دامنه انتخابهای تهران و تروئیکای اروپایی
از حضور در ژنو تا غیبت در ریاض
جلال خوش چهره در یادداشتی می نویسد: دو نشست ژنو و ریاض بخشی از آیندهای هستند که برای خاورمیانه در حال رقم خوردن است.
ادامه مطلبسوریه
نگاهی به رابطه دیپلماتیک تهران با مسکو پیش از سفر پزشکیان به روسیه و در دولت دوم ترامپ
دیگر خبری از دیپلماسی یکسویه نخواهد بود
نعمت الله ایزدی در گفت وکویی باور دارد که، اکنون آقای پزشکیان در آستانه روی کار آمدن دونالد ترامپ قرار است به روسیه سفر کند، بهترین فرصت است که این موافقتنامه جامع همکاریها با طرف روس امضا شود تا ضمن استفاده از ظرفیتهای مناسبات با مسکو و همچنین اعتمادزایی برای روسیه، بتوان با دست پرتری در مقابل دولت ترامپ مذاکرات را پیش برد./
ادامه مطلب
بازی بزرگ جدید در خاورمیانه رقم خورده است
رقابت ترکیه، ایران و اسرائیل برای کنترل شام
می توان انتظار ادامه تنش های قومی و فرقه ای در سوریه را در سال های آینده داشت که ممکن است اسرائیلی ها (از طرف دروزی ها)، ایرانی ها (از طرف علویان) و ترک ها (از طرف اکثریت سنی ها) را درگیر کند. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب آمریکا، که از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل برای پیوستن به اسرائیل در حمله به تأسیسات هستهای ایران تحت فشار قرار گرفته است، احتمالاً تصمیم خواهد گرفت که دعوت برای افزایش حضور نیروهای نظامی آمریکا در منطقه و بسیاری از درگیری های آنها را رد کند.
ادامه مطلب
امریکا و ایران و دگرگونیهای خاورمیانه
تحولات سوریه از نگاه جان بولتون
جان بولتون در یادداشتی می نویسد: برای واشینگتن، احتمال اینکه هیئت تحریر الشام بتواند نیروهای روسیه را از پایگاههای دریایی و هوایی آنها در طرطوس و حمیمیم بیرون براند، یک نکته مثبت بزرگ است. گزارشها حاکی از آن است که این گروه خواستار خروج تمامی نیروهای روسیه شده است. گزارشهای گسترده نشان میدهد که بخشی از خروج نیروها و تجهیزات در حال انجام است، اگرچه ممکن است به دلیل غرق شدن یک کشتی باری روسی در دریای مدیترانه، که مسکو آن را به تروریسم نسبت داده است، کند شده باشد. اما اگر تحریر الشام واقعاً ارتش روسیه را از سوریه اخراج کند، این میتواند شواهد امیدوارکنندهای باشد که نشان دهد این گروه به دنبال ایجاد ثبات و رد ماجراجویی با کمکهای خارجی غیرسازنده است.
ادامه مطلب
طرح دوباره کریدور موهوم زنگزور و اشتباه راهبردی آذربایجان مبنی بر تضعیف ایران بعد از سقوط بشار اسد
خطای الهام
الهام علیاف، رئیسجمهوری آذربایجان، روز سهشنبه هفتم ژانویه (۱۸ دی) در مصاحبهای با شبکههای تلویزیونی محلی، ضمن اشاره به تحولات منطقهای و فرامنطقهای، با ادبیاتی کمسابقه، ادعاهای ضدایرانی تندی را به زبان راند. در این میان، مانور او بر دالان موهوم زنگزور، آنهم در میانه تحولات سوریه و درست یک ماه پس از سقوط حکومت اسد، این گزاره احتمالی را پررنگتر کرده که همزمانی تحولات خاومیانه و ققفاز میتواند به چالشی برای مرزهای ایران و ارمنستان منجر شود.
ادامه مطلب
واشنگتن باید شرایط خروج نیروهای خود را فراهم کند
امریکا و سوریه بعد از اسد
تصمیماتی که ایالات متحده در آینده نزدیک میگیرد، بر توانایی رژیم تازه برای گسترش حاکمیت خود در سراسر سوریه و بازسازی کشور تأثیر خواهد گذاشت.
ادامه مطلب
چرایی عدم موفقیت در ایجاد کریدور «ایران-عراق-سوریه» و تعلل در دستیابی به توافق راهبردی با روسیه
جنگ کریدورها
حامد نقیلو در یادداشتی می نویسد: ایجاد کریدور ایران - عراق - سوریه یکی از اهداف استراتژیک ایران برای تقویت نفوذ خود در منطقه خاورمیانه است که میتواند پل ارتباطی ایران به مدیترانه و دروازه ورود به اروپا باشد. اما این پروژه با چالشها و اشتباهاتی همراه شد که موفقیت آن را تاکنون به محاق برده است. درحالیکه ایران در یک فرایند فرسایشی به دنبال راهاندازی این کریدور مهم برای رسیدن به اروپا بود، همزمان کریدورهای جدید مانند امارات - ترکیه و راهآهن فاو - ترکیه از طریق خاک عراق کلید خورد و به این ترتیب محور غربی-عربی با هدف تحریک عراق برای دورزدن کریدورهای ایران شکل گرفت و از طرفی بازیگران منطقه برای حفظ و البته افزایش قدرت و نفوذ خود نیاز داشتند مانع موفقیت ایران در این مسیر استراتژیک شوند.
ادامه مطلب
تلاش برای بنا نهادن «اتحاد علیه تجاوز»
داعش؛ تهدید جدی علیه منافع و تمامیت ایران
علی شمس اردکانی در یادداشتی می نویسد: پاسداری از منافع جمعی از نشانههای اصلی درایت مدیران یک جمع است. دامنه این منافع جمعی یک قبیله، یک شعب، یک دین، یک مذهب و در دنیای مدرن یک ملت-دولت را دربر میگیرد. برای دفاع از منافع جمعی باید ابتدا نکات مشترک را با دیگر جماعتها شناخت تا بتوان در تعارض با جوامع دیگر از آنها پاسداری کرد. اگر ملت-دولتها بر اساس فرهنگ اسلامی و شیوه مرضیه پیامبر اسلام(ص) کلمه دیگر «سواء» را با دیگر گروهها و دولتها بشناسند، بهترین آموزش را برای دفاع از منافع ملی خود شناخته و راه همزیستی را یافته و شیوه دفع تهدیدهای بالقوه و بالفعل را آموختهاند
ادامه مطلب
جای پای اوکراین در حیاط خلوت روسیه
نقش پنهان آنکارا
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین، جمعه گذشته از ارسال اولین دسته کمک غذایی اوکراین به سوریه، متشکل از ۵۰۰ تن آرد گندم، به عنوان بخشی از طرح بشردوستانه در کییف "غلات از اوکراین" با همکاری برنامه جهانی غذا خبر داد، این کشور به عنوان تولیدکننده و صادرکننده مهم جهانی غلات و دانه های روغنی، به طور سنتی گندم و ذرت را به کشورهای خاورمیانه صادر می کند. سازمان ملل متحد نیز رسما اعلام کرده که حدود یک سال طول می کشد تا مردم سوریه پس از سقوط حکومت خانواده اسد و پایان ۱۳ سال جنگ داخلی تغییرات ملموس را شاهد باشند.
ادامه مطلب
راز سکوت تهران در فروپاشی دولت اسد
واقعیت ژئوپلیتیک و انتخاب عقلانی ایران
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: فروپاشی نظام سوریه و سرنگونی دولت بشار اسد در مقابل شورشیان مورد حمایت ترکیه، اسرائیل و قطر در کمتر از یک هفته، پرسشهای مهمی پیرامون سکوت یا ناتوانی ایران در میدان سوریه در افکار عمومی داخلی و دوستداران ایران در منطقه ایجاد کرده است. پرسشهایی مانند: وضعیت دشمنی یا دوستی ایران با ترکیه و قطر چگونه است؟ چرا روسیه تنها توانست خروج یا فرار خاندان بشار اسد را مدیریت کند؟ چرا ایران اقدام راهبردی برای حفظ دولت بشار اسد یا انتقال قدرت به کارگزار قدرتمند همسو با ایران (کودتای درون ساختاری سوریه) را عملیاتی نکرد؟
ادامه مطلب
دغدغههای بغداد چیستند؟
اهداف عراق در سوریه کنونی
سجاد مرادی کلارده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: همان گونه که ترکیه عملا به میانجی بسیاری از کشورها برای ارتباطگیری با سوریه تبدیل شده، عراق نیز درصدد است با پذیرش وضع موجود در سوریه، همین نقش را ایفا کند. سفر السودانی نخست وزیر عراق به ایران در هفته جاری میتواند گامی مؤثر در این راستا باشد.
ادامه مطلب
از مدل طالبان تا فدرالیسم
سناریوهای آینده نظام سیاسی سوریه
حامد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ابزار فشار ایالات متحده شامل تحریمهای اقتصادی و حضور نظامی در سوریه به همراه نیاز دمشق به سرمایهگذاری اروپایی و عربی و بودجه برای بازسازی و توسعه، قدرت انتقالی را وادار میکند تا خواستههای این بازیگران را در مسیر ترسیم آینده در نظر بگیرد. این سیستم حکومتی بهویژه با توجه به بازگشت پناهندگان میتواند با شکل دیگری از فشار بر مقامات در نتیجه افزایش جمعیت و بار اقتصادی مواجه شود.
ادامه مطلب
تحولات اخیر تله یا فرصتی برای محمد بن سلمان است
عربستان سعودی در معماری امنیتی جدید منطقه
در یک نگاه کلی ژئوپلیتیکی، به نظر می رسد که محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی در تله مهلکی گیر افتاده است. او باید در اسرع وقت تصمیمات سرنوشت سازی را در مورد سیاستهای عربستان در قبال ایران، سوریه و یمن اتخاذ کند.
ادامه مطلب
رویکردی تخریبی که علیه ایران پیش گرفته شده است
تلاش برای ضربه به سازه امنیت منطقه ای تهران
علیرضا مکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به جرات می توان گفت که خاورمیانه از سال ۱۹۷۹ که همزمانی پیروزی انقلاب اسلامی ایران و امضا پیمان کمپ دیوید و در نتیجه تغییر مسیر و روند پیمان ها و ائتلاف های منطقه ای را موجب شد این حجم از نقاط عطف راهبردی در یک بازه زمانی بسیار کوتاه را شاهد نبوده است.
ادامه مطلب
مراقبت از تحرکات ترکیه در قفقاز جنوبی
بعد از تحولات سوریه، پروژه زنگزور کلید می خورد؟
محسن پاک آیین طی یادداشتی می نویسد: به دنبال تحولات سوریه و سقوط بشار اسد، برخی از افراد، این تحولات را مشوق ترکیه و اردوغان برای بازکردن مجدد پرونده راهگذر زنگزور در قفقاز دانسته و معتقدند فرصت تازه ای برای بهره برداری از پیامدهای منطقهای برای بازگشایی زنگزور فراهم شده است.
ادامه مطلب
وزرای خارجه آلمان و فرانسه برای نخستینبار پس از سقوط اسد به سوریه رفتند
نمایش دیپلماتیک در دمشق
وزیر خارجه آلمان و همتای فرانسوی او برای دیدار با احمد الشرع، رهبر حکومت جدید در سوریه، روز گذشته وارد دمشق، پایتخت این کشور شدند. سفر این دو مقام عالیرتبه اروپایی که اعلام شده «به نمایندگی از اتحادیه اروپا» انجام میشود، بالاترین سطح از بازدید مقامات اروپا از سوریه در پی سقوط حکومت بشار اسد است. به گزارش شرق، سفر وزرای خارجه آلمان و فرانسه به سوریه اولین سفر مقامهای ارشد غربی به دمشق از زمان سقوط بشار اسد محسوب میشود. احمد شرع پیش از این خواستار لغو تحریمهایی شده بود که کشورهای غربی علیه سوریه در دوران حکومت بشار اسد وضع کرده بودند. شورشیان مخالف بشار اسد از زمان فتح دمشق تاکنون تلاش کردهاند تا به جامعه جهانی اطمینان دهند که حقوق همه سوریها از جمله اقلیتهای مذهبی و قومی را محترم خواهند شمرد.
ادامه مطلب
پیامی به ایران است؟
عملیات جسورانه اسرائیل در سوریه
این عملیات که در تاریخ ۸ سپتامبر انجام شده، جسورانه و قهرمانانه توصیف شد. ارتش اسرائیل همچنین تصاویری از دوربینهای سربازان واحد ویژه "شلداغ" نیروی هوایی اسرائیل را منتشر کرد. این تأسیسات که در حدود ۲۰۰ کیلومتری (۱۲۵ مایلی) شمال شرقی مرز اسرائیل و سوریه قرار داشت، توانایی تولید ۳۰۰ موشک دقیق و دوربرد را داشت که ایران و نیروهای نیابتیاش میتوانستند به سمت اسرائیل شلیک کنند.
ادامه مطلب
جنگهای بیپایان و مأموریت دشوار رئیسجمهور جدید آمریکا
ترامپ و چالشهای جهانی ۲۰۲۵
کمتر از یک ماه پس از آغاز سال ۲۰۲۵، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری منتخب آمریکا، از بیستم ژانویه سال ۲۰۲۵ رهبری ایالات متحده را بر عهده میگیرد. انتقال قدرت در واشنگتن در شرایطی رخ میدهد که جهان همچنان درگیر جنگها و تنشهایی است که برخی از آنها مستقیم و برخی غیرمستقیم بر آمریکا تأثیر خواهند گذاشت.
ادامه مطلب
درسهایی برای خاورمیانه در حال گذار
بحران سوریه: آیینه تمامنمای تحولات راهبردی غرب آسیا
نوید کمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: این واقعیت برای سیاستگذاران منطقهای این پیام مهم را دارد که نباید به موفقیتهای مقطعی دل بست و همواره باید برای مواجهه با تغییرات ناگهانی در معادلات قدرت آماده بود.
ادامه مطلب
حکومت جدید سوریه هم بی تفاوت است
اشغال خاک سوریه توسط اسرائیل زیر سایه سکوت مطلق جامعه جهانی
از زمان سقوط رژیم بشار اسد، نیروهای اسرائیلی کنترل مناطق وسیعی را در امتداد نوار حائل به دست گرفته است. این در حالی است که نیروهای حافظ امنیت سازمان ملل نیز در این مناطق غایب هستند و مقامات تازه به قدرت رسیده دمشق که به جای حکومت بشار اسد قدرت را به دست گرفته اند، با استدلال این که سوریه تحمل جنگی دیگر را ندارد، از آنچه در جنوب اتفاق می افتد فاصله گرفته اند و هیچ موضعی اتخاذ نکرده اند و نسبت به آن سکوت کامل اختیار کرده اند.
ادامه مطلب
واکاوی دلایل خلاء جایگاه ایران در معادلات کردی منطقه
چرا تهران از کردها غفلت کرد؟/ پیام عبدالله اوجالان باعث کنار گذاشتن سلاح گروه های مسلح کرد نخواهد شد
در میانه معادلات کردی منطقه، ذیل تحولات سوریه، بیش از همه چیز جای خالی ایران احساس میشود. این در حالیست که تهران میتوانست با ارتباط گیری با کردهای سوریه کماکان نقش آفرینی فعالی را برای خود در این منطقه داشته باشد. اگرچه ایران در طول این سالها سعی کرده است با عدم مداخله جدی در معادلات شرق فرات از اصطکاک سیاسی، دیپلماتیک، امنیتی، نظامی و دفاعی با ترکیه و همچنین آمریکا جلوگیری کند و به نحوی وارد نقاط حساس و خطوط قرمز آنکارا پیرامون کردها نشود.
ادامه مطلب
واکاوی تحرکات دیپلماتیک عراق به بهانه سفر قریبالوقوع السودانی به تهران
بغداد از تهران فاصله می گیرد؟
محمدصالح صدقیان در گفت وگویی تاکید دارد که، واقعیت امر این است که اکنون همه کشورهای منطقهای و فرامنطقهای از خود کشورهای حاشیه خلیج فارس گرفته تا اروپایی و حتی آمریکا، ارزیابی دقیق و صددرصدی از سوریه ندارند و همه چیز در یک حالت ابهام پیش میرود. ولی با توجه به آن چیزی که در چند روز گذشته از سوی عراق شکل گرفته، وضعیت متفاوت از گذشته است.
ادامه مطلب
دو کشوری که روابط تنگاتنگی داشتند
پیامدهای اوضاع سوریه بر اقتصاد عراق
کارشناسان بر این باورند با وجود آشفتگیها در سوریه و منطقه، قیمت کالاها در عراق تثبیت خواهد شد و این کشور از لحاظ اقتصادی چندان تحت تاثیر اوضاع و تحولات سوریه قرار نگیرد.
ادامه مطلب
سناریوهایی که می توان تصور کرد
سقوط بشار اسد و مساله تجزیه سوریه
شقایق متقی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: با سقوط بشار اسد آیا احتمال دارد کشور سوریه به کشورهای متعددی تجزیه شود و نقشه خاورمیانه دچار تغییرات متعددی شود.
ادامه مطلب
دلایلی که به سقوط اسد انجامید
علل ترویج همآمیزی خشونت و جامعه در سوریه
فرزاد محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: حال سؤال اینجاست که چگونه یک جامعه با توجه به دیدن و شنیدن نتایج خشونت و تأثیرات ویرانگر آن بر مؤلفههای امنیت، اما بهطور عجیبی بهسوی جریانها و گروههای حامی و ترویجدهنده آن تمایل پیدا میکنند؟ مگر چه اتفاقی رخداده است که حاضر میشوند ناامنی و بحران را به آرامش ظاهری خود ترجیح دهند؟ در این نوشتار قصد داریم بهاختصار به چرایی و علل گرایش جامعه سوریه به خشونت یا بهتر بگوییم به ریشههای همآمیزی خشونتگرایی در سوریه بپردازیم.
ادامه مطلب
سقوطی که میتواند حاوی درس بزرگی برای همه باشد
سقوط بشار اسد و یک توصیه!
بیژن عبدالکریمی در یادداشتی می نویسد: این رویداد تاریخی میتواند حاوی درس بزرگی باشد و آن این که احساسات، عواطف، خواست و ارادۀ مردم، حتی اگر در پارهای موارد نیز درست نبوده و نیروهای بیگانه بخواهند از آن در جهت منافع خویش بهرهبرداری سیاسی کنند، آنچنان که آمریکا، اسرائیل و ترکیه از نارضایتی و اعتراضات مردم سوریه و سقوط اسد در سوریه یک چنین بهرهبرداریای را به عمل آوردند، به هر تقدیر، امری مهم و اساسی در تعیین نیروها و موقعیتهای سیاسی، امنیتی و ژئوپلیتیک است و در جبهۀ مقاومت نمیتوان صرفاً بر نیروهای نظامی حاضر در میدان تکیه داشت.
ادامه مطلب
آینده سوریه در گرو میزان مداخلهگری آمریکا و ماهیت توافق بین قدرتهای منطقه
کردها قربانی خواهند شد؟
اردوان امیراصلانی در یادداشتی می نویسد:آینده سوریه بستگی زیادی به میزان مداخلهگری آمریکا و ماهیت توافق بین قدرتهای منطقه خواهد داشت. آیا آنها خواهند توانست از بهرهبرداری دولت اسلامی از آشفتگی سیاسی برای بازسازی نیروهایش جلوگیری کنند؟ چه نقشی به کردها، که متحدان کلیدی آمریکا در مبارزه با داعش هستند، واگذار خواهد شد؟ با پیروزی اخیر دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده آمریکا و یادآوری مجدد خواسته خود مبنی بر خروج از منطقه، آیا ایالات متحده محدودیتهایی برای ترکیه در حمله به کردها اعمال خواهد کرد یا بار دیگر اجازه خواهد داد تا آنها قربانی بشوند؟
ادامه مطلب
واکاوی دلایل مطرح شدن ادعای غرامت ۳۰۰ میلیارد دلاری دمشق از تهران
درخواست غرامت از ایران فرار رو به جلوست/ اردوغان نمی تواند کردها را با اسلحه دفن کند
حشمت الله فلاحت پیشه در گفت وگویی باور دارد که، طرح ادعای غرامت ۳۰۰ میلیارد دلاری از ایران همان فرار رو به جلو برای عدم پرداخت بدهی ۳۰ میلیارد دلاری به ایران است .
ادامه مطلب
نگاهی به مواضع و ارزیابیها
اسرائیلیها برای سوریه چه در سر دارند؟
رژیم صهیونیستی که به واسطه تحولات شتابان دچار نوعی سردرگمی شده است، سه تهدید اصلی را متوجه خود میداند و به همین منظور اخیرا هیئتی را در پوشش گفتوگو در زمینه تبادل اسرا در غزه، روانه روسیه کرد تا ملاحظات خود را درباره آینده سوریه با مقامات مسکو مطرح کند.
ادامه مطلب
ادعایی که بر چندین استدلال متکی است
تحولات سوریه و لزوم اتخاذ رویکرد کوانتومی در سیاست خارجی
اعظم ملایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به نظر میرسد، تحلیلهایی که تا کنون در حوزه تحولات منطقه صورت گرفته بیشتر در قالب رویکرد سنتی و نیوتنی بوده و به همین دلیل نتوانسته تصویر درست و دقیقی از این تحولات ارائه دهد. به عبارت دیگر، تحلیلهای سیاست خارجی در ایران و سایر کشورهای منطقه بسیار به الگوی فیزیک نیوتنی نزدیک بوده که بر اتم محوری و جبرگرایی (دولت محوری و پیش بینی پذیری حوادث) تکیه داشته است. بنابراین تغییر دولت در سوریه یک مورد مطالعاتی جدید و جالب است که می تواند برای تحلیلگران و تصمیم سازان حوزه سیاست خارجی و روابط بین الملل مفید باشد و به آنها در انتخاب رویکرد تحلیلی جدید کمک کند.
ادامه مطلب