ایران و امریکا

بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش پنجم)

اتحادها و محدودیت‌های داخلی جدید

ترامپ و نتانیاهو مدت‌هاست که دیدگاه‌های مشترکی در مورد ایران، بازدارندگی منطقه‌ای و تردید نسبت به تعامل دیپلماتیک با تهران دارند. در طول هر دو دوره ریاست جمهوری ترامپ، رابطه بین این دو رهبر اغلب به طور غیرمعمول شخصی‌سازی شده به نظر می‌رسید و تقویت سیاسی متقابل، سیاست منطقه‌ای را شکل می‌داد. این پویایی با نقش جارد کوشنر، داماد ترامپ، که در دولت اول ترامپ، در کنار چهره‌هایی مانند استیو ویتکاف در ابتکارات دیپلماتیک بعدی، وظیفه عناصر اصلی پرونده اسرائیل – فلسطین و خاورمیانه را بر عهده داشت، تقویت شد.

ادامه مطلب

پیشنهادی که نمی‌توان رد کرد

هنر معامله در خاورمیانه جدید

امیرحسین عسگری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: منطق راهبردی ایجاب می‌کند که تهران به جای مدیریت صرف بحران، به دنبال طراحی ابتکاری دیپلماتیک باشد که بتواند از موقعیت دشوار کنونی، فرصتی برای بازتعریف روابط با غرب و کاهش هزینه‌های تقابل بسازد.

ادامه مطلب

رژیم کودک کش اسرائیل در تله فروپاشی؛

از انحلال کنست تا وحشت از توافق امریکا با ایران جدید

علی رحیمی‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این میان، آنچه معادلات را به نفع ایران تغییر داده، «سیاست پلنگ‌سواری» تهران است. ایران به جای رویارویی مستقیم در نقطـه قوت دشمن (جنگ هوایی)، میدان نبرد را به نقطه ضعف او منتقل کرده است. بستن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را در رکود و تورم فروبرده، وال‌استریت از شعار معروف «تاکو» (ترامپ عقب می‌نشیند) به «ناچو» (هیچ شانسی برای باز شدن تنگه هرمز وجود ندارد) رو آورده، و مهمتر از همه، ترامپ مجبور شده برای خروج از باتلاق، دست نیاز به سوی چین دراز کند.

ادامه مطلب

وقتی طوفان پیش از رسیدن خود را نشان می‌دهد

آب‌های ناآرام؛ از لیطانی تا هرمز جدید

نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکنون خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری به دریایی شباهت دارد که سطح آن آرام به نظر می‌رسد، اما در عمق آن جریان‌های قدرتمندی در حرکت هستند. از لیطانی تا هرمز، از اتاق‌های فرماندهی نظامی تا تریبون‌های سیاسی، همه نشانه‌ها حکایت از آن دارند که منطقه وارد مرحله‌ای تازه از رقابت‌ها و تنش‌های راهبردی شده است.

ادامه مطلب

واکاوی تنش کلامی ترامپ و نتانیاهو

ایران و وسوسه جدا کردن واشنگتن از تل‌آویو جدید

حسین دلیر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: به نظر می‌رسد تهران، اینک بیش از همیشه به وسوسه جدایی آمریکا از اسرائیل، دست‌کم در برخی حوزه‌ها ‏می‌اندیشد؛ تعبیری که فراتر از سطح شعار، نمود عینی دارد.

ادامه مطلب

سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران

بقایی: در وضعیت بدگمانی شدید با آمریکا تبادل پیام می‌کردیم جدید

وی درباره وضعیت مذاکرات با توجه به حملات شب گذشته گفت: این اتفاقات قطعا سوءظن را تشدید می‌کند. ما همین الان در وضعیت بدگمانی شدید با آمریکا تبادل پیام می‌کردیم. نمی‌توان اقدامات رژیم در منطقه را از سیاست‌های آمریکا جدا دانست. تناقض‌های آمریکا و اعلامیه‌های گیج کننده خودش باعث آشفتگی در روند دیپلماتیک شده است. این اقدامات ۲۴ ساعته به این وضعیت نابسامان دامن خواهد زد.

ادامه مطلب

ابتکاری که می‌تواند دست امریکا و اسرائیل را خالی کند

تردید در بازدارندگی مطلق اورانیوم جدید

عرفان ابراهیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در حال حاضر می‌توان ادعا کرد که انباشت اورانیوم تنها یک کارکرد و بازدارندگی بسیار خاص را حفظ کرده و آن، «بازدارندگی از حملات هسته‌ای تاکتیکی توسط اسرائیل» است. به عبارت دقیق‌تر، تا زمانی که این حجم از اورانیوم در کشور وجود دارد، رژیم صهیونیستی نمی‌تواند از سلاح هسته‌ای تاکتیکی علیه اهداف خود در ایران استفاده کند؛ چراکه اعمال چنین حملاتی، منطقاً و به‌صورت راهبردی، توجیهی کامل و بی‌نقص برای تصمیم‌گیران جمهوری اسلامی فراهم می‌آورد تا دکترین هسته‌ای خود را به‌ طور کامل تغییر دهند و همان اورانیوم را به بمب هسته‌ای تبدیل کنند.

ادامه مطلب

بررسی رویارویی دو کشور با متخاصمان

تایوان و اسرائیل و رفتار سیاست خارجی جدید

وحید کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مقایسه رفتاری در مناقشه تایوان بین امریکا و چین می‌تواند کمک‌کننده به رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در رابطه با امریکا باشد.

ادامه مطلب

بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش چهارم)

سیاست بوروکراتیک و اقدامات صرفا محدود به خواسته‌های آقای رئیس جمهور

به نظر می‌رسد کابینه دوره دوم ترامپ نسبت به دوره اول او در برابر غرایز ریاست جمهوری مقاومت کمتری داشته است. در حالی که هشدارهایی در مورد تلافی‌جویی و تشدید تنش‌های منطقه‌ای ارائه شد، اما به یک مانع نهادی قاطع تبدیل نشد. در مقایسه با دولت اول ترامپ، جایی که چهره‌هایی مانند جیمز متیس، اچ. آر. مک مستر و جان کلی گهگاه به عنوان نیروهای تعدیل‌کننده عمل می‌کردند، به نظر می‌رسد ساختار دوره دوم از نظر ایدئولوژیکی بیشتر با غرایز رئیس جمهوری همسو بوده و کمتر مایل به به‌چالش کشیدن مستقیم ترجیحات استراتژیک اوست.

ادامه مطلب

آنچه در گفتمان ترامپیسم تبلور دارد

گذار از امنیتی‌سازی ایران به تمدنی‌سازی تهدید

رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ناسیونالیسم مسیحی، برخلاف رویکردهای کلاسیک واقع‌گرایانه، سیاست خارجی را تنها عرصه تأمین منافع ملی تلقی نمی‌کند، بلکه آن را بخشی از مأموریت تاریخی آمریکا برای حفاظت از تمدن یهودی – مسیحی می‌داند. در چنین چارچوبی، تهدیدات خارجی نیز نه صرفاً بر اساس توانایی‌های مادی، بلکه بر مبنای میزان تعارض با نظم ارزشی و هویتی مطلوب آمریکا تعریف می‌شوند. 

ادامه مطلب

باید بیش از گذشته توانایی‌ها را جدی بگیریم

موضوع وامانده و مهجوری به نام بازدارندگی

محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تفاوت خواسته‌های طرفین در موضوع تنگه هرمز، توانمندی هسته‌ای، موشکی و محور مقاومت از زمین تا آسمان است لذا هیچ قوه عاقله‌ای نمی‌تواند هیچ نوع همگرایی را بین این دو حتی تصور کند. از طرفی متوجه نیستید که هرچه فشار بر کشورهای جهان بیشتر می‌شود، آنها را برای «جنایت نهایی!» علیه مردم ایران، همسوتر و متحدتر می‌کند. پس باید به موازات بسته نگه داشتن تنگه هرمز، به حال بازدارندگی مطلق نیز فکری کرد. 

ادامه مطلب

بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش سوم)

نظریه چشم‌انداز و سیاست ضرر

تهدیدهای مکرری که نتوانستند امتیازی به دست آورند، اعتبار ایالات متحده را تضعیف می‌کردند. مقاومت ایران نشان می‌داد که تحریم‌ها به تنهایی کافی نیستند. هر چه بن‌بست بیشتر ادامه می‌یافت، بیشتر به نظر می‌رسید که واشینگتن در حال از دست دادن موقعیت استراتژیک خود است. در چنین شرایطی، یک حمله خطرناک می‌تواند به فرسایش منفعلانه نفوذ ترجیح داده شود. نظریه چشم‌انداز در اینجا به ویژه مفید است زیرا توجه را از شرایط عینی دور می‌کند و به سمت چارچوب استراتژیک فرضی سوق می‌دهد. 

ادامه مطلب

در پیامی به مناسبت سی و هفتمین سالگرد ارتحال حضرت امام(ره)

رهبر انقلاب: امریکا با این ملّت و هویت ممتاز و تسلیم‌ناپذیریش مشکل دارد

رهبر معظم انقلاب با اشاره به قیام لله به‌عنوان زیربنای مکتب امام خمینی رحمه‌الله و برانگیختگی ملّت ایران در دوران خمینی کبیر و خامنه‌ای عظیم‌الشأن شهید از خرداد ۱۳۴۲ تا بعثت تازه در سه ماه اخیر تأکید کردند: دشمن خبیث، حال که در مصاف با فرزندان دلاور شما در نیروهای مسلح دچار شکست شده و بخصوص بخاطر مواجهه با ضربه‌ی قاطع، چه در نبرد نظامی و چه در میدان و خیابان، تحقیری پرمعنا و عمیق را تجربه میکند که در اثر آن واگرایی ملموس کشورها از او را سبب شده، کِیدِ خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است: یکی تاب‌آوری مردم؛ دیگری ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور.

ادامه مطلب

شکست دیگر برای امریکا و اسرائیل، این بار در لبنان

وقتی ایران اراده خود را تحمیل می‌کند

در سایه جنگ ایران، کارزار مجدد اسرائیل در لبنان خطر تکرار درس‌ها و اشغال‌های شکست خورده گذشته را در پی دارد.

ادامه مطلب

سکوت راهبردی در میانه آتش

چرا لبنان رها نشده است؟

فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: از نگاه امنیت ملی، حاکمیت با یک تله طراحی‌شده مواجه است؛ طرف مقابل با حملات نقطه‌ای و تحریک‌آمیز، در پی وادار کردن ایران و جبهه مقاومت به خروج رسمی از توافق است تا بتواند مسئولیت انسانی و قانونی ویرانی‌های گسترده‌تر بعدی را به گردن طرف لبنانی و حامیان آن بیندازد. 

ادامه مطلب

بررسی حداقل سه دلیل

ترامپ چگونه در جنگ با ایران شکست خورد

علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: وضعیت فعلی آمریکا در برابر ایران، نتیجه مستقیم سیاست‌های تقابلی ترامپ با اروپا، چین، روسیه و دیگر قدرت‌های جهان است؛ سیاست‌هایی که نه‌تنها موجب شکل‌گیری یک ائتلاف جهانی علیه ایران نشد، بلکه آمریکا را در یکی از حساس‌ترین بحران‌های منطقه‌ای، در وضعیتی نسبتاً منزوی قرار داد.

ادامه مطلب

تصمیم درباره «بود و نبود ایران تاریخی» است

علت اصرار آمریکا بر خروج اورانیوم از ایران

سید احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این سئوال مهم مطرح است که چرا آمریکا با این شدت و باوجود حملات گسترده به مراکز هسته ای ایران در جنگ تحمیلی دوم و سوم و ترور دانشمندان هسته ای، بر خلع اورانیومی تهران اصرار دارد؟

ادامه مطلب

آنچه واشینگتن در قبال تهران دنبال می‌کند

پشت پرده سیاست سینوسی ترامپ

جلال خوش‌چهره در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: درواقع آنچه ترامپ از مفهوم توافق با تهران دنبال می‌کند وادار ساختن آن به تن دادن به همه آن چیزی است که مفهومی جز تسلیم ندارد.

ادامه مطلب

سیاست خارجی و دنیای پرتلاطم

تجاوز به ایران و سرانجام سیاست در آمریکا

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: سیاست داخلی در همه مراحل جنگ اعم از شروع، ادامه و پایان جنگ‌ها وجه بسیار مهمی در کیفیت جنگ از جمیع جهات است. سیاست داخلی در آمریکا نیز در این راستا قابل توجه بوده و در این میان پرسشی اساسی مطرح می‌شود؛ اینکه نسبت سیاست داخلی آمریکا و تجاوز به ایران چگونه قابل بررسی و تجزیه و تحلیل است؟

ادامه مطلب

سه درسی که دیپلماسی باید از یورش به تاسیسات هسته‌ای ایران بیاموزد

در سایه تهدید حمله اتمی ترامپ

نتایج مذاکرات به هیچ وجه مشخص نیست. اما خود جنگ و تأثیر موجی آن بر کنفرانس NPT، سه درس مهم امنیت هسته‌ای را آشکار کرده است که باید راهنمای هر کسی باشد که پشت هر یک از میزهای مذاکره می‌نشیند.

ادامه مطلب

سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری خود در پاسخ به پرسش دیپلماسی ایرانی

بقایی: تعاملات ما با دولت عراق و اقلیم کردستان بسیار خوب و موثر بوده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیپلماسی ایرانی درباره اهداف سفر پیش روی هیئت عراقی به ایران در سایه همکاری‌های امنیتی دو کشور و حملاتی که اخیرا علیه گروه‌های تروریستی توسط ایران در خاک عراق انجام می‌شود، گفت: «درباره جزئیات سفر و مفاد آن بعد از انجام این سفر اطلاع‌رسانی خواهد شد. ما یاددشت تفاهم خیلی محکم و روشنی برای امنیت مرزی و مبارزه با تروریسم با یکدیگر داریم. تعاملات ما با دولت عراق و اقلیم کردستان تعاملاتی بسیار خوب و موثر بوده است و امیداوریم این رفت‌وآمدها به صیانت و امنیت ملی دو کشور کمک کند.»

ادامه مطلب

تحلیلی فارن افرز از اشتباهاتی که دولت ترامپ نادیده گرفت

ایران و تله جنگ ابدی

درس اوکراین و ایران این است که به هر رهبری که طرحی برای یک پیروزی سریع و آسان پیشنهاد می‌شود، ابتدا باید بپرسد: "چگونه می‌توانید اینقدر مطمئن باشید؟" و سپس، "اگر اشتباه کنید چه اتفاقی می‌افتد؟"

ادامه مطلب

بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش دوم)

سیاست خارجی معامله‌ای، ابهام حداکثری و دیپلماسی قهری ترامپ

معامله‌گرایی ترامپ با دیپلماسی قهری او همسو است. دیپلماسی قهری عموماً به استفاده از تهدید، فشار، نیروی محدود یا مجازات اقتصادی برای تأثیرگذاری بر رفتار دشمن بدون لزوماً به دنبال جنگ تمام عیار اشاره دارد. برخلاف فتح نظامی با نیروی بی‌رحمانه، دیپلماسی قهری با هدف تغییر محاسبات از طریق ارعاب، بازدارندگی و تشدید کنترل‌شده‌ی تنش‌ها انجام می‌شود. تهدیدهای مکرر ترامپ، تغییر مهلت‌ها و گاهی اظهارات متناقض او را می‌توان به عنوان تلاش‌های عمدی برای نامشخص نگه داشتن دشمنان تفسیر کرد.

ادامه مطلب

بحران هژمونی، مساله اسرائیل و انحطاطِ پروژه امپراتوریِ آمریکایی

بازاندیشی در نظم جهانی متأثر از جنگ

سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیتِ امر این است که آینده‌ی نظم جهانی، نه در اتاق‌های فکرِ واشینگتن یا تل‌آویو رقم می‌خورد، بلکه در میدانِ نبرد و در واکنش به مقاومت‌هایِ ضدّ هژمونیک شکل می‌گیرد. هیچ آینده‌ی جبری و تک‌مسیری وجود ندارد، اما آنچه مسلم است، تأثیرِ عمیق و مخربِ این جنگ بر بسترِ لرزانِ نظم بین‌الملل است.

ادامه مطلب

از حمله هم‌زمان به ۷ کشور متخاصم تا تهدید به جنگ فرامنطقه‌ای

هفت تابویی که در جنگ رمضان شکسته شد

محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اروپا از این پس تهدید ایران را بالای سر خود احساس خواهد کرد به‌طوری‌که همانند کشورهای عربی به اصلاح رفتار خصمانه خود علیه ایران مجبور خواهد شد.

ادامه مطلب

نگاهی دیگر به یک عملیات خصمانه

جنگ رمضان از دریچه مبانی معرفتی فرهنگ سیاسی شیعی

محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آنچه تشیع را به یک کنشگر تأثیرگذار در عرصه سیاست جهانی رفعت مقام بخشید از درون‌مایه‌های گفتمانی و مؤلفه‌های معرفتی آن برمی‌خیزد. از این رو، برای فهم دقیق‌تر آنچه امروز در جنگ رمضان در حال خودنمایی است موجب شده تا بزرگترین قدرت اقتصادی، نظامی، فناورانه و سیاسی جهان را با گذشت بیش از یک ماه از آغاز یک جنگ تمام‌عیار، در دستیابی به اهداف خود ناکام گذاشته را باید در این خواستگاه معرفتی جست‌وجو کرد. 

ادامه مطلب

بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش اول)

چه شد جنگ شد؟!

سیاست خارجی ترامپ از طبقه‌بندی دقیق سر باز می‌زند. رویکرد او استراتژیک اما بداهه، مبتنی بر نهاد اما مبتنی بر رهبر است و به همان اندازه که توسط ادراک و شخصیت شکل می‌گیرد، توسط تحلیل ساختاریافته نیز شکل می‌گیرد. بنابراین، درک تصمیم ایران مستلزم لایه‌بندی چارچوب‌های متعدد به جای تکیه بر یک مدل توضیحی واحد است.

ادامه مطلب

جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران

هلیوم و آینده هوش مصنوعی

نادیا ملانسب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تهران نشان داد چگونه یک نقطه گلوگاه جغرافیایی مانند تنگه هرمز می‌تواند نه فقط جریان نفت که جریان عناصر حیاتی عصر دیجیتال را مختل کند. از این زاویه، این جنگ صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه نمایشی از قدرت بازدارندگی نامتقارن ایران در برابر قلب وابستگی‌های تکنولوژیک غرب بود.

ادامه مطلب

وزیر جنگ آمریکا در ترازو

افراط‌گرایی و جنگ‌سالاری

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تردیدی نیست و همه گزارش‌ها این موضوع را تائید می‌کنند که در تیم امنیت ملی ترامپ، پیت هگست، بیشترین نقش و حمایت از تصمیم ترامپ در تجاوز به کشور ما را داشته و علاوه بر حمایت همه‌جانبه از تصمیم ترامپ، طی دوران جنگ عمده‌ترین حامی، توجیه‌کننده و اجراکننده تصمیمات جنگی بوده است. اما این پرسش مطرح است که هگست کیست و از چه سابقه‌ای برخوردار است؟ مروری کوتاه بر سرگذشت او، فاجعه‌ای که از آن بعنوان «پدیده ترامپ و نه صرفاً شخص ترامپ» در آمریکا و جهان ایجاد کرده را روشن می‌کند.

ادامه مطلب

تحلیل تحلیلگران در المانیتور

با گذشت بیش از سه ماه، آیا ترامپ جنگ را به ایران باخت؟

برخی از تحلیلگران می‌گویند ادعاهای مکرر او مبنی بر پیروزی کامل، توخالی به نظر می‌رسد، زیرا دو طرف بین دیپلماسی نامطمئن و تهدیدهای مکرر او برای از سرگیری حملات، که مطمئناً انتقام ایران را در سراسر منطقه به دنبال خواهد داشت، در نوسان هستند.

ادامه مطلب