عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تجربه نظام بینالملل نشان میدهد که میانجیگری در عصر چندقطبی شدن قدرتها، دیگر یک کنش خنثی و فنی نیست، بلکه بخشی از معماری رقابت ژئوپلیتیک است.
ادامه مطلب
علی موسوی خلخالی مینویسد: موضوع جنگ امریکا علیه ایران و احتمالات رسیدن به توافق، محور اصلی گفتوگوهای عباس عراقچی در پکن است. همچنین کاخ سفید اعلام کرده است که موضوع ایران در راس موضوعات مورد بحث رئیس جمهوری امریکا با همتای چینی خود در پکن خواهد بود.
ادامه مطلب
سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این نگاشت با بهرهگیری از چارچوب مفهومی «واقعگرایی ساختاری» و «نظریه بازیها»، به تحلیل محاسبات منطقی مسکو میپردازد و استدلال میکند که موضع روسیه نه حکایت از همپیمانی توخالی، بلکه بازتابی از ارزیابی دقیق «هزینه-فایده» (Cost-Benefit Analysis) در شرایط تضاد منافع و محدودیتهای ساختاری است.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شکست مذاکرات دور اول که از ابتدا به دلیل عدم همخوانی خواستهها و شروط طرفین قابل پیشبینی بود همراه با طرح موضوع محاصره تنگه هرمز و این ادعا که آمریکا به این گذرگاه حیاتی نیازی ندارد، ماهیت بحران را از یک نگرانی صرفاً آمریکایی، به معضلی فراگیر برای اروپا و جهان عرب تبدیل کرده است.
ادامه مطلب
حمله اولیه که توسط دولت ترامپ دستور داده شد، به عنوان نمایش قدرتی طراحی شده بود که هدف آن وادار کردن سریع ایران به عقبنشینی بود. اما محاسبات استراتژیک به زودی تغییر کرد. به جای یک درگیری کوتاه، واشینگتن خود را در یک مبارزه بیپایان یافت که منطق فرسایش بر آن حاکم بود، جایی که زمان و هزینه به عوامل تعیینکننده تبدیل میشدند.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: موضوع اصلی این یادداشت نگاهی گذرا به رویکرد و انگیزههای اتحادیه اروپا، چین و روسیه به منازعه حاد شده ایران و امریکا است.
ادامه مطلب
این منطقه در حاشیه تعامل ژئوپلیتیکی ایالات متحده قرار دارد. بنابراین، اجرای TRIPP به راهحلهای عملی و بازگشت به سیاست واقعگرایانه نیازمند است تا از اقدامات متقابل تهاجمی سایر قدرتهای منطقهای جلوگیری شود.
ادامه مطلب
محمدرضا حاجی کریم جباری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این مقاله بر سر محور متمرکز است: - تحلیل روایتهای کشورها و گروههای بازیگر درباره اقتصاد ایران - شناسایی عوامل ریشهای بیاعتمادی نسبت به اقتصاد ایران - ارائه راهکارهای تغییر ادراکات، شناخت و ذهن بازیگران و فعلان اقتصادی بینالمللی از طریق دیپلماسی اقتصادی روایی و اقدامات بخش خصوصی.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعا چه تلخ و غافلگیر کننده است که کشورهایی برای دفاع از آسمان خود، دلگرم به این سامانه هستند ولی در روز مبادا چیزی جز ناکارآمدی و غافلگیری نصیب آنها نمیشود.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سیاست روسیه و چین در خاورمیانه، یک رقص دیپلماتیک ظریف روی طناب باریک منافع متضاد است. آنها با موفقیت توانستهاند نظم تکقطبی آمریکا در منطقه را به چالش بکشند، اما نه با ایجاد یک «ناتوی شرقی»، بلکه با ایجاد شبکهای تودرتو از شراکتهای دوجانبه که بر مبنای منافع اقتصادی و همگراییهای مقطعی استوار است.
ادامه مطلب
محمدرضا بارز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران دیگر «کارت بازی ژئوپلتیک» میان روسیه، چین و غرب نیست؛ بلکه خود به میدان اصطکاک مستقیم نظمهای جهانی قدرت و بازیگری جدید در منطقه تبدیل شده است. این جابهجایی مفهومی، اگر درک نشود، هرگونه تحلیل دیپلماتیک را به تکرار کلیشههای منقضیشده محکوم میکند.
ادامه مطلب
آیا روسیه واقعاً برای حفظ نفوذ خود نیاز دارد که در هر رویداد منطقهای توجه را به خود جلب کند؟ یا اینکه از فعالیت به عنوان یک بازیگر درجه دو که ظاهراً تضعیف شده است و هنوز به دستاوردهای استراتژیک دست مییابد، سود میبرد؟ پاسخ در رویکرد دیرینه روسیه نهفته است: ضعف معادل ناتوانی نیست.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر چه افکار عمومی، بلکه کارشناسان و تحلیگران ایرانی بیشتر بر عدم فروش تسلیحات پیشرفته روسی به ایران تمرکز داشتند، اما واقعیت مهم این است تسلیحات روسی موجود در ایران مقابل تهاجم اسرائیل ناتوان بودند، شکست خوردند و نابود شدند.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بالاخره پس از سالها وقتکُشی، بهنظر میرسد روسها بهطور شتابان در حال جبران کمکاریهای سالهای گذشته است. مهمترین علت آن را میتوان در رویکرد جدید و همهجانبه ایران به تسلیحات چینی دانست. ر
ادامه مطلب
اخیراً نفوذ هکرهای اوکراینی به سیستمهای فناوری اطلاعات یک تأمینکننده هوانوردی روسی در ماه اکتبر، اطلاعات جدیدی در مورد سفارشهای معوقه ارائه داد. بر اساس این اطلاعات، سفارشهایی برای موارد زیر وجود دارد: - الجزایر: ۱۲ فروند سوخو-۵۷ و ۱۴ فروند سوخو-۳۴ - اتیوپی: ۶ فروند سوخو-۳۵ - ایران: ۴۸ فروند سوخو-۳۵
ادامه مطلب
امیر سعید مومن در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: فعال شدن مکانیسم ماشه، بحث خروج ایران از NPT را دوباره به سطحی راهبردی بازگردانده و این پرسش را پیش میکشد که چین و روسیه چگونه با چنین تصمیمی مواجه خواهند شد. برخلاف تصور رایج، منافع راهبردی این دو قدرت ایجاب میکند نه در صف فشار، بلکه در مسیر همراهی با ایران قرار گیرند.
ادامه مطلب
عباس ترابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی به ماجرای گریبایدوف و وضعیت امپراطوری روسیه در دوره تزار نیکلای اول میپردازد.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شرق برای تهران، نه قدرت جذبکنندهای ذاتی، بلکه گزینهای تاکتیکی در شرایط فشار حداکثری است. تحلیل حاضر تلاش میکند نشان دهد که چرا محور ایران، روسیه و چین صرفاً در قالب «وابستگی متقابل محدود» قابل فهم است و چرا این وابستگی، ایران را به مرحلهای موسوم به شرقِ موقت وارد کرده است – مرحلهای که ضرورت دارد پیش از تثبیت به عنوان الگوی پایدار، بازاندیشی شود.
ادامه مطلب
منبع: مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی ترجمه: سید علی موسوی خلخالی
ادامه مطلب
رضا خدابندهلو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پیچیدگیهای ژئوپلیتیک آسیای مرکزی و قفقاز، هرچند از دیرباز در تحلیلهای امنیتی ایران موردتوجه بوده، اما نحوه تفسیر و ارزیابی تحولات این منطقه همواره چالشبرانگیز بوده است. برخی تحلیلهای اخیر درباره نشست سازمان کشورهای ترک در شهر قبله، با تمرکز بر دستورکار تهدیدمحور، پیچیدگیهای منطقه را به دوگانههای ساده تقلیل داده و فرصتهای راهبردی پیش روی ایران را نادیده انگاشتهاند. این جستار با هدف بازخوانی انتقادی فرضیات نظری، مستندات تجربی و پیشنهادهای راهبردی چنین رویکردهایی، کوشیده است تا با بهرهگیری از ادبیات تطبیقی روابط بینالملل، واقعیات ژئواکونومیک منطقه و دادههای معتبر، چارچوبی جایگزین برای درک رویکردهای منطقهگرا در آسیای مرکزی و راهبردهای متناسب با منافع ملی ایران ارائه کند.
ادامه مطلب
سعیدرضا طاهرخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در سالهای ۲۰۲۴–۲۰۲۵ روابط جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه به فازی وارد شد که در آن پیامهای سیاسی – رسمی و گامهای عملی (از جمله تمرینهای دریایی مشترک، پیمان راهبردی جامع و گزارشهای رسانهای دربارهٔ نقلوانتقال تسلیحاتی) برجسته شد. این مقاله با تکیه بر منابع روسی، ایرانی و چند منبع بینالمللی، ادعاها دربارهٔ «ارتقای سطح روابط» را بررسی میکند، انگیزههای مسکو را از منظر ژئوپلیتیک تبیین میکند و سناریوهای ممکن برای نظم منطقهای را ترسیم میکند. یافتهها نشان میدهد که گرچه پیامرسانی سیاسی روسیه به سمت «همسویی راهبردی» با ایران تقویت شده، اما برای اثبات نهادسازیِ الزامآور (پیمان دفاعی الزامآور یا انتقال سیستمهای حساسِ در مقیاس گسترده) هنوز شواهد علنی و مستند کافی نیست.
ادامه مطلب
روسیه در بیش از سه سال جنگ، برتری هوایی بر اوکراین به دست نیاورده است، اما اسرائیل در کمتر از چهار روز بر ایران برتری هوایی کسب کرد. با وجود شرایط و اهداف استراتژیک بسیار متفاوت پیش روی نیروهای هر کشور، این مقایسه CSIS از دو نبرد، درسهایی برای کشورهایی دارد که به دنبال دستیابی به برتری هوایی در درگیریهای مدرن – یا انکار آن از دشمنان خود – هستند.
ادامه مطلب
بهنام آزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نتیجه اجماع جهانی علیه ایران در سالهای احمدینژاد، بیش از آنکه نتیجه همسویی قدرتهای بزرگ باشد، محصول خطاهای دیپلماتیک داخلی بود.
ادامه مطلب
وی درباره وضعیت بازرسان در کشورمان نیز گفت: «ما هیچ بازرسی در حال حاضر در ایران نداریم. آخرین بازرسیها حدود ۱۰ روز قبل از نیروگاه بوشهر در چارچوب قرارداد مربوطه با روسیه انجام شد. اینکه در آینده چه میکنیم باید توسط مجلس و شورای عالی امنیت ملی تصمیمگیری شود. اما بدون تردید تفاهم قاهره به دلیل شرایطی که طرفهای غربی اعمال کردند دیگر کارایی ندارد و قابل اجرا شدن نیست.»
ادامه مطلب
حافظ حاجی کریم جباری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: چین و روسیه فعلا به «حمایت (یا روابط) تاکتیکی و گزینشی» خود از ایران ادامه میدهند و این رابطه و حمایت در حوزههایی خواهد بود که منافع آنها اقتضا میکند و بیش از این در کنار ایران نمیایستند.
ادامه مطلب
عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران و روسیه عمدتاً به واسطه نزدیکیهای سیاسی و امنیتی در یک جبهه قرار دارند، اما روابط اقتصادی دو کشور هنوز به سطحی نرسیده که مکمل یا پایدار باشد. در مقابل، روابط تجاری ایران با چین طی دو دهه اخیر نه تنها گسترش یافته، بلکه بر پایه نیازهای واقعی و متقابل اقتصادی شکل گرفته است.
ادامه مطلب
مسکو پیش از این با سقوط بشار اسد در سوریه در دسامبر ۲۰۲۴، یکی از حیاتیترین مشتریان استراتژیک خود را از دست داده است. مسکو با همکاری ایران ضعیف، میتواند با چالش بسیار بزرگتری در توانایی خود برای تأثیرگذاری بر تحولات خاورمیانه روبهرو شود.
ادامه مطلب
فریدون علیمازندرانی، احسان دستغیب، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی مینویسند: این یادداشت کوششی است در راستای کمک فکری به نهاد دیپلماسی کشور و مبتنی بر صحبتهای رئیسجمهور محترم، جناب آقای دکتر پزشکیان است که از متخصصان خواستند تا به دولت کمک فکری و عملی کنند. در این یادداشت نویسندگان راهکار پیشنهادی خود را ارائه داده و از هیچگونه کمک برای متوقف ساختن و کاهش تنشها دریغ نخواهند کرد.
ادامه مطلب
علیرغم چالشهای پیش روی ایران در آسیای مرکزی، اهمیت نقش آن در آن منطقه را نمیتوان دست کم گرفت. سیاست «چرخش به شرق» آن، به ویژه با توجه به تحولات صحنه منطقهای و بینالمللی که گزینههای کمی در دوره آینده ارائه میدهند، همچنان سنگ بنای استراتژی خارجی آن است.
ادامه مطلب
دیگر پرسش این نیست که آیا مسکو ممکن است ایران را رها کند یا نه، بلکه این است که آیا ایران میتواند از تبدیل شدن به کشوری که رها میشود، فرار کند.
ادامه مطلب