سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دیدبانی عرصه دیپلماسی منطقهای نشان میدهد، ترکیه، عراق، عربستان، قطر، عمان و مصر، کنشگران صلح یا بازدارنده جنگ هستند و اسرائیل آشکار و برخی از زیرقدرتها در منطقه، به صورت پنهانی، کنشگران جنگ و یا شتابدهندگانِ جنگ محسوب میشوند. منافع و انگیزههای هر یکی از این کنشگران چیست؟
ادامه مطلب
طی دهه گذشته، حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه برای مدیریت ریسک، اجتناب از درگیری و استفاده از حضور خود برای بازدارندگی به جای عملیات پایدار، تنظیم شده بود. آنچه اکنون مشاهده میکنیم، یک بازتنظیم است که در آن آمریکا خود را برای حفظ آزادی عمل تحت شرایط منطقهای رو به تنش آماده میکند.
ادامه مطلب
اسرائیل علیرغم محکومیت فزاینده از سوی متحدان غربی خود به دلیل تاکتیکهای خشن خود، عموماً در صدر قرار گرفته و «محور مقاومت» ایران متحمل شکستهای متعددی شده است. در پایان دوره گزارش، اسرائیل و ایران در یک جنگ هوایی ۱۲ روزه مستقیماً با هم جنگیدند.
ادامه مطلب
ی سرمایهگذاری در آسمان آنکارا، آخرین سنگر ریاض برای خروج از سایه سنگین تضمینهای متزلزل کاخ سفید است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه از سرمایهگذاری گسترده ریاض در صنایع مختلف ترکیه بسیار خشنود به نظر میرسد. اردوغان امیدوار است عربستان فورا سرمایهگذاری مشترک در جنگنده نسل پنجم «کان» را نهایی کند؛
ادامه مطلب
سید محمد عیسینژاد و پرهام مداح در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: سند استراتژی امنیت ملی اخیر آمریکا یک گسست رادیکال از سنتهای پیشین و چرخش بهسوی قرائتی تهاجمی از «رئالیسم جکسونی» است. با بررسی این سند پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ که مصادف با ۲۵۰ امین سالگرد استقلال آمریکا و برگزاری جام جهانی فوتبال در آمریکای شمالی است، واشینگتن تلاش خواهد کرد با تکیه بر این دکترین انقباضی، جایگاه خود را در برابر چالشهای درونی و خارجی بازتعریف کند؛ لذا، آمادگی برای مقابله با «فشار اقتصادی و نظامی سخت» در میدان و «فریب استراتژیک نرم» در فضای شناختی، ضرورتی حیاتی برای صیانت از منافع ملی است.
ادامه مطلب
این روزها فضای سیاست خارجی پیچیدهتر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعتشمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، همزمان نشانههای فزایندهای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیمگیری سیاسی و تلاشهای پراکنده برای فعالسازی کانالهای دیپلماتیک دیده میشود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و همزمانی آن با پیامهای غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمیتوان به طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره.
ادامه مطلب
عملیات امریکا علیه ونزوئلا و بازداشت رئیس جمهور آن، پیامی به دشمنان واشینگتن است مبنی بر اینکه آماده تحمیل اراده سیاسی و امنیتی خود با هر هزینهای است حتی اگر نیاز به تعرض به قوانین بینالمللی و قواعد نظم جهانی باشد.
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران امروز نه یک تماشاگر که یکی از کانونهای اصلی این «جنگ پراکنده» است. فشار حداکثری اقتصادی، تحریک ناآرامیهای داخلی، فعالسازی گروهکهای مرزی و تلاش برای انزوای منطقهای، همه وجوه مختلف یک استراتژی یکپارچه فرسایشی هستند.
ادامه مطلب
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: خاورمیانه از جمله معدود مناطقی در جهان است که «هیچ معماری امنیت جمعی» در آن وجود ندارد. نه اتحادیهی دفاعی، نه سازوکار منطقهای برای مدیریت بحران، و نه هیچ نهاد مشترکی که بتواند حملهی یک قدرت به قدرت دیگر را با سازوکارهای حقوقی مهار کند. در چنین فضایی، امنیت کشورها بر «بازدارندگی خودمحور» استوار است؛ یعنی هر کشور باید آنقدر قدرت داشته باشد که دشمن را از تهاجم منصرف کند.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیت این است که رژیم ساختگی و نامتجانس اسرائیل دراین منطقه عربی - اسلامی، عناصر فروپاشی را در درون خود دارد و با بروز این عناصر در صحنه و قوت گرفتن آن، رژیم، خود بخود در معرض فروپاشی قرار می گیرد، بدون آنکه نیاز به حمله نظامی از خارج باشد.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سیاست روسیه و چین در خاورمیانه، یک رقص دیپلماتیک ظریف روی طناب باریک منافع متضاد است. آنها با موفقیت توانستهاند نظم تکقطبی آمریکا در منطقه را به چالش بکشند، اما نه با ایجاد یک «ناتوی شرقی»، بلکه با ایجاد شبکهای تودرتو از شراکتهای دوجانبه که بر مبنای منافع اقتصادی و همگراییهای مقطعی استوار است.
ادامه مطلب
محمدرضا بارز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران دیگر «کارت بازی ژئوپلتیک» میان روسیه، چین و غرب نیست؛ بلکه خود به میدان اصطکاک مستقیم نظمهای جهانی قدرت و بازیگری جدید در منطقه تبدیل شده است. این جابهجایی مفهومی، اگر درک نشود، هرگونه تحلیل دیپلماتیک را به تکرار کلیشههای منقضیشده محکوم میکند.
ادامه مطلب
ترکیه در بحبوحه تضعیف سایر بازیگران کلیدی و نیاز بازیگران کوچکتر به ایجاد تعادل در برابر قدرت اسرائیل، به یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه تبدیل شده است.
ادامه مطلب
آیا ۱۵ سال بعد از نخستین جرقههای بهار عربی و پس از شکستهایی بیرحمانه، میتوان بزرگداشتی برای این تحول عظیم در خاورمیانه و شمال آفریقا برگزار کرد؟ نگاهی به سرنوشت کشورهای درگیر، باعث میشود که با اطمینان خاطری درخورتوجه، در پاسخ به این سؤال «نه» بگوییم. اما آیا روح عصیان، کماکان در کشورهایی که زمانی بهار عربی را رقم زدند، زنده است یا جای خود را به یک کرختی وصفناپذیر حاصل از شکست و سرخوردگی داده است؟
ادامه مطلب
وحید کریمی در سخنرانیای که داشته و متن آن را در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار داده است، میگوید: برای تعمیق روابط بین ایران و کشورهای همسایه باید لایه های دیگر جامعه دخیل داده شوند و فعال باشند. اساتید و دانشگاهیان، نخبگان موسسات مطالعاتی، اعضای مجلسین تبادل نظر و بهصورت روزانه در تماس و ارتباط دوستانه و تبادل افکار و طرح و نوآوری با هم باشند.
ادامه مطلب
راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵ تأکید میکند که الزامات و ضرورتهای استراتژیک سنتی که مشارکت شدید امریکا در خاورمیانه را ایجاب میکرد، از نظر تاریخی در حال افول هستند.
ادامه مطلب
آیا روسیه واقعاً برای حفظ نفوذ خود نیاز دارد که در هر رویداد منطقهای توجه را به خود جلب کند؟ یا اینکه از فعالیت به عنوان یک بازیگر درجه دو که ظاهراً تضعیف شده است و هنوز به دستاوردهای استراتژیک دست مییابد، سود میبرد؟ پاسخ در رویکرد دیرینه روسیه نهفته است: ضعف معادل ناتوانی نیست.
ادامه مطلب
حسین موسوی می نویسد: جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، قبل از آغاز چهلوششمین اجلاس خلیج فارس سوم دسامبر ۲۰۲۵، در گفتوگو با خبرنگاران در منامه فاش کرد شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس در جلسات اخیر خود تصویب یک سیستم دفاعی یکپارچه خلیج فارس را در برابر حملات موشکی، ازجمله یک نظام مشترک «گنبد آهنین» برای محافظت از سرزمینهای خود را در برابر تهدیدات مبرم از همه جهات مورد بحث قرار دادهاند.
ادامه مطلب
در مرکز این تغییر، یک سوال بسیار نمادین وجود دارد، اینکه آیا عربستان سعودی در نهایت ممکن است به F-۳۵، پیشرفتهترین جنگنده رادارگریز جهان و هواپیمایی که اسرائیل مدتهاست آن را برای حفظ برتری نظامی کیفی خود در خاورمیانه ضروری میداند، دسترسی پیدا کند.
ادامه مطلب
محمود سریع القلم در یادداشتی مینویسد: عموم کشورهای مسلمان منطقه با ایران «ملاقات و گفتوگو» میکنند ولی عضو شرکت سهامی خاص (غرب، اسرائیل، عموم کشورهای عربی و سنتکام) هستند که میخواهد بنیادگرایی را به سرنوشت کمونیسم دچار کند.
ادامه مطلب
یوسف رَجی، وزیر خارجه لبنان، در پیامی رسمی به «سیدعباس عراقچی» اعلام کرد در مقطع فعلی امکان پذیرش دعوت تهران برای سفر رسمی را ندارد، اما این نپذیرفتن را به معنای رد گفتوگو نمیداند. به گزارش النشره، رجی تأکید کرد شرایط لازم برای انجام چنین دیداری اکنون فراهم نیست و پیشنهاد داد دو طرف دیداری دوجانبه را در یک کشور ثالث بیطرف که مورد توافق باشد، برگزار کنند.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگ غزه، فرسایشی شدن بحرانهای سوریه و یمن، رقابت روبهافزایش ایران و اسرائیل، بیثباتی ساختاری در عراق و لبنان و شکنندگی نظم امنیتی در خلیج فارس، فضایی از ناامنی پایدار ایجاد کردهاند. این وضعیت نه فقط کشورهای منطقه، بلکه قدرتهای جهانی را نیز به بازنگری در سیاستهای خود نسبت به خاورمیانه واداشته است.
ادامه مطلب
تحولات چند روز اخیر، از سفر هاکان فیدان (وزیر خارجه ترکیه) و سعود بنمحمد الساطی (معاون وزیر خارجه عربستان) به تهران تا سفر ناگهانی تام باراک (سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه در امور سوریه و مشاور امور خاورمیانه ترامپ) به بغداد، نشان میدهد منطقه وارد مرحلهای شده است که باید آن را «نقطه چرخش در هندسه قدرت» توصیف کرد؛ مرحلهای که به باور روایتهای «الحدث»، «العربی الجدید»، «الاخبار» و «المیادین»، بیش از آنکه به خطوط سنتی تنش تهران–واشنگتن مربوط باشد، به شکلگیری صفبندیهای تازهای در مثلث بغداد، دمشق و بیروت بازمیگردد.
ادامه مطلب
رهبر کاتولیکهای جهان، هفت ماه پس از آنکه رهبری بیش از یک میلیارد نفر را در جهان بر عهده گرفت، بهعنوان اولین سفر خارجی خود راهی خاورمیانه شد.اولین پاپ آمریکایی جهان، سفر خود را پس از دیداری با اردوغان در آنکارا با حضور در شهری کوچک از ترکیه با نام ایزنیک در فاصلهای دوساعته با استانبول آغاز کرد. این سفری بود که پاپ فرانسیس امید داشت تا برای هزاروهفتصدمین سالگرد برگزاری شورای اول نیقیه در آن حضور پیدا کند.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سؤال مهمتر این است که در صورت بروز جنگ بین مقاومت لبنان و ارتش صهیونیستی، آیا این جنگ در محدوده لبنان محصور خواهد ماند یا ابعاد منطقه ای به خود خواهد گرفت. احتمال قوی این است که جنگ، منطقه ای خواهد شد.
ادامه مطلب
سفر روز یکشنبه «سعود بن محمد الساطی» معاون وزیر خارجه عربستان سعودی به تهران، نقطه آغاز موجی از تحلیلها و گمانهزنیها درباره احتمال آغاز نقشآفرینی ریاض در مدیریت تنش ایران و آمریکا شد؛ گمانههایی که درست پس از رسانهای شدن نامه مسعود پزشکیان به محمد بن سلمان و سفر اخیر ولیعهد به کاخ سفید شدت گرفت. این سفر در حالی انجام شد که فضای سیاسی و رسانهای ایران همچنان تحت تأثیر روایتهای متفاوت درباره محتوای نامهای بود که رئیسجمهور ایران برای ولیعهد سعودی فرستاده است.
ادامه مطلب
روح الله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: علیرغم وجود اختلاف روی اولویتها، نقطه اشتراک آمریکا، اسرائیل و کشورهای عربی ادغام ایران در نظم آینده خاورمیانه است و این واقعیتی است که نباید از دید دستگاه سیاست خارجی ایران پنهان بماند.
ادامه مطلب
در مجموع، سفر وزیر خارجه ترکیه به تهران تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست. این سفر در شرایطی انجام میشود که معادلات سوریه، عراق، قفقاز، روابط ایران و غرب و حتی پرونده پ.ک.ک همگی در حال تغییرند. آنکارا میداند که بدون هماهنگی با تهران، هیچیک از این پروندهها به نتیجه مطلوب نمیرسد. در مقابل، ایران نیز آگاه است که در فضای پس از ماشه و افزایش فشارها، داشتن یک شریک فعال منطقهای مانند ترکیه میتواند فرصتی برای باز کردن مسیرهای تازه باشد.
ادامه مطلب
حامد نقیلو می نویسد: هر بار که میانجیها میان ایران و آمریکا پا به میدان میگذارند، بحران نه آرام میگیرد و نه راهحلی مییابد، بلکه به ابزاری تازه برای چانهزنی و نمایش قدرت تبدیل میشود. آنچه در پشت پرده «تلاش برای صلح» رخ میدهد، درواقع کوششی برای دستیابی به امتیاز، تحکیم جایگاه و نمایش نفوذ است.
ادامه مطلب
علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: اگر وضعیت کنونی را بنبست بدانیم که تمامی شواهد نشان میدهد هست، تعمیق آن یا خروج از آن، بدون در نظر گرفتن دیگر عوامل ممکن نیست. اگر جنگهای خاورمیانه از سر گرفته شوند یا اسرائیل و امریکا و اروپا برای رسیدن به اهدافشان به تشدید تنشها تا رسیدن به نقطه جوش رو آورند، بیشک بدون در نظر گرفتن دیگر عوامل ممکن نیست، عواملی که میتواند به جنگ روسیه در اوکراین یا مصالحه آن در این کشور، تشدید تنش چین با جامعه غربی و همچنین در نظر گرفتن شبکه تعاملات بینالمللی ایران در منطقه و فرامنطقه مرتبط باشد.
ادامه مطلب