تهران محتاط است
احتیاط ایران در برابر فرش قرمز ترامپ برای الزیدی
دیپلماسی ایرانی: حدود یک هفته است که نخستوزیر جدید عراق انتخاب شده و غیر از توئیت تبریک سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان هیچ تماسی از جانب مقامات ارشد ایران با علی الزیدی، نخست وزیر عراق، انجام نشده است.
این در حالی است که در طول این مدت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا، محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، احمد الشرع، رئیس جمهوری سوریه، شیخ تمیم بن حمد، امیر قطر و امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه با او تماس گرفتهاند و انتخاب او را به عنوان نخستوزیر جدید عراق تبریک گفتهاند.
امروز دوشنبه، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در پاسخ به دیپلماسی ایرانی درباره دلیل عدم تماس مقامات ارشد کشورمان با نخستوزیر منتخب عراق با وجود اینکه مقامات کشورهای دیگر با او تماس تلفنی داشتهاند، گفت: «اگر بخواهم دوستانه بگویم باید بگویم «بین الاحباب تسقط الآداب»، (بین دوستان، آداب ورزی جایگاهی ندارد). رابطه جمهوری اسلامی ایران با عراق رابطه بسیار دوستانه و برادرانهای است. ما همیشه از استقلال و تصمیمگیری مستقل در عراق حمایت و استقبال کردهایم. در این رابطه هم آقای عراقچی طی توییتی انتخاب ایشان را تبریک گفتند. امیدواریم که روند تشکیل دولت و طی مراحل قانون در یک روند طبیعی به بهترین نحو انجام شود.»
با وجود پاسخ سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان اما پرسش اساسی همچنان به قوت خود باقی است که چرا ایران صرفا به پیام وزیر امور خارجه اکتفا کرده و تماسی رسمی با علی الزیدی انجام نشده است؟!
شاید بتوان پاسخ را در نخستین تماس تلفنی یک مقام خارجی با علی الزیدی جستوجو کرد؛ تماس تلفنی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا برای تبریک انتخاب او. ترامپ بعد از تماس تلفنی با الزیدی در حساب تروث سوشال خود نوشت: «به علی الزیدی به خاطر نامزدی برای نخست وزیری عراق تبریک میگویم. ما برای الزیدی در تلاش برای تشکیل دولت جدید خالی از تروریسم و ایجاد آیندهای روشن آرزوی موفقیت میکنیم. ما مشتاق روابطی جدید، قوی و پویا میان عراق و امریکا هستیم. این آغاز فصل جدیدی میان عراق و امریکاست که سرشار از رفاه، ثبات و موفقیت بیسابقهای خواهد بود.»
تفسیر پیام ترامپ را میتوان از پیامهایی که سفارت امریکا بعد از تماس رئیس جمهوری امریکا، به او داده است، برداشت کرد: روزنامه المدی، چاپ بغداد، گزارش داد که «حمایت واشینگتن از الزیدی صرفا مقدماتی و کلی است و حمایت کامل از او تحت شرایطی خواهد بود که او در برابر نفوذ ایران و الحشد الشعبی در دولت آینده خود بایستد!» در همین رابطه رادیو مونتکارلوی فرانسه گزارش داد که «بسیاری در درون چارچوب هماهنگی شیعیان عراق – ائتلاف اکثریت پارلمان عراق – بر این باورند که دونالد ترامپ با انتخاب و حمایت از الزیدی طرحی را پیش میبرد که به موجب آن او را در برابر ایران قرار دهد. این رادیو همچنین گزارش داد که بعد از تماس تلفنی احمد الشرع با الزیدی، او تصمیم دارد که رئیس جمهوری سوریه را در سال جاری میلادی ملاقات کند.»
گروههای مقاومت الحشد الشعبی که مورد تهدید امریکا قرار دارند و به موجب آن دولت عراق تحت فشار قرار گرفته است، گفتهاند که تحت هیچ شرایطی قصد ندارند تسلیم فشارهای امریکا شوند و قطعا در دولت آینده عراق سهم قانونی خود را مطالبه خواهند کرد.
الزیدی سه هفته دیگر فرصت دارد تا دولت آتی خود را تشکیل دهد. او به رهبران چارچوب هماهنگی گفته است که با توجه به فشارهای امریکا بر سر عدم حضور نیروهای وابسته به الحشد الشعبی نزدیک به ایران در دولت آتی عراق، برای اجتناب از هر گونه برخورد احتمالی و متحمل شدن فشارهای اقتصادی توسط واشینگتن، با او همکاری کنند.
در همین راستا دولت امریکا حدود دو هفته است که به بهانه انتقال غیرقانونی اسکانس دلار از عراق به ایران از ارسال محمولههای اسکناس دلار به عراق که عموما برای تثبیت نرخ ارز و تثبیت بازارهای مالی داخلی استفاده میشود، خودداری کرده و تا کنون جلوی ارسال حداقل ۵۰۰ میلیون دلار را گرفته است. حتی روز شنبه گذشته که چند روزی از انتخاب الزیدی میگذشت خبری منتشر شد که دولت امریکا در آخر این محموله را به عراق ارسال کرده است، اما سفارت امریکا روز یکشنبه ادعاهای مطرح شده را رد کرد و گفت نسبت به ارسال این محمولههای اسکناس ملاحظه دارد.
اگرچه طی این سه هفته اتفاقات بسیاری میتواند بیفتد و حتی در بدترین حالت چه بسا الزیدی نتواند در مهلت قانونی دولت خود را تشکیل دهد و به استعفا مجبور شود، اما تحفظ ایران از عدم تماس رسمی با الزیدی قابل درک است. در حالی که امریکا و متحدانش بهگونهای آغوش خود را به روی الزیدی گشودهاند و ترامپ حتی او را برای سفر به واشینگتن دعوت کرده – دعوتی که در طول دوران نخستوزیری محمد شیاع السودانی از او دریغ شده بود – تهران محتاطانه نظارهگر است تا ببیند نخستوزیر منتخب کجای معادلات سیاسی و منطقهای میایستد و چقدر به موازنههای سیاسی پایبند خواهد بود.
نظر شما :