دیپلماسی به نتیجه میرسد؟
انگشتها روی ماشه، امریکا نگران از انتقام ایران
دیپلماسی ایرانی: با توجه به اینکه ایالات متحده به مواضع تهاجمی در نقاط کلیدی اطراف ایران روی آورده، نگرانیهایی در سراسر خاورمیانه از احتمال درگیری نظامی دیگری به وجود آمده است.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا، به تهران هشدار داده که "زمان در حال گذر است" و با حملهای "بسیار بدتر" از حملات ایالات متحده به پایگاههای هستهای ایران در تابستان گذشته روبهروست.
ایران در پاسخ گفته که نیروهایش "انگشتانشان روی ماشه" است، در حالی که به ترامپ هشدار داده که ممکن است جنگی را با عواقبی که قادر به کنترل آن نخواهد بود، آغاز کند.
آمریکا چه میتواند بکند؟
روز دوشنبه، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن پیش از رزمایشهای برنامهریزیشده، به اقیانوس هند وارد شد. موقعیت این ناو به این معناست که نیروهای آمریکایی به طور قابل توجهی بیشتری در برد حمله به ایران قرار دارند و در عین حال میتوانند از متحدان منطقهای در برابر هرگونه تلافیجویی محافظت کنند.
به گفته گروههای حقوق بشری، ترامپ در حال بررسی هدف قرار دادن فرماندهان و نهادهایی است که آنها را مسئول آنچه «سرکوب خشونتآمیز اخیر معترضان توسط حکومت ایران» نامیده است.
تحلیلگران معتقدند که ایالات متحده میتواند حملات دقیقی را علیه داراییهای نظامی متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا ساختمانهای دولتی انجام دهد.
ایران چگونه ممکن است واکنش نشان دهد؟
ایالات متحده به طور قابل توجهی بر ارتش ایران غلبه دارد، اما جمهوری اسلامی همچنان میتواند با زرادخانه موشکهای بالستیک و پهپادهای خود به هرگونه حملهای پاسخ دهد و تأسیسات آمریکایی در خلیج فارس، به ویژه در بحرین و قطر را هدف قرار دهد.
کشورهای خلیج فارس که میزبان پایگاههای آمریکایی هستند، نگرانند که اولین اهداف تلافیجویانه – موشکها یا حملات پهپادی ایران از سوی حوثیهای متحد تهران در یمن – باشند.
هنگامی که ایالات متحده و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ به ایران حمله کردند، تهران با حمله به یک پایگاه هوایی ایالات متحده در قطر پاسخ داد. ایالات متحده در هفتههای اخیر، در انتظار اقدام تلافیجویانه احتمالی، نیروهای خود را از آن پایگاه تخلیه کرده است.
عربستان سعودی، قطر، عمان و مصر همگی از واشینگتن خواستهاند که از اقدام نظامی علیه ایران خودداری کند. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، گفت که اجازه نخواهد داد که حریم هوایی یا خاک کشورش توسط نیروهای آمریکایی برای حمله استفاده شود.
آیا حملات آمریکا به معترضان ایرانی کمک میکند؟
یک دیدگاه این است که حملات آمریکا به اهداف میتواند جنبش اعتراضی ایران را که پس از یک دوره طولانی رنج اقتصادی، خواستار تغییر شده بود، جسورتر کند.
در هفته اول سال، ترامپ به ایرانیان گفته بود که به اعتراض ادامه دهند و نهادهای خود را به دست بگیرند و گفته بود: "کمک در راه است." کمتر از دو هفته بعد، او ناو هواپیمابر و جتهای جنگنده آن را به خلیج فارس منتقل کرد.
اما مقامات عربی و غربی میگویند که حمله آمریکا به جای کشاندن مردم به خیابانها، میتواند جنبش اعتراضی را تضعیف کند.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران به نیوزویک گفت که تهران ممکن است به این نتیجه برسد که خویشتنداریاش تاکنون فقط تشدید تنش از سوی ایالات متحده و اسرائیل را باعث شده است.
او گفت: «به این ترتیب، حتی یک حمله محدود ایالات متحده میتواند به یک رویارویی تمام عیار منجر شود و منطقه را به آتش بکشد.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه گفت که تهران هیچ برنامهای برای مذاکره با مقامات آمریکایی در شرایط فعلی ندارد، در حالی که عبدالله حاجی صادقی، نماینده ولی فقیه ایران در سپاه پاسداران، گفت که ایالات متحده بلوف میزند «زیرا میداند که هرگونه محاسبه اشتباه هزینههای سنگینی خواهد داشت.»
روز پنجشنبه، ترامپ گفت: «ما الآن کشتیهای بسیار بزرگ و بسیار قدرتمند زیادی داریم که به سمت ایران در حرکت هستند. و اگر مجبور به استفاده از آنها نباشیم عالی میشود.» او همچنین گفت که از تهران خواستههایی داشته است: «اول، عدم تولید سلاح هستهای و دوم، توقف کشتار معترضان.»
ایران دیپلماسی را به پیش برده است
سیاستهای ترامپ در مورد خطر میتواند ترفندی برای تحت فشار قرار دادن ایران برای مذاکره باشد و او از احتمال توافق نامشخص با تهران سخن گفته است.
با این حال، مشکل این است که مقامات ایرانی میخواهند مذاکرات به برنامه هستهای محدود شود، در حالی که ایالات متحده میخواهد موشکهای بالستیک تهران و حمایت از نیروهای محور مقاومت منطقهای خود را مورد بررسی قرار دهد.
حمیدرضا عزیزی، متخصص أمور ایران در اندیشکده اس دبلیو پی در برلین به نیوزویک گفت: «چشمانداز یک جنگ یا عملیات نظامی قریبالوقوع توسط ایالات متحده توسط مقامات ایرانی کاملاً جدی گرفته میشود، اما در عین حال، آنها در تلاشند تا ببینند آیا راهی برای به تأخیر انداختن آن وجود دارد یا خیر.»
عزیزی افزود که این تا حدودی تلاشی برای خرید زمان یا انداختن تقصیر آغاز یک رویارویی به گردن ایالات متحده است با نشان دادن اینکه خود برای مذاکره هستند.
مت گرتکن، استراتژیست ارشد ژئوپلیتیک در BCA Research، به نیوزویک گفت که واشینگتن از حمله به عناصر اصلی حکومت و تلاش برای تغییر آن خودداری خواهد کرد تا زمانی که کاملاً مطمئن شود که میتواند به طور پیشگیرانه توانایی نظامی نامتقارن ایران را برای ایجاد اختلال در تولید و حمل و نقل نفت منطقهای خلع سلاح کند.
وی گفت: «مصونیت در برابر انتقام ایران چیزی نیست که دولت امریکا بتواند در حال حاضر به آن اطمینان داشته باشد، اگرچه نمیتوان یک قمار خطرناک را رد کرد.»
منبع: کاسپین پست / تحریریه دیپلماسی ایرانی/۱۱
نظر شما :