چرا ادبیات راهبردی از واقعیت میدان عقب می ماند؟
بهرام مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هنگامی که تحلیل به جای شناخت واقعیت، برای تثبیت یک روایت سیاسی تولید شود فاصله میان ادبیات رسمی و واقعیت روزبهروز بیشتر می شود.
ادامه مطلب
بهرام مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هنگامی که تحلیل به جای شناخت واقعیت، برای تثبیت یک روایت سیاسی تولید شود فاصله میان ادبیات رسمی و واقعیت روزبهروز بیشتر می شود.
ادامه مطلب
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: امتیازدهی، «معامله با حفظ عزت» است و باج دهی، «تسلیم پله پله به بهای بقا» است. مهم تر از آن، توجه به این نکته است که امتیازدهی و امتیازگیری در شرایط تقریبا برابر انجام می شود در حالی که باج دهی و باج گیری زمانی اتفاق می افتد که دو طرف در حالتی از نابرابری قدرت قرار داشته باشند.
ادامه مطلب
سجاد عبادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شاید بحران امروز روابط بینالملل، کمبود داده یا حتی کمبود فناوری نباشد؛ بلکه کمبود مفاهیمی باشد که بتوانند جهان در حال دگرگونی را با دقت و انسجام بیشتری توضیح دهند.
ادامه مطلب
رسول سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این گزارش به تحلیل رفتار واقعی ترکیه در عرصه سیاست خارجی، با تأکید بر رویکرد «موازنهگری چندجانبه» و پیامدهای آن برای امنیت ملی ایران میپردازد. استدلال اصلی این است که ترکیه را نباید در چارچوب دوگانهی «دوست یا دشمن» تحلیل کرد، بلکه باید آن را به مثابه یک «قدرت میانه فرصتطلب و موازنهگر» در نظر گرفت که از رقابت قدرتهای بزرگ و منطقهای برای افزایش وزن ژئوپلیتیکی خود استفاده میکند.
ادامه مطلب
سید رضا تقوینژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این که ما بخواهیم تمام آسیبهایی که آمریکا از اوایل انقلاب تاکنون به صورت مستقیم و غیر مستقیم به ما وار کرده را در میدان مذاکرات مربوط به تنگه هرمز جبران کنیم منبعی جز بینش سیاسی ضعیف، یا اهداف شوم سیاسی ندارد؛ چرا که آسیب های انسانی، اقتصادی، اجتماعی و... که صرفا آمریکا از جنگ ۱۲ روزه تاکنون به کشور ما وارد کرده نه در یک توافق که در چندین توافق بینالمللی نیز به طور کامل قابل جبران نیست.
ادامه مطلب
روحالله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نگاه منافع محور به روابط خارجی کلید رهایی سیاست خارجی از انحصارات و استثنائات است. ماندن در تجربیات تاریخی باعث خواهد شد که سیاست خارجی نسبت به دیدن آینده نابینا شود.
ادامه مطلب
محسن شریفخدائی نوشت: تحولات پس از جنگهای اخیر علیه ایران، سیاست خارجی کشور را وارد مرحلهای تازه کرده است؛ مرحلهای که در آن سه مؤلفه اصلی بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافتهاند: بازدارندگی سخت، دیپلماسی هوشمند و ضرورت بازتعریف قدرت. این سه مؤلفه نهتنها چارچوب رفتار خارجی ایران را شکل میدهند، بلکه مسیر آینده کشور را در محیطی پرتنش و متغیر تعیین میکنند.
ادامه مطلب
سعید پورعلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سیاست خارجی مطلوب نه صرفاً با زبان تهدید پیش میرود و نه فقط با ادبیات مصالحه. کشوری که بخواهد در معادلات منطقه و جهان اثرگذار باشد، باید هم قدرت ایستادگی داشته باشد و هم مهارت گفتوگو. باید هم مقتدر باشد و هم دیپلمات. هم بر اصول خود پای بفشارد و هم زبان جهان را بفهمد.
ادامه مطلب
عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شهادت آیتالله خامنهای، پایان دکترینی نخواهد بود که ایشان در طول سالیان متمادی در عرصه سیاست خارجی صورتبندی و نهادینه کرد. راهبردها، آنگاه که با جغرافیا، تاریخ و حافظه امنیتی یک ملت پیوند میخورند، عمری طولانیتر از معماران خود مییابند. اگر چنین باشد، میراث اصلی آیتالله خامنهای نه مجموعهای از تصمیمات مقطعی، بلکه تثبیت فهمی از سیاست خارجی است که در آن، استقلال، اقتدار و بازدارندگی، سه ضلع مثلث امنیت ملی ایران به شمار میآیند.
ادامه مطلب
کتاب «سیاست خارجی در آستانه تکینگی؛ بازآفرینی دیپلماسی در عصر هوش مصنوعی» تازهترین اثر مشترک دکتر اعظم ملایی و دکتر مجید کافی است که در بهار ۱۴۰۵ توسط مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه منتشر شده است.
ادامه مطلب
مرتضی بنانژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگ آمریکا علیه ایران در سال ۲۰۲۶ را میتوان نه صرفاً یک رخداد نظامی منطقهای، بلکه یکی از نشانههای تحول در الگوی رهبری ایالات متحده و در نتیجه عاملی در شتابگیری گذار از هژمونی لیبرال به نظمی متکثرتر و چندقطبی دانست.
ادامه مطلب
سیدمصطفی هاشمیطبا نوشت: در یکی، دو ماه اخیر برخی صاحبنظران سیاسی و اجتماعی خارج از کشور و بهویژه آمریکا، درباره ایران اظهارنظرهایی شبههبرانگیز حاکی از اینکه ایران قدرت چهارم جهان شده است، بیان کردهاند و به دنبال آن برخی افراد و رسانههای ایران و حتی برخی مقامات حکومتی، عطف به آن اظهارنظرها، ایران را بهعنوان چهارمین قدرت جهان به رخ خارجیان و دشمنان میکشند.
ادامه مطلب
نویسنده: دکتر کریستین الکساندر منبع: ای-اینترنشال ریلیشنز (E-International Relations) ترجمه: سید علی موسوی خلخالی
ادامه مطلب
اسماعیل بشری در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی عنوان کرد: اینکه سیاست ایران در آینده باید چه مسیری را برای صلح پایدار طی کند، پاسخ به هدفی بستگی دارد که برای کشور در نظر گرفتهایم. اگر اولویت ما رشد اقتصادی باشد و بخواهیم خسارتهای ایجادشده را جبران کنیم و عقبماندگیهایی را که در نتیجه تحریمها و عوامل دیگر به وجود آمده است کاهش دهیم، طبیعتاً نیازمند رویکردی تازه خواهیم بود. برای مثال، برخی صنایع و واحدهای تولیدی ما به دلیل شرایط موجود عمدتاً به بازار داخلی متکی بودهاند و در فضای رقابت بینالمللی کمتر فرصت رشد یافتهاند. در نتیجه، گاه بدون آنکه ناچار به ارتقای فناوری یا بهبود بهرهوری باشند، محصولات خود را در بازار داخلی عرضه کردهاند. روشن است که این وضعیت در بلندمدت نمیتواند پاسخگوی نیازهای توسعه کشور باشد.
ادامه مطلب
بهرام مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی میکوشد نشان دهد که چرا همزمانی این سه مؤلفه، صرفاً یک حمایت دوجانبه نیست بلکه به تولید نوعی محرکهای پایدارِ مصونیت ساختاری انجامیده که پیامدهای آن هم برای بازیگران منطقهای و هم برای معماری حقوقی نظم بینالملل قابل رصد است.
ادامه مطلب
حسین ملائک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: انتظارات و فرضیات همه طرفها از یکدیگر در عمل باعث شده است که شرایط جنگی با شدت و ضعف در تمامی جبههها برقرار شود اما آتش گسترده متوقف شده باشد. این شرایط نمیتواند ادامه یابد.
ادامه مطلب
محمدعلی ابطحی نوشت: اگر مذاکرات با هدف دورکردن کشور از جنگ، رفع تحریمها و بهبود زندگی و معیشت مردم انجام میشود، جهت نگاه و عینک خود را به سمت اکثریت مردم ببرید؛ مردمی که این بلاتکلیفی و تعلیق، زندگی را بر آنان دشوار کرده است.
ادامه مطلب
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: کشورهایی که دیروز صرفاً بازیگران منطقهای بودند، امروز با تکیه بر اقتصاد و فناوری به بازیگران تأثیرگذار جهانی تبدیل شدهاند. این روند، نشاندهنده گذار تدریجی از عصر «ژئوپلیتیک صرف» به عصر «ژئواکونومی» است.
ادامه مطلب
نیما عظیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نام ماکیاول و ننگ ماکیاول، هردو در بستری شکل گرفته که او جسورانه به «دفاع از امرِ ملّی» برخاست.
ادامه مطلب
معاملهگرایی ترامپ با دیپلماسی قهری او همسو است. دیپلماسی قهری عموماً به استفاده از تهدید، فشار، نیروی محدود یا مجازات اقتصادی برای تأثیرگذاری بر رفتار دشمن بدون لزوماً به دنبال جنگ تمام عیار اشاره دارد. برخلاف فتح نظامی با نیروی بیرحمانه، دیپلماسی قهری با هدف تغییر محاسبات از طریق ارعاب، بازدارندگی و تشدید کنترلشدهی تنشها انجام میشود. تهدیدهای مکرر ترامپ، تغییر مهلتها و گاهی اظهارات متناقض او را میتوان به عنوان تلاشهای عمدی برای نامشخص نگه داشتن دشمنان تفسیر کرد.
ادامه مطلب
کتایون ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شرایط کنونی و تشدید تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل ممکن است معادله را برای روسیه پیچیدهتر کرده باشد. هرچند افزایش تنشها میتواند در کوتاهمدت برای مسکو مزایایی مانند رشد قیمت انرژی، افزایش درآمدهای نفتی و درگیر شدن بیشتر آمریکا در خاورمیانه ایجاد کند، اما ادامه بحران لزوماً به نفع روسیه نخواهد بود.
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان نوشت: تفاوتی ظریف اما اساسی بین دو مفهوم «متحد» و «واسطه» وجود دارد. دلایلی چند وجود دارد که چین برای ایران بیشتر یک «واسطه استراتژیک» بوده است تا یک «متحد استراتژیک» و اگر قرار است روابط ایران و چین پایداری لازم را داشته باشد باید از «واسطه» به «متحد» گرایش یابد.
ادامه مطلب
سیدمصطفی هاشمیطبا نوشت: حتی اگر مذاکرات نیمبند امروز با پادرمیانی پاکستان به ثمر بنشیند و مثلا آمریکا صلحنامه امضا کند (که با بازیهای دیپلماسی آنها بعید است) اسرائیل و به تبع آن برخی همسایگان وابسته به اسرائیل خواهند گفت ما که امضا نکردهایم و مستقل هستیم و به دنبال اجرای سیاستهای توسعهطلبانه و محو یا تسلیم ایرانیان هستند. در اینجا باید گفت مگر ما با آمریکا و سایر قدرتها موافقتنامه برجام را امضا نکردیم و آمریکا آن را منتفی دانست و به بهانههای واهی به حمله نظامی روی آورد. پس هر موافقتنامهای، مجددا احتمال انتفاء از سوی دشمنان را دارد.
ادامه مطلب
به علی الزیدی که بازرگان و کارشناس مالی و حقوقی است، بیشتر بهعنوان «نامزد مصالحه» نگاه میشود تا یک چهره سیاسی سنتی. او تجربهای در بخش بانکی و مدیریتی دارد، اما حضورش در صحنه سیاسی محدود بوده است.
ادامه مطلب
ماندانا تیشهیار در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در مطالعه جغرافیای سیاسی و نظامی، وقتی می گوییم منطقه ای حائل است، باید پرسید میان چه کسانی؟ و وقتی گفته می شود سرزمینی چهارراه آمدوشد بوده، باید گفت برای چه کسانی؟
ادامه مطلب
مهرداد احمدی شیخانی نوشت: در فضانوردیِ بینسیارهای، اصطلاحی هست با عنوان «پنجره پرتاب»، به این معنا که اگر قرار باشد مثلا سفینهای به سوی ماه یا مریخ یا هرکدام از اجرام سماوی پرتاب شود، اینگونه نیست که مثلا هر وقت دلمان خواست، بتوانیم چنین کنیم، بلکه در فرصتهای بخصوصی این امکان به شکلی محدود فراهم میشود که اگر از آن فرصت محدود بهره گرفته نشود، زمان از دست میرود.
ادامه مطلب
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تجربه تاریخی نشان میدهد که نادیده گرفتن ابعاد ژئوپلیتیکی چالش، به سادهانگاری راهکارها و عدم موفقیت منجر میشود. بنابراین برای دستیابی به منافع و امنیت ملی، لازم است رویکردی علمی، منطقی و راهبردی اتخاذ شود که همه سطوح چالشها و ابعاد پیچیده آن را در نظر بگیرد.
ادامه مطلب
رستم ضیائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نمونه موفق رویکرد هجینگ در سالهای اخیر در میان قدرتهای میانه، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و امارات هستند. این کشورها به طور آشکار تمایل بیشتری به گشایش روابط با کشورهای غیرغربی نشان دادهاند و در راستای تقویت مصون سازی اقتصادی و امنیتی خود، درحال توسعه همکاری های چندجانبه با قدرت های آسیایی هستند.
ادامه مطلب
آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: همه تحولات و معادلات منطقه ای در سال گذشته نشان داد که مجاهدین (منافقین) به مثابه یک فرقه تروریستی و خطرناک برای حتی سیاستمداران نئومحافظه کار و میلیتاریست امریکایی که سعی داشتند پس از اشغال عراق از مجاهدین چون حربهای و فاکتوری برای فشار بر ایران استفاده کنند، بهشمار می آید و برای مقامات امریکایی تاریخ مصرف دارد.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایدئولوژی ترامپ، ترکیبی از ارزشهای سنتی و مذهبی، قومگرایی و نژادپرستی است. این ایدئولوژی بر این باور استوار است که برخی ارزشها و هنجارها، همیشگی و یکتا هستند و هرگونه تغییر در این ارزشها، یک امر خطرناک است.
ادامه مطلب