امیر بیپروا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نکته اساسی آن است که جمهوری اسلامی ایران عضو کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، موسوم به کنوانسیون مونتهگو بی، نیست و از همین رو، رژیم «عبور ترانزیت» را که در آن کنوانسیون پیشبینی شده، به عنوان یک تعهد قراردادی برای خود نمیپذیرد.
ادامه مطلب
محمدعلی ابطحی نوشت: اگر مذاکرات با هدف دورکردن کشور از جنگ، رفع تحریمها و بهبود زندگی و معیشت مردم انجام میشود، جهت نگاه و عینک خود را به سمت اکثریت مردم ببرید؛ مردمی که این بلاتکلیفی و تعلیق، زندگی را بر آنان دشوار کرده است.
ادامه مطلب
حسین دلیر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: به نظر میرسد تهران، اینک بیش از همیشه به وسوسه جدایی آمریکا از اسرائیل، دستکم در برخی حوزهها میاندیشد؛ تعبیری که فراتر از سطح شعار، نمود عینی دارد.
ادامه مطلب
امیر نیکرویان نوشت: مذاکرات امروزی که دستگاه دیپلماسی کشور درگیر آن است، امتداد روزمرگیهای دیپلماتیک گذشته یا یک پرونده عادی در بایگانی وزارت خارجه نیست. این بار مسئله صرفا تحریمهای اقتصادی، درصد غنیسازی اورانیوم، مکانیسم ماشه یا رزومه فلان دیپلمات نیست.
ادامه مطلب
سیدحسین موسوی نوشت: به نظر میرسد جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایجاد کرد، با این مضمون که خاورمیانه جدیدی در حال بازآرایی است که با آنچه آمریکا و اسرائیل اراده کرده بودند، بسیار متفاوت خواهد بود.
ادامه مطلب
وحید کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مقایسه رفتاری در مناقشه تایوان بین امریکا و چین میتواند کمککننده به رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در رابطه با امریکا باشد.
ادامه مطلب
زهرا صدرا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: موقعیت ژئوپلیتیکی ایران فرصتهای بزرگی برای تبدیلشدن به هاب ترانزیتی منطقه فراهم کرده، اما همزمان چالشهایی مانند تحریمهای فناوری، ضعف زیرساختهای دیجیتال و رقابت کریدوری منطقهای، آینده جایگاه ایران را با ابهام مواجه ساخته است.
ادامه مطلب
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشتهای مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: کاهش برد موشکی ایران نه یک تصمیم فنی محدود، بلکه «یک تغییر راهبردی خطرناک» است که پیامدهای آن از سطح نظامی آغاز میشود و تا لایههای ژئوپلیتیکی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و حتی روانی امتداد مییابد.
ادامه مطلب
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: کشورهایی که دیروز صرفاً بازیگران منطقهای بودند، امروز با تکیه بر اقتصاد و فناوری به بازیگران تأثیرگذار جهانی تبدیل شدهاند. این روند، نشاندهنده گذار تدریجی از عصر «ژئوپلیتیک صرف» به عصر «ژئواکونومی» است.
ادامه مطلب
تحریم چهار صرافی بزرگ رمزارزی ایران شاید در ظاهر یک اقدام دیگر از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) باشد، اما در لایه عمیقتر، این اتفاق یکی از مهمترین آزمونهای اعتماد در اقتصاد دیجیتال ایران است؛ اقتصادی که در سالهای اخیر همزمان با تحریمهای خارجی، محدودیتهای داخلی، قطعیهای مکرر اینترنت و نااطمینانیهای سیاسی تلاش کرده روی پای خود بایستد.
ادامه مطلب
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بررسی رفتارهای این کشورها نشان میدهد که منفعت اصلی آنان در پیروزی برق آسای آمریکا و اسرائیل در جنگ با ایران، نابودی کامل توان نظامی و تضعیف و مهار وزن ژئوپلیتیک آن تعریف شده بود؛ در این راستا این کشورها علی رغم عدم همراهی رسمی و علنی با آمریکا و اسرائیل، در خفا از هیچ تلاشی برای تشویق دولت ترامپ به حمله به ایران و نابودی قابلیتهای دفاعی- نظامی کشورمان دریغ نکردند و حتی در مواردی، با تسهیلات پدافندی، تبادل اطلاعاتی و اجازه به آمریکا و اسرائیل برای حمله به کشورمان از خاک آنها، تمامی شرایط غیر مستقیم برای حمایت از این تجاوز غیرقانونی را فراهم آوردند.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تفاوت خواستههای طرفین در موضوع تنگه هرمز، توانمندی هستهای، موشکی و محور مقاومت از زمین تا آسمان است لذا هیچ قوه عاقلهای نمیتواند هیچ نوع همگرایی را بین این دو حتی تصور کند. از طرفی متوجه نیستید که هرچه فشار بر کشورهای جهان بیشتر میشود، آنها را برای «جنایت نهایی!» علیه مردم ایران، همسوتر و متحدتر میکند. پس باید به موازات بسته نگه داشتن تنگه هرمز، به حال بازدارندگی مطلق نیز فکری کرد.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: در شرایطی که مذاکرات جاری بین ایران و آمریکا و سرنوشت پیشنویس موجود مهمترین تحول جاری است، همزمان از اخبار مربوط به احتمال تصویب قانونی در مورد تنگه هرمز در مجلس نیز نباید غافل بود. چنین قانونی اگر بدون بررسیها و مشورتهای لازم و ملاحظه همه جوانب حقوقی و بینالمللی مربوطه تصویب شود، میتواند برای سالها کشور را درگیر مشکل جدیدی مشابه مشکل قبلی (رویارویی بر سر غنیسازی) کند.
ادامه مطلب
در سایه جنگ ایران، کارزار مجدد اسرائیل در لبنان خطر تکرار درسها و اشغالهای شکست خورده گذشته را در پی دارد.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: از ابتدای تجاوز نظامی اسرائیل و آمریکا به ایران، زمانی که رؤیای پیروزی سریع به سراب تبدیل شد، بسیاری از تحلیلگران سیاسی بر این باور بودند سرنوشت این جنگ دیگر صرفا در میدان نبرد رقم نخواهد خورد، بلکه در عرصه سیاست و در نقطهای تعیین خواهد شد که منافع ملی واشینگتن با بلندپروازیها و زیادهخواهیهای تلآویو از یکدیگر فاصله بگیرد.
ادامه مطلب
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشتهای مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: در چهار دههی اخیر، بخش عمدهی امنیت ایران بر این فرض بنا شده بود که هر حملهی دشمن، میتواند با ضربهای بسیار سنگینتر پاسخ داده شود. این امکان، دشمن را از محاسبهی جنگ بازمیداشت، زیرا جنگ با ایران چیزی نبود که بتوان با هزینهی کم آغاز کرد. اما وقتی برد به ۵۰۰ کیلومتر کاهش یابد، ایران دیگر نمیتواند مراکز حیاتی دشمن را تهدید کند و همین مسئله دشمن را از حالت بازدارندگی به حالت هجوم منتقل میکند. در این وضعیت، ایران عملاً از حالت «جلوگیری از جنگ» به حالت «تحمل جنگ» منتقل میشود.
ادامه مطلب
نظم بینالملل در مرحلهای از گذار ژئوپلیتیک قرار گرفته است؛ گذار از جهانی که پس از جنگ سرد با محوریت آمریکا شکل گرفته بود، به نظمی که در آن قدرت میان بازیگران متعدد توزیع شده و هیچ قدرتی بهتنهایی قادر به تعیین قواعد بازی نیست.
ادامه مطلب
حمزه نوذری نوشت: آیا اقتصاد ایران پس از جنگ تغییر میکند؟ این سؤالی است که بسیار میپرسند و برای اغلب افراد دغدغه جدی است. اینکه گفته میشود جنگ و تهاجم علیه ایران تغییرات زیادی در نظام جهانی از جمله نظام بازار و تجارت ایجاد کرده است؛ آیا مردم ایران نیز شاهد تغییر در نظام اقتصادی کشورشان خواهند بود؟
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان نوشت: آنگاه که یک هنرمند از پوسته فنی خویش خارج میشود و درباره امور عمومی موضعگیری میکند، به حیطه روشنفکری اجتماعی وارد میشود. البته از همان ابتدا که فیلم میسازد وقتی که یک «تم اجتماعی» را انتخاب میکند وارد این عرصه شده است.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: یکشنبه گذشته برای ساعاتی به نظر رسید که ایران و آمریکا در آستانه نیل به تفاهمی موقت هستند. تا ساعت تهیه این یادداشت هنوز این احتمال منتفی نشده و همچنان وجود دارد، اما در پی پیام ترامپ در بعدازظهر یکشنبه مبنی بر اینکه «به نمایندگانش گفته که نباید برای رسیدن به توافق عجله کنند، چراکه زمان به سود ماست»، سرعت سیر امور قدری کُند شد. برخی ملاحظات در این مورد به شرح زیر قابل ذکر است:
ادامه مطلب
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه تشیع را به یک کنشگر تأثیرگذار در عرصه سیاست جهانی رفعت مقام بخشید از درونمایههای گفتمانی و مؤلفههای معرفتی آن برمیخیزد. از این رو، برای فهم دقیقتر آنچه امروز در جنگ رمضان در حال خودنمایی است موجب شده تا بزرگترین قدرت اقتصادی، نظامی، فناورانه و سیاسی جهان را با گذشت بیش از یک ماه از آغاز یک جنگ تمامعیار، در دستیابی به اهداف خود ناکام گذاشته را باید در این خواستگاه معرفتی جستوجو کرد.
ادامه مطلب
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در دنیای سیاست، جنگ از جمله تحولاتی است که به حرکت سریع در سیاست و وانکشهای جدید منجر میشود، یکی از اثرات مهم جنگ اخیر این بود که نشان دادن اتحادها، منافع و دورنگار کشورهای منطقه خاورمیانه و خلیجفارس چقدر می تواند باهم متفاوت و حتی متضاد باشد
ادامه مطلب
امیرحسام اسحاقی نوشت: شاید جهان هنوز صدای انفجارهای دور دوم جنگ را نشنیده باشد، اما بازارها، دولتها و اتاقهای فکر، از هماکنون در حال شمارش هزینههای آن هستند. خاورمیانه پس از جنگ ۴۰روزه، وارد مرحلهای شده که در آن آتشبس دیگر به معنای صلح نیست؛ بلکه تنها وقفهای کوتاه میان دو موج بحران است. این منطقه بار دیگر بر لبه پرتگاه و میان آتشبس شکننده و احتمال آغاز دور دوم جنگ ایستاده! جایی که تنگه هرمز، دیگر فقط یک آبراه نیست بلکه به اهرم فشار ژئوپلیتیکی و «سلاح اقتصادی» تبدیل شده که میتواند همزمان بازار نفت، امنیت غذایی و ثبات اقتصاد جهانی را دگرگون کند. از فروپاشی مدل اقتصادی خلیج فارس تا زخم عمیق اقتصاد دیجیتال ایران، منطقه وارد مرحلهای شده که در آن جنگها دیگر فقط با موشک و پهپاد تعیین نمیشود؛ بلکه با انرژی، زنجیره تأمین، اینترنت، سرمایه و دیپلماسیِ فرسایشی ادامه مییابد. پرسش اصلی اکنون این نیست که بحران پایان مییابد یا نه؛ بلکه این است که جهان تا چه اندازه توان تحمل موج بعدی آن را دارد؟
ادامه مطلب
آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تمرکز بر «فرقه بودن» و «انطباقناپذیری» با جامعه امروز ایران، دو محور کلیدی تحلیلهای انتقادیِ در شرایط کنونی هستند.
ادامه مطلب
آرتویت زهرابیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: قفقاز جنوبی پس از جنگ دوم قره باغ، عملاً وارد دوره ای از «بی ثباتی کنترل شده» شده است؛ وضعیتی که در آن نظم پیشین منطقه تضعیف شده اما نظم جدید نیز هنوز تثبیت نشده است. خلأ ناشی از کاهش نسبی نفوذ روسیه، افزایش حضور غرب، جاه طلبیهای ژئوپلیتیکی آذربایجان و نقش فزاینده ترکیه، موجب شده است که بازیگران منطقهای به باز تعریف اولویتهای امنیتی و راهبردی خود ناچار شوند.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: با وجود محرمانهبودن بخش عمدهای از نشستها و مذاکرات مرتبط با بحران اخیر، ترکیب، تعدد و تراکم رایزنیهای دو هفته گذشته خود حامل پیامهای مهمی است. شاید در آینده نزدیک دستیابی به جزئیات و محتوای دقیق گفتوگوها ممکن نباشد، اما از خلال نوع بازیگران، مسیر رفتوآمدها و مکانیسمهای فعالشده میتوان خوانشی اولیه از فضای پشت پرده ارائه و برخی اصول حاکم بر این روند را رصد کرد.
ادامه مطلب
بیماری ترامپ و ترامپیسم، که برای خود ایالات متحده بسیار مخرب است، در معرض خطر تبدیل شدن به یک بیماری همهگیر جهانی است. جنگ او با ایران تنها یک نشانه است. کوبا ممکن است در مرحله بعدی به این بیماری مبتلا شود.
ادامه مطلب
جهانبخش رشیدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: احترام به واقعیت ایران، پذیرش وزن منطقهای آن، پایبندی واقعی به اصول مذاکره و کنار گذاشتن ابزارهای غیردیپلماتیک، شرط اولیه هر تحول مثبت در این مسیر است. در غیر این صورت، آنچه تکرار خواهد شد نه دیپلماسی، بلکه چرخهای فرساینده از سوء فهم، فشار، واکنش و بیاعتمادی است؛ چرخهای که طی دهه های گذشته تاکنون بارها آزموده شده و ناکارآمدی آن بر کسی پوشیده نیست.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی نوشت: بیانیه صریح و هدفمند رهبران چین و روسیه در پایان سفری که بلافاصله پس از سفر ترامپ به پکن انجام شد، حامل نشانههای مهمی از بازآرایی چارچوب سیاسی در سطح نظام بینالملل است.
ادامه مطلب
دیدار ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با شی جینپینگ، همتای چینی او در پکن، با چنان شور و شوقی برگزار شد که نشان داد هر آنچه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده برای جدایی این دو رشته بود، پنبه شده است.
ادامه مطلب