‌ها بلوک‌های ژئواستراتژیک را داراست.

ادامه مطلب

با توجه به طرح ترامپ

جایگاه ایران در معادله پیچیده طرح صلح غزه

محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نتیجه طرح صلح ترامپ، به معنای ورود به فازی جدید از مهندسی منطقه‌ای است که در صورت انفعال یا واکنش صرفاً ایدئولوژیک ایران، می‌تواند منجر به تغییر دائمی موازنه به نفع ائتلاف آمریکایی-اسرائیلی-عربی شود و ایران را در منطقه‌ای که باید مرکز نفوذ آن باشد، در موقعیت انزوا قرار ‌دهد.

ادامه مطلب

کاشت و برداشت طوفان‌های ژئوپلیتیک توسط کشورهای عربی

خانه امن پوشالی مقابل اسرائیل فروپاشید

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: روند رویدادهای دو سال گذشته به گونه‌ای پیش رفته بود که کارشناسان منطقه ادعا داشتند که ایران بازنده بزرگ بوده و طوفان‌های ژئوپلیتیکی با اجرای مستقیم اسرائیل، برسازی وضعیت "ایران برهنه" و احساس امنیت، برتری رقیبان و دشمنان ایران را سبب شده است. همه بازیگران به‌ویژه دولت‌های عرب جنوب خلیج فارس و همچنین ترکیه از روند برهنگی ایران مقابل دشمنان، خشنود بودند و در توهم موفقیت طوفان‌زایی خود بودند که به ناگاه تمام انگاره پیروزی راهبردی آنان از هم فروپاشید.

ادامه مطلب

از پیمان پاکستان - عربستان تا نزدیکی روابط ترکیه و مصر

پیمان‌های منطقه‌ای جدید خاورمیانه چه ماهیتی دارند

خاورمیانه در حال حاضر دستخوش یک تحول بزرگ است، شاید حتی مهم‌تر از چرخه‌های قبلی تغییر در منطقه. یک درک منطقه‌ای وجود دارد که چشم‌انداز فعلی تشدید و تنش، حداقل برای میان‌مدت، ادامه خواهد یافت.

ادامه مطلب

۱۰ پیامدی که قابل پیش‌بینی است

شوک امنیتی حمله اسرائیل به قطر؛ ریشه ها و پیامدها

سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بی عملی شورای همکاری خلیج فارس در قبال این تجاوز آشکار؛ تایید ضمنی این تجاوز توسط ترامپ و حمایت لفظی انگلستان و فرانسه از قطر؛ کلیت واکنش ها در برابر اسرائیل بود. حمله اسرائیل اگرچه به زعم خود حمله به مقر رهبران حماس بود اما زنگ خطرِ امنیت کشورهای خلیج فارس را به صدا درآورد.

ادامه مطلب

کل منطقه همچنان ملتهب است

عدم قطعیت‌ها بعد از حمله اسرائیل به ایران

مهم‌ترین سوالات این است که آیا برنامه تسلیحات هسته‌ای ایران همچنان پابرجا مانده است یا خیر. ادعاها و ادعاهای متقابل همچنان ادامه دارد؛ اسرائیل مدعی نابودی برنامه هسته‌ای ایران است، اما در حالی که ایران به خسارات گسترده اذعان می‌کند، پیروزی خود را نیز اعلام می‌کند.

ادامه مطلب

سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران

بقایی: ادعای تعطیلی سفارتخانه‌های خارجی در تهران صحت ندارد

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به شایعه تعطیلی سفارتخانه‌های خارجی در تهران گفت: هیچ‌یک از سفارتخانه‌هایی که گفته شده تعطیل هستند، در واقع تعطیل نشده‌اند.

ادامه مطلب

"الحسین یجمعنا" به معنای واقعی کلمه

عاشورا و نبرد اراده‌ها در منطقه

محمدعلی مهتدی در یادداشتی می‌نویسد: باید توجه داشت که "وحدت عاشورائی" به عنوانی یک دستاورد و سلاحی کارآمد در منطقه وارد صحنه شده و برای حفظ و بالندگی این وحدت باید برنامه ریزی شود و هر اقدام نابخردانه ای در جهت مصادره یا تضعیف این وحدت خیانت به آرمان ها و ملت های منطقه تلقی شود.

ادامه مطلب

جامعه جهانی واقعیت را بپذیرد

مردم نوعدوست یمن شایسته تقدیر، حمایت و الگوبرداری

اکبر فیجانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جامعه جهانی باید بپذیرد که علت اصلی ناامنی در دریای سرخ و به طور کلی معضلات کنونی خاورمیانه، کشور جعلی اسرائیل و سلطه‌جویی و مداخله آمریکا و سایر کشورهای قدرتمند غربی در امور کشورهای منطقه است و تنها راه حل این بحران‌ها و ضمانت ثبات و امنیت، توقف جنایات رژیم صهیونیستی در فلسطین و سایر نقاط غرب آسیا و خروج آمریکا و دیگر استعمارگران غربی از منطقه و عدم مداخله در امور داخلی کشورهای دیگر است.

ادامه مطلب

لزوم حمایت بریتانیا از متحدان

اسرائیل مثل کشورهای خلیج فارس نیست

نویسنده هشدار می‌دهد که حمایت بیش از حد یا آشکار از اسرائیل، به‌ویژه در شرایطی که این کشور جنگی بی‌امان را علیه غزه و اقدامات توسعه‌طلبانه در کرانه باختری دنبال می‌کند، می‌تواند اعتبار جهانی بریتانیا را خدشه‌دار کند و حتی امنیت داخلی آن را به خطر اندازد.

ادامه مطلب

مذاکرات هسته ای:

بازی دو سر برد ایران در مواجهه با اعراب

علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: عملکرد ایران در این دوره از مذاکرات و تحولات منطقه‌ای نشان از یک تغییر فاز در دیپلماسی جمهوری اسلامی دارد؛ تغییری که از سیاست های واکنشی به رویکردی پیش دستانه، هدفمند و بر پایه تعامل سازنده با همسایگان سوق یافته است.

ادامه مطلب

تعاملات نیروهای فعال در منطقه و بازتعریف رابطه با امریکا

خاورمیانه جدیدی که در حال شکل‌گیری است

علی معموری در یادداشتی اختصاصی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحولات دنیای کنونی و جنگ‌های جاری آن در اروپای شرقی، خاورمیانه، و شبه‌قاره هند از تحقق درگیری‌ها تمدن‌ها در خطوط برخورد بین آنها نشان دارد؛ چنان چه رقابت‌های قدرت‌های بزرگ جهان نیز دارای ابعاد فرهنگی و دینی اساسی است. در نتیجه به نظر می‌رسد نقشه دنیای جدید بر اساس مناطق هویتی دینی – فرهنگی در حال شکل‌گیری است. این واقعیت در خاورمیانه نیز صدق می‌کند. خاورمیانه در تاریخ معاصر خود نیروهای سیاسی فعال مختلفی را شاهد بوده که در رقابت با یکدیگر به شکل مستمر در حال تغییر نقشه سیاسی منطقه و پس و پیش بردن مناطق نفوذ بوده‌اند.   

ادامه مطلب

تحولات منطقه و ادامه جنگ های صلیبی

خیزش دوباره مقاومت در راه است

محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: محور مقاومت با وجود ضربه های شدیدی که متحمل شده همچنان پابرجاست و مقاومت در لبنان اینک خود را بازسازی کرده ونیرومند تر از گذشته به حیات خود ادامه می دهد.

ادامه مطلب

سیاست خارجی هوشمندانه عراقچی:

تقویت همسایگی، حمایت از مذاکرات هسته‌ای و به حاشیه‌راندن اسرائیل

احمد جرفی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: برخلاف دوره‌های پیشین، که برخی کشورهای منطقه با مذاکرات هسته‌ای ایران (گروه ۵+۱) مخالفت می‌کردند، رویکرد هوشمندانه عراقچی توانسته است حمایت کشورهای همسایه را جلب کند.

ادامه مطلب

انرژی‌های نو در خاورمیانه:

طلوع خورشید، غروب نفت؟

سید کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: کشورهای خاورمیانه، با آگاهی از محدودیت منابع نفتی و پیامدهای زیست‌محیطی آن، به تدریج به اهمیت انرژی‌های نو پی برده‌اند. سرمایه‌گذاری‌های عظیم در انرژی‌های خورشیدی، بادی و سایر منابع تجدیدپذیر، نشان از عزم جدی این کشورها برای تغییر رویکرد خود در حوزه انرژی دارد. در این میان، برخی کشورها با سرمایه‌گذاری‌های کلان و برنامه‌ریزی دقیق، به بازیگران اصلی صحنه انرژی‌های تجدیدپذیر در منطقه تبدیل شده‌اند.

ادامه مطلب

هنری لوی، فیلم ساز یا دلال اسلحه؟

ردپای همیشگی یک فرانسوی در تجزیه طلبی‌ها

علی فرهمند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به تازگی تصویری از هنری لوی فرانسوی در کنار یک افسر ارشد اسرائیلی هک و منتشر شد که می تواند پرده از ابعاد پنهان بسیاری از تحولات سال‌های اخیر در منطقه و در ایران دارد و نشان دهد که صاحب آن عزم و اراده که پیمانکارانی چون هنری لوی را به استخدام خود در آورده اند چه کسانی هستند.

ادامه مطلب

در دیدار نخبگان

رهبر انقلاب: تنها راه پایان جنگ در منطقه کم شدن شرّ آمریکا است

ایشان گفتند: اساس مشکل و عامل ایجاد درگیری‌ها و جنگ‌ها در منطقه، حضور آمریکا و بعضی از کشورهای اروپایی است که به دروغ از صلح و آرامش دم می‌زنند و اگر شرّ آنها از این منطقه کم شود، درگیری‌ها و جنگ‌ها خاتمه می‌یابد و خود کشورها قادر به اداره منطقه و هم‌زیستی با صلح و عافیت هستند.

ادامه مطلب

بازخوانی روابط‌ ایران با اتحادیه اروپا و منطقه

نگاهی به برجام و جنگ اوکراین

عباس آخوندی در یادداشتی می نویسد: کشورهای منطقه از آمدن جناب پزشکیان استقبال کرده‌اند. از این حسن توجه باید بیشترین بهره را برد. زمان آن است که دست کم ایران پیشتاز یک پیمان منع تجاوز و فراتر از آن، استقرار یک نظم امنیتی منطقه‌ای با همکاری قطب‌های جهانی قدرت باشد.

ادامه مطلب

اتفاقات اخیر به چه معناست

کویت در مسیر اقتدارگرایی جدید؟

کامران کرمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: شیخ مشعل در نطق انحلال پارلمان و خطاب به نمایندگان بر چند کلیدواژه تاکید کرد: دخالت در هسته اختیارات و حقوق اساسی امیر، مداخله در تعیین ولیعهد، فساد گسترده، رفتارهای مغایر با قانون اساسی و تهدید امنیت کشور به اسم دموکراسی. تفسیر این کلیدواژگان می تواند حکایت از مسیر جدید کویت به سمت اقتدارگرایی در منطقه و بویژه در بین دولت های عرب خلیج فارس باشد که از یک دهه گذشته تاکنون هر پنج عضو دیگر شورای همکاری از سلطنت های نسبتا اجماعی به سمت اقتدارگرایی فردی حرکت کرده اند.

ادامه مطلب

امریکا و اسرائیل چه می خواهند؟

دلایل تشدید کمپین ترور در منطقه

جواد معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: همان کسانی که در فرودگاه بغداد با عملیات تروریستی، مهمان دیپلمات دولت و مردم عراق یعنی شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی را به شهادت رساندند قطعا با همرزمان و مهمانان این شهید هم این چنین برخورد کرده‌اند چراکه کینه و عصبانیت آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها از سردار سلیمانی که فرماندهی شکست طرح‌های آن‌ها برای نابودی کشورهای منطقه از طریق تروریست‌ها را برعهده داشت، بر کسی پوشیده نیست و حتی بعد از ترور این «احیاگر مقاومت در منطقه» در حال انتقام‌گرفتن از او و دوستداران بی‌شمارش هستند.

ادامه مطلب

آنها نگرانند که جنگ غزه، طرح های اقتصادی شان را ناکار کند

این کشورهای عربی دورو

آن گونه که رنج های فلسطینیان، توجه اعراب را به خود جلب کرده و هیجانشان را شعله ور می سازد، رنج های سودانی ها یا یمنی ها یا سوری ها چنین تاثیری ندارد.

ادامه مطلب

اسرائیل یک معضل

آیا بلوک منطقه‌ای در خاورمیانه کارآیی دارد؟

شکستن طلسم منطقه‌ای، نیازمند فراتر رفتن از مرزهای سنتیِ رقابت‌های ژئوپولیتیک است. یک پیشنهاد قابل اجرا، ایجاد یک بلوک منطقه‌ای است – مشابه سازمان دولت‌های آمریکای لاتین (OAS) یا اتحادیه آفریقا (AU) که بر چالش‌های مشترک و نیز منافع مشترک تمرکز دارد. این ایده پیشنهاد می‌کند که فراتر از سازمان‌های کنونیِ همکاری زیرمنطقه‌ای مانند اتحادیه عرب، اتحادیه مغرب عربی، شورای همکاری خلیج فارس و شورای همکاری چهارجانبه گام برداریم. نمونه‌های گذشته نشان می‌دهد که سازمان‌های منطقه‌ای اغلب پس از تنش‌های مزمن یا در روند تنش زدایی شکل می گیرند، سناریویی که در منطقه خاورمیانه بزرگ یا  MENA غریبه نیست.

ادامه مطلب