نگذاریم دشمن جسورتر شود
همافزایی خطرناک بحرانهای داخلی و تهدیدات خارجی
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: انکار مشکلات داخلی، تنها فرصتهای اصلاح را از دست میدهد و دشمنان خارجی را جسورتر میکند.
ادامه مطلبجمهوری اسلامی ایران
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش سوم)
پیامدهای ژئوپلیتیکی و راهبردیِ کاهش برد موشکی بر توازن قدرت در خاورمیانه
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: خاورمیانه از جمله معدود مناطقی در جهان است که «هیچ معماری امنیت جمعی» در آن وجود ندارد. نه اتحادیهی دفاعی، نه سازوکار منطقهای برای مدیریت بحران، و نه هیچ نهاد مشترکی که بتواند حملهی یک قدرت به قدرت دیگر را با سازوکارهای حقوقی مهار کند. در چنین فضایی، امنیت کشورها بر «بازدارندگی خودمحور» استوار است؛ یعنی هر کشور باید آنقدر قدرت داشته باشد که دشمن را از تهاجم منصرف کند.
ادامه مطلب
پیامهایی که از بیانات رهبر معظم انقلاب میتوان استنباط کرد
فرق میان اعتراض بهحق با اغتشاش تحریکشده
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این سخنان، رهبر انقلاب از نقطهای کاملاً معنادار و حسابشده وارد بحث میشوند. نه از سیاست روز شروع میکنند، نه از اعتراضات و نه حتی از جنگ ۱۲ روزه. نقطه آغاز، امیرالمؤمنین علی(ع) است. این انتخاب، در ظاهر، آئینی و مناسبتی به نظر میرسد، اما در باطن، چارچوبی نظری برای فهم وضعیت امروز جامعه ایران فراهم میکند. این چارچوب، نسبت جامعه با عدالت، اعتراض و کنش اجتماعی را روشن میسازد. در واقع، بخش نخست سخنان، معیار را میسازد و بخش دوم، میدان ابتلا را نشان میدهد. بدون فهم این پیوند، تحلیل بخش مربوط به اعتراضات اخیر ناقص و گاه وارونه خواهد بود.
ادامه مطلب
دیدار خانواده شهدای اقتدار با رهبر انقلاب در روز میلاد امیرالمومنین علیهالسلام
رهبر اتقلاب: در مقابل دشمن کوتاه نمیآییم
ایشان انگیزه قوی ملت ایران را عامل نگرانی بدخواهان دانستند و افزودند: یکی از ابزارهای دشمن و بعضی افراد ناباب یا غافل در کارزار جنگ نرم، انکار داشتهها و تواناییهای ملت ایران است چرا که غفلت از تواناییهای ملی، زمینهساز تحقیر و تسلیم در برابر دشمن خواهد شد.
ادامه مطلب
ایران در آستانه نظم بی نظم
از مرگ برجام تا باز تعریفی قدرت ژئوپلتیک
محمدرضا بارز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران دیگر «کارت بازی ژئوپلتیک» میان روسیه، چین و غرب نیست؛ بلکه خود به میدان اصطکاک مستقیم نظمهای جهانی قدرت و بازیگری جدید در منطقه تبدیل شده است. این جابهجایی مفهومی، اگر درک نشود، هرگونه تحلیل دیپلماتیک را به تکرار کلیشههای منقضیشده محکوم میکند.
ادامه مطلب
بازتعریف قدرت در نظم در حال گذار جهانی
ایران در پیچ تاریخی ژئوپلیتیک
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحولات اخیر نشان میدهد که محیط امنیتی پیرامون ایران به مرحلهای سیالتر و بیثباتتر وارد شده است. افزایش سطح تنش مستقیم و غیرمستقیم با اسرائیل، گسترش دامنه درگیریها به حوزههای سایبری، اطلاعاتی و عملیاتهای نقطهای، و تغییر محاسبات قدرتهای فرامنطقهای، همگی بیانگر آناند که الگوی بازدارندگی پیشین دیگر بهصورت خودکار عمل نمیکند. فرسایش تدریجی برخی بازیگران همپیمان منطقهای، افزایش هزینههای سیاسی و اقتصادی حمایت از شبکههای نیابتی، و حساستر شدن آستانههای درگیری، قدرت سخت ایران را وارد مرحلهای کرده که در آن «نگهداری بازدارندگی» خود به یک چالش راهبردی تبدیل شده است. در چنین فضایی، خطر سوءمحاسبه، تصاعد ناخواسته تنش و ورود به چرخههایی که کنترل آنها دشوار است، بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.
ادامه مطلب
راهکارهای مقابله با پیامدهای فرهنگی و اجتماعی ناشی از اقتصاد چیست
اقتصاد توجه و آینده شکلدهی افکار عمومی و مهندسی اجتماعی
پیروز غفرانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این مقاله به راهبردهای متناظر با نحوه تعامل با پاردایم نوین حاکم بر جهان از منظر اقتصاد توجه و پرداخته شده است.
ادامه مطلب
درحالی که تهران قدرت منطقهای و فرامنطقهای خود را احیا میکند
منطقه همچنان ملتهب تنشهای ایران و اسرائیل
در حالی که ایران، اسرائیل و ایالات متحده در این دوره آرامش ناپایدار به سر میبرند، آینده منطقه همچنان نامشخص است.
ادامه مطلب
تلاشهای شرکت سهامی خاص
تحولات خاورمیانه، ایران را به کدام سو میبرد؟
محمود سریع القلم در یادداشتی مینویسد: عموم کشورهای مسلمان منطقه با ایران «ملاقات و گفتوگو» میکنند ولی عضو شرکت سهامی خاص (غرب، اسرائیل، عموم کشورهای عربی و سنتکام) هستند که میخواهد بنیادگرایی را به سرنوشت کمونیسم دچار کند.
ادامه مطلب
از تاکتیک به استراتژی
تغییر رویکرد امریکا به کردستان عراق
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: امریکا تاکنون در عراق بازی دوگانهای در قبال دولت مرکزی و کردها ایفاء کرده است. کردهای عراق از سال ۱۹۹۱ به یک متحد قابل اعتنا برای آمریکا بدل شدهاند. ایران و آمریکا از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳ یعنی زمان سقوط صدام درباره حمایت از کردهای عراق در مقابل حکومت مرکزی بغداد اشتراک نظر داشتند و هر دو کشور با حمایتهای خود سبب تقویت هویت کردی به عنوان بازیگر متمایز شدند.
ادامه مطلب
این روزها هم میگذرد
ایران فردا و شورای همکاری خلیج فارس
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به حمایتهای لفظی چین، روسیه، اتحادیه اروپا و آمریکا دلخوش نباشند. این کشورها بدانند که ایران اگر فقط از مهمترین موضوع اعراب نه صرف نظر بلکه نزدیک به مواضع آنان موضعگیری کند، گشایشی ایجاد خواهد شد که در صف سفر به ایران بایستند. این تغییرات دور نیست، پس کشورهای شورای همکاری خلیج فارس کارنامه خود را از این سیاهتر نکنند.
ادامه مطلب
موضوعی که باید به آن توجه ویژه کرد
جنگ روایتها
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در طول چهار دهه گذشته، انقلاب اسلامی دستاوردهایی داشته که نهتنها مسیر ایران را متحول کرده بلکه معادلات قدرت در منطقه را نیز دگرگون ساخته است. از خودکفایی در عرصههای علمی و نظامی تا گسترش نفوذ فرهنگی و سیاسی در منطقه، ایران امروز دیگر کشوری وابسته و مصرفکننده نیست بلکه کشوری تأثیرگذار است که توانسته بدون تکیه به بلوکهای قدرت جهانی مسیر استقلال و پیشرفت خود را طی کند. این واقعیت همان چیزی است که دشمن تاب تحملش را ندارد.
ادامه مطلب
نظم آینده خاورمیانه چگونه خواهد بود؟
نگاه و برداشت آمریکا، اسرائیل و کشورهای عربی در قبال جایگاه ایران در نظم آینده
روح الله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: علیرغم وجود اختلاف روی اولویتها، نقطه اشتراک آمریکا، اسرائیل و کشورهای عربی ادغام ایران در نظم آینده خاورمیانه است و این واقعیتی است که نباید از دید دستگاه سیاست خارجی ایران پنهان بماند.
ادامه مطلب
با وجود این همه توانایی داخلی
چرا توانایی هستهای ما مثل قدرت موشکیمان نیست؟
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آیا این سازمان نمیتواند الگویی مانند سازمان هوافضای سپاه را دنبال کند که شرکتها و مراکز و افرادی به پهنه کل ایران را به عرصه طراحی و ساخت پهپاد و موشک وارد کرده و این دانش و صنعت را نهادینه، گسترده و درونگرا و مردمی و غیرقابل بمباران کرده است؟
ادامه مطلب
نگاهی به محورهای اصلی سخنان مقام معظم رهبری
چرا سخنرانی اخیر رهبری نقشه راه سیاست داخلی و خارجی را بازتنظیم میکند؟
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بهطور کلی، سخنرانی رهبر انقلاب یک سخنرانی معمولی نبود؛ بلکه یک متن سیاسی – راهبردی طراحیشده برای دوران پساجنگ بود. هدف آن بازتعریف صحنه، مدیریت برداشت داخلی، تقویت بازدارندگی، خنثیسازی روایت دشمن، و تثبیت وحدت ملی است. سخنرانی علاوه بر پیامهای سیاسی، پیامهای اجتماعی و هویتی نیز داشت و تلاش کرد شبکه قدرت ملی را دوباره فعال و منسجم کند.
ادامه مطلب
راهبرد دوگانه واشینگتن در خلیج فارس
«دیپلماسی جبر» علیه ایران و «دیپلماسی جذب» در قبال عربستان
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واشینگتن با به کارگیری همزمان دیپلماسی جبر علیه تهران و دیپلماسی جذب نسبت به ریاض، در حال اجرای راهبردی دوسویه برای تثبیت هژمونی خود در خاورمیانه است.
ادامه مطلب
موضوعی که به توجه ویژه نیاز دارد
دیپلماسی فرهنگی ابزاری مناسب برای تعامل با جهان
محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دیپلماسی فرهنگی امروزه به عنوان یک اصل اساسی و تأثیرگذار در عرصه روابط بینالملل مورد پذیرش قرار گرفته است و سیاستمداران جهان، راه برون رفت از مشکلات بشری را حاکمیت فرهنگ در مناسبات بین المللی میدانند. عرصه دیپلماسی و خصوصا دیپلماسی فرهنگی یکی از عرصه هایی است که تحلیل و بررسی آن لازمه برنامهریزی و تصمیمسازی برای تنظیم مناسبات رفتاری سیاست خارجی است.
ادامه مطلب
اصلیترین خط تمایز سیاسی ایران امروز
مرز بین وطن پرستی و وطن فروشی
سیدحجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی و مستند به بررسی پدیدهی اپوزیسیون خارجنشین، گروههای تروریستی شرق کشور و چهرههای ضدایرانی فردی میپردازد و نشان میدهد چگونه شبکهای از جریانهای سیاسی، رسانهای و امنیتی در خارج از مرزها، در پیوند با قدرتهای بیگانه، تلاش میکنند منافع ملی ایران را تضعیف کنند. نتیجه پژوهش آن است که جمهوری اسلامی ایران، در خارج از کشور، با اپوزیسیون ملی و مستقل روبهرو نیست، بلکه با شبکهای از مزدوران و وطنفروشان سازمانیافته مواجه است.
ادامه مطلب
شرقِ موقت؛
ارزیابی انتقادی از محور ایران، روسیه و چین در پرتو منطق وابستگی متقابل محدود
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شرق برای تهران، نه قدرت جذبکنندهای ذاتی، بلکه گزینهای تاکتیکی در شرایط فشار حداکثری است. تحلیل حاضر تلاش میکند نشان دهد که چرا محور ایران، روسیه و چین صرفاً در قالب «وابستگی متقابل محدود» قابل فهم است و چرا این وابستگی، ایران را به مرحلهای موسوم به شرقِ موقت وارد کرده است – مرحلهای که ضرورت دارد پیش از تثبیت به عنوان الگوی پایدار، بازاندیشی شود.
ادامه مطلب
غرب آسیا در آستانه تحول
دیپلماسی فعال و ضرورت بازگشت به مطالبات ملی
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در نهایت باید گفت مرور تاریخ نشان می دهد، کشورهایی در نظام بینالملل قابلیت بازیگری فعال و نقش آفرینی مؤثر دارند، که در عرصه داخلی به تقویت فاکتورهای قدرت (اقتصادی، نظامی، اجتماعی، فرهنگی، رسانه ای) خود پرداخته باشند و در عرصه بین المللی نیز سیاستها و منافع خود را از طریق ائتلاف سازی و همکاری و مشارکت با کشورهای همسو پیش می برند.
ادامه مطلب
خوانشی تاریخی و گفتمانی
چرایی تداوم خصومت میان ایران و آمریکا
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تفاوت ملت ایران با دیگر ملتها در مواجهه با آمریکا در این است که ملت ایران نسبت به ادغام در نظم آمریکایی مقاومت کرده و از آرمان خود عقب ننشسته است.
ادامه مطلب
آموزههایی که از جنگ فرا گرفتیم
سیاستگذاری دفاعی، امنیتی و منطقه ای جمهوری اسلامی ایران
محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: یکی از اصلی ترین راهبردها و اهداف کلان نظام های سیاسی، دستیابی به سطح مطلوبی از امنیت ملی پایدار بوده است. سیاستگذاری امنیتی، در وهله نخست، به دنبال درک مسئله امنیتی، تمرکز بر آن و سپس یافتن راه حل مناسب است. مسائل در ابتدای راه ممکن است با تمهیداتی ساده و کمهزینه حل شوند اما زمانی که به بحران انجامید، حل آنها دشوار و پرهزینه خواهد بود. می توان گفت سیاستهای امنیتی ایران بنا بر اقتضا و فضای عمومی جامعه، ترسیم و تدوین شده است. قرار گرفتن جمهوری اسلامی ایران در منطقه استراتژیک و حساس خاورمیانه که به عنوان پل ارتباطی بین سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا در جهان مطرح است، قرار گرفتن در معرض تهدیدات امنیتی بعضی از کشورهای خارجی را باعث میشود. جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری موثر و جریانساز در منطقه خاورمیانه و در عرصه بینالمللی، همواره از ناحیه ایالات متحده آمریکا و همپیمانانش در معرض انبوهی از تهدیدهای چندوجهی در چارچوب جنگهای ترکیبی قرار گرفته است.
ادامه مطلب
تراژدی هنر سیاستگذاری و دیپلماسی ایرانی!
سازمان شانگهای به نام ایران به کام ترکیه
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مفهوم سازی اردوغان از انگاره ترکیه بزرگ و قرن ترکیه با اهداف برقراری هژمونی و الگوی گسترشگرای سرزمینی، مؤلفهای از تعریف "سیاست یک بازی قدرت" است، که جلوههای آن را میتوان در سازگاری فزاینده با دگردیسی نظام جهانی و دوگانگی رفتاری در روابط این کشور با غرب و بازیگران ضد غربی مانند سازمانهای بینالمللی شانگهای و بریکس جستوجو کرد.
ادامه مطلب
دیپلماسی انتخاب میز
چرا ایران در اجلاس شرمالشیخ شرکت نکرد؟
فاطمه نوریراد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ررسی زمینههای سیاسی، موضع گیری مسئولان سیاست خارجی و محتوای اجلاس شرمالشیخ نشان میدهد که تصمیم تهران بر پایهی تحلیل دقیق از ساختار و اهداف نشست گرفته شده است.
ادامه مطلب
انتخابی که میتواند مد نظر باشد
خروج از ان پی تی؛ راهکار مقابله با جنگ احتمالی آتی
احمد ذوالفقاری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: خروج ایران از معاهده NPT بواسطه هزینه بسیار بالای آن برای طرفهای غربی به عنوان واکنشی قاطع به حساب میآید که تغییر در محاسبات طرفهای غربی را سبب میشود و مجدد ایران را به موجودیتی غیرقابل پیشبینی در ساحت سیاسی تبدیل میکند. با این وجود اگر اقدامی فعال، بازدارنده و قانونی در مقابل کنشهای سیاسی کشورهای غربی انجام نشود، ادراک آنها از بازیگری ایران تغییری نخواهد یافت. این موضوع باعث میشود چرخه جنگ – تحریم – مذاکره – امتیازگیری ادامه پیدا کند.
ادامه مطلب
رویکرد تحلیلی:
راهبردهای ایران در مواجهه با تهدیدات خارجی با استفاده از تلفیق نظریه بازی و منطق فازی
امیر مقدمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تلفیق نظریه بازیها با منطق فازی، امکان مدلسازی تصمیمگیری در شرایط تعارض، ابهام و ترجیحات نسبی را فراهم میسازد. این مقاله تلاش دارد با این رویکرد، بهترین ترکیب استراتژیک برای عبور ایران از تهدیدات خارجی را استخراج کند.
ادامه مطلب
ترکیب قدرت، انسانیت و منطق
فرمول مذاکره ایرانی
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مذاکره فقط متن و عدد نیست. مدیریت فشارهای رسانهای و روانی نیز نقشی حیاتی دارد. تهدید به ترک میز، اعمال فشار اقتصادی، حملات سیاسی و تاکتیکهای فرسایشی، ابزارهای رایج طرفهاست. تیمی که آرامش خود را حفظ کند، زبان بدنش را مدیریت کند و واکنش هیجانی نداشته باشد، میتواند قواعد بازی را بازتعریف کند.
ادامه مطلب
ترکیب اطلاعات برای پیشگیری از غافلگیریهای راهبردی
مأموریت مرکز بررسیهای استراتژیک
عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری میتواند نقش «بخش ترکیب اطلاعات» را ایفا کند؛ نهادی که مأموریت آن نه تولید داده خام، بلکه تجمیع، همنشینی و تلفیق دادههای تولیدشده در دستگاههای مختلف برای دستیابی به درک راهبردی مشترک است.
ادامه مطلب
ظرفیتی که باید درک کرد
دیپلماسی استانی: پیشران سیاست همسایگی ایران
مصطفی زندیه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این مقاله با تکیه بر رویکرد دیپلماسی استانی به بررسی ابعاد این فرصتها، ظرفیتهای استانی ایران در چارچوب دیپلماسی منطقهای و راهبردهای بهرهبرداری مؤثر از موقعیت جدید به منظورگسترش روابط اقتصادی، انرژی، فناورانه و فرهنگی با کشورهای آسیای مرکزی، افغانستان، پاکستان، چین، روسیه، هند، عراق و ترکیه در شرایط جدید ژئوپلیتیکی میپردازد.
ادامه مطلب
بررسی مخاطرات و دستاوردهای حملات امریکا و اسرائیل به ایران
تهران به میز مذاکره بازمیگردد یا راه دیگری انتخاب میکند؟
تاریخ نشان میدهد که تغییر تنها عامل ثابت در امور انسانی است و ثمرات پیروزی نظامی اغلب کوتاه مدت هستند. در پی جنگ ۱۲ روزه، سوال کلیدی این است که آیا ایالات متحده و اسرائیل میتوانند با محدود کردن (اگر نگوییم خلع سلاح) حزبالله، ایجاد ثبات در سوریه و انعقاد یک توافق هستهای گستردهتر و بهتر با ایران، دستاوردهای نظامی اخیر را به دستاوردهای سیاسی پایدار تبدیل کنند. اگر چنین نشود، رویدادهای ژوئن ۲۰۲۵ میتواند آغاز مرحله جدیدی در کارزار طولانی یا در بدترین حالت، آغاز فصلی خطرناکتر در یکی از بیثباتترین درگیریهای خاورمیانه باشد.
ادامه مطلب