با وجود خسارات سنگین نظامی و زیرساختی ناشی از عملیات «خشم حماسی» در اوایل سال ۲۰۲۶ و ترور برخی مقامات ارشد، توانمندی هستهای ایران به عنوان اهرم اصلی چانهزنی راهبردی تهران دستنخورده باقی مانده است.
ادامه مطلب
آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این مقاله استدلال میکند که هرچند تصمیمگیرندگان آمریکایی غالباً دلایل «عقلانی» را برای توسل به زور ارائه میدهند—از جمله مقابله با تهدیدهای امنیتی، حفظ اعتبار، یا منافع بشردوستانه—اما موفقیت پایدار سیاسی و استراتژیک، نیازمند بیش از یک توجیه عقلانی اولیه است. شواهد از این موارد نشان میدهد که فقدان راهبرد سیاسی منسجم پس از مداخله، ابهام در هدفگذاری، و اتکای بیش از حد به فرضهای اثباتنشده دربارهی پیامدهای سیاسی، اغلب مانع از دستیابی به نتایج مطلوب بلندمدت شده است.
ادامه مطلب
کوروش احمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: علت اینکه غربیها دوباره میخواهند موضوع را از شورای حکام به شورای امنیت بفرستند این است که میخواهند یک «پروسه دو مسیری» (Two-Track Process) ایجاد کنند.
ادامه مطلب
شهاب دلیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی به معرفی و نقد کتاب «دشمنی پایدار؛ شکلگیری سیاست آمریکا در قبال ایران» نوشته دالیا داساکی، مدیر مرکز سیاست خاورمیانه رند میپردازد.
ادامه مطلب
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: به این نبرد تاریخی باید هم جنگ انقلابی نام داد چرا که نقطه عطفی در تاریخ بوده است، نه فقط در تاریخ ملی بلکه در تاریخ جهانی. ایران ثابت کرد که می توان در برابر نیرومندترین ارتش های جهان ایستاد و پیروز شد.
ادامه مطلب
دمیر نظروف در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اتحاد آمریکایی – صهیونیستی معتقد است که اگر بتوانند نماد ضد امپریالیسم را در قالب ایران در چارچوب جاده ابریشم از بین ببرند، آنگاه قادر خواهند بود پروژه پکن را به طور کامل از بین ببرند، اما آنها اشتباه محاسبه کردند و شکست خوردند.
ادامه مطلب
علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بحران هرمز نشان داد که یک مضیق دریایی میتواند از سطح یک آبراهه منطقهای فراتر رفته و به عنوان اهرم اجبار راهبردی، آزمون اعتبار ابرقدرتها و شاخصی برای سنجش تابآوری نظم بینالمللی عمل کند. از این منظر، ژئوپلیتیک هرمز به یک «آزمایشگاه راهبردی» برای بازخوانی سناریوهای محتمل در تنگه تایوان بدل شده است.
ادامه مطلب
بقایی در پاسخ به این پرسش که آیا نشست شما با کشورهای منطقه خلیج فارس تنها برای اطلاعرسانی درباره نتایج گفتوگوها با عمان خواهد بود یا میتوان آن را آغاز مرحله جدیدی پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران دانست؟ و آیا ایران پیشنهاد یا نقشه راهی برای ساماندهی روابط با کشورهای خلیج فارس در نظر دارد؟ گفت: نشست فعلاً به تعویق افتاده و امروز برگزار نمیشود، اما حتماً چنین نشستی میتوانست گامی حتی کوچک در مسیر احیای گفتوگو بین ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس باشد. البته فقط بحث ایران و آن کشورها نیست، خود آن کشورها هم نیاز دارند با یکدیگر گفتوگو کنند. شما در جریان هستید که برخی اختلافها که در بین این کشورها بسیار جدی است، زمینهساز بسیاری از مسائل در منطقه ما بوده، از جمله در یمن. این گفتوگو صرفاً نیاز ایران و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس نیست؛ بلکه نیازی است که بین همه این کشورها وجود دارد. این فرصت فعلاً از دست رفت. امیدواریم که همه به صورت جدی تلاش کنند برای احیای این فرصت یا ایجاد فرصتی مشابه.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: الگوی دوگانه دیپلماسی عمومی و قدرت نرم مقابل قدرت سخت و قانون زور ایالات متحده امریکا را در دو داستان از کنش شهید هوارد باسکرویل و ستیزهجویی تمدنی ترامپ علیه ایران در محورهای زیر میتوان کنکاش کرد.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: برای درک ابعاد این تحول، میتوان از نظریهی رئالیسم تهاجمی بهره گرفت که بر نقش «نقاط خفهکننده» در معادلات قدرت تأکید دارد. تنگه هرمز از این منظر، نه فقط یک گذرگاه اقتصادی، بلکه اهرم حیاتی ایران برای بازدارندگی و چانهزنی راهبردی بوده است. ایالات متحده با انتقال بخشی از جریان نفت به خشکی، عملاً در تلاش است تا این اهرم را خنثی کند و برای نخستین بار از جنگ جهانی دوم تاکنون، وابستگی زنجیرهی تأمین انرژی به یک آبراهِ تحت نفوذ دشمن را بشکند. در این چارچوب، خطلولهی مذکور نه یک پروژهی اقتصادی، که یک «سلاح زیرساختی» برای تغییر موازنهی قوا به نفع واشینگتن و متحدانش محسوب میشود.
ادامه مطلب
محمدرضا لشینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بررسی مجموعهای از تحلیلهای منتشرشده در Foreign Affairs، Le Monde، Defense Priorities، CEBRI، Brookings، CFR، FDD، Washington Institute، Survival و دیگر مراکز و نشریات غربی نشان میدهد که میان «موفقیت عملیاتی» آمریکا و «پیروزی راهبردی» آن فاصله قابلتوجهی وجود دارد. حتی برخی از معتبرترین تحلیلگران آمریکایی و اروپایی از شکست سیاست وادارسازی، تغییر اهداف جنگ و پیامدهای معکوس حمله علیه ایران سخن گفتهاند.
ادامه مطلب
علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هدف اعلامشده سیاست فشار، تغییر رفتار جمهوری اسلامی است. اما هرچه هزینههای اقتصادی، نظامی و سیاسی ادامه وضعیت موجود افزایش پیدا کند، یک پرسش مهمتر مطرح میشود: اگر تهران عقبنشینی نکند، چه گزینهای برایش باقی میماند؟
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بنابراین آنچه در تنگه هرمز رخ میدهد، اگر درست فهمیده شود، صرفاً مسئله ایران و آمریکا نیست. مسئله، پایان تدریجی دورهای است که در آن یک قدرت میتوانست با حضور ناوهای خود، امنیت آبراهها و مسیرهای انرژی را تقریباً به تنهایی تعریف کند.البته تنگه هرمز را نباید «شکست آمریکا» به معنای فروپاشی قدرت آن دانست. تعبیر دقیقتر شاید «شکست انحصار قدرت» باشد.
ادامه مطلب
علی رضوانپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگ اقتصادی ترامپ علیه ایران، ابزاری تهاجمی برای تغییر رفتار ایران و مهار نفوذ منطقهای آن است. این سیاستها اگرچه فشارهای سنگینی بر اقتصاد ایران وارد کرده، اما نتایج مورد انتظار ترامپ را بهطور کامل محقق نکرده است.
ادامه مطلب
سجاد عبادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: چرا جنگ منطقه ممکن است نهفقط موازنه سیاسی، بلکه نقشه سرمایه، فناوری و زیرساختهای آینده خاورمیانه را تغییر دهد؟
ادامه مطلب
سید محمد عیسینژاد و پرهام مداح در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: چرا ایالات متحده بهرغم حفظ برتری ساختاری در موازنه قدرت سخت، در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران همواره در آستانه «تهدید حداکثری» متوقف شده و از ورود به یک منازعه نظامی فراگیر و پربسامد پرهیز کرده است؟ آیا این الگو بازتاب نوعی تزلزل تاکتیکی در حلقه تصمیمگیری دونالد ترامپ است، یا از دگرگونی در عقلانیت راهبردی واشنگتن، منطق اجبار متقابل و محدودیتهای تبدیل قدرت قهری به نظم سیاسی پایدار حکایت دارد؟
ادامه مطلب
علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگرچه در فضای خشم و ناامیدی ناشی از مشاهده نقض قواعد حقوق بینالملل قابل درک است، اما بر یک نتیجهگیری شتابزده استوار است: اینکه ناکامی یک نهاد در یک یا چند بحران، به معنای بیفایدگی کلی آن باشد.
ادامه مطلب
برای ایران، عضویت ظاهراً گامی دیگر در جهت کاهش وابستگی به مؤسسات مالی تحت سلطه غرب و کاهش انزوای اقتصادی بینالمللی آن خواهد بود. با این حال، فوریترین اهمیت آن ممکن است تأثیر آن بر سیاست داخلی، از جمله وجهه خود همتی باشد.
ادامه مطلب
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: چگونه میتوان انتخابات میان دورهای آمریکا را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد و نسبت آن را با جنگ و تجاوز آن کشور علیه میهن ما بررسی کرد؟
ادامه مطلب
جلال خوشچهره در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: کاخ نشین کنونی واشنگتن این بار میخواهد تهران را با درک تجربه آنچه از سال ۲۰۱۶ میلادی تاکنون میان دو طرف رخ داده، در برزخ انتخاب «منافع حیاتی» و یا «بقا» قرار دهد.
ادامه مطلب
سلیمان گلپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این نوشتار کوتاه میکوشد با اتکا به ابزارهای نظریه سیستمها و رویکرد عیبیابی نهادی، نشان دهد که منازعات قرن جدید، نه رویدادهایی استثنایی، بلکه علائم هشداردهنده یک معماری فرسوده هستند؛ معماریای که بازخوردهای تنبیهیاش با تأخیرِ مهلک همراه است، بازخوردهای تقویتکنندهاش (مسابقات تسلیحاتی) بیوقفه کار میکنند، و متغیرهای هدفش (امنیتِ دولتها) با متغیرهای حیاتی (امنیتِ انسانها) در تضاد دائمی قرار دارند. درک این نقصهای ساختاری، نه برای تبرئه عاملان جنایت، بلکه برای یافتن راهکارهایی است که هزینهی تجاوز را از یک محاسبه کوتاهمدتِ سودآور به یک اشتباهِ راهبردی پرهزینه تبدیل کند.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: روند رویدادهای جهان آشفته و مناسبات جدید قدرت که مورد پسند قدرتهای بزرگ نیست، وحشت از جنگ اتمی را بر افکار عمومی چیره کرده است و سیاستگذاران را سرگردان میسازد. عادیسازی تهاجم اتمی به اوکراین یا ایران در افکار عمومی را میتوان در اخبار و تحلیلهای روزمره رسانههای بینالملل دنبال کرد که در چارچوب هشدارهایی از سوی سیاستمداران یا کارشناسان مطرح میشوند.
ادامه مطلب
الیوت آبرامز در یادداشتی مینویسد: در کنار مذاکرات احتمالی بر سر اوکراین، مذاکره با ایران جدیترین آزمون سیاست خارجی دولت ترامپ است. در نهایت، پرداختن به حقایق با زبان مبهم غیرممکن خواهد بود: ایران یا تنگه هرمز را کنترل خواهد کرد یا نخواهد کرد. اگر این کار را انجام دهد، ایران عملاً ایالات متحده را از خلیج فارس بیرون خواهد کرد و تأثیر زیادی بر هر کشور خلیج فارس و کل خاورمیانه خواهد داشت.
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه این جنگ سرد را از نمونهی قرن بیستم متمایز میکند، گسترهی بیسابقهی جغرافیایی و پیوستگی حلقههای بحران در سراسر کرهی زمین است. در این میدان پهناور، از کرانههای شرق آسیا تا شاخ آفریقا، از دشتهای اوکراین تا صحرای شمال آفریقا و از قفقاز تا خلیجفارس – و بهویژه از هرمز تا بابالمندب و جبلالطارق، هیچ نقطهای بهصورت مجزا و منفصل از سایرین دچار تنش نمیشود. این تحولات همچون زنجیرهای از حلقههای بههمپیوسته عمل میکنند که فشار بر یک حلقه، بلافاصله در حلقههای دیگر بازتاب مییابد.
ادامه مطلب
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ۲۸ مرداد هنوز تنها یک خاطره تاریخی نیست، بلکه مسئله ای زنده در فهم رابطه ایران با قدرت های خارجی، مفهوم استقلال و چگونگی حفاظت از دولت قانونی است. جامعه ای که این تجربه را به درستی مطالعه کند، نه در دام انکار نقش بیگانگان گرفتار می شود و نه همه مشکلات خود را به عامل خارجی نسبت می دهد.
ادامه مطلب
سعید جمشیدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مجموعه درگیریهای منطقهای از شروع عملیات طوفان الاقصی و علی الخصوص جنگ دوازده روزه به بعد تاکنون آشکار ساخته که عملیات نظامی دیگر صرفا زنجیرهای از حملات فیزیکی نیست، بلکه شبکهای درهمتنیده از عملیات اطلاعاتی، سایبری و شناختی را نیز شامل میشود.
ادامه مطلب
وی در مورد وجود کانال ارتباطی از مسیر اربیل نیز گفت: این موضوع، از شگردهای جنگ روانی و رسانهای است و در راستای القای اختلاف بین ارکان تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران مطرح میشود و تردید نکنید که این موضوع از روی استیصال مطرح شده است.
ادامه مطلب
سید علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: پیمان مکه پیدا و پنهانهایی دارد که بدون توجه به آنها نمیتوان بهدرستی آن را تفسیر و بررسی کرد. مهمترین آن نوع رابطه هر سه کشور با غرب، بهویژه امریکاست که مفهومی متفاوت از پیمان عادی منطقهای به ما میدهد.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این نوشتار به هشت کلانروند آیندهساز در منطقه خلیج فارس اشاره میشود که هر یک میتواند موضوع پژوهشی مستقل قرار گیرد و آثار جنگ ایران و آمریکا بر آنها را میتوان در قالب یک روند افزایشی، کاهشی یا دوگانه مورد بررسی قرار داد.
ادامه مطلب
محمود فاضلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شواهد نشان میدهد خانوارهای یونانی همچنان آسیبپذیرترین بخش اقتصاد محسوب میشوند. تورم پایدار، افزایش هزینههای انرژی و بحران هزینههای زندگی کاهش اعتماد مصرفکنندگان و افت سرعت رشد مصرف خصوصی را موجب شده است.
ادامه مطلب