سلاح هستهای راز بقا یا فنا
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسشی که همزمان با اوجگیری شعلههای جنگ رمضان برای بسیاری مطرح شده این است ایران هستهای و غیر هستهای کدام یک، تامین کننده منافع و بقای ایران است.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسشی که همزمان با اوجگیری شعلههای جنگ رمضان برای بسیاری مطرح شده این است ایران هستهای و غیر هستهای کدام یک، تامین کننده منافع و بقای ایران است.
ادامه مطلب
امیرسعید مومن در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تجربه عینی، بهویژه در جنگ ۱۲ روزه و حملات ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به زیرساختهای هستهای و نظامی کشور، پرده از واقعیت برداشت: وقتی دشمن قصد حمله دارد، معاهده و گزارش پادمانی برایش بازدارنده نیست.
ادامه مطلب
سید رضا تقوینژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: وقتی یک کشور در «شرایط اضطرار» قرار میگیرد — وضعیتی که فشارهای اقتصادی، سیاسی، امنیتی و اجتماعی همراه هم رخ میدهند — میل به اقدامات هیجانی و شتابزده (سلبی یا ایجابی) افزایش مییابد. در این چهارچوب هم اقدامات سلبی (مثلاً قطع یا تعلیق همکاریهای فنی) و هم اقدامات ایجابی (مثلاً ارائه بستههای پیشنهادی سریع برای مذاکره) اگر بدون زیرساخت فنی، ضمانتهای اجرایی و چارچوبهای اعتبارسنجی طراحی شوند، معمولاً شکست میخورند. اینگونه ابتکارات نه تنها بحران را حل نمیکنند، بلکه موانع ساختاری را عمیقتر و هزینههای سیاسی، حقوقی و اقتصادی را سنگینتر میسازند.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پیام آن برای مخاطبان داخلی و خارجی این است که جمهوری اسلامی مسیر قدرتسازی مستقل و مقاومت فعال را به عنوان ستون بقای خود برگزیده و ادامه خواهد داد.
ادامه مطلب
رسول محمدی گهروئی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این گزارش، تلاش خواهد شد تا باتکیهبر نظریه رئالیسم تدافعی (Defensive Realism) از شاخههای واقعگرایی ساختاری، به بررسی رویکرد مطلوب ایران در مذاکرات هستهای با آمریکا پرداخته شود. رئالیسم تدافعی بر این باور است که هدف اصلی دولتها در نظام بینالملل نه کسب سلطه بلکه حفظ بقا و امنیت در مواجهه با تهدیدات خارجی است. این چارچوب، امکان تحلیل واقعگرایانه از راهبرد ایران را که گاه میان «اعتمادسازی محدود» و «بازدارندگی مؤثر» در نوسان بودهاند، فراهم میآورد.
ادامه مطلب
نویسنده تأکید میکند که «رهبران ایران از ابتدا، برنامه هستهای را بخشی از استقلال استراتژیک و مقاومت در برابر نظم جهانی به رهبری ایالات متحده آمریکا دیدهاند.
ادامه مطلب
کتایون لامعزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این طرح، اگر با دقت حقوقی و فنی طراحی شود، میتواند حق غنیسازی ایران را تثبیت کند، سرمایه خارجی جذب کند و روابط منطقهای را بازتعریف کند. اما بیتوجهی به جزئیات حقوقی یا بدعهدی شرکا میتواند آن را به تهدیدی برای استقلال هستهای ایران تبدیل کند. برای موفقیت، ایران باید در اساسنامه کنسرسیوم خطوط قرمزی مانند حفظ ظرفیت تحقیق و توسعه، استقلال فنی و مصونیت در برابر تحریمها را تثبیت کند.
ادامه مطلب
تشدید فشارها و تهدیدهای امریکا و اسرائیل علیه ایران موجب مطرح شدن این دو پرسش شده است که آیا مداخله نظامی علیه ایران صورت خواهد گرفت و آیا ایران دکترین نظامی خود را تغییر خواهد داد؟
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: طبق اعلام فرماندهان نیروی دریایی ارتش و سپاه، امکان پرتاب موشک از بسیاری از ناوهای نظامی ایران وجود دارد ولی باید دقت کرد که برای دسترسی به خاک دشمن، صرفا موشک های بالستیک دور برد که معمولا از داخل سیلوهای عمودی، پرتاب می شوند، کاربرد دارند. یعنی در ساختار ناوهای نظامی و زیردریایی های ایران باید تغییراتی برای پرتاب موشکهای بالستیک فراهم شود. البته در ناو کلاس شهید سلیمانی سپاه وجود لانچرهای عمودی از همان ابتدای طراحی اعلام شده است. همین الگو باید در طراحی ناوها و زیردریایی های جدید ایران تکرار شود. کشتی های اقیانوس پیمای تجاری تبدیل شده به ناوهای نظامی نیز فرصت بزرگی برای نصب لانچرهای عمودی هستند چراکه دارای پایداری و خواص دریامانی فوق العاده ای هستند.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بمب اتم در شرایط کنونی هراسناکترین سلاح برای قدرتهای بزرگ قلمداد میشود که با اتکا به آن توان موازنه وحشت را برای خود امکانپذیر ساختهاند. تسلیحات اتمی که بیشتر در اختیار دولتهای توانمند جهان قرار دارد، کره شمالی و پاکستان دو استثنای آن محسوب میشوند، منبع اقتدار وحشت بزرگان است همانگونه که روژه گارودی میگوید: «سلاحهای اتمی، اسلحه توانگران است.»
ادامه مطلب
رسول محمدی گهروئی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: باوجود پایبندی ایران به تعهدات بینالمللی و دستورالعملهای سازمان انرژی اتمی و حتی پذیرفتن تعهداتی فراتر از بازرسی و نظارتهای معمول آژانس از طرف ایران، غرب همواره با استفاده از ابزارهای مختلف، از جمله جنگ سایبری، به دنبال تخریب و توقف برنامه هستهای ایران بوده است. یکی از نمونههای بارز این اقدامات خصمانه، حمله سایبری با استفاده از بدافزار استاکسنت است که مفهوم جنگ سایبری را وارد مرحله جدیدی کرد. در این متن، این حمله و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گرفته و راهکارهایی برای مقابله با تهدیدات آتی مشابه ارائه شده است.
ادامه مطلب
علی اکبر دارینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: راهبرد «حلقه آتش» به ایران کمک کرده است که جغرافیای پاسخ خود به تهدیدها علیه بقاء و امنیت ملی را به بیرون از مرزهای ملی گسترش دهد. هدف از این راهبرد افزایش قدرت بازدارندگی یک کشور فرای مرزهای ملی خود است. در چارچوب این راهبرد خردمندانه، ایران دور از میدان درگیری خواهد بود و این متحدین ایران هستند که با دشمن درگیر خواهند شد.
ادامه مطلب
یورام شوایتزر Yoram Schweitzer، افسر سابق اطلاعاتی اسرائیل، درباره حملات هوایی در سوریه گفت: «این مثل یک عمل ریشهکنی دندان بود. ایران همیشه بخشی از این تصویر است.»
ادامه مطلب
مجید روحی دهبنه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: فروپاشی نظام بشار اسد و همچنین زدن بیش از ۸۰ درصد از دارایی های نظامی و دفاعی سوریه، حمله نظامی به ایران به همراه آمریکا در ۵ آبان ۱۴۰۳ که به زعم آنها بخشی از توان دفاعی و راداری ایران را تضعیف کرده است – به نظر نوعی تمرین اصلی برای زدن تأسیسات اتمی ایران محسوب می شد – و روی کارآمدن مجدد ترامپ و افراد و کابینه همسو با رژیم صیونیستی که همگی آنها در یک نقطه و آن هم اتخاذ مواظع سخت علیه ایران و چین، هم نظر هستند، در ادامه تلاش سه قدرت اروپایی برای ارسال نامه برای شورای امنیت برای فعال سازی مکانیسم ماشه، این فرصت را در اختیار این رژیم قرار داده است، و این رژیم نمی خواهد از آن غفلت کند.
ادامه مطلب
یونس قاسم نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: برجام فرصتی را فراهم آورد که ایران می توانست با دستاوردهای آن و تجارت حاصل از آن، گام های بلندی در راستای ارتقا سرمایه های کشور بردارد. در این میان مشکلاتی به وجود آمد که باعث شد فرآیند اجرای برجام به نحو شایسته برای تقویت سرمایه های کشور استفاده نشود.
ادامه مطلب
هنگامی که ایران بتواند به "باشگاه هستهای" بپیوندد، ممکن است که تواناییهای اسرائیل برای مدیریت بحرانهای نظامی به شدت محدود یا ناپدید شوند. در آن نقطه نامطمئن، هر گونه امید باقیمانده اسرائیل برای یک پیشدستی موفقیتآمیز تقریباً قطعاً از بین خواهد رفت.
ادامه مطلب
ایهود باراک، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در اواسط ژوئن در روزنامه هاآرتص هشدار داد که در شش ماه تا یک سال آینده، ایران یک جنگ فرسایشی چند جبههای را علیه اسرائیل به راه خواهد انداخت که هدف آن فروپاشی و سپس نابودی اسرائیل است. این اظهارات در پسزمینه ادامه اجرای راهبرد «یکپارچهسازی جبههها» توسط ایران از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و همچنین گزارشهایی از پیشرفت نگرانکننده برنامه هستهای آن مطرح میشود.
ادامه مطلب
سید حسین موسویان در یادداشتی می نویسد: ایالات متحده و اتحادیه اروپا یک پنجره ۱۵ ماهه برای انتخاب بین دو گزینه دارند: الف) ایران به یک کشور دارای سلاح هستهای مانند کره شمالی تبدیل شود، یا ب) ایران به عنوان یک کشور در آستانه هستهای مانند ژاپن باقی بماند.
ادامه مطلب
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: «دکترین هستهای» را اگر زیرمجموعه دکترین یا استراتژی نظامی به شمار آوریم، تمرکز آن بر اهداف و مأموریتهای مدنظر درباره ساخت و استفاده از سلاح هستهای و امور مربوط به آن مانند بازدارندگی هستهای و دیپلماسی و چانهزنیهای مربوطه است.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: یکی از این قدرتهای بزرگ که نقش ارباب حلقههای منطقهای را به خوبی ایفا کرده، مدیریت و هدایت تعدادی از حلقههای قدرت منطقهای را بر عهده دارد، ایران است. توان اعمال قدرت ایران بر حلقههای قدرت ژئوپلیتیک در جنوب غرب آسیا و بلکه فراتر از آن برای سایر قدرتهای منطقهای و جهانی اثبات شده است.
ادامه مطلب
مسعود نوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در سپتامبر ۲۰۲۳، تاکید شد که ایران دیگر نمیتواند به عدم ایفاء تعهدات خود ادامه دهد و از ایران خواستند بدون تأخیر برای حل همه مسائل باقیمانده اقدام کند و اضافه کردند که اگر ایران نتواند اقدامات ضروری و فوری مندرج در قطعنامه نوامبر ۲۰۲۲ و بیانیه مشترک ۴ مارس به طور کامل اجرا کند، شورای حکام باید آماده باشد تا اقدامات بیشتری از جمله صدور قطعنامه انجام دهد. در سپتامبر ۲۰۲۳ آمریکا و ۶۲ کشور عضو آژانس در بیانیهای بر ادامه تحقیقات آژانس تأکید و بر نیاز فوری شفافسازی از سوی ایران و حل این مسائل بهگونهای که برای آژانس رضایتبخش باشد تأکید کردند. آمریکا به صراحت اعلام کرده که هرگونه راه حل دیپلماتیک برای برنامه هسته ای ایران باید بر راستی آزمایی موثر بنا شود.
ادامه مطلب
مسئله اصلی در اینجا، قاطعیت نیست بلکه این است که چه چیزی را می توان با چه هزینه ای به دست آورد.
ادامه مطلب
حمیدرضا جوادی قلعه و سعید محمدی کاوند در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می نویسند: باید توجه داشت که یکی از خط مشیهای قدیمی مسئولان رژیم اسرائیل امنیتیسازی مسائل است؛ امنیتیسازی به معنای از کاه کوه ساختن است.
ادامه مطلب
اروپا چگونه به حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه واکنش نشان خواهد داد؟ اتحادیه اروپایی، اهرم هایی بر روی تل آویو دارد اما تا به اینجا از بکارگیری آنها ناتوان مانده است.
ادامه مطلب
ابوالقاسم قاسم زاده در یادداشتی می نویسد: دیروز «گروسی» مدیر کل آژانس در مصاحبه خبری خود گفت: «مسائل آژانس با ایران به طور دوجانبه قابل حل است.» اما در همین مصاحبه بار دیگر تأکید کرد: «... هیچ پیشرفتی در حل و فصل مسائل پادمانی باقی مانده حاصل نشده است. ایران توضیحات فنی موثقی درباره وجود ذرات اورانیوم با منشاء انسانی در ورامین و تورقوز آباد ارائه نکرده و درباره محل (یا محلهای) مواد هستهای یا تجهیزات آلوده (به مواد هستهای) اطلاعی نداده است.» ظاهراً همچنان خاطره «تورقوز آباد» از نمایش نتانیاهو در جلسه عمومی سازمان ملل در حافظه ذهنی «گروسی» مدیر کل آژانس باقی مانده است.
ادامه مطلب
تهران هنوز هم دلایل خوبی برای عدم ساخت سلاح هستهای یا حتی غنیسازی اورانیوم به سطوح مناسب برای سلاح یا ممانعت کامل از ورود بازرسان سازمان ملل دارد. صِرف عبور از این آستانهها، به عنوان مثال، ممکن است به حمله پیشگیرانه توسط اسرائیل یا ایالات متحده منجر شود. اگر ایران بتواند بدون افشا شدن، سلاحی بسازد، خطر به راه افتادن یک مسابقه جنگ افزارهای هستهای منطقهای با رقبای خود در خلیج فارس، مانند عربستان سعودی، وجود دارد و اگر ایران به سمت جنگ افزارهای هستهای پیش رود، احتمالاً باعث خشم چین، مهمترین مشتری نفت ایران و یک شریک دیپلماتیک با ارزش اش، خواهد شد. با این حال، تهران ممکن است تصمیم بگیرد که مزایای رفتن به سمت جنگ افزارهای هستهای بیشتر از ریسکهای آن است.
ادامه مطلب
این دیپلمات سابق معتقد بود که به محض شکست داعش، اگر ایران سرزمینهای آزادشده را اشغال کند، نتیجه میتواند به ظهور یک امپراتوری جدید منجر شود. وی در سن ۹۴ سالگی در مقالهای برای وبسایت کاپایکس درباره چالشهای جانبداری از طرفهای درگیر در خاورمیانه نوشت: «در شرایط حاضر، این ضربالمثل قدیمی که میگوید دشمنِ دشمنِ شما دوست شماست، دیگر صدق نمیکند. در خاورمیانه معاصر، دشمنِ دشمنِ شما ممکن است همچنان دشمنِ شما باشد.»
ادامه مطلب
"ایران در همه جا حضور دارد" این جمله ای است که امیر آویوی، یک سرلشکر پیادهنظام ارتش اسرائیل بر زبان می آورد. وی می افزاید:"البته این مسئله تازگی ندارد، آنچه تازه است اینکه امکان وقوع جنگ بیشتر و بیشتر میشود. احتمال وقوع یک جنگ تمام عیار، از هر زمان دیگری در این ۲۰ تا ۳۰ سال بیشتر شده است."
ادامه مطلب
مرکز خلع سلاح و عدم اشاع هسته ای وین روز ۱۳ ژوئن ۲۰۲۳ سمینار بیان تجربیات را با حضور سه نفر از برجسته ترین افراد حاضر در مذاکرات هسته ای ۲۰ ساله با ایران (۱) برگزار کرد. در این سمینار، کارشناسان درسهای آموخته از مذاکرات هستهای با ایران و چگونگی استفاده از آن درسها در آینده را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
ادامه مطلب
ایرانی ها نه یک دولت و کشور دیوانه هستند و نه یک کشور کاملاً منطقی و عاقل. اکثر اوقات فرایند تصمیم گیری پس از بررسی های فراوان و انجام تحلیل هایی در خصوص بررسی سود و زیان، به گونه ای بسیار منظم انجام می شود.
ادامه مطلب