فریدون علی‌مازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در آخرین بخش از سلسله یادداشت‌های مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: کاهش برد موشکی به ۵۰۰ کیلومتر، از نظر راهبردی یک اشتباه بنیادی سخت و سنگین و پرهزینه و پرتبعات تلقی می‌شود؛ اشتباهی که نه‌فقط ابزار نظامی، بلکه موقعیت، اعتبار و بازدارندگی کشور را نشانه می‌گیرد.
ادامه مطلب
سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: در یکی، دو ماه اخیر برخی صاحب‌نظران سیاسی و اجتماعی خارج از کشور و به‌ویژه آمریکا، درباره ایران اظهار‌نظرهایی شبهه‌برانگیز حاکی از اینکه ایران قدرت چهارم جهان شده است، بیان کرده‌اند و به دنبال آن برخی افراد و رسانه‌های ایران و حتی برخی مقامات حکومتی، عطف به آن اظهار‌نظر‌ها، ایران را به‌عنوان چهارمین قدرت جهان به رخ خارجیان و دشمنان می‌کشند.
ادامه مطلب
«در دو دهه گذشته معماری تجارت جهانی بر یک منطق ساده استوار بود: کالا از مسیرهایی عبور کند که کمترین هزینه و بیشترین سرعت را داشته باشند. به همین دلیل مسیرهای دریایی بزرگ مانند کانال سوئز و تنگه هرمز یا شبکه ریلی شمالی از طریق روسیه، ستون فقرات جابه‌جایی کالا میان آسیا و اروپا محسوب می‌شدند اما تحولات ژئوپلیتیکی سال‌های اخیر نشان داده‌اند این فرض دیگر چندان پایدار نیست. جنگ‌ها، تحریم‌ها و ناامنی‌های منطقه‌ای باعث شده‌اند مفهوم «امنیت مسیر» به اندازه هزینه و سرعت اهمیت پیدا کند.
ادامه مطلب
فرزاد احمدی دوازده امامی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: کارکرد راهبردی تنگه هرمز برای ایران را نباید صرفاً در قابلیت‌های بازدارنده یا نظامی آن جست‌وجو کرد، بلکه اهمیت اصلی این ژنوم ژئوپلیتیکی در ظرفیت آن برای خلق شبکه‌ای از وابستگی‌های متقابل نهفته است. هرچه ایران موفق‌تر شود کدهای ژئوپلیتیکی خود را برای تبدیل این مزیت جغرافیایی به یک دارایی مشترک برای اقتصاد جهانی سامان دهد، احتمال تبدیل آن به منبعی پایدار برای قدرت، نفوذ و امنیت ملی نیز افزایش خواهد یافت.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: به اعتراف بسیاری از کارشناسان بین‌المللی، مهم‌ترین پدیده نوظهور در تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، نه صرفا توان عظیم موشکی، نه موازنه‌های نظامی متعارف و نه حتی تحولات دیپلماتیک منطقه، بلکه «تنگه هرمز» بوده است.
ادامه مطلب
سید رضا صالحی امیری نوشت: برخی مقاطع تاریخی لحظاتی هستند که در آن ملت‌ها خود را بازتعریف می‌کنند و جایگاه خویش را در ذهن و ضمیر جهانیان از نو می‌سازند. حضور ما به عنوان هیئت ایران در یکصدوبیست‌وششمین نشست شورای اجرایی سازمان جهانی گردشگری در اسپانیا، در چنین بستری معنا پیدا می‌کند؛ حضوری که تلاشی آگاهانه برای روایت ایران، تبیین حقیقت و دفاع از ارزش‌هایی بود که ملت ما برای آنها هزینه‌های سنگینی پرداخته است.
ادامه مطلب
سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تا زمانی که حافظه تاریخی و هویت‌های متضاد باقی هستند، مذاکره به معنای راستین آن یعنی فرایندی که در آن دو طرف با پذیرش محدودیت‌های عینی، به سمت منطقه‌ای از توافق حرکت کنند، اساساً امکان تحقق ندارد.
ادامه مطلب
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: صرف‌نظر از سرنوشت نهایی این مذاکرات، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، واکنش و نوع نگاه جریان‌های مختلف سیاسی و اجتماعی ایران به این تحول است؛ زیرا موفقیت یا ناکامی هر توافقی، تنها به مفاد حقوقی و دیپلماتیک آن وابسته نیست، بلکه به میزان پذیرش و پشتوانه داخلی آن نیز بستگی دارد. از همین رو، بررسی واکنش‌ها و نگرش‌های مختلف در جامعه و فضای سیاسی ایران نسبت به توافق، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
ادامه مطلب
محسن راجی‌اسدآبادی نوشت: تنگه هرمز، به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین شاهراه‌های انرژی جهان، جایگاهی بی‌بدیل در اقتصاد و امنیت بین‌الملل دارد. بر پایه داده‌های موجود، عرض این تنگه در باریک‌ترین نقاط خود به ۲۱ تا ۲۴ مایل دریایی می‌رسد. مطابق کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، هر کشور ساحلی از ۱۲ مایل آب سرزمینی برخوردار است، در نتیجه تمامی عرض تنگه عملا در محدوده آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار می‌گیرد و گذرگاهی با عنوان «آب آزاد» در آن باقی نمی‌ماند.
ادامه مطلب
اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره توافق احتمالی با ایران، علاوه بر ادعاهایی همچون بازگشایی تنگه هرمز و وعده ارائه جزئیات توافق در یک نشست خبری، از منظر سیاسی و حقوقی نیز توجه‌ها را به خود جلب کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرده توافق احتمالی را برای بررسی به کنگره ارسال خواهد کرد؛ اقدامی که می‌تواند نقش کنگره در سرنوشت مسیر پیش‌روی ایران و آمریکا را تعیین کند.
ادامه مطلب
استیون کوک، کارشناس ارشد مطالعات خاورمیانه در شورای روابط خارجی (CFR) گفت: «ما قبلاً اینجا بوده‌ایم تا بفهمیم طرف‌ها نمی‌توانند شکاف‌های باقیمانده را پر کنند. مذاکرات در مورد مسائل باقیمانده، به‌ویژه در مورد برنامه هسته‌ای ایران، طولانی و دشوار خواهد بود.»
ادامه مطلب
محسن عوضوردی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نگاه راهبردی آمریکا به عنوان یک ابرقدرت به خاورمیانه و بازیگر انکار نشدنی همانند ایران، چنان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که یکی از وجوه نیازهای مبرهن آمریکا برای ادامه هژمونی خودش، شراکت راهبردی با ایران تلقی می‌شود.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: لحظه اعلام رسمی خاتمه جنگ همیشه در طول تاریخ خوشحال‌کننده‌ترین لحظه برای مردمی است که زخم‌خورده جنگ هستند. این لحظه خوشحالی که برای مردم ما نیز سرانجام فرا رسید، هم یک نقطه عطف مهم است و هم سرآغاز یک دوره دشوار دیگر. در دوره‌ای که گذشت، آمریکا و اسرائیل حاصلی جز شکست از جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی علیه کشورمان نبردند.
ادامه مطلب
دونالد ترامپ تفاهم‌نامه را که قرار است روز جمعه امضا شود به عنوان یک پیروزی اعلام و ادعا کرد که تنگه هرمز برای همه باز است، محاصره ایالات متحده برداشته شده و نفت دوباره جریان دارد. چیزی که ترامپ به آن اشاره نکرد، برنامه هسته‌ای ایران و سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده آن بود که یکی از دلایل اصلی ذکر شده برای شروع جنگ بود. موضوع هسته‌ای – همراه با مسائل اصلی مانند موشک‌های بالستیک و نیروهای نیابتی ایران – به مدت ۶۰ روز به تعویق افتاده است. این موضوع دو سؤال مهم را مطرح می‌کند: جنگ واقعاً برای چه بود؟ و ایالات متحده چه چیزی به دست آورد؟
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تصمیم میدان و دیپلماسی که به تفاهم‌نامه منجر شده و قرار است مفاد آن در ژنو امضا شود را پس از انقلاب بزرگترین تصمیم راهبردی ایران می‌دانم. این تفاهم مقدمه ظهور ایران جدید خواهد بود.
ادامه مطلب
سید علی موسوی خلخالی می‌نویسد: امضای تفاهم‌نامه ایران و امریکا که قرار است روز جمعه انجام شود، پایان کار نیست بلکه در حقیقت آغاز یک فرایند سخت برای رسیدن به توافق میان ایران و امریکاست. همان توافقی که ناامیدی از دستیابی به آن، دو جنگ یک ساله‌ی اخیر امریکا و اسرائیل علیه ایران را سبب شد.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیت این است که ما هرچند در زمینه جنگ سخت، خوب عمل کرده و پیشرفت چشمگیری داشته ایم اما در زمینه عملیات نرم، کوتاهی و کم کاری کرده ایم و لذا برای مقابله با دشمن مجبور به قطع اینترنت شده ایم، که هرچند لازم بوده اما عوارض خود را نیز داشته است.
ادامه مطلب
محسن راجی‌اسدآبادی نوشت: در بحران‌های طولانی جوامع در حال توسعه، نگاه‌ها اغلب به تهدیدات خارجی و مذاکرات فرسایشی با قدرت‌های بزرگ دوخته می‌شود، اما آنچه در لایه‌های پنهان رخ می‌دهد، شاید مهلک‌تر باشد. داده‌های بانک جهانی نشان می‌دهد خسارات اقتصادی مستقیم منازعات در سال ۲۰۲۴ میلادی به حدود ۲۰ تریلیون دلار، معادل ۱۱.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی رسیده است.
ادامه مطلب
اسماعیل بشری در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی عنوان کرد: اینکه سیاست ایران در آینده باید چه مسیری را برای صلح پایدار طی کند، پاسخ به هدفی بستگی دارد که برای کشور در نظر گرفته‌ایم. اگر اولویت ما رشد اقتصادی باشد و بخواهیم خسارت‌های ایجادشده را جبران کنیم و عقب‌ماندگی‌هایی را که در نتیجه تحریم‌ها و عوامل دیگر به وجود آمده است کاهش دهیم، طبیعتاً نیازمند رویکردی تازه خواهیم بود. برای مثال، برخی صنایع و واحدهای تولیدی ما به دلیل شرایط موجود عمدتاً به بازار داخلی متکی بوده‌اند و در فضای رقابت بین‌المللی کمتر فرصت رشد یافته‌اند. در نتیجه، گاه بدون آنکه ناچار به ارتقای فناوری یا بهبود بهره‌وری باشند، محصولات خود را در بازار داخلی عرضه کرده‌اند. روشن است که این وضعیت در بلندمدت نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای توسعه کشور باشد.
ادامه مطلب
بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نیاز مبرم امروزی، رسیدن به نقطه تعادل و یافتن راه‌حل‌های منطقی و عملگرا با در نظر داشتن کمال مطلوب هاست و در تحلیل مسایل بین‌المللی اندیشیدن در چارچوب فکری جریان اول و جریان دوم، نمی‌تواند راهگشای مسائل ایران در نظام بین‌الملل باشد.
ادامه مطلب
علیرضا سلطانی نوشت: در شرایط و ساختار پرآشوب خاورمیانه، شکسته‌شدن تابوهای دیرپا، پیش‌درآمد ورود به نظم‌های جدید یا بی‌نظمی‌های پایان‌ناپذیر است. طی سال‌های اخیر، دو تابوی بزرگ در سیاست خارجی ایران فروریخت:
ادامه مطلب
تکیه بر ابزارهای قهری و تهدید به استفاده از نیروی نظامی تاکنون مؤثر نبوده است و تنها بحران را طولانی‌تر خواهد کرد.
ادامه مطلب
محمدحسین بنی‌اسدی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی اعتقاد دارد که کاهش سطح تنش‌های سیاسی و امنیتی می‌تواند افق روشن‌تر و قابل پیش‌بینی‌تری پیش روی اقتصاد ایران قرار دهد. اقتصاد بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد و سرمایه، چه داخلی و چه خارجی، از نااطمینانی و ریسک‌های سیاسی گریزان است. هر اندازه فضای بین‌المللی ایران باثبات‌تر شود، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت، جذب سرمایه، توسعه تجارت و افزایش رشد اقتصادی نیز بیشتر خواهد شد.
ادامه مطلب
باقر حکیم در گفت‌وگو با دیپلماسی ایرانی می‌گوید: از دیدگاه تهران، خلع سلاح کامل شبه نظامیان مسلح کُردی مستقر در مرز، اخراج آنها از مناطق مرزی و استرداد سران تحت تعقیب، سه ستون اصلی توافقنامه امنیتی به شمار می‌روند.
ادامه مطلب
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: کشوری که در برابر دو قدرت هسته‌ای آمریکا و اسرائیل ایستادگی کرده، از جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان سربلند بیرون آمده، انواع تحریم‌های فلج‌کننده، توطئه‌های آشوب و برانداری را پشت سرگذاشته، و اکنون محاصره دریایی را تاب می‌آورد، همچنان در فهرست قدرت‌های بزرگ دیده نمی‌شود. آیا این تناقض، تنها یک تناقض آماری است؟
ادامه مطلب
محسن هاشمی رفسنجانی نوشت: حدود صد روز از شروع جنگ رمضان می‌گذرد. خوشبختانه حس پیروزی ایران بر مردم و جهان حکمفرماست. ولی جامعه از جنگ و صلح، امنیت و ناامنی، فقر و رفاه، نگران است و در این شرایط برخی از کسانی که رسانه ملی و تریبون‌های رسمی و خیابان را در اختیار دارند، بیشتر بر طبل مبارزه بدون مذاکره می‌کوبند و مذاکره را خیانت و ننگ معرفی می‌کنند.
ادامه مطلب
جهانبخش رشیدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: حضور آقای دکتر مومنی، وزیر محترم کشور در نشست وزرای کشورهای عضو، فراتر از یک تعامل روتین، به یک بستر مناسب برای «دیپلماسی دفاعی – سیاسی» تبدیل شد.
ادامه مطلب
هم‌زمان با بازگشت تنگه هرمز به مرکز سیاست خلیج فارس، دیپلماسی محتاطانه مسقط با تهران به آزمونی برای این موضوع تبدیل شده است که آیا امنیت منطقه‌ای توسط کشورهای خلیج فارس مدیریت خواهد شد یا از خارج دیکته می‌شود.
ادامه مطلب
حسین ملائک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: انتظارات و فرضیات همه طرف‌ها از یکدیگر در عمل باعث شده است که شرایط جنگی با شدت و ضعف در تمامی جبهه‌ها برقرار شود اما آتش گسترده متوقف شده باشد. این شرایط نمی‌تواند ادامه یابد.
ادامه مطلب
علی ربیعی نوشت: انتشار کتاب «بر لبه تنهایی» نوشته دکتر ولی نصر، فرصتی فراهم می‌کند تا بار دیگر درباره نسبت ایران با نظام جهانی و روایت‌های مسلط از امنیت ملی کشور تأمل کنیم
ادامه مطلب